Onlusmakers in die Noordwes-provinsie het gister toegang tot hospitale versper en gedreig om dokters dood te brand wat poog om met hul werk voort te gaan.
Vrydagoggend het onlusmakers toegang tot die Potchefstroomse hospitaal versper. Dokters wat gepoog het om toegang tot die gebou te verkry, is gedreig om verbrand te word, het dr. Ebrahim Veriava, ‘n spesialis by die Tshepong-hospitaal, gesê.
Een dokter het ‘n video van brandende bande buite ‘n hospitaal geneem, terwyl ‘n ander foto’s van stakers geneem het wat dokters uit die sale van Klerksdorp-hospitaal gedwing het.
Klerksdorp is die hoofhospitaal in die omgewing wat al die ernstigste siektegevalle van regoor die provinsie behandel.
Die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag is veronderstel om reeds die stituasie in Noordwes “onder beheer” te hê.
Die swart vakbond Nehawu is reeds sedert Februariemaand met ‘n sloerstaking in die provinsie besig. Die toevoer van medisyne vanaf die hoofmedisynepakhuis is aanvanklik geraak, maar nou word verpleegsters daarvan weerhou om te werk. Die vakbond is blykbaar gekant teen “korrupsie in die gesondheidsektor” en ‘n personeeltekort in hospitale.
Na bewering is die aantal poste vir dokters en verpleegsters oor die afgelope drie jaar met meer as 1000 verminder.
Die onluste in die gesondheidsektor hang saam met die onrus rondom die provinsiale premier, Supra Mahumapelo, wat van grootskaalse korrupsie beskuldig word. Mahumapelo is ook ‘n bondgenoot van die afgesette Suid-Afrikaanse president, Jacob Zuma.
Veriava, ‘n voormalige hoof van interne medisyne aan Wits, het verlede week saam met 70 ander dokters ‘n ope brief geskryf waarin ingryping in die provinsie versoek word aangesien pasiënte tans onder die onrus en chaos ly.
Volgens die brief ontvang teringpasiënte nie hul medikasie betyds nie vanweë die skaarste aan medisyne wat kan veroorsaak dat teringlyers medisynebestand kan raak, wat die siekte verder kan laat versprei. Ook swangerskappe word tans vanweë die wanorde nie behoortlik hanteer nie.
Yusuf Veriava en die ander dokters het die vakbond Nehawu gesmeek om nie langer die hospitale te ontwrig nie. Hulle het ook versoek dat ‘n taakspan saamgestel word aangesien die hospitaalveiligheidsdienste nie onlusmakers kan keer om hospitale binne te storm nie.
‘Onlusmakers in operasieteaters’
‘n NRO wat onder andere deur George Soros se Open Society-groep befonds word, Section 27, het in ‘n openbare verklaring die geweld by hospitale veroordeel.
Die groep het gesê: “Die geweld en ontwrigting van gesondheidsdienste lei tot onmiddellike lewensverlies soos wat pasiënte toegang tot gesondheidsdienste ontsê word, terwyl dokters en ander personeel verhoed word om sorg te voorsien. Sekere verslae wat ons ontvang het, sluit in dat betogers operasieteaters binngestorm het, doodsdreigemente aan dokters, dokters wat met geweld uit hospitaalsale verwyder word en die ingange van hospitale wat versper word, wat beteken dat geen voorrade of medisyne gelewer kan word nie.”
Die organisasie, wat gewoonlik revolusionêre en anti-blanke optrede in Suid-Afrika steun, meen dat “sulke vorme van betoging onverantwoordelik en moreel onaanvaarbaar is”.
Intussen word berig dat ‘n politieke rusie steeds in die ANC woed rondom die afdanking, aldan nie, van die Noordwes-premier Supra Mahumapelo. Oor die naweek het ‘n “gespanne vergadering” op die perseel van die Hotelskool in Mahikeng, die hoofstad van die provinsie, plaasgevind. Die ANC-afvaardiging is gelei deur die minister in die presidensie en voormalige teenstander van president Cyril Ramaphosa in die party, mev. Nkosazana Dlamini-Zuma. Hulle sou tydens ‘n drie uur lange vergadering met Mahumapelo die bewerings oor korrupsie en tenderbedrog, asook Cyril Ramaphosa se besluit om die provinsiale gesondheidsdepartement onder administrasie te plaas, bespreek.
