taal – Bladsy 3 – praag.co.za

Die status van Afrikaans

Reeds in 1994 het Cachalia en ander in hul rigtinggewende boek, Fundamental Rights in the New Constitution, geskryf dat elf amptelike tale onprakties is, en dat daar daarom uiteindelik waarskynlik net een sal wees.

‘n Mens het nie elf raaiskote nodig om te weet na watter een hulle verwys het nie.

Afgesien an Cachalia het hierdie boek ook outeurs gehad soos Penuel Maduna, intertyd minister van Justisie, Dennis Davis en Gilbert Marcus.

Hierdie mense se politieke sentiment het heel waarskynlik reeds verklap dat die aandrang op die behoud van Afrikaans as amptelike taal tydens die onderhandelings ‘n klip in die maag was, en dat die elf amptelike tale as foefie ingebring is om deur die onwerkbaarheid daarvan ‘n situasie van de facto eentaligheid te skep.

Kort na 1994 het Pansat in een van sy min sterk standpunte dit gestel dat die owerheid self die grootste oortreder van die taalbepalings in die grondwet is.

Om sake praktykgerig makliker te maak, kon provinsies uit die “groslys” van elf tale ‘n paar as amptelike tale in hul provinsies kies. Afrikaans en Engels is in al die provinsies amptelike tale, terwyl die provinsies dan ook nog een of twee ander tale daarby het, soos Xhosa in die Wes- en Oos-Kaap, seSotho in die Vrystaat, Tswana in Noordwes, en so meer.

Sommer gou was daar probleme. Die polisie, wat ‘n gedeelde nasionale en provinsiale aangeleentheid is, het gou taal-beleidsvoorskrifte afgedwing wat strydig was met die taalbeleid van sommige van die provinsies, soos in die Wes-Kaap. Stasiebevelvoerders is in gemeenskappe ontplooi waar hulle nie met die oorheersende tale vertroud is nie, met gevolglike afname in dienslewering.

Amptenare van nasionale departemente is verplaas na provinsies waar hulle, anders as wat ‘n liggies-geïmplementeerde beleid bepaal, hulle nie minstens twee van die provinsie se amptelike tale onder die knie gehad het nie.

‘n Voormalige Statistikus-generaal het selfs ‘n verbod op Afrikaans in interne kommunikasie per e-pos tussen Afrikaanssprekendes geplaas.

Soms het die Engels-beheptheid ook tot ligter oomblikke gelei. Toe die Vrystaatse Landboudepartement in ‘n mislukte eksperiment van Glen na Bloemfontein se hoofstraat verhuis, is ‘n groot bord “Main Entrance” bo ‘n deur in die hoofstraat aangebring. Hierdie deur, ‘n soort sy-ingang, het nie toegang na die departement se kantore gebied nie – die werklike “main entrance” was in die straat langsaan.

Toe breek die fase aan van probeer verstaan hoekom mense wat hoegenaamd nie Engels onder die knie het nie, dit so graag gebruik. Soos om by ‘n kantooropset voor ‘n toe deur te beland, met ‘n nota opgeplak. “We are having a meeting” in plaas van “We are in a meeting”. Daar was tallose voorbeelde van “Engels” wat Miesies Vênderbaail se “Engels” na die produk van ‘n Oxford-graduandus sou laat lyk.

Ag, dan moet ‘n man seker afsluit met iets ligters, van Oxford gepraat.

‘n Suid-Afrikaanse Oxford-student loop jare gelede saam met sy professor, in druk gesprek, oor die kampus. Die student merk twee donkerige dames op, en skielik verlang hy vreeslik huis toe. Voor hy ‘n wag voor sy mond kan plaas, sê hy hardop:

“Hiert, ek het nie geweet Soutrivier se sjeelbek loop ook hier nie.”

Die een vlieg om: “Djou moer djou Boer.”

“What did she say?” wil die proffie weet.

“She says she also comes from South Africa.”

Soos Engeland se krieketspan.

для пескоструя Данильченко Харьков

‘Opstand, verset kom oor taal’

Die Vryheidsfront het sy misnoeë oor die ANC se standpunt dat Afrikaans ‘n minderwaardige taal teenoor Engels is, uitgespreek. Ook voorspel die party “opstand en burgerlike verset” indien daar nie ‘n politieke oplossing rondom die marginalisering van Afrikaans in die land gevind word nie.

“Die regering praat snert oor die ontwikkeling en beskerming van Afrikaans as een van die amptelike tale. Die regering doen ook aktief mee in die vernietiging van die taal. Trouens, die ANC-regering se roekelose houding en onwilligheid om Afrikaans te beskerm, is gelyk aan kulturele uitwissing en is die geestelike tweeling van die uitwissing van 30 000 of meer Boerevrouens en –kinders weens die roekelose onwilligheid van die Britte om die konsentrasiekampe leefbaar te maak tydens die Anglo-Boereoorlog,” het adv. Anton Alberts parlementêre woordvoerder oor kuns en kultuur vir die VF Plus gesê.

