Totale gebrek aan leierskap dompel Kovsies in chaos

Studente op die Kovsie-kampus in Bloemfontein het Dinsdag hul koshuise ontruim het uit vrees vir verdere geweld.

Swart oproeriges het wit studente aangeval, en die hoofgebou en koshuise beskadig in die chaos wat op die kampus van die Universiteit van die Vrystaat losgebars het weens die gapende gebrek aan leierskap van die rektor Jonathan Jansen.

Praag het Maandag berig hoe Jansen gevlug het voor die swart aanslag.

Hy het later by monde van ‘n verklaring die wit studente verantwoordelik gehou vir die geweld.

Die standbeeld van Suid-Afrika se eerste staatspresident, CR Swart is afgebreek en in ‘n fontein gegooi.

Die swart SR-president van die UV, Lindokuhle Ntuli sê hulle sal voortgaan met hulle protesoptrede totdat daar aan hulle eise voldoen is.

Hy sê rassisme het geen plek by die instelling nie en dat iets daaromtrent gedoen moet word.

Ntuli sê die studente eis dat die CR Swart-standbeeld verwyder word, dat rassisme beëindig word en dat skoonmakers ingekontrakteer word.

Die manskoshuis Huis Abraham Fischer, ook bekend as Vishuis, het ook onder die vandale deurgeloop wat glo teen die uitkontraktering van kampuswerk betoog.

Die universiteit het aangekondig dat die Bloemfonteinse kampus gesluit sal bly tot verdere kennisgewing omdat die veiligheid van studente, personeel en eiendom nie gewaarborg kan word nie.

‘n Verdere 60 veiligheidswagte is op die kampus ontplooi om uitgebreide vandalisme te probeer keer.

Nadat wit toeskouers die oproeriges Maandag van die rugbystadion verwilder het, het die swart horde wit koshuisstudente aangeval, veral in Vishuis. Dinsdagoggend is dieselfde koshuis weer bestorm en nog skade aangerig.

Jansen het Dinsdag op ‘n mediakonferensie gesê die geweld was ‘n terugslag vir transformasie. Hy het dit betreur dat die swart betogers “se regte letterlik en figuurlik vertrap en talle ou wonde oopgekrap is”.

Dit is nie duidelik waarom die swart oproeriges oor “regte” beskik wat hulle in staat stel om wittes aan te val en eiendom te beskadig in ‘n bestel wat self deur Jansen voorgehou word as ‘n matelose verbetering op die die vorige een nie.

Kennelik is die huidige regime se probleem met “witheid” iets waarmee Jansen saamstem nadat swart oproeriges die koshuis binnegestorm het en niksvermoedende wittes met stokke en klippe aangeval het.

Die polisie moes vrouestudente uit die Madelief-koshuis na veiligheid begelei toe swartes die plek bestorm het met die waarskuwing dat hulle “enige kind van ‘n wit man sal doodmaak”.

Die polisie is daarna met klippe en bottels bestook en daarvan beskuldig dat hulle net wit studente beskerm.

In Pretoria het die universiteitsbestuur studenteleiers Dinsdagaand in ‘n verklaring gewaarsku dat tugstappe en strafregtelike klagte geneem sal word teen diegene wat Maandag by kampusgeweld betrokke was.

Die UP bly steeds tot verdere kennisgewing gesluit.

‘n Bietjie lafenis vir die Vrystaat en NW

Groot dele van die Vrystaat en Noordwes het vir die eerste keer vanjaar reën gekry en daar is goeie voortuitsigte vir nog reën in die sentrale deel van die land teen die naweek.

Die Bloemfonteinse weerkantoor sê daar is Saterdag en Sondag ‘n 60% kans op reën vir die hele Vrystaat, Noordwes en die Noord-Kaap. Hy sê temperature sal ook na verwagting afneem.

In die oostelike deel van die Vrystaat word ‘n 30% kans op reën teen môre en Donderdag voorspel. Dit sluit gebiede soos Kroonstad, Bethlehem, Senekal en Sasolburg in.

Enkele buie kan teen Vrydag al in groot dele van die Vrystaat voorkom.

Sowat 12,6mm is Woensdag in Bloemfontein gemeet en 69mm by Glen, buite dié stad. Ongeveer 14,4mm reën is op Bothaville gemeet, terwyl Nelpoort, in die rigting van Wepener, sowat 23,8mm gekry het.

ANC-lid voor vir moord op sy vrou

‘n Senior beampte van die Tokologo-munisipaliteit op Boshof in die Vrystaat en ANC-lid sal na verwagting vandag in die landdroshof op Bloemfontein verskyn in verband met die moord op sy vrou.