Daar word glo druk deur die Zuma-faksie georganiseer om te verhoed dat Mahumapelo eerskomende Dinsdag deur die ANC se nasionale uitvoerende komitee afgedank word. “Die gevoel is dat Ramaphosa hulle (die Zuma-ondersteuners) een vir een aanpak, dus moet hulle georganiseerd wees en terugveg,” het een ANC-leier van binne die party gesê.
Die kliniek in die swart deel van Senekal, die OR Tambo-seksie, staan steeds leeg nadat dit reeds twee jaar gelede voltooi is, maar Suid-Afrika se ellendige swart regering is uit op ‘n jag teen wit “rassiste” wat sulke kwessies durf opper.
Dit is die tweede gebou – die ander is die Trompsburg-hospitaal – wat ‘n wit olifant geword het nadat dit teen ‘n reusebedrag gebou is.
Die minister van gesondheid, Aaron Motsoaledi het in ‘n skriftelike antwoord op ‘n vraag in die parlement gesê, die kliniek in Senekal kan nie sy deure oopmaak nie want dit is nog nie voltooi nie en die kontrakteur het nie voldoen aan die terme en voorwaardes van die kontrak nie.
Hy het gesê die kliniek is nooit oorhandig aan die provinsiale departement van gesondheid nie.
Die Trompsburg-hospitaal is in 2011 voltooi en is nog nie geopen nie.
Volgens Motsoaledi is die verliese as gevolg van vandalisme en diefstal van toerusting by die kliniek, nie sy probleem nie.
Enige skade is die verantwoordelikheid van die kontrakteur omdat die kliniek nooit oorhandig is aan die departement nie.
Die oorgewig wit Vrystaatse LUR vir finansies het hierdie korrupsie en verkwisting probeer systap deur ook liewer op “rassisme” te fokus.
Elzabe Rockman het haar stem gevoeg by diegene in die regering wat “rassisme” wil laat kriminaliseer tydens ‘n wetgewersitting.
Die onaansienlike dikkerd Rockman – die enigste blanke lid van die uitvoerende raad in die Vrystaat – het gesê dat sy nie veronderstel is om vir die meeste of selfs net ‘n paar wit mense om te praat nie, maar ten minste voel sy verplig om te sê hoe sy voel oor Matthew Theunissen se opmerkings teen die minister van sport op Facebook.
Theunissen het Fikile Mbalula se rassitiese besluit om wittes uit sport te verbied vir groot byeenkomste gekritiseer deur die ANC-minister deel van ‘n “kafferregering” te noem.
Rockman het gesê “Theunissen en ander kan spoeg in die gesig van die Vryheidsmanifes en die Handves van Menseregte, maar hulle sal dit nie doen in haar naam nie”.
Sy het die regering aangemoedig om wetgewing wat nodig is om rassisme te kriminaliseer, te bespoedig.
In wese beteken dit wetgewing teen wittes aangesien Mbalula se rassisme teen wit sportlui wat op meriete verkies word, klaarblyklik nie ‘n probleem is nie.
Die munisipaliteit Moqhaka – wat Kroonstad, Steynsrus en Viljoenskroon insluit – het die eerste munisipaliteit geword om beurtwater te implementeer.
Volgens ‘n verklaring deur die munisipaliteit sal water nie deurlopend aan inwoners beskikbaar wees nie en sal hulle daagliks slegs sekere tye water in hul krane te wagte kan wees.
Inwoners word ook nie toegelaat om tuinslange te gebruik om voertuie te was of hul grasperke nat te lei nie, en geen gebruik van besproeiingstelsels sal toegelaat word nie.
Swembadeienaars word ook nie toegelaat om hul swembaddens leeg te maak of te vul nie en die afspuit van harde oppervlaktes is verbode.
Die munisipaliteit het gesê inwoners wat nie gehoor gee aan die beperkings nie kan ‘n maksimum boete van R2 000 of gevangenisstraf ontvang.
Weervoorspellers sê inwoners van die noordelike provinsies kan uiteindelik reën verwag in die komende week.
Dit gaan egter nie genoeg wees om die land se leë damme vol te maak nie.
‘n Waterhulpbrondeskundige sê sowat 4 000 megaliter van onbehandelde of gedeeltelik behandelde riool vloei elke dag in ons damme en die land se riviere.
Dr Anthony Turton sê rioolwater is met mening terug in ons drinkwater omdat die huidige droogte die gehalte van die water in die stelsel aantas.
In ‘n ontleding in die Bulletin van die SA Instituut vir Rasseverhoudinge, sê Turton die gemiddelde waterverbruik in Suid-Afrika, is 235 liter per persoon per dag, sowat 26% hoër as die wêreldwye gemiddeld van 173 liter per dag.
Ongeveer 80% van munisipaliteite se rioolstelsels werk nie en daar is geen ingenieursvernuf teenwoordig om dit te herstel nie.
Gauteng se LUR vir gesondheid Qedani Mahlangu sê wateronderbrekings by die Helen Joseph en Rahima Moosa hospitale is opgelos en daar sal geen verdere ontwrigting wees vir operasies en behandeling nie.
Joburg Water moes inderhaas Woensdag watertenkwaens na die hospitale stuur.
Pasiënte wat dialise moes kry is huistoe gestuur, terwyl operasies gekanselleer of uitgestel is.
Joburg Water moes ook watertenkers na gebiede soos Brixton, Greenside, Coronationville en ander voorstede uitstuur weens waternood.
Die Noord-Kaapse gesondheidsdepartement staar ‘n R32 miljoen mediese nalatigheidseis in die gesig nadat ‘n baba met serebrale gestremdheid gediagnoseer is nadat hy by een van die provinsie se fasiliteite behandel is.
Die departement voer aan dat een van die grootste uitdagings is om mediese personeel na die provinsie te lok. Die tekort aan verpleegsters is veral die probleem.
Die hoof van dié departement, Gugulethu Matladpane, sê die dagvaarding is verlede maand ontvang. Dit is die jongste in ‘n reeks eise teen die departement van sowat R102 miljoen.
Matladpane het tydens ‘n sitting van die Nasionale Raad van Provinsies se Sosiale Dienste Komitee ‘n voorlegging gedoen waarin dié eise aan die lig gekom het.
Vrae oor die dekade-lange konstruksie van die omstrede psigiatriese hospitaal in Kimberley, wat ‘n groot hap uit die provinsiale begroting geneem het, is ook geopper.
Luidens ‘n verslag van die provinsiale tesourie oor provinsiale departemente se ongeouditeerde inkomste en uitgawes het die gesondheidsdepartement se onreëlmatige uitgawes van R20 miljoen in die 2013/14 boekjaar tot R526 miljoen in die vorige boekjaar gestyg.
Mense wat sterf nadat verkeerde medikasie gegee is, pasiënte wat in linnekamers “vergeet word” en verkeerde diagnoses is maar net ‘n paar van die bewerings wat familielede die afgelope tyd gemaak het. Vra hulle vrae, “word dit onder die mat ingevee en daarvan vergeet!”
Deur die jare is vele klagtes aan hospitale en die departement gerig met beloftes dat “dit ondersoek sal word.” Daar is egter in die meeste gevalle nie antwoorde aan die families verskaf nie en is dit vir hulle tot vandag toe nog moeilik om berusting te kry.
Net in die laaste paar weke en dae is skokkende verhale vertel.
• Mnr. Coenraad Janse van Rensburg is op 1 Februarie dood na gereelde opnames in die Middelburg Hospitaal vir ‘n kroniese longkwaal.
Die familie glo die hospitaal was nalatig om hom met penisillien, ‘n medikasie waarvoor hy allergies was, te behandel.
• In die week van 27 Februarie berig die Observer van leraarsvrou, me. Antionette Swanepoel (29), wat etlike maande vantevore by die dood omgedraai het omdat sy vir sowat ‘n week in die Middelburg Hospitaal behandel is vir ‘n sist op haar eierstok, maar haar blindederm eintlik gebars het. Vele operasies en duisende rande se hospitaalrekeninge later, omdat hulle na die Life Midmed Hospitaal moes gaan vir behandeling, het nie net fisiese nie, maar ook emosionele merke op die gesin gelaat.
• Verlede week is ‘n sewejarige seuntjie van Dullstroom dood, nadat hy vir ‘n skopplek op sy been behandel moes word. Sy familie wil nie sy naam in die koerant genoem hê nie en was te emosioneel om sake verder te voer oor gebeure in die Belfast en Middelburg Hospitale. Die kind is Saterdag begrawe en hulle het daarteen besluit om die kind te laat opgrawe vir ‘n geregtelike doodsondersoek.
Daar is betroubaar verneem dat die kind na die Middelburg Hospitaal gestuur is vir X-strale, maar dat hulle hom teruggestuur het met die woorde “dat daar niks verkeerd is met hom nie.”
Vrae word gevra oor wat uiteindelik tot sy dood gelei het en die feit dat dokters van Belfast nie ‘n lykskouing of geregtelike doodsondersoek aangevra het nie.
Hierdie week het twee families die koerant gebel en gevra wat hulle moet doen, want hulle het honderde vrae na die dood van hul geliefdes.
• Me. Annah Mokoena se emosionele familie was uiters geskok oor die gebeure by die Middelburg Hospitaal tot en met haar afsterwe Vrydag. Daar is onder andere beweer dat hulle haar in haar uiters siek toestand in die linnekamer van die hospitaal gekry het.
• In die jongste voorval is mnr. Johan Duminey (64) Saterdag in die vroeë oggendure dood. Sy seun, Tommie, het emosioneel geraak as hy gepraat het oor die behandeling in die Middelburg- en Witbank Hospitale.
Daar word onder meer beweer dat hulle vir hom gesê het dat hulle sy pa vir een siekte behandel het, maar op sy pa se doktersbrief iets anders gesê het.
Hy sê by die Witbank Hospitaal het personeel gesê dat hulle hul eie toetse gaan doen nadat ‘n Middelburgse dokter ‘n Afrikaanse verslag, wat aangedui het dat mnr. Duminey dadelik geopereer moet word, geskryf het en hulle dit nie kon verstaan nie. Hy beweer verder dat ‘n Afrikaanse suster ook geweier het om dit te vertaal. Die operasie is eers om 23:00 gedoen en het sy pa in die vroeë oggendure gesterf.
“Ek is buite myself. Ek wil nie moeilikheid maak nie, maar my pa, wat ‘n gesonde man was wat nog gewerk het, het gesterf!”
• In die verlede was die voormalige Hoof Uitvoerende Beampte van die Hospitaal, mnr. Philemon Letlalo, altyd bereid om met die koerant te praat en hul kant van die saak te stel.
Die nuwe hoof uitvoerende beampte, mnr. Patrick Masubuko, wou nie eers hoor waaroor die klagtes gaan nie. Hy het joernaliste aggressief kortgeknip en gesê hulle moet met die provinsiale hoof van kommunikasie, Dumisani Malamule, bel en praat oor die klagtes.
Die Departement van Gesondheid se kantore is gebel, aangesien mnr. Malamule nie dadelik in die hande gekry kon word nie.
Die ontvangsdame was nie seker met wie die joernalis moet praat nie en het in haar kantoor rondgevra.
Hierna is die koerant van bakboord na stuurboord gestuur. Nie een van die persone wie se name gegee is, was beskikbaar nie.
Toe ons uiteindelik mnr. Malamule in die hande kry, kon hy nie dadelik help nie en net gevra dat die joernalis ‘n e-pos met die klagtes stuur aangesien hy “in ‘n vergadering is.”
•Teen druktyd is daar nog nie gereageer op die klagtes nie.
Die departement van arbeid in die Vrystaat gaan na verwagting nog ‘n verslag wat verband hou met die gesondheidskrisis in die provinsie vandeesweek bekend maak.
Die verslag gaan na verwagting inligting oor primêre gesondheidsorg in die provinsie bevat. Dit volg nadat die departement ondersoeke by verskeie klinieke in die Motheo-streek gedoen het.
Die tekort aan medikasie, mediese personeel en medisyne by klinieke het die afgelope maande baie aandag in die media geniet.
Hierdie verslag volg kort op die hakke van ‘n verdoemende verslag deur die Openbare Dienskommissie in die Vrystaat.
Die Kommissie het na ‘n ondersoek by by Pelonomi-hospitaal in Bloemfontein bevind dat die hospitaal ten minste R100 miljoen rand benodig om die agterstand in instandhouding, mediese toerusting, ‘n tekort in medisyne en tekort aan mediese personeel te befonds.
Josial Ramokoena, woordvoerder van die department van arbeid in die Vrystaat het die ondersoeke by klinieke bevestig en gesê die verslag gaan na verwagting nog vandag bekend gestel word.
Intussen het die departement van gesondheid in Gauteng erken dat hulle die afgelope twee jaar R276 miljoen moes uitbetaal aan eisers weens mediese nalatigheid. Dit verteenwoordig ‘n kommerwekkende styging.
In 2013/14 is R155 miljoen aan eise uitbetaal en R121 miljoen in die vorige jaar. Die departement het die afgelope vier jaar nog elke saak verloor teen eisers oor hul swak mediese praktyke.
Die departement van gesondheid was nie dadelik beskikbaar vir kommentaar nie.
Die minister van Gesondheid, Aaron Motsoaledi, sê Suid-Afrikaanse mediese deskundiges is na lande gestuur wat deur ebola geteister word.
Motsoaledi het die portefeuljekomitee belas met gesondheid oor die departement se jaarverslag ingelig.
Die Departement het ‘n ongekwalifiseerde ouditverslag vir die derde agtereenvolgende jaar ontvang.
Hy sê Suid-Afrika is hard besig om maatreëls in plek te kry teen die ebolavirus.
Kommer oor die ebolavirus in die VSA is aan die oplaai.
President Barack Obama het intussen inderhaas sy reisplanne gekanselleer om die krisis en die Amerikaanse regering se reaksie daarop te bespreek.
Die Amerikaanse Sentrum vir Siektebeheer (CDC) is uitgesonder vir skerp kritiek, nadat ‘n tweede verpleegster in Dallas klaarblyklik die virus onderlede het.
Die direkteur, dr Thomas Frieden, het voorheen grappe oor zombies ivm virusse gemaak.
Amerikaanse gesondheidsamptenare sê nou hulle wil gesondheidstoetse doen op alle passasiers wat op dieselfde vlug was as ‘n gesondheidswerker van Texas wat positief vir ebola getoets het, maar kritici meen dis te min, te laat.
Die verpleegster het vroeër bevestig dat sy ‘n dag voordat sy simptome begin toon het, van Cleveland af gevlieg het.
Die Amerikaanse Sentrum vir Siektebeheer en Voorkoming wil die 132 passasiers ondersoek wat Maandag saam met haar op die vlug was. Sy is die tweede verpleegster wat die siekte in Amerika opgedoen het.
Albei vroue het die Liberiër versorg wat vroeër die maand in Dallas aan ebola oorlede is.
Die hospitale in Dallas en in Spanje wat met ebola-pasiënte gewerk het het nie dieselfde veiligheidsmaatreëls toegepas as dié in Duitsland nie.
Soos in die meeste gevalle waar ‘n Ebola-epidemie uitbreek, is dit maklik om die oorsprong van die siekte vas te stel.
Die VSA se Centre for Disease Control, CDC sê op hul inligtinstukke oor die oorsprong van die virus dat Ebola van hospitale en inentings kom.
Die CDC feiteblad beweer ook dat Ebolasterftes in 1976 veroorsaak is deur “… [noue persoonlike kontak en deur gebruik te maak van besmette naalde en spuite in] hospitale/klinieke”.
In die tweede Ebola-uitbreking in 1976 in Soedan het 151 mense omgekom, en is die siekte “hoofsaaklik deur noue persoonlike kontak binne hospitale versprei,” sê die CDC.
Suid-Afrika het glo intussen voorsorgmaatreëls getref by lughawens. Volgens die Verenigde Nasies is meer as 887 mense reeds daaraan dood sedert die epidemie uitgebreek het.
In Nigerië is ‘n tweede geval dié week bevestig bevestig. Die dokter wat die eerste geval behandel het, het nou die siekte onderlede. Nog agt van die mediese personeellede wat die pasiënt behandel het, is onder kwarantyn geplaas.
Die departement van gesondheid sê daar is reeds by OR Tambo-lughawe temperatuurskandeerders en isolasiekamers ingerig om passasiers met ‘n hoë temperatuur uit te wys.
Die departement en die burgerlugvaartowerheid sal ook die week met bewusmakingsveldtog vir alle lughawepersoneel by Lanseria begin.
Die oorsprong van die huidige Ebola-epidemie is klaarblyklik die Kenema-staatshospitaal in Sierra Leone.
Die hospitaal huisves ‘n Amerikaanse navorsingslaboratorium wat onder meer deur die Bill en Melinda Gates-stigting asook die Soros Stigting geborg word.
Wetenskaplikes by die laboratorium doen glo sedert 2011 navorsing oor virale koors soos Ebola.
Hospitaallaken van die Tambo-gedenkhospitaal in Boksburg
Mnr. Hank Janse van Vuuren is volgens sy familie gelos om in die Tambo-gedenkhospitaal aan die Oos-Rand in uiterste pyn met ‘n bloeiende maagseer te sterf.
Volgens sy suster, mev. Deirdré Ruthven, is hy “eers 17 ure ná hy opgeneem is, geopereer terwyl dit veronderstel was om ‘n noodoperasie te wees. Daar is ook ‘n klomp verskonings aangebied oor hoekom die operasie nie as ‘n noodgeval gesien is nie. Ná die operasie, is die snit oop gelos, wat tot komplikasies gelei het. Hy moes in intensiewe sorg gewees het, maar hy is eenvoudig in sy kamer geplaas en gelos!”
Sy het ‘n verslag van 5700 woorde oor haar broer se onmenslike lyding geskryf en eis ‘n “openbare erkenning” van nalatigheid deur die hospitaal en die Gautengse gesondheidsdepartement.
“Ons as ‘n gesin vereis hiermee ‘n openbare erkenning deur die Tambo-gedenkhospitaal, asook die dokters en verpleegpersoneel wat by hom betrokke was, dat hulle in gebreke gebly het om hul eed na te kom. Verder moet die mediese personeel tot verantwoording geroep word deur die Raad vir Gesondheidsberoepe van Suid-Afrika. Hulle verdien nie om dokters of susters genoem te word nie. ‘n Ondersoek behoort geloods te word na die vele sterftes tydens dié mediese skofte, veral dié van die betrokke susters. Verder stort die hospitaal in duie, soos ander staatshospitale, met waterlekke, vrot reuke, vuilis, bloedvlekke op die mure, wurms wat uit asblikke kruip, ens. Daar is geen higiëne hier nie! Dis die siek situasie in al die staatshospitale.”
Sedert mev. Ruthven praag ‘n maand gelede gekontak het, het verskeie mense ons genader met soortgelyke gruverhale van veral blanke pasiënte in staatshospitale wat sonder behandeling net gelos word om te sterf, of wat weens nalatigheid of verkeerde behandeling omkom. In sommige gevalle moet die gesinne van pasiënte konstant oor hul geliefdes waak en mediese personeel smeek om hulle te behandel of betyds te behandel.
Provinsiale ambulansdienste neem soms vyf ure om by ‘n pasiënt op te daag. Waar gesinne inderhaas pasiënte self hospitaal toe vervoer, word hulle onderwerp aan ure lange rompslomp en ‘n gewag of daar word volstrek geweier om die pasiënt op te neem of te behandel.
Volgens mev. Rufhven is haar broer se verhaal “net die top van die ysberg. Sedert dit met ons gebeur het, het vele mense ons gekontak met soortgelyke ervarings. Dis deel van die volksmoord op ons.”
Johannesburgse Algemene Hospitaal, eens die trots van die mediese beroep in SA
‘n Broer en suster wat “weens die vernedering vir ons gesin en vir ons vader” anoniem wil bly, het vertel hoe hulle gesukkel het om hul siek, bejaarde vader na die Johannesburgse Algemene Hospitaal, wat deesdae as die “Charlotte Maxeke” bekendstaan, te vervoer.
“Toe ons daar aankom, het ons onmiddellik by die Noodafdeling stilgehou, maar daar was niemand om ons te help nie. Hoe meer ons gesmeek het dat my pa onmiddellik gestabiliseer moes word aangesien hy duidelik baie siek was, hoe meer is daar aan ons gesê dat ‘daar nie portiers beskikbaar was nie’,” het die suster, ‘n professionele vrou van Johannesburg, verduidelik. “Uiteindelik het privaat paramediese (blanke) personeel wat ‘n ander pasiënt kom aflaai het, ons gehelp om my pa in die ongevalle-afdeling te kry.
“‘n Lustelose houding het ons begroet. Daar is eers aan ons gesê dat daar geen bed vir hom was nie. Ons het toe gewys na ‘n leë bed wat reg daar in die ongevalle-afdeling gestaan het, op wiele en wat gebruik kon word. Die jong swart vrouedokter aan diens, P. Mkhize, het toe weer die gebrek aan portiere opgehaal. Ons het toe min of meer uit desperaatheid self die bed daar uitgestoot en met die hulp van die privaat paramedici buite my pa tot in die ongevalle-afdeling gekry. Kosbare minute het verbygesnel. Uiteindelik het ‘n suster aangewaggel gekom en hy is op ‘n ondersoektafel geplaas.
“Dit alles het reg in die middel van die ongevalle-afdeling plaasgevind. Reg langsaan was die dolleë afdeling met monitors en suurstof waar my pa behandel sou kon word indien dit hul erns was. Daar was egter geen haas om hom soontoe te neem nie. Hulle het my pa daar op sy sy gedraai en reg voor ons het hy sy laaste asem uitgeblaas. Dié oomblik sal my altyd bybly.
“Eers toe hy dood was, het die suster aan diens hom na die saaltjie met lewensondersteunende apparaat geneem en bevestig dat hy dood was. Hierna is hy na die hospitaal se lykshuis oorgeplaas. Ons het daar in die Ongevalle gesit en huil terwyl die personeel maak asof hulle ons nie raaksien nie. Toe verklaar hulle op die doodsverslag dat hy reeds dood was toe hy by die hospitaal aangekom het, iets wat ons natuurlik betwis het, want hy het nog asem gehaal toe hy op die ondersoektafel geplaas is!”
Met die stygende koste van mediese fondse, is meer en meer blankes, veral ouer persone, genoodsaak om hul tot staatshospitale te wend. In baie gevalle word privaat mediese fondse ook uitgeput en moet selfs mense met mediese fondse insgelyks in staatshospitale behandeling ontvang.
Sommige sterf weens gebrek aan behandeling by ongevalle-afdelings, terwyl ander oor etlike dae weens nalatige of gebrekkige behandeling toegelaat te word om dood te gaan. In die geval van mnr. Hank Janse van Vuuren, is hy op 26 Maart 2013 by die Oliver Tambo-gedenkhospitaal opgeneem en met ‘n bloeiende maagseer gediagnoseer. Volgens beskikbare mediese inligting op die internet, vereis so ‘n toestand noodbehandeling en onmiddellike chirurgie.
‘My broer is gelos om soos ‘n dier in die veld te sterf’
In haar verslag skryf mev. Ruthven, sy suster, dat hy “gelos is om soos ‘n dier in die veld te sterf’. Op sy doodsertifikaat is vermeld dat hy aan ‘n hartaanval dood is. “Nee,” skryf sy, “my broer is weens nalatigheid dood. Hank is op 28 Maart 2013 om 20:05 oorlede. Ná drie dae in die die hospitaal! Indien sy prognose nie goed was nie, waarom het geen van die personeel ons in kennis gestel nie, maar hom bloot gelos om soos ‘n dier in die veld te sterf? Dis nie algemene gebruik nie, dis nalatigheid met ‘n misdadige bedoeling!”
Mev. Deirdré Ruthven
Die oggend van mnr. Janse van Vuuren se oorlye, het ‘n saalsuster nog teenoor mev. Ruthven om 9:00 per telefoon bevestig dat dit met hom “goed gaan”. Toe sy egter met die besoekuur om 15:00 daar aankom, vind sy hom in ‘n ernstige toestand, met “swaar asemhaling, erge pyn, ietwat deurmekaar, sweterig en bleek, met klewerige bloed in sy mond en neus.” Daar was tekens dat daar nie goed na hom gekyk word nie, want die klokkie werk nie, sy drup lek en daar is ‘n plas bloed op die vloer. Volgens sy lêer het niemand sedert 6:00 die oggend na hom omgesien nie. Toe sy na die suster aan diens vra, hoor sy dat dié “met ete is en eers 16:00 terug sal wees”.
Haar broer was toe, ongeveer vier ure voor sy dood, nog voldoende by sy positiewe om aan haar te sê: “Hierdie is nie ‘n goeie saal nie, want die personeel gee nie vir die pasiënte om nie. Dis nie dieselfde as toe ek 8 maande gelede in saal 21 was nie. Hierdie personeel hier, hulle wil net glad nie help nie.”
‘n Medepasiënt van mnr. Janse van Vuuren het reeds die oggend om 6:20 opgemerk het dat dit nie met hom goed gaan nie en dat hy besig was om te bloei. Niemand het egter iets daaraan gedoen nie. Intussen is daar in sy lêer geskryf, sy pols, temperatuur en bloeddruk is geneem, maar niemand het opgemerk dat hy bloei nie.
Toe mev. Ruthven die personeel hieroor uitvra, is sy bloot lakonies meegedeel: “Ons het dit nie gesien nie.”
‘Niemand word ongelyk behandel nie’ – Gauteng
praag het vandeesweek die Gautengse departement van gesondheid genader vir kommentaar oor mnr. Hank Janse van Vuuren se geval en het mev. Ruthven se verslag met al die besonderhede aangestuur.
Die hoofwoordvoerder vir die departement, mnr. Simon Zwane, het egter glad nie daarop gereageer nie. Pleks daarvan, het hy op enkele bykomende vrae oor mnr. Earl Harper, waaroor daar vandeesweek reeds in die media berig is, geantwoord.
praag se eerste vraag aan die departement van gesondheid was die volgende:
Onlangse voorvalle soos dié waarby mnr. Earl Harper betrokke was) blyk aan te dui dat swart hospitaalpersoneel vyandig teenoro blanke pasiënte is en hulle óf behandeling weier, óf behandeling vertraag, hetsy hulle op ‘n lukrake, onprofessionele manier behandel?
Zwane het ontken dat blankes anders behandel word: “Daar is geen getuienis wat suggereer dat mnr. Harper ander behandeling sou ontvang het indien hy blank was nie. [Hierdie sin was vir ons dubbelsinnig – red.] En ons is nie van enige bewys voorsien dat slegs swart personeel na hom omgesien het nie. Daarom sou dit onverantwoordelik wees om tot ‘n rassistiese gevolgtrekking te kom voordat al die feite ondersoek is.”
TimesLive het vandeesweek berig dat die 67-jarige mnr. Earl Harper reeds “60 dae lank poog om bekwame mediese behandeling te ontvang”. Volgens TimesLive “voel Harper en sy familie dat hy mishandel is omdat hy blank is”.
Op die vraag of die departement bewus is van die ongelyke behandeling of gebrek aan behandeling vir blanke pasiënte en of dit enige klagtes in dié verband ontvang het, afgesien van die geval van mnr. Earl Harper by die Charlotte Maxeke-Johannesburg Algemeen, het mnr. Zwane soos volg geantwoord:
“Nee. Hospitale behandel miljoene mense elke jaar en niemand het nog ooit teenoor ons beweer dat hulle ongelyk behandel is vanweë hul velkleur nie.”
‘Hulle maak die mense aspris dood’
Mnr. Dewald Scholtz van Pretoria beweer egter die teendeel en het die volgende verhaal om te vertel:
“My vriendin se ma moes ‘n operasie kry. Sy het in die hospitaal gelê met ‘n verstopte derm – ons moes self met ‘n skotteltjie bystaan as dít wat in haar spysverteringstelsel opgebou het bo by haar mond uitloop. Die vrou is ‘n trotse vrou wat haarself altyd perfek versorg – en sy het hulpeloos daar gelê en was besig om dood te gaan. Die gesette swart verpleegsters het ons soos gemors behandel wanneer ons kla. En die operasie is net aanhoudend uitgestel.
“Sy sou doodgegaan het as ons nie ingegryp het nie. Ons het haar algemene praktisyn gevra om haar te besoek in die hospitaal en vir ons ‘n verslag en aanbeveling te skryf. Toe maak ons ‘n kopié van die verslag en sê vir die hospitaalbestuur dat ons van hulle sou eis as sy sou doodgaan. Die operasie is in minder as ‘n dag daarna gedoen en sy het herstel.
“Hulle maak die mense aspris dood – dit is binne hulle mag in die hospitaal.”
praag is besig om dié verhale verder op te volg en ons sal weer met die Gautengse gesondheidsdepartement in verbinding tree. Indien u van soortgelyke gevalle weet, word u versoek om dit aan ons te stuur by inlig[by]praag.org. Ons menseregtekomitee sal hierdie en ander gevalle ondersoek en dit onder die aandag van plaaslike en internasionale owerhede bring.
Ondersteun asb. ons werk om die waarheid in Suid-Afrika te publiseer en neem ‘n debietorder uit. Met ‘n paar rand per maand kan ons lewens red!
Volgens dokters en noodlenigingswerkers is die behandeling van duisende oorlewendes in Haïti ‘n onbegonne taak.
Basiese mediese voorraad, soos antibiotika en pynstillers, raak gevaarlik min by hospitale in Port-au-Prince sowel as op die platteland.
Dokters kan nie bybly met die oorweldigende aanvraag na medisyne nie.
Dr. Nancy Fleurancois wat in ‘n hospitaal in Jacmel werk, het aan ‘n VN-amptenaar gesê sy behandel ten minste 500 pasiënte per dag.
Party van hulle kry vir die heel eerste keer sedert die aardbewing twee weke gelede, enigsins mediese aandag.
Dokters en noodlenigingswerkers is desperaat vir antibiotika en chirurgiese toerusting.
“Ons het nóg hulp nodig,” het sy gesê.
Omtrent 20 000 in Jacmel is dakloos na die verwoestende aardbewing die land geruk het.
Intussen is tien Amerikaners Saterdag deur polisie in Haïti vasgekeer terwyl hulle ‘n bus met 33 kinders aanboord na Dominica probeer neem het. ‘n Kerkgroep wat die kinders vergesel het, het glo nie die nodige dokumentasie gehad nie.
Die lede van die kerk in Idaho sê hulle wil help om wesies van die aardbewing na die naburige Dominica neem waar ‘n tehuis vir hulle opgerig sal word.
Owerhede vrees ‘n toename in kinderhandel vanweë die groot aantal weeskinders wat op straat sit sonder sorg.