Adv. Alberts se reaksie volg na die regering se repliek op die eis van mnr. Cerneels Lourens, ‘n prokureur van Brits asook stigterslid van die Vereniging van Regslui vir Afrikaans. Volgens die dagblad, Beeld (08-02-2010), vra mnr. Lourens ’n hofbevel aan dat die regering gedwing word om ‘n nasionale taalwet te aanvaar soos vereis deur die grondwet. Die regering weier egter om verantwoordelikheid te aanvaar dat Afrikaans nie dieselfde vlak as Engels kon bereik nie. Daarbenewens pleit die regering armoede aangesien daar nie fondse sou wees om alle dokumente in al die amptelike tale beskikbaar te stel nie.

“Die VF Plus vind dit verregaande dat die ANC-regering sulke swak gronde kan aanvoer om die afwesigheid van Afrikaans en meertaligheid in die staat te regverdig, veral om die volgende redes:

Die ANC maak sedert bewindsaanvaarding in 1994 groot lawaai oor die koloniale verlede en hoe Suid-Afrika weg van daardie verlede getransformeer moet word. In dieselfde asem word koloniale Engels ironies as taal van keuse omhels en besing en word hoofsaaklik Afrikaanse plekname verander. Die Engelse koloniale erfenis word aktief deur die ANC beskerm terwyl die Afrikaanse erfenis meedoënloos vervolg en uit die kollektiewe geheue gewis word. Die geld wat so vermors word op onnodige naamsveranderings kan eerder aangewend word tot die daarstelling van ‘n meertalige staatsdiens.
Dit is ‘n verdere ironie dat met die viering van die De Klerk-toespraak wat tot die nuwe grondwet gelei het en wat op ‘n basis van versoening – ook kulturele versoening (sien artikels 6, 9, 10, 18, 30, 31, 185 en 235 van die grondwet ) – plaasgevind het, die ANC-regering wel erkenning gee aan die grondwetlike gebeurtenis, maar die grondwetlike gees en voorskrifte op sigself botweg ignoreer. Dit beaam weereens dat die nuwe Suid-Afrika vir die ANC bloot gaan oor mag en plunder en nie om die diverse samelewing van ons land op ‘n regverdige wyse te bestuur nie.
Die miskenning van Afrikaans en meertaligheid is ook in kontras met die voorskrifte van talle internasionale verdrae en resolusies in die verband en dit gaan nie meer lank wees voordat die internasionale gemeenskap teen die ANC se beleid gaan begin draai nie. Die verwagtinge wat die buiteland gehad het ten aansien van die nuwe Suid-Afrika is spoedig besig om te vervaag en so ook geduld met die ANC,” is die mening van adv. Alberts.

Volgens adv. Alberts bestaan daar ook talle bewyse dat die ANC-regering geensins die beskerming van Afrikaans as ‘n amptelike taal respekteer nie, onder andere:

Talle Afrikaanse skole en alle universiteite is onder druk om te transformeer en te verengels;
Die VF Plus moes veg om Afrikaans in die parlement erken te kry;
Afrikaans word baie min, indien enigsins, in die staatsdiens gebruik;
Selfs in oorwegend Afrikaanse provinsies word die taal afgeskeep.

Die VF Plus ondersteun mnr. Lourens in sy saak en sal die verloop daarvan goed dophou. Indien die reg nie Afrikaans ter wille gaan wees nie, sal daar weereens na ‘n politieke oplossing gekyk moet word. Indien die ANC nie daarvoor te vinde sou wees nie, sal die ANC moet begroot vir toekomstige opstand en burgerlike verset.

excalibur casino games Фильчаков

Jonathan Jansen, die man van nêrens

In sy rubriek Ras en taal volgens prof, Jansen gee Dan Roodt sy indrukke van die Afrikaanse Taalberaad van 2005 op Stellenbosch. Dan haal hy prof Jansen se berugte stelling van vroër hierdie maand aan: “…luister na kak oor kultuurverskille nie.” Hy gee ons ook ‘n beeld van die stortvloed van Afrikanerhaat wat uit arrogante bruin magsbekleërs se monde vloei.

Jammerlike drommels.

Dit is menslik om aanvanklik geskok te wees oor volwasse en geleerde persone wat so optree. Hoewel onverskoonbaar, kan ons Jansen en kie se woede en dilemma verstaan, gesien teen die historiese agtergrond waaruit die mense se antagonistiese houding jeens Afrikaners en hul kultuur ontstaan het.

Hulle het ‘n diep sielkundige probleem. Dit gaan oor ras.

Dis nie slegs in Suid-Afrika waar mense van gemengde bloed ná die koloniale tydperk agtergelaat is nie. In ander lande het dit ook gebeur. Toe die Britte Indië in 1947 verlaat het, het hulle ‘n paar honderdduisend Anglo-Indiërs agtergelaat. Hierdie gemeenskap van kwasie-Engelse moes hul voete vind in ‘n land waar klasseverskil elke landsburger se sosiale rangorde bepaal het.

Histories is hulle sosiaal verwerp deur sowel die wit as die inheemse bevolkings waaruit hulle gekom het en het dus liewer hul huweliksmaats by hul eie sosiale groep gesoek, waardeur ‘n hegte gemeenskap met ‘n eie identiteit gevorm is. Die swart Indiërs het hulle as Engelse beskou met ‘n bietjie Indiërbloed, terwyl die Engelse hulle as Indiërs beskou het met ‘n bietjie Engelse bloed. Hulle het nie by enige van die twee gemeenskappe ingepas nie en moes noodgedwonge ‘n nuwe gemeenskap skep.

In die skole het die Anglo-Indiërs die Engelse taal, Britse kultuur en kurrikula gevolg. Hul kinders sou nie maklik ‘n Indiese skool met sy inheemse kultuur en tale bywoon nie. Die eerste ding wat mens in ‘n Anglo-Indiese huis sou aantref, was ‘n groot foto van die Britse koningsgesin en impiriale snuisterye. Baie van hulle het, ná afloop van die Britse onttrekking, na Australië, Kanada en Brittanje verhuis. Daar het hulle hulself as volbloed-Britte beskou, maar die donkerder Anglo-Indiërs is nie maklik in hul nuwe vaderland verwelkom of aanvaar nie.

Dit was ‘n rasding.

Enkele jare gelede het ek op ‘n warm aand ‘n bier in ‘n kroegie in Londen gesit en drink. Die kroegman was ‘n jong Anglo-Indiër. Hy vertel my dat hy besig is met ‘n meestersgraad in chemie en wou weet van werksgeleenthede in Suid-Afrika. My spontane reaksie was dat die land mense met sy opleiding benodig. Toe ek na hom as ‘n Indiër verwys wat voorkeur sal geniet by enige posaanstelling, draai hy summier om en stap weg. Hy beskou homself nie as Indiër nie, maar as ‘n Engelsman van Indiese afkoms.

Ek het sy frustrasie verstaan. Hy was ‘n man van nêrens.

In Suid-Afrika het presies dieselfde as in Indië gebeur. Baie bruinmense beskou hulself vandag as polities swart, maar sosiaal wit. Dit laat hulle gewoonlik onwelkom voel in sowel swart as wit sosiale kringe, hoe hard Media24 ook al probeer om ‘n soomlose gemeenskap van Afrikaanses voor te hou. Dit ís mos so dat nie baie bruinmense Xhosaskole wil bywoon nie. Hulle verkies Afrikaanse skole en deesdae ook Engelse skole. Bruinmense van Maleisiese afkoms moes noodgedwonge Afrikaanse skole bywoon, maar dié van swart-Afrika-oorsprong het ‘n keuse gehad om in ‘n inheemse taal te studeer en ‘n Afrika-kultuur aan te neem.

Maar hulle het nie. Hoekom?

Dit is ‘n rasding.

Sielkundiges soos Fisher en Soon beweer dat, hoewel mense aan verskillende sielkundige gemeenskappe verbind is, elke persoon ‘n primêre gemeenskap het wat sy waardestelsel, norme en identiteit versterk met strukture en sosiale ondersteuningstelsels. Dit is uiters belangrik vir die welsyn van ‘n gemeenskap se lede. In sommige gevalle aspireer mense na lidmaatskap van ‘n gemeenskap, maar word verwerp.

Hulle beweer dat deur lidmaatskapstatus te verwerf, probeer die verwerpte groep hulself as wit te gedra, terwyl die nie-wit deel van hul herkoms verwerp en misken word. Hulle het bevind dat sosiaal gevormde verskille en afstande tussen gemeenskappe, rassisme en ander negatiewe uitkomste wat met verwerping en marginaliteit verband hou op sielkundige vlak by lede van aspirerende groepe manifesteer. (Fisher, A. en Soon, 1996)

In sy bespreking van die begrip “identiteit”, toon Erikson aan dat dit gewoonlik ontstaan by daardie punt waar die individu sy identiteit as ‘n probleem ervaar. Net soos die Anglo-Indiërs Indiese burgers by geboorte is, maar ‘n Engelse kultuuroriëntasie het, is bruinmense Afrikane by geboorte, maar verkies die Afrikaners se taal en kultuur; iets wat mense soos Christa van Louw en Jonathan Jansen hoog die josie in maak. Hulle beskou taal en kultuur as gemeenskaplike goedere, maar wil nie die logiese gevolge van hul beskouing aanvaar nie, naamlik om hul taal en kultuur met alles tot hul beskikking te beskerm nie.

Kultuur het vir mense soos hulle ‘n vyand geword. Maar Jansen se probleem is dat hy die bruin gemeenskap se Julius Malema is, ‘n politieke nar sonder substansie.

Dit is waarom Jansen kon sê: “Ek wil nie luister na die kak oor kultuurverskille nie.” Hy wil swart Afrikane, wat nou ook na ‘n Westerse Engelse kultuur aspireer, saam met Afrikaanse studente in ‘n situasie inforseer waar geen van die twee groepe hul eie taal en kultuur kan uitlewe nie.

Sy dilemma is dat hy iewers verkeer tussen wat hy het en wat hy wil hê, tussen wat hy is en wat hy wil wees.

Jonathan Jansen is ‘n man van nêrens.

to beat

Grondwetregter trek te velde teen Afrikaanse skool

Leerlinge aan die Ho?rskool Ermelo betoog teen die verengelsings van hul skool deur die onderwysdepartement van Mpumalanga

Regter Kate"O'Regan van die Grondwethof het gister gesê "die houding van Hoërskool Ermelo pla my… dis nie 'n houding wat ons grondwet in die vooruitsig stel nie". Hiermee het O'Regan na die 100%-slaagsyfer van Ermelo, 'n Afrikaansmediumhoërskool verwys, en by implikasie gesê dat die skool met sy slaagsyfer spog terwyl omliggende Engelstelalige skole swakker vaar.

Die adjunkhoofregter, Dikgang Moseneke, het hom insgelyks negatief oor Afrikaanse taalregte uitgelaat. Moseneke het die "toelaatbaarheid van 'n reg" bevraagteken indien dit ander se regte om by 'n bepaalde skool toegelaat te word ondermyn.

"As jy een reg het wat bo 'n ander gestel word… is dit gewoonlik 'n rooi verkeerslig. Om daarop geregtig te wees om enkelmedium in te stel… dis 'n reg maar dit word bokant 'n ander reg gestel om akkomoderend te wees en ander tale te erken," het Moseneke gesê.

Die staat en die onderwysdepartement voer aan dat Ermelo se taalbeleid, wat reeds 93 jaar oud is, nie "die regte van kinders voorop stel nie".

Die staat se senior advokaat, Bantubonke Tokota, het gesê: "Die Afrikaanse taalbeleid by die skool wat ten alle koste gehandhaaf word, demonstreer dat die beheerliggaam die bedoeling het om die skool eksklusief vir Afrikaners te behou.

"Dit kom by implikasie regstreeks of onregstreeks neer op diskriminasie op grond van taal en dienooreenkomstig bring dit 'n grondwetlike geskil na vore."

Tokota het ook aangevoer dat die onderwysdepartement oor die mag beskik om die beheerliggaam van 'n skool op te skort en self oor die taalbeleid van 'n skool te besluit deur dubbelmedium af te dwing.

In sy teenargument, het senior advokaat Wim Trengove namens die skool en sy beheerliggaam aangevoer dat Mpumalanga se onderwysdepartement geen reg had om die skool se taalbeleid te verontagsaam en dubbelmedium in te stel nie.

"Die magte om die skool se taalbeleid te bepaal, berus uitsluitlik by die beheerliggaam… Die beheerliggaam was andersins verplig om die skool se taalbeleid vas te stel in die beste belang van die skool en die leerders se opvoeding. Dis wat die skool gedoen het," het hy gesê.

Trengove het insgelyks aangevoer dat die geskil oor die toelating van nie-Afrikaanssprekende leerlinge by die skool vermy kon gewees het indien die departement die kwessie van oorbevolking in die Engelsmediumskole aangespreek het, wat daartoe gelei het dat die leerders hulle na Hoërskool Ermelo vir toelating gewend het.

Op hierdie punt het regter Kate O'Regan, een van die linkse Engelstalige regters van die Grondwethof, die "houding van die skool" gekritiseer.

'n Ander senior advokaat, Johan du Toit, het namens die Federasie van skoolbeheerliggame vir Suid-Afrikaanse skole (FEDSAS) opgetree.

Du Toit het gesê dat beheerliggame grondwetlik gemagtig is om die taalbeleid van skole wat hulle dien, vas te stel.

"Artikel 6(2) van die SA skolewet verleen aan skole se beheerliggame die mag om 'n skool se taalbeleid te bepaal. Die liggaam behoort toegelaat te word om dit te doen sonder onregmatige belemmering of verhindering.

"Siende dat die beheerliggaam deur wetgewing tot stand kom, behoort geen ander liggaam daardie funksie te vervul nie, bowenal nie 'n liggaam van onverkose buitestanders soos die tussentydse komitee wat (by Hoërskool Ermelo) oorgeneem het nie," het Du Toit gesê.

Hoofregter Pius Langa het uitspraak in die saak voorbehou.

камины в стиле лофт Фільчаков прокурор

Afrikaans kan in die nuwe RSA bestaan, mits…

Dit is opmerklik dat die debat rondom die posisie van die Afrikaner, sy taal en ander grondwetlike regte al meer aandag geniet. So begin die afgelope jare se debat oor die behoud van Afrikaans op alle vlakke polariseer rondom twee standpunte naamlik:

Die mees populistiese, aan die een kant, as die proses van onderhandel, deel en leef saam. Dit het al die elemente vir mededeelsaamheid en vreedsame naasbestaan terwyl jy jou eie behou. Dit maak voorsiening vir 'n breë algemene stelsel. Dit is ook 'n argument wat maklik verdedigbaar en sonder potensiële konflik is. Hierdie siening lê klem op die argument dat Afrikaans lewendig is en van krag tot krag gaan. As voorbeeld word die geweldige gewildheid van nuwe Afrikaanse sangnommers, konserte, gedigte en literêre werke vooropgestel. Hierdie siening is gemaklik met die deel van alle opvoedkundige instellings met 'n tweede taal binne parallel- of dubbelmediuminstellings.
Die tweede siening is die moeiliker een om te verdedig. Dit het dieselfde potensiaal vir vreedsame naasbestaan met veel wyer beskerming. Dit moet egter bereik word deur wedersydse respek vir die taal, kultuur en godsdienstige verskille tussen etniese, taal-, kulturele en godsdienstige minderhede. Minderhede is die werklike realiteit binne die RSA en dit stel minderheidsregte aan die orde. Alhoewel dit nie in omvang binne die RSA-grondwet beskrywe word nie, is daar genoegsame artikels wat juis hierdie uitgangspunt ondersteun. Hierdie omskrywings dui op die begrip minderheidsregte en kan daar gerus na artikels 6, 9(3), 18, 29(2) (3) en (4), 31(1), 235 en enkele ander binne die RSA-grondwet gekyk word.

Artikel 39(1)b van die RSA-grondwet maak voorsiening daarvoor dat die volkereg in ag geneem moet word by die vertolking van die grondwet. Hierdie bepaling maak die internasionale reg en internasionale resolusies soos "Declaration on the Rights of Persons belonging to National or Ethnic Religious and Linguistic minorities adopted by the General assembly Resolution 47/135 of 18 December 1992" asook die bepalings van konvensies soos "The Provision of Article 27 of the International Convenant on Civil and Political Rights concerning the rights of persons belonging to ethnic, religious and linguistic minorities", van toepassing. Resolusies kan nie, maar konvensionele bepalings kan wel internasionaal binne die internasionale regstelsel afgedwing word. Beide die vorige NP-regering sowel as die huidige ANC regering, het hierdie bepalings onderteken.

Hierdie regte is reeds verskeie kere in die internasionale howe in Genève getoets en is daar reeds 'n verskeidenheid uitsprake hieroor. So het die Rehoboth Bastergemeenskap hulle onlangs op hierdie bepalings, ter beskerming van hulle kulturele regte en skole, teen die Namibiese regering in die internasionale howe beroep.

So lê die populistiese benadering groot klem op die deel van onderwysgeriewe wat net op Afrikaanse skole deur die onderwysdepartement afgedwing word. Dit word amalgamasie of transformasie genoem. Hierdie transformasieproses op Afrikaanse skole het die Afrikaanse enkelmediumskole van meer as ±1,600 in 1993 na net sowat 640 in 2009 verminder, waarvan daar waarskynlik minder as 300 vir Afrikanerstudente oor is. Met die huidige amalgamasieprosesse in die Limpopo- en Noordwesprovinsies in volle swang, sal die Afrikaanse skole binne die volgende jaar heelwat verminder en behoort 2015 die doodsklok vir die laaste van die Afrikaanse enkelmediumskole vir Afrikaners te lui.

Dit het dalk belangrik geword om te kyk waarna ons verwys wanneer ons oor die behoud van ons taal praat.

Afrikaans kan as bloot 'n kommunikasiemiddel gebruik word en dan is die populistiese benadering reg en aanvaarbaar want Afrikaans sal waarskynlik met spesiale maatreëls binne die parallel- en dubbelmediumstelsel tot 'n mate behoue kan bly.

Naas kommunikasiemiddel is daar egter 'n tweede vlak naamlik dat Afrikaans, as taal, ook as die goue draad binne 'n bepaalde etos bestaande uit taal, kultuur en godsdienstige waardes dien. Dit gaan dus oor baie meer as net die behoud van ons pragtige taal as kommunikasiemiddel en word hier 'n vlak van digkuns, sang, literêre werke binne die skatkamer van kultuur betree en bedryf. Dit gee aanleiding tot 'n bepaalde woordeskat en taalgebruik wat Afrikaans meer as net 'n kommunikasiemiddel maak. Beide die Afrikaner en die kleurling het elk 'n besondere etos wat deur Afrikaans as taal aanmekaar geweef is. Binne skole en tersiêre instellings gaan dit juis oor die volhoubare oordra van hierdie totale etos aan die nageslagte van beide groepe.

Derdens het Afrikaans die hoogste vlak van ontwikkeling bereik toe dit uitgebou is tot 'n wetenskaps- en akademiese taal. Die eerste hart is spreekwoordelik in Afrikaans oorgeplant. Ses atoombomme is in Afrikaans gemaak. Sasols is in Afrikaans gebou. Wêrelderkende ontwikkelings van allerlei soorte is in Afrikaans geskep. Afrikaans is uitgebou tot 'n wetenskapstaal met 'n eie omvangryke woordeskat wat in doktorale proefskrifte en gepubliseerde navorsing gebruik is. Grade se voorgeskrewe literatuur en eksamens is op skole en tersiêre vlak in Afrikaans afgelê en op die hoogste vlak gebesig.

Die populistiese benadering doen juis aan die hand dat die wetenskapstaalfase van Afrikaans in totaal bedreig word. In die howe word Afrikaans as spreektaal en vir verslaggewing deur Engels vervang. Februarie 2009 se register vir Hofverwysings het slegs een Afrikaanse gerapporteerde uitspraak bevat wat in die Hoërhof van Appèl gelewer is. Dertien jaar terug was dit meer as 75%. Dieselfde gebeure herhaal hom op al meer terreine en in die besonder in skole en spesifiek binne universiteite waar Engels as wetenskapstaal besig is om Afrikaans vervang.

Navorsing deur dr Bertie du Plessis oor die toestand in skole wat hierdie transformasie ondergaan, toon uitdruklik dat die etos van die bestaande taal-, kultuur- en godsdienstige waardes van sodanige skool binne enkele jare deur die meerderheid se taalgebruik en kultuur verdring word. Te meer as die nuwe taal 'n wêreldtaal is en die uiteindelike meerderheid binne die skool dit besig en aandring op onderrig daarin. By C R Swart-hoërskool het dit 8 jaar geduur en by Laerskool Doringfontein slegs ses weke.

Dr Bertie du Plessis het met onlangse studies en ander navorsing juis die gevolgtrekking gemaak dat terwyl almal die afgelope jare geglo het dat die wit Afrikaanse studente te veel skole en universiteite gehad het vanuit die ou bedeling, die teenoorgestelde juis waar is. Die Afrikaanse skole het sowat 9% van alle skole in 1993 uitgemaak en dit was ook die persentasie van Afrikaanse leerders. In 2008 het die Afrikaanse enkelmediumskole verminder na slegs 5,9% van die aantal skole in die land terwyl die Afrikaanse leerders steeds die sowat 9% peil handhaaf. Hierteenoor het ander bevolkingsgroepe ruim genoeg skole in hulle tale wat proporsioneel vir hulle beskikbaar is.

Du Plessis se bevindige word op onstellende wyse deur dr Kathleen Heugh, voorheen van die RGN, in haar navorsing " Implications of the Stocktaking of Mother tongue and Billingual education in Sub-Sharan Africa" bevestig. Benewens die bevestiging, bevind sy dat sodanige transformasie, binne kulturele verband, 'n totaal negatiewe inslag het met gepaardgaande daling in prestasie en uitkomste. Dit geld vir die hele skoolloopbaan sowel as tersiêr daarna. Hierdie tendens is juis deel van die basis van die nuwe kurrikulum van die onderwysdepartement, wat daartoe bydra dat standaarde in duie stort.

Voeg daarby dat die totale aantal skole in die RSA van ± 28 000 in 1994 na minder as 25 000 in 2008 gedaal het, terwyl die bevolkingsgroei en invloei van vreemdelinge waarskynlik ten minste 1 500 addisionele skole teenoor 1994 se getal nodig maak. Ons het dus maklik met 4 500 skole in totaal agteruit geboer en was die grootste slagoffer hiervan die Afrikaanse enkelmediumskole en universiteite wat die oorwig van getalle moes help absorbeer. Dit is benewens die beleid van verdringing van Afrikaans binne onderwysinstellings wat klaarblyklik deur die onderwysdepartement voorgestaan word, hetsy doelbewus, hetsy dalk verskonend sonder bybedoelings. Hoe sal ons dit weet? Wanneer word Engelse skole verplig om Afrikaanse leerders by hulle in te skakel binne 'n parallel- en/of dubbelmediumstelsel? Of word Indiërskole ook aan transformasie onderwerp? Dit is kwelvrae wat dringende antwoorde soek.

Een van die wesentlike vrae wat egter gevra moet word, is: Mag etniese, kulturele, taal- en godsdienstige minderheidsgroepe binne die nuwe RSA wel aanspraak maak op hierdie minderheidsregte soos 'n eie onderwysministerie met eie onderwysinstellings en wie moet daarvoor betaal? Mag die Afrikaner, die kleurling en Indiërs, as sodanige minderheidsgroepe, hierdie reg binne 'n eie struktuur opeis?

Dit is belangrik om daarop te let dat die hoofmannestelsel wat as die tradisionele leiers binne CONTRALESA bedryf word, juis 'n erkenning van minderheidsregte vir die swart bevolkings verteenwoodig. Hierdie begrip, wat aanvanklik deur die NP-regering ingestel is, word tans deur die politieke partye onderhou terwille van stemme in die verkiesing en politieke beheer oor die landelike swart bevolkings.

Daar is ook ander swart minderheidsgroepe wat vrylik binne die nuwe grondwet erken word en minderheidsregte beoefen. Van hulle is die Black Accountants; die Black Officers Forum in SAPD; die Black Layers Association; die Black Schools Sport Association en vele meer.

Mnr Jacob Zuma se onlangse uitspraak dat die Afrikaner Afrika se wit stam is, word heelhartig ondersteun want die Afrikaner het oor 350 jaar gegroei tot 'n eie etnies-kulturele, taale en godsdienstige minderheid wat, ook as 'n volk, op hierdie minderheidsregte binne die nuwe RSA mag aanspraak maak. Die verdere vraag is of die Afrikaner dit op eie koste, dus uit sy eie sak, moet herbou of was sy bydrae as een van die boupilare van die RSA genoegsaam dat hy hierop binne die erfreg mag aanspraak maak?

Minderheidsregte sluit naas eie onderwysinstellings ook gesondheidsorg, sosiale, kulturele, sport- sowel as godsdienstige strukture in.

Dit het dringend tyd geword dat ons eerlik na die verskeidenheid van ander moontlike oplossings binne die grondwet begin kyk, eerder as om polities korrekte en populistiese uitsprake na te jaag. Uitsprake wat tot praktyke lei wat die etos van die Afrikaner se eie taal-, kultuur- en godsdienstige waardes bedreig.

Die Afrikaner is geregtig op sy eie strukture binne die nuwe RSA en dit hang slegs van die Afrikaner self as groep af of hy dit gaan behou of afskryf. Niemand anders kan dit namens die Afrikaner opeis nie of so het die Afrikaner ook niemand se toestemming nodig nie. Een groep kan dit ook nie namens 'n ander groep opeis nie en die samevoeging van groepe kompliseer die omskrywing en betekenis van die begrip "etniese, kulturele, taal- en godsdienstige minderhede", soos dit in die internasionale reg verwoord word, sowel as die betekenis van die begrip minderheidsregte.

Louis Smuts is direkteur van TABOK en bogaande is op GRA-dag, 14 Augustus 2009, as 'n toespraak gelewer in 'n debat oor die voortbestaan van Afrikaans, aldan nie.

Taalpessimisme maak mense moedeloos, pendule sal weer swaai

Ek dag ek gooi maar net my mening in. Die taaldebat heers nou weer op Praag en ek kan myself met beide kante vereenselwig, die vrees dat Afrikaans geheel en al sal verdwyn en die wete dat dit tog sal voortbestaan.

Die vrees dat Afrikaans totaal verdwyn, word oorspeel en ek dink ook nie dit het veel waarde nie; dit maak mense net depressief… en die afkraak- en negatiefmaakargument werk nie vir Afrikaners nie. Dit maak hulle negatief en lus om die land te verlaat. Die HNP en KP kwyn nou al vir jare met hulle negatiewe houdings. 'n Positiewe benadering werk beter. Dis beter om vir mense te sê dat ons moet werk daaraan om die pendule vroeg om te draai. Die houding by mense is dan anders; hulle weet dit gaan verander; hulle wil hê dit moet vroeër gebeur; dit maak hulle vol selfvertroue oor hulle argumente en dit maak ander mense meer vatbaar daarvoor.

Afrikaans het baie boeke, skole, tydskrifte en koerante, webwerwe, radiostasies en selfs 'n TV-kanaal. Afrikaans het nie in die Kaap onder Britse beheer uitgesterf nie en dit gaan ook nie onder die Afro-saksers uitsterf nie. Wat wel gaan gebeur is dat ons baie woorde gaan verloor en baie Engelse woorde gaan erf, nie veel anders as wat met die Frans/Hollands-kombinasie aan die Kaap gebeur het nie (behalwe dalk met meer woorde).

Wat belangrik is, is dat ons vir Afrikaners moet benadruk dat dit wel gaan verander, dalk nie nou nie, maar later. Dat dit groot siklusse is waaroor hulle min beheer het en dat dit kom of hulle dit nou wil hê of nie. Dit skep 'n soort afwagting by die een kant en 'n vrees dat hulle onbelangrik en in die moeilikheid gaan wees by die ander kant. Niks soos die vrees vir die onafwendbare om joernaliste geleidelik oor jare heen te swaai nie (soos wat ná die einde van apartheid gebeur het). Eiebelang en werk of geldlike sekuriteit troef vir 95-99% van mense alles.

Dan is dit nou maar eenmaal so dat hierdie goed in siklusse loop. Tans is ons besig om nog te na die lamsakkige geslag (dis nou die skuldig voelende, arme wonderlike swartmense, kom ons praat Engels om almal in ag te neem-groep) oor te slaan, soos wat hulle ouer word en meer invloed verkry. Dit beteken nie dat dit die einde is nie; dit beteken maar net dat ons vir nog 'n ruk moet wag vir die pendule om terug te kom (na my mening het hy reeds in seker opsigte gedraai). Soos die taal nou kwyn, sal hy weer opbloei as ons weer selfregering verkry (soos tydens die vorige taalomwentelings). In baie opsigte het Afrikaans reeds verbeter; daar is baie musiek en kuns wat gepleeg word, baie jongmense wat na Afrikaanse rockgroepe luister, ens.

Ons gaan intussen woorde verloor, maar ons is 'n te groot groep vir die taal om uit te sterf. Ná baie Jode in die 1940s omgekom het, is daar meer van hulle as ooit. Onderdrukking is seker die beste ding vir groei, soos die kunsmatige aanmoediging deur die ou NP die slegste ding daarvoor was. Ek dink ons sal 'n vorm van selfregering binne 15 jaar vekry. Ja, dis lank, maar dis lank want 'n nuwe "nie-skuldige geslag" moet eers grootword en meer mag begin bekom (hier, asook in Europa en die VSA).

Die mode in Europa is om vir minderhede kultuurregte te gee. Ons moet oor die volgende 5 jaar die idee propageer. Ons moenie vir mense vertel dat hulle dit wil hê nie, ons moet hulle vertel dat dit die nuwe wêreldmode is, dat dit vroeër of later gaan gebeur omdat Europa en die VSA dit van lande gaan vereis, net soos hulle tans "demokrasie" vereis.

Dit moet ook duidelik gemaak word dat dit goeie wêreldklasskole (nie Afrikaanse skole nie, maar wêreldklasskiole; hulle gaan toevallig Afrikaans wees) sal beteken en beter veiligheidsdienste. Dit moet ook gepropageer word dat dit nie die voorloper vir afstigting is nie, maar 'n poging om mense beter te integreer (soos in Europa). Die heel belangrikste is dat dit gaan gebeur, vroeër of later; dis onkeerbaar.

Gee jy nog om vir Afrikaans?

'n Mens kan nie ontken dat 'n wolk van mismoedigheid en magteloosheid toegesak het oor dié wat nog vir Afrikaans omgee nie. Van alle kante word Afrikaans getakel – as dit nie van staatskant is nie, kom dit uit die geledere van Afrikaanssprekendes self, soos Koos Kombuis wat in sy kenmerkende mieksertaal in 'n rubriek in Rapport reken Afrikaans is 'n "pavement special".

Koos se "pavement special" slaan op die gemengde afkoms van Afrikaans. Hy reken Algemeenbeskaafde Afrikaans (die suiwer ras) moet die knie buig vir die "eiesoortige, loslit-Afrikaans" (die basterras) wat in koerante soos Die Son en The Voice gebruik word. Sien, want ons mag nie ons bruin broers en susters onwelkom in ons taalstal laat voel nie. Die feit dat die meeste bruinmense vere voel vir Afrikaans en so gou as moontlik wil verengels, ontgaan hom heeltemal. Die feit dat invloedryke bruinmense Afrikaans aktief by akademiese instellings ondermyn, is blykbaar nie ter sake nie.

Om van iemand soos Koos Kombuis – wat 'n vadoek dra om die werklikheid van sy kaalhoofdigheid te verdoesel – te verwag om verder as sy ingeteelde skuldgevoel en naïwiteit te dink, is egter te veel gevra. Ek los die man en sy brabbeldenke dus maar in die kombuis met sy voorraad doeke … ekskuus … vadoeke.

Waaroor dit egter gaan, is die vraag: Wil die Afrikaner nog vir Afrikaans veg? soos Dan Roodt tereg in 'n onlangse artikel gevra het.

As jy nog omgee, hier is één manier hoe jy kan veg: Jy kan die Hoërskool Ermelo ondersteun in sy stryd vir Afrikaans teen die ANC-regering. 'n Geskiedkundige toetssaak vir Afrikaans vind op 20 Augustus in die Grondwethof plaas.

Mpumalