Babelse verwarring oor Vrystaatse beurtwater

Vrystaters moet hulself gereed maak vir beurtwater wat enige tyd dié week ingestel kan word.

Die LUR vir Polisie, Paaie en Vervoer en die voorsitter van die provinsiale gesamentlike bedryfskomitee oor droogte, Butana Komphela, het gister aan OFM-nuus gesê beurtwater kan in die volgende vier dae oor die provinsie heen ‘n werklikheid word.

Dié departement se woordvoerder, Hillary Mophethe, kon nie vandag bevestig of beurtwater al vanaand vanaf 21:00 tot môre 06:00 sal geld nie.

Sy sê wel die regering sal môre ‘n mediaverklaring rakende die kwessie uitreik om verwarring uit die weg te ruim, nadat sekere mediaberigte vandag aangedui het dat Vrystaters reeds vannag droë krane gaan hê. Sy sê Komphela is tans in die buiteland.

Intussen sê die LUR vir Koöperatiewe Regering en Tradisionele Sake, Olly Mlamleli, slegs die Moqhaka-munisipaliteit wat Kroonstad, Steynsrus en Viljoenskroon insluit, pas reeds beurtwater toe.

Mlamleli sê sy stel tans vas wat die situasie in elke munisipaliteit in die provinsie is. Inwoners moet ingelig word alvorens beurtwater ingestel kan word.

Komphela het gister beklemtoon die provinsie ondervind ’n groot waterkrisis weens die knellende droogte. Intussen kan inwoners van Bloemfontein die volgende 36 uur gerus wees dat daar water in hul krane sal wees, terwyl Bloemwater vandag met onderhoudswerk aan ‘n hoofpyplyn begin het.

Dit kom ná ‘n kennisgewing van Bloemwater waarin aangedui word dat daar geen watertoevoer vanaf die Welbedachtdam na Bloemfontein se reservoir gaan wees nie weens die herstelwerk. Daar is egter genoeg watervoorraad beskikbaar vir huishoudelike gebruik.

Beurtwater vir KZN ingestel

KwaZulu-Natal gaan ook beurtwater instel, nadat die Vrystaat waterbeperkings aangekondig het.

Die watervoorsiener, Umgeni Water, sê van aanstaande week sal streng waterbeperkings in die provinsie ingestel word.

‘n Woordvoerder van Umgeni Water, Shami Harichunder, sê die watervoorsiener, saam met die iLembe Distriksmunisipaliteit, die eThekwini Metro en Sembcorp, het ooreengekom om van 23 November af water met 50 persent te beperk.

Harichunder sê dit beteken dat daar van ses tot agt ure per dag geen water sal wees nie. Die besluit is geneem omdat die Hazelmere-dam slegs 25 persent vol is.

Die vervaardingsektor het intussen kommer uitgespreek oor die uitwerking van die voortslepende droogte op produksie.

Ondernemings in die vervaardigingsbedryf wat aan die opname vir die derde kwartaal van 2015 deelgeneem het, sê watertekorte belemmer produksie in terme van verskaffing, alhoewel watervoorsiening nog betroubaar is.

Altesaam 88 vervaardigers uit verskeie sektore het aan die peiling deelgeneem. Sakevertroue in die bedryf bly broos, met ‘n afname van tien indekspunte in die derde kwartaal tot 38.

Dit is die indeks se laagste vlak sedert die vierde kwartaal van 2011.

Beurtwater vir Gauteng ingestel

Gautengers kan binnekort uitsien na beurtwater. Rand Water sê die vraag is groter as die water wat in opgaardamme beskikbaar is.

Die instelling sê om aan die hoër vraag te voldoen moet water uit opgaardamme vrygelaat word wat die provinsie in ‘n kwesbare situasie laat.

“Ons sal in sekere gevalle moontlik moet ingryp. Ons het Rand Water gevra om te kyk na die verbruikvlaktendense. As dit nodig raak om watervoorsiening veral gedurende sekere ure te beperk om die volumes water in reservoirs en stoorfasiliteite te bestuur, gaan ons dit doen,” het die voorsitter van die Gauteng Water en Sanitasie Forum Jacob Mamabolo gesê.

Intussen sal alle gebiede in Gauteng waar water gepomp, versprei en gestoor word, vrygestel word van beurtkrag.

Die Forum sê dit is om waterbesparing te verseker in die lig van die huidige waterkrisis oor die hele land. Rand Water sê die vraag na water het toegeneem.

Kragonderbrekings raak pompkapasiteit en verlaag sodoende water in die reservoirs, sê Mamabolo.

Beurtwater ingestel

Die munisipaliteit Moqhaka – wat Kroonstad, Steynsrus en Viljoenskroon insluit – het die eerste munisipaliteit geword om beurtwater te implementeer.

Volgens ‘n verklaring deur die munisipaliteit sal water nie deurlopend aan inwoners beskikbaar wees nie en sal hulle daagliks slegs sekere tye water in hul krane te wagte kan wees.

Inwoners word ook nie toegelaat om tuinslange te gebruik om voertuie te was of hul grasperke nat te lei nie, en geen gebruik van besproeiingstelsels sal toegelaat word nie.

Swembadeienaars word ook nie toegelaat om hul swembaddens leeg te maak of te vul nie en die afspuit van harde oppervlaktes is verbode.

Die munisipaliteit het gesê inwoners wat nie gehoor gee aan die beperkings nie kan ‘n maksimum boete van R2 000 of gevangenisstraf ontvang.

Weervoorspellers sê inwoners van die noordelike provinsies kan uiteindelik reën verwag in die komende week.

Dit gaan egter nie genoeg wees om die land se leë damme vol te maak nie.

‘n Waterhulpbrondeskundige sê sowat 4 000 megaliter van onbehandelde of gedeeltelik behandelde riool vloei elke dag in ons damme en die land se riviere.

Dr Anthony Turton sê rioolwater is met mening terug in ons drinkwater omdat die huidige droogte die gehalte van die water in die stelsel aantas.

In ‘n ontleding in die Bulletin van die SA Instituut vir Rasseverhoudinge, sê Turton die gemiddelde waterverbruik in Suid-Afrika, is 235 liter per persoon per dag, sowat 26% hoër as die wêreldwye gemiddeld van 173 liter per dag.

Ongeveer 80% van munisipaliteite se rioolstelsels werk nie en daar is geen ingenieursvernuf teenwoordig om dit te herstel nie.

Gauteng se LUR vir gesondheid Qedani Mahlangu sê wateronderbrekings by die Helen Joseph en Rahima Moosa hospitale is opgelos en daar sal geen verdere ontwrigting wees vir operasies en behandeling nie.

Joburg Water moes inderhaas Woensdag watertenkwaens na die hospitale stuur.

Pasiënte wat dialise moes kry is huistoe gestuur, terwyl operasies gekanselleer of uitgestel is.

Joburg Water moes ook watertenkers na gebiede soos Brixton, Greenside, Coronationville en ander voorstede uitstuur weens waternood.

Na beurtkrag kom beurtwater

‘n Professor aan die Noordwes-Universiteit sê Suid-Afrikaners moet hulle staal vir ‘beurtwater’.

Kobus van der Walt het tydens ‘n konferensie van die Rooivleis-abattoir-vereniging in Kaapstad gesê Suid Afrikaaners kan in die volgende vyf jaar ‘beurtwater’ verwag en sal daadwerklik water moet begin spaar.

Van der Walt sê verder drastiese stappe sal in plek gestel moet word om water te bespaar en te hergebruik.