Dit nadat sy saak teen die 33-jarige Maphobole Maphobole van die Winburg-landdroshof na Bloemfontein oorgeplaas is.

Volgens Vrystaat polisiewoordvoerder Ian Gaobepe, het Maphobole na bewering sy 26-jarige vrou by hul huis in Langenhovenpark vermoor. Hy het toe vir ‘n naweek by sy ouers gaan kuier met haar liggaam in sy motor se kattebak.

Maphobole is vasgetrek ná twee hawelose mans hom gesien het waar hy blykbaar twee weke gelede probeer het om sy vrou se liggaam te verbrand.

Maphobole is die direkteur van korporatiewe dienste by die Tokologo plaaslike munisipaliteit.

Vrystaat oorhandig ses luukse sedans aan tradisionele leiers

Premier Ace Magashule van die Vrystaat het ses splinternuwe Mercedes-Benzes aan tradisionele leiers in sy provinsie oorhandig.

Volgens DA-lid van die Nasionale Raad van Provinsies Roy Jankielsohn, kon die R3,2 miljoen wat bestee is aan die motors ​​slagoffers van droogte gehelp het.

“In ‘n tyd waar die Vrystaat ly onder die juk van die ergste droogte in dekades, ‘n steeds stygende waterkrisis en verlammende werkloosheid, het Premier Magashule besluit om luukse Duitse sedans te koop in ‘n poging om landelike stemme te verseker vir die ANC volgende jaar,” het hy in ‘n verklaring gesê.

Jankielsohn het gesê hy is teleurgesteld dat tradisionele leiers in die provinsie hul verantwoordelikhede teenoor die mense wat “voortgaan om te ly in armoede en ontneming” versaak.

“Die DA doen ‘n beroep op die mense van die Vrystaat om die voortgesette misbruik van mag en openbare fondse deur die ANC en hul trawante te verwerp.”

Die premier se kantoor het gesê hulle sal reageer op ‘n later stadium.

Intussen, het die voorsitter van die Huis van Tradisionele Leiers, koning Lelika Moloi, bewerings verwerp dat die voertuie dien as ‘n geskenk om stemme vir die plaaslike verkiesings volgende jaar te werf.

“Dit is nie ‘n geskenk nie, maar ons reg en ons is dankbaar vir die motors,” het hy gesê.

Kubaanse ingenieurs lê rond in luukse akkomodasie

Kubaanse ingenieurs wat sowat ses maande gelede in die Vrystaat aangekom het en na plaaslike munisipaliteite uitgeplaas sou word, het nog nie ‘n steek werk gedoen nie.

Tydens ‘n sitting van die provinsiale wetgewer Donderdag, is verneem dat die ingenieurs nog in luukse akkommodasie, wat deur arm munisipaliteite betaal word, rondlê.

Dié ingenieurs het glo erken dat hulle ‘n gedeelte van hul salaris elke maand aan die Kubaanse regering moet afstaan.

Premier Ace Magashule was hewig ontstig dat die besonderhede van die Kubaanse ingenieurs uitgelek is deur die opposisie en het gesê Suid-Afrika sal altyd die Kubaanse regering as ‘n vriend beskou.

Babelse verwarring oor Vrystaatse beurtwater

Vrystaters moet hulself gereed maak vir beurtwater wat enige tyd dié week ingestel kan word.

Die LUR vir Polisie, Paaie en Vervoer en die voorsitter van die provinsiale gesamentlike bedryfskomitee oor droogte, Butana Komphela, het gister aan OFM-nuus gesê beurtwater kan in die volgende vier dae oor die provinsie heen ‘n werklikheid word.

Dié departement se woordvoerder, Hillary Mophethe, kon nie vandag bevestig of beurtwater al vanaand vanaf 21:00 tot môre 06:00 sal geld nie.

Sy sê wel die regering sal môre ‘n mediaverklaring rakende die kwessie uitreik om verwarring uit die weg te ruim, nadat sekere mediaberigte vandag aangedui het dat Vrystaters reeds vannag droë krane gaan hê. Sy sê Komphela is tans in die buiteland.

Intussen sê die LUR vir Koöperatiewe Regering en Tradisionele Sake, Olly Mlamleli, slegs die Moqhaka-munisipaliteit wat Kroonstad, Steynsrus en Viljoenskroon insluit, pas reeds beurtwater toe.

Mlamleli sê sy stel tans vas wat die situasie in elke munisipaliteit in die provinsie is. Inwoners moet ingelig word alvorens beurtwater ingestel kan word.

Komphela het gister beklemtoon die provinsie ondervind ’n groot waterkrisis weens die knellende droogte. Intussen kan inwoners van Bloemfontein die volgende 36 uur gerus wees dat daar water in hul krane sal wees, terwyl Bloemwater vandag met onderhoudswerk aan ‘n hoofpyplyn begin het.

Dit kom ná ‘n kennisgewing van Bloemwater waarin aangedui word dat daar geen watertoevoer vanaf die Welbedachtdam na Bloemfontein se reservoir gaan wees nie weens die herstelwerk. Daar is egter genoeg watervoorraad beskikbaar vir huishoudelike gebruik.

Rou riool vloei deur droogtegeteisterde dorp

Die Mohokare-munisipaliteit in die Vrystaat, wat Smithfield en Zastron insluit, word geteister deur rou riool in die waterkanaal wat in Generaal Hertzogstraat in Smithfield ingeloop het.

Munisipale woordvoerder, Lehlonolo Mafatman, sê hoewel die rioolstelsel herstel word, is daar steeds ‘n krisis met lopende water, maar dit sal die week aandag geniet.

Smithfield gaan gebuk onder ‘n algemene watertekort weens die droogte. Riool het die laaste twee weke in die kanaal beland as gevolg van swak bestuur wat nou aan ‘n “blokkasie” toegeskryf word.

Agt plaaslike munisipaliteite in die Vrystaat se drinkwater-voorsieningstelsels het tans dringend aandag nodig.

Die nasionale departement van waterwese en sanitasie sal onverwyld moet ingryp om krisisse soos in Smithfield die hoof te bied.

Minister Nomvula Mokonyane het in antwoord op ‘n vraag in die parlement gesê ‘n lys van 250 plaaslike munisipaliteite landswyd– wat dringende watervoorsieningsprobleme ondervind – is saamgestel.

Verskeie van die dorpe in die Vrystaat wat reeds vir dae sonder water is as gevolg van die knellende droogte en verouderde infrastruktuur, vorm nie deel van die agt munisipaliteite nie.

Vrystaat premier Ace Magashule het die provinsie maande gelede tot rampgebied weens die droogte verklaar.

Mokonyane sê haar departement het begin om inspeksies by munisipaliteite landswyd uit te voer om die omvang van die probleem vas te stel en ‘n taakspan is reeds in sommige provinsies saamgestel om waterprobleme aan te spreek.

Intussen het haar departement ‘n ooreenkoms met die Deense regering gesluit in ‘n poging om die waterkrisis in die land op te los. Sy sê ingevolge die ooreenkoms gaan daar dringend gekyk word na ‘n langtermynoplossing.

Dit is nie duidelik hoe die Denemarke bevoeg is om ‘n droogteprobleem op te los binne die konteks van voortslepende wanbestuur en korrupsie nie.

Minister verswyg koste van privaat-ambulansdiens

Gesondheidsminister Aaron Motsoaledi wil klaarblyklik nie die totale koste van die omstrede kontrak tussen die Vrystaatse gesondheidsdepartement en die private maatskappy, Buthelezi-ambulansdienste openbaar maak nie.

Hy het reageer op ‘n perlementêre vraag oor watter provinsies derdeparty-kontrakte vir die verskaffing van ambulansdienste gesluit het, die duur van die kontrakte en die koste daarvan.

Motsoaledi het aangedui dat net twee provinsies – Vrystaat en Noordwes – van private ambulansdienste gebruik maak, maar nagelaat om die totale koste van dié kontrakte bekend te maak.

Opposisiepartye in die Vrystaat het die provinsiale gesondheidsdepartement sterk gekritiseer vir dié kontrak wat volgens LUR Benny Malakoane sowat R6.5 miljoen per maand beloop.

Die gesondheidsdepartemente in die Vrystaat en Noordwes is juis die twee provinsies wat weens geldelike probleme onder administrasie geplaas is.

Motsoaledi sê ingevolge ‘n ooreenkoms vir die gebruik van private ambulansdienste in Noordwes – geskied die diens net wanneer dit nodig is.

Stuur Kubaanse ingenieurs terug sê Saisi

Suid-Afrikaanse ingenieurs het vroeër gevra dat Kubaanse ingenieurs wat deur die ANC ingebring is om glo dienslewering in die Vrystaat te help verbeter, terug huis toe gestuur moet word.

Die Suid-Afrikaanse Instituut vir Siviele Ingenieurswese (Saisi) het sy afgryse en afkeuring uitgespreek oor die Vrystaatse regering se besluit om Kubaanse ingenieurs in te voer.

Saisi se uitvoerende hoof het gesê Kubaanse ingenieurs moet nie toegelaat word om in Suid-Afrika te werk as hulle nie deur die Raad vir Ingenieurswese van SA (ECSA) geregistreer kan word nie.

“Hulle kan ook nie aspirant-geregistreerde nagraadse ingenieurs in Suid-Afrika mentor nie, volgens ‘n wet van die Suid-Afrikaanse regering, die Ingenieursprofessie Wet van 2000,” het Manglin Pillay gesê.

Sowat 40 Kubaanse ingenieurs het vroeër in die land aangekom om in die Vrystaat te werk.

Hulle sal reuse-salarisse ontvang, tesame met byvoordele en reistoelaes wat ongeveer R180 miljoen oor drie jaar sal beloop.

Die Vrystaatse premier Ace Magashule het gesê die Kubane is “hoogs gekwalifiseerd”, maar Kuba, ‘n kommunistiese distopie van armoede en hongersnood, wys ‘n gapende gebrek aan ingenieursvernuf.

Vrystaatse munisipaliteite sal miljoene rande moet stort in die aanstellings, terwyl die meeste reeds nie kop bo water kan hou nie.

Die Nketoana-munisipaliteit het in Mei vanjaar reeds R44 miljoen aan Eskom geskuld. Die provinsie se munisipaliteite skuld hul diensverskaffers meer as R3 miljard.

Die Kubane se velde van kundigheid sluit siviele ingenieurswese, hidrouliese, strukturele en meganiese ingenieurswese sowel as projekbestuur in. Dié gespesialiseerde vaardighede is oral in Suid-Afrika beskikbaar.

Landelike munisipaliteite het ook beperkte behoeftes aan sulke vaardighede.

Kuba se parasitiese verhouding met Rusland het versuur nadat die VSA diplomatieke bande met die eiland herstel het op 11 April 2015. In 2008 reeds het Havana geweier om die wegbreek-republieke van Abkazië en Suid-Ossetië te erken.

Russiese nikkel- en oliebelange op die eiland is intussen deur Raoul Castro aan Kanadese en Meksikane nyweraars oorhandig.

Swarte verskyn na dubbelmoord op Memel

Die 27-jarige Sabelo Xaba is Sondagmiddag omstreeks 18:00 in Madadeni in hegtenis geneem nadat polisie inligting ontvang het dat hy verbind kan word aan die dubbelmoord op Memel.

Xaba het Woensdag vlugtig in die hof verskyn en sal weer op 4 November verskyn. Hy staan tereg op twee aanklagte van moord, aanranding en poging tot moord.

Die polisie soek steeds na ‘n tweede rower in verband met die moord op ‘n bejaarde plaaslike sakeman en sy huismaat in hul huis op die dorp.

Eric Oosthuizen, wat saam met Charlotte Viviers en haar man Viv gebly het, se lyk is verlede week deur die polisie in ’n buitekamer by die huis gevind. Daar was ‘n plastieksak oor sy kop en sy hande en voete was vasgebind.

Volgens polisiewoordvoerder in die Vrystaat, Tshegofatso Maliehe, het ‘n huiswerker verlede Woensdagoggend op Viviers se lyk en haar beseerde man, Viv, wat die aanval oorleef het, afgekom.

Viv is deur twee swartes oorval toe hy voorverlede Dinsdagmiddag tuisgekom het. Hy is aangerand en het steekwonde opgedoen. Sy vrou, wat vermoedelik verwurg is, en Oosthuizen was reeds in die huis.

Die booswigte het met Oosthuizen se bakkie, wat later by Madadeni by Newcastle in KwaZulu-Natal gevind is, op die vlug geslaan. Maliehe sê twee vuurwapens en ‘n onbekende bedrag geld is ook gebuit.

Twee swart aanvallers soek na Memel-moorde

Die polisie op Memel in die Vrystaat soek steeds na twee swart aanvallers in verband met die moord op Charlotte Viviers en ‘n familievriend, Eric Oosthuizen, in hul huis op die dorp Woensdagaand.

Polisiewoordvoerder, Tshegofatso Maliehe, sê Viviers se man, Viv, wat omstreeks 18:00 van sy plaas buite die dorp tuis gekom het, is deur twee mans in die huis oorval. Die Viviers-egpaar en Oosthuizen het in dieselfde huis gewoon.

Viviers is aangerand en met ‘n mes gesteek. Hy het ook brandwonde opgedoen. Die booswigte het sy hande en voete met toue vasgebind. Sy vrou en Oosthuizen was reeds in die huis.

Volgens Maliehe het ‘n huiswerker vanoggend omstreeks 08:00 op die beseerde Viviers afgekom. Charlotte en Oosthuizen se lyke is toe ook gevind.

Hulle hande en voete is ook vasgebind en hulle is vermoedelik verwurg. Maliehe het vroeër gesê volgens ‘n erg getraumatiseerde Viviers het die aanvallers die kluis se sleutels geëis, terwyl hy gemartel is.

Volgens haar word twee vuurwapens uit die huis vermis.

Oosthuizen se vermiste wit bakkie is ook nog nie gevind nie.

Maliehe vra enigiemand met inligting om hul naaste polisiekantoor te bel, maar wou nie die ras van die aanvallers bevestig nie.

Deur nie die ras van die aanvallers te gee nie, is dit onmoontlik om die moordenaars op te spoor.

Vrystaatse onderwys gee miljarde onregmatig uit

Die Vrystaatse onderwysdepartement het meer as R2,3 miljard se onreëlmatige uitgawes aangegaan en die meeste daarvan hou verband met die toekenning van tenders.

Dit is volgens die ouditeur-generaal se verslag vir die 2014/2015 boekjaar wat vandag tydens ‘n sitting van die staande komitee vir openbare rekeninge in die provinsiale wetgewer bespreek word.

Die verslag het bevind dat tenders toegeken is aan kontrakteurs wat nie aan die nodige vereistes voldoen nie. Kennisgewings vir die tenderproses is ook in baie gevalle nie betyds geadverteer nie.

Amptenare van die departement het nie persoonlike belang of die van nabye familie of vennote by ondernemings wat tenders gekry het, verklaar nie.

Ernstige kommer is uitgespreek oor dié departement se finansiële gesondheid.

Komiteevoorsitter, Neels van Rooyen, sê hy is bly dat die departement nou met die provinsiale tesourie en die ouditeur-generaal se kantoor saamwerk om die probleem aan te spreek.

Veldbrande woed in Vrystaat, Limpopo

Verskeie wegholveldbrande het die afgelope naweek in winderige toestande oor die Vrystaat en Limpopo heen gewoed, maar inligting oor die omvang van die skade en die gebiede wat geraak is, word nog ingesamel.

Boere en plaaswerkers het by Working on Fire-personeel aangesluit in ‘n poging om die verwoestende veldbrande in die Waterberg-gebied buite Modimolle in Limpopo te blus.

Die gebiede by Alma en Vaalwater word ook geraak. Vyftien brandbestrydingspanne van Limpopo, Mpumalanga en Gauteng is in die gebied ontplooi.

Die brand het Vrydag in droë veld ontstaan te midde van die hittegolf oor die gebied.

Die Nasionale Departement van Landbou, Bosbou en Visserye se Malcolm Proctor sê dit is nog te vroeg om te sê hoeveel hektaar die naweek in brande verwoes is, maar sowat 62 000 hektaar veld is al sedert die begin van die jaar in die Vrystaat vernietig.

Dit teenoor die meer as 350 000 hektaar, dieselfde tyd verlede jaar. Hy skryf die afname toe aan ‘n brandsiklus.

Proctor sê in die afgelope twee weke is sowat 25 000 hektaar veld in hoofsaaklik die Vrystaat se hoof reënvalgebiede, wat die oostelike deel van die provinsie insluit, vernietig.

Dit is gebiede langs die Lesotho-grens en gebiede soos Harrismith wat aangrensend aan KwaZulu-Natal is.

Hy waarsku die brandgevaarindeks is steeds baie hoog.

Intussen is ‘n brandbestryder volgens die SABC doodgebrand terwyl hy gehelp het om die veldbrande buite Vaalwater in Limpopo te bestry.

Brand by Dewetsdorp onder beheer

‘n Hewige veldbrand, wat Woensdag naby Dewetsdorp in die Vrystaat gewoed het, het nie ver versprei nie danksy ‘n vorige veldbrand.

Johann Breytenbach, voorsitter van die Dewetsdorp-brandvereniging sê ‘n stuk grond wat reeds uitgebrand het, het verhoed dat die brand verder verprei. Dit is Woensdagmiddag onder beheer gebring.

Breytenbach sê dit is in hierdie stadium onduidelik hoeveel hektaar weiveld vernietig is.

Breytenbach sê die brand het op die plaas Deelpan ontstaan en in ‘n oostelike rigting na Hobhouse versprei. Die oorsaak is nog onbekend.

Duisende hektaar weiveld het ‘n paar maande gelede in die gebied afgebrand weens ‘n wegholbrand.