Waterpype lek en geld vloei

Waterlekkasies in pype, nog voor dit gemeenskappe se krane bereik, sal as prioriteit vir die regering beskou word.

Mlimandlela Ndamase, woordvoerder van die minister van Water en Sanitasie, Novula Mokonyane, sê ‘n interne ministeriële komitee vir droogte beskou dit as ‘n kritieke aangeleentheid waarna munisipaliteite moet omsien.

Hy sê die regering het die verantwoordelikheid op hom geneem om dié probleem op te los in ‘n poging om water te bespaar.

Die regering het ook onderneem om fondse beskikbaar te stel om swart loodgieters op te lei om werksgeleenthede te skep.

Gemeenskappe se samewerking is egter van groot belang. Ndamase sê mense moet waterlekkasies aanmeld.

Hy sê mense moet nie aanneem dat iemand anders ‘n lekkasie sal aanmeld nie. Hulle moet dit self doen en voortdurend opvolg hoe lank dit ‘n munisipaliteit geneem het om herstelwerk te doen.

Hy vra mense om munisipaliteite aan te gee wat versuim of tydsaam is om die lekkasies, wat ‘n vermorsing van water veroorsaak, te herstel.

Hy beklemtoon die noodsaaklikheid van samewerking onder alle belanghebbendes en gee sy versekering dat die regering toegewyd is tot waterbesparing in die land.

Inisiatiewe is reeds van stapel gestuur om water aan droogtegeteisterde gebiede te versprei.

Organisasies wil steun werf om veral swart gemeenskappe wat hulp nodig het, by te staan.

Drie miljoen liter water is reeds versprei in die Vrystaat, Noordwes en die Oos-Kaap.

Twintig tenkwaens sal water na die Tswaing plaaslike munisipaliteit aanry. Die munisipaliteit is die afgelope tyd swaar getref deur watertekorte en die droogte.

Die Departement van Water en Sanitasie het R350 miljoen bewillig vir die Ngaka Modiri Molemadistrik in Noordwes om sanitasie en droogteverwante probleme te probeer verlig.

Die gebied word geteister deur watertekorte en swak bestuur wat afvalwater-behandeling in die wiele ry.

Die uitvoerende hoof van Sedibeng Water het onderneem om te verseker dat die water-infrastruktuur in die gebied verbeter word.

Rembuluwani Takalani sê hulle het ‘n sakeplan van R2 miljard ontwikkel wat al die droogtegebiede sal insluit.

Beurtwater ingestel

Die munisipaliteit Moqhaka – wat Kroonstad, Steynsrus en Viljoenskroon insluit – het die eerste munisipaliteit geword om beurtwater te implementeer.

Volgens ‘n verklaring deur die munisipaliteit sal water nie deurlopend aan inwoners beskikbaar wees nie en sal hulle daagliks slegs sekere tye water in hul krane te wagte kan wees.

Inwoners word ook nie toegelaat om tuinslange te gebruik om voertuie te was of hul grasperke nat te lei nie, en geen gebruik van besproeiingstelsels sal toegelaat word nie.

Swembadeienaars word ook nie toegelaat om hul swembaddens leeg te maak of te vul nie en die afspuit van harde oppervlaktes is verbode.

Die munisipaliteit het gesê inwoners wat nie gehoor gee aan die beperkings nie kan ‘n maksimum boete van R2 000 of gevangenisstraf ontvang.

Weervoorspellers sê inwoners van die noordelike provinsies kan uiteindelik reën verwag in die komende week.

Dit gaan egter nie genoeg wees om die land se leë damme vol te maak nie.

‘n Waterhulpbrondeskundige sê sowat 4 000 megaliter van onbehandelde of gedeeltelik behandelde riool vloei elke dag in ons damme en die land se riviere.

Dr Anthony Turton sê rioolwater is met mening terug in ons drinkwater omdat die huidige droogte die gehalte van die water in die stelsel aantas.

In ‘n ontleding in die Bulletin van die SA Instituut vir Rasseverhoudinge, sê Turton die gemiddelde waterverbruik in Suid-Afrika, is 235 liter per persoon per dag, sowat 26% hoër as die wêreldwye gemiddeld van 173 liter per dag.

Ongeveer 80% van munisipaliteite se rioolstelsels werk nie en daar is geen ingenieursvernuf teenwoordig om dit te herstel nie.

Gauteng se LUR vir gesondheid Qedani Mahlangu sê wateronderbrekings by die Helen Joseph en Rahima Moosa hospitale is opgelos en daar sal geen verdere ontwrigting wees vir operasies en behandeling nie.

Joburg Water moes inderhaas Woensdag watertenkwaens na die hospitale stuur.

Pasiënte wat dialise moes kry is huistoe gestuur, terwyl operasies gekanselleer of uitgestel is.

Joburg Water moes ook watertenkers na gebiede soos Brixton, Greenside, Coronationville en ander voorstede uitstuur weens waternood.

Vrystaat tot rampgebied verklaar met waternood

Die ­Vrystaat is dié week tot rampgebied verklaar weens ‘n knellende droogte. Talle Vrystaatse dorpe is tans byna sonder water gelaat, ook weens wanbestuur.

Munisipaliteite, wat boonop skoon drinkwater met rou riool besoedel, is genood­saak om waterbeperkings af te kondig.

Die Mantsopa-munisipaliteit wat Excel­sior, Ladybrand en Tweespruit insluit, se munisipale bestuurder word tans strafregtelik aangekla omdat rouriool in Ladybrand se skoon drinkwater loop.

Die Mangaung-­metro in Bloemfontein het reeds waterbeperkings ingestel en beboet inwoners wat waterbesparingsmaatreëls oortree.

Die Masi­lonyana-munisipaliteit, wat Brandfort, Winburg en Theunissen insluit, het Vrydag water­beperkings aangekondig.

Inwoners kla dat die akute waternood op Brandfort al langer as ’n maand duur.

In Marquard, Clocolan, Ficksburg en Senekal sukkel inwoners al die afgelope drie jaar met ‘n soortgelyke waternood, waar krane in die huis nie ‘n druppel lewer op sekere tye van die dag nie.

Die afgelope ses jaar al het Wepener net drie maande van die jaar water en inwoners kan nie normaalweg bad, stort of wasgoed was nie.

Hulle moet met die minimun water uit skotteljies klaarkom.

Die meeste dorpe word gehelp met water uit die Katsedam in Lesotho wat ook met tenkwaens aangery word, maar inwoners kla dat die water dikwels nie skoon is nie.

Damme het voldoende water

Die Departement van Waterwese en Sanitasie het bewerings dat Suid-Afrika watertekorte kan ondervind, verwerp.

Vroeëre berigte het die rondte gedoen dat die land se varswatervoorraad kan opraak indien die water-infrastruktuur nie opgeknap word nie.

Die Direkteur-Generaal, Trevor Blazer, sê die watervlakke in die damme is voldoende vir die vraag en aanbod en is nie die oorsaak van die watertekorte wat tans ondervind word nie.

Intussen het die minister van Waterwese en Sanitasie, Nomvula Mokonyane, gesê kabeldiefstal is ‘n vorm van ernstige ekonomiese sabotasie.

Mokonyane, wat die media in Johannesburg toegespreek het, sê kabeldiefstal ondermyn pogings om infrastruktuur te ontwikkel en moet nie as ‘n ligte misdaad beskou word nie.

Dit volg nadat kabeldiefstal by verskeie substasies het gelei tot waternood vir bykans 40 Gautengse voorstede waarvan sommiges tot sewe dae sonder water was.

Rand Water poog om die watertoevoer te normaliseer ná bykans twee weke se hewige ontwrigting vir inwoners.

Johannesburg se waternood duur voort

Dele van Johannesburg het Maandagaand steeds onder waternood gebuk gegaan.

Die watertorings en reservoirs is glo egter besig om weer vol te loop nadat probleme met die pompstasies ontstaan het.

Lae watervlakke pla by die volgende reservoirs: Rabie Ridge, President Park en Randjesfontein. Die buurtes wat hierdeur geraak word, is Ebony Park, Kaalfontein, Ivory Park, President Park, Glen Austin, Allendale, Country View, Rabie Ridge en Mayiboye.

Watertenks is voorsien en is beskikbaar by:

South Hills-watertoring en 21 Risana-pad

Westdene op die hoek van 4de Laan en Thornton-pad

Triomf op die hoek van Miller- en Edward-straat

Coronationville-hospitaal.

Die publiek word gevra om watergebruik in te kort.