Petrolprys styg skerp

Die petrolprys sal Woensdag tot 88c per liter verhoog word.

Die departement van energie het Saterdag die verhoging vir April aangekondig vir verbruikers wat reeds sukkel met rentekoersverhogings en die gevolge van die droogte.

Die prys van petroleumprodukte het op internasionale markte gestyg met sowat 52c per liter vir petrol en 61c per liter vir diesel.

‘n Liter 95-oktaan-petrol sal dus nou R12,62 kos en 93-oktaan R12,32.

Die prys van diesel sal ook styg en gas word met R1,10 per kilogram duurder.

Die redes vir die verhoging in Gauteng sluit in die 30c per liter styging van die brandstofheffing wat in Februarie deur die minister van finansies aangekondig is.

Dit sluit ook die styging in vervoerkoste van 5,2c per liter in Gauteng in agv die verhoging in Transnet se pypleidingsheffing wat deur Nersa goedgekeur is.

Die departement gaan Dinsdag die pryse vir die res van die land aankondig.

Zim kondig noodtoestand af weens hongersnood

Zimbabwe benodig noodleniging van sowat vyftien miljard rand om te help om vir koring en ander voedsel te betaal.

Die land dra nou die gevolge van ‘n grondgrypbeleid wat toegesien het dat wit boere van hul regmatige eiendom verdryf word wat tot nypende voedselnood gelei het.

Die laaste wit boer, Philip Rankin, moes onlangs sy grond verlaat. Rankin het verslae opgemerk dat hy nou saamgewerk het met regerende Zanu-PF, maar steeds verjaag is.

‘n Verwoestende droogte wat drie miljoen mense raak, het voedselvoorsiening verder geknou.

Die adjunkpresident, Emmerson Mnangagwa sê die syfer sluit in genoeg geld vir ‘n voedingsprogram vir kinders wat honger ly.

Die regering sal ‘n pleidooi na internasionale skenkers stuur. Mnangagwa het die noodkreet uitgestuur nadat President Robert Mugabe ‘n noodtoestand in die meeste landelike gebiede afgekondig het.

Zimbabwe se ekonomie het sedert 1999 sowat met die helfte gekrimp.

Welgestelde Suid-Afrikaanse boere maak glo reg om grond van ANC-kaders te huur as die regering hul grond konfiskeer.

Hawens maak gereed vir hoë graaninvoervolumes

Transnet het sy infrastruktuur by vyf hawens aangepas om voorsiening te maak vir die vervoer van ingevoerde graan, het RSG berig.

Die maatskappy het ook sy graanhanteringsvermoë in Kaapstad, Port Elizabeth, Oos-Londen en Durban verbeter.

GraanSA het vroeër gesê sowat vier miljoen ton mielies sal ingevoer moet word om voorsiening te maak vir die tekort weens die voorslepende droogte.

Transnet se hoofbestuurder vir Landbou, Ulrico Davids sê hulle berei voor vir die invoer van ses miljoen ton.

Hy sê Transnet beraadslaag met handelaars, silo-eienaars en ander rolspelers om te verseker dat alles gereed is om die invoervolumes te hanteer.

Droogte knou rooivleisbedryf, verbruiker

Die prys van rooivleis gaan na verwagting styg weens die ergste droogte in meer as honderd jaar.

Die voorsitter van die Wes-Kaapse rooivleisprodusente-organisasie, John Durr sê kleinskaalse boere sukkel om voer vir hulle vee te produseer en tot by hulle te vervoer.

Die voortslepende droogte gaan ook ‘n verlammende uitwerking op die ekonomie hê vanweë werksverliese in die landboubedryf sê landbou-ekonome.

‘n Verslag rakende die impak van die droogte op die rooivleisbedryf is deur die Universiteit van die Vrystaat saamgestel.

Veeboere het luidens die verslag reeds alle reserwes gebruik om hul kuddes te probeer behou, en waarsku dat dit jare gaan neem om die nasionale kudde te herbou.

Voerkrale, wat meer as 80% van Suid-Afrika se rooivleis produseer, is ook besig om af te skaal weens hoë voer-insetkostes, gekoppel aan beperkte waterhulpbronne.

Verbruikers moet hulself aanstons staal vir ‘n verhoging van 25 persent in voedselpryse, veral wat koring, mielies en rooivleis betref.

Sowat vyf miljoen ton mielies sal vanjaar ingevoer moet word, wat sal beteken dat kospryse met tussen 20 en 30 persent kan styg.

‘n Tekort aan suiker word ook verwag, terwyl die droogte ten minste tot volgende jaar tot ‘n tekort aan lewende hawe sal lei.

VSA verhoog noodvoedsel na Ethiopië

Amerika het sy noodvoedselhulp aan Ethiopië met byna US$100 miljard verhoog om een van die ergste droogtes in dekades te bestry.

Volgens die Amerikaanse Agentskap vir Internasionale Ontwikkeling (USAID) is die hulp dringend nodig om ’n humanitêre krisis af te weer, het AFP berig.

Die VSA sê die droogte word deur die El Niño-klimaatverskynsel veroorsaak en het seisoenale reën beïnvloed.

Volgens USAID-administrateur, me. Gayle Smith, is die geld hiervoor nodig “nie waar dit moet wees nie”.

“Dit is die ergste El Niño in die geskiedenis en dit het veral die vasteland van Afrika, veral Ethiopië, geraak waar 11 miljoen mense betrokke is.”

Rand vertoon stewiger na rentekoersverhoging

Die rand het dadelik stewigers vertoon toe die Reserwebank Donderdagmiddag rentekoerse verhoog het, maar verbruikers gaan sukkel met hoër skuldafbetalings.

Die Reserwebank het Donderdag die rentekoers met 50 basispunte verhoog nadat inflasie van 6,8 persent in die vooruitsig gestel is.

Die rand het tot R16,15 teen die dollar versterk nadat Lesetja Kganyago, Reserwebankvoorsitter, die bank se repokoers van 6,25% tot 6,75% opgestoot het.

Die vooruitsigte vir inflasie het “aansienlik verswak” sedert November, sê Kganyago, grootliks weens ‘n swakker rand en hoër voedselpryse agv die droogte.

Dié verhoging is moontlik ook nie die laaste verhoging vir die jaar nie.

Kganyago sê sedert die vergadering in November het die rand met 13,5% teenoor die dollar verswak en 15,2% teenoor die euro.

Prima rentekoers van banke staan tans op 10,25%.

Die Reserwebank se inflasie-vooruitskatting van bykans sewe persent kan ook binnekort opwaarts aangepas word wanneer nuwe elektrisiteitstariewe goedgekeur word.

Die Bank sê inflasievooruitsigte is gebaseer op tariefverhogings van twaalf persent.

Die adjunkpresident van die Bank, Francois Groepe sê sodra die Nasionale Energiereguleerder ‘n besluit geneem het oor Eskom se aansoek oor ‘n verhoging, sal die Reserwebank sy model aanpas indien nodig.

Ekonome het Suid-Afrikaners intussen gemaan om hulle skuld so gou moontlik af te los.

Die bestuurshoof van Eerste Nasionale Bank, Jacques Cilliers sê die afbetaling van skuld moet verbruikers se eerste prioriteit wees.

Cilliers het ook gesê dit is onwaarskynlik dat die jongste rentekoersverhoging die laaste sal wees vir die jaar.

Die gemiddelde inflasiekoers was 4,6% in 2015.

Kevin Lings, hoofekonoom van Stanlib, het aan Netwerk24 gesê die verhoging maak dit duidelik die Reserwebank het baie meer bekommerd geraak dat inflasie hoër as die boonste punt van sy teikenband van 6% gaan beweeg én dan “teen ‘n hoër gemiddelde vlak ingegrawe word”.

Lings verwag dat die rentekoers verder sal styg vanjaar en eindig op 7,5%.

Ontleders meen hoër rentekoerse sal onvermydelik ten koste van groei en werkgeleenthede geskied.

‘n Swak rand, droogtetoestande en hoër kragtariewe wat met hoë rentekoerse aangespreek word, kan die risiko van ‘n resessie beteken.

Volgens ‘n peiling van nege ekonome deur Bloomberg is die waarskynlikheid dat Suid-Afrika se ekonomie vanjaar vir twee opeenvolgende kwartale krimp, hoog.

Verwagtinge van ekonomiese groei is ook laer. Groei in 2015 was na raming sowat 1,3% en gaan na verwagting slegs 0,9% wees in 2016, in vergeleke met vorige vooruitskattings van 1,5% en 2,1% onderskeidelik.

Die hoër rentekeorse gaan toenemende finansiële druk op verbruikers plaas.

Trekker in diep modder maak boer se hart bly

‘n Mielieboer van Bultfontein in die Vrystaat is so dankbaar oor die welkome reën vandeesweek dat hy Maandag met blydskap in sy hart en ‘n hup in sy stap sy trekker, wat in sy nat landerye vasgeval het, uitgetrek het.

Michris Janse van Rensburg het daarna op sy Facebook-blad ‘n foto geplaas waar hy en een van sy plaaswerkers spook om die trekker uit die modder te kry, het OFM berig.

Hy sê dit was ‘n droë seisoen waarin hy nie betyds mielies kon aanplant nie. Sedert September verlede jaar tot Woensdag het dit slegs 20mm gereën.

Janse van Rensburg het verlede week ná ‘n bui reën van sowat 12mm ‘n kans gewaag en 60ha mielies geplant, al was dit té laat daarvoor. Na die bui van 40mm was daar weer hoop. Hy sê al het sy trekker vasgeval, was dié gesukkel die moeite werd.

“ ’n Mens is amper in trane, want gewoonlik as ‘n trekker vasval, beteken dit moeilikheid.”

Hy het egter nie omgegee om te sukkel nie en het met ‘n glimlag die foto van sy gesukkel met sy trekker geneem. “Dit gaan oor daai gevoel van blydskap, want nou kan ons die oorlog aanpak.”

Hy sê voor die goeie bui reën gister was hy op moedverloor se vlakte. Hy het ‘n kans gewaag en mielies geplant, maar diep in sy hart het hy geweet hy maak ‘n fout. Dit gaan egter om geloof, sê hy.

Janse van Rensburg vertel selfs die plaaswerker wat die trekker bestuur het, was skoon verskrik oor die nat toestande, omdat hulle nie meer gewoond aan reën is nie.

Hulle het later die trekker met ‘n ander trekker uitgetrek. Janse van Rensburg gaan nou sonneblom aanplant.

Waterpype lek en geld vloei

Waterlekkasies in pype, nog voor dit gemeenskappe se krane bereik, sal as prioriteit vir die regering beskou word.

Mlimandlela Ndamase, woordvoerder van die minister van Water en Sanitasie, Novula Mokonyane, sê ‘n interne ministeriële komitee vir droogte beskou dit as ‘n kritieke aangeleentheid waarna munisipaliteite moet omsien.

Hy sê die regering het die verantwoordelikheid op hom geneem om dié probleem op te los in ‘n poging om water te bespaar.

Die regering het ook onderneem om fondse beskikbaar te stel om swart loodgieters op te lei om werksgeleenthede te skep.

Gemeenskappe se samewerking is egter van groot belang. Ndamase sê mense moet waterlekkasies aanmeld.

Hy sê mense moet nie aanneem dat iemand anders ‘n lekkasie sal aanmeld nie. Hulle moet dit self doen en voortdurend opvolg hoe lank dit ‘n munisipaliteit geneem het om herstelwerk te doen.

Hy vra mense om munisipaliteite aan te gee wat versuim of tydsaam is om die lekkasies, wat ‘n vermorsing van water veroorsaak, te herstel.

Hy beklemtoon die noodsaaklikheid van samewerking onder alle belanghebbendes en gee sy versekering dat die regering toegewyd is tot waterbesparing in die land.

Inisiatiewe is reeds van stapel gestuur om water aan droogtegeteisterde gebiede te versprei.

Organisasies wil steun werf om veral swart gemeenskappe wat hulp nodig het, by te staan.

Drie miljoen liter water is reeds versprei in die Vrystaat, Noordwes en die Oos-Kaap.

Twintig tenkwaens sal water na die Tswaing plaaslike munisipaliteit aanry. Die munisipaliteit is die afgelope tyd swaar getref deur watertekorte en die droogte.

Die Departement van Water en Sanitasie het R350 miljoen bewillig vir die Ngaka Modiri Molemadistrik in Noordwes om sanitasie en droogteverwante probleme te probeer verlig.

Die gebied word geteister deur watertekorte en swak bestuur wat afvalwater-behandeling in die wiele ry.

Die uitvoerende hoof van Sedibeng Water het onderneem om te verseker dat die water-infrastruktuur in die gebied verbeter word.

Rembuluwani Takalani sê hulle het ‘n sakeplan van R2 miljard ontwikkel wat al die droogtegebiede sal insluit.

Droogte nog nie gebreek nie

Onlangse goeie reënval in droogtegeteisterde dele van die land het nog steeds nie die vlakke van damme en riviere na wense aangevul nie.

In die Vrystaat, Noordwes, Noord-Kaap en dele van Limpopo is die droogte nog nie gebreek nie.

Die land se sentrale weerkantoor sê die vooruitsigte op buie en donderbuie lyk tot 30 Januarie nietemin goed.

Weens die El Niño-verskynsel kry sekere gebiede nie wydverspreide reënval nie, maar sak buie net plek-plek uit.

Alhoewel die mielieplanttyd verstryk het, plant boere sonneblom en voer aan. Kommer oor die voeraanvraag heers egter steeds.

In besproeiingsgebiede het boere voordeel getrek uit die reën.

Limpopo verskaf slegs hulp aan swart boere

Wit boere in Limpopo kla dat die departement van landbou slegs veevoer aan swart boere verskaf.

Die bestuurshoof van Agri-Limpopo, Willem van Jaarsveld sê die departement se droogtehulpprogram sluit wit boere deur middel van sy kategorieë uit.

Intussen sê die departement se woordvoerder, Selby Makgotho dit is onmoontlik om aan alle boere voer te verskaf weens finansiële beperkings.

Hy sê die departement sal verseker dat alle boere, wat daarvoor in aanmerking kom, bystand ontvang.

Die fokus is tans op bestaansboerderye en diegene wat op klein skaal boer, juis omdat so min as twee sakke voer uitgedeel word.

Die swart boere het hul kommer uitgespreek oor die hoeveelheid veevoer wat deur die departement van landbou versprei word.

Die provinsie is reeds verlede jaar tot rampgebied verklaar weens die nypende droogte.

Die departement het in 2015 R20 miljoen opsygesit vir droogtehulp, m aar swart boere sê hulle het tot dusver net drie sakke veevoer ontvang, ongeag hoeveel vee hulle besit.

Die voorsitter van die Dzanani Livestock Farmers Committee, Marubini Samson Netangula sê daar is ook boere wat nog geen veevoer ontvang het nie.

‘n Bietjie lafenis vir die Vrystaat en NW

Groot dele van die Vrystaat en Noordwes het vir die eerste keer vanjaar reën gekry en daar is goeie voortuitsigte vir nog reën in die sentrale deel van die land teen die naweek.

Die Bloemfonteinse weerkantoor sê daar is Saterdag en Sondag ‘n 60% kans op reën vir die hele Vrystaat, Noordwes en die Noord-Kaap. Hy sê temperature sal ook na verwagting afneem.

In die oostelike deel van die Vrystaat word ‘n 30% kans op reën teen môre en Donderdag voorspel. Dit sluit gebiede soos Kroonstad, Bethlehem, Senekal en Sasolburg in.

Enkele buie kan teen Vrydag al in groot dele van die Vrystaat voorkom.

Sowat 12,6mm is Woensdag in Bloemfontein gemeet en 69mm by Glen, buite dié stad. Ongeveer 14,4mm reën is op Bothaville gemeet, terwyl Nelpoort, in die rigting van Wepener, sowat 23,8mm gekry het.

Droogte kan lei tot meer GM-gewasse in Afrika

‘n Knellende droogte het tot wydverspreide misoeste gelei. Die droogte raak lande in Suider-Afrika.

Van dié lande kan binnekort oorreed word om geneties gemanipuleerde gewasse te aanvaar om oeste te verbeter.

In talle Afrikalande word geneties gemanipuleerde gewasse verbied weens die langtermyn gesondheidsgevolge wat dit mag inhou.

Die hulpagentskap Oxfam sê tien miljoen mense op die vasteland word tans deur hondersnood bedreig en word genoop om graan in te voer.

Voorstaanders van GM-gewasse sê Afrikaboere sal waarskynlik die meeste baat vind by die verminderde gebruik van insekdoders, laer produksiekoste, hoër opbrengste en hoër pryse vir hulle gewasse.

AgriSA het intussen ‘n beroep op die regering gedoen om die droogte in die land tot ‘n nasionale ramp te verklaar.

Die uitvoerende direkteur van die organisasie, Omri van Zyl sê huishoudings se drinkwater droog op en vee vrek weens die droogte.

Noordwes, KwaZulu-Natal, Mpumalanga, Limpopo en die Vrystaat is tot rampgebiede verklaar. Volgens ekonome sal sowat vyf miljoen ton mielies waarskynlik ingevoer moet word.

Van Zyl het aan RSG gesê as dit gebeur sal die onbestendige rand voedselinflasie die hoogte laat inskiet wat die ekonomie verder sal knou.

Lesotho het water beskikbaar gestel aan droogtegeteisterde Suid-Afrikaanse dorpe uit die Katsedam.

Inwoners van Aliwal-Noord in die Oos-Kaap het volgens berigte al begin water bedel van motoriste wat deur die dorp ry.

‘n Woordvoerder van die departement van Waterwese, Sputnik Ratau, sê hulle wil die watervlakke in die Bo-Oranjerivier stabiliseer vir gebruik in die Joe Gwqabi distriksmunisipaliteit.

Kwik styg na 40 in Gauteng

Alhoewel koeler toestande vir die suid-westelike dele van die Wes-Kaap voorspel word, sal Gautengers nog ‘n bloedige warm dag moet trotseer.

Die Kaapstadse weerkantoor sê daar is ook ‘n kans op reën, maar dit sal die naweek weer warmer in die provinsie wees.

Gautengers kan vandag rekord hoë temperature verwag. In sommige dele van die provinsie kan die kwik tot bó 40 grade Celsius klim.

Die Suid-Afrikaanse Weerdiens sê Johannesburg sal minstens 39 grade Celsius bereik, en in Pretoria kan dit tot 41 kan styg.

Indien die voorspellings korrek is sal dit die warmste dag op rekord vir die provinsie wees.

Woensdag het Bloemfontein en Kimberley hul warmste temperature ooit aangeteken met onderskeidelik 41- en 42 grade Celsius. ‘

Volgens die Weerdiens beteken die sterk El-Niño weerverskynsel dat normale weerstoestande eers teen April of Mei verwag word.

Boere, wat reeds gebuk gaan onder die ergste droogte in dekades, se hoop op uitkoms mag verydel word.

NW-boere hou moed dat reën gaan kom

Die huidige droogte in Noordwes word vererger deur die feit dat dit die derde agtereenvolgende seisoen van slegte reënval in dié provinsie is.

NWK se Johan Bezuidenhout het aan OFM gesê weens die herhalende swak reën is grondwater uitgeput. Die onlangse enkele verspreide buie oor die provinsie is ook ver onder die verwagte minimum vir hierdie tyd van die jaar.

Sy kommentaar volg nadat water en sanitasie minister, Nomvula Mokonyane, verlede week ses bykomende tenkwaens aan Noordwes Premier, Supra Mahumapelo, oorhandig het om water te versprei na die gebiede wat die ergste geraak word.

Bezuidenhout sê egter baie van die boere wat hy in kontak mee is hou steeds moed dat die reën gaan kom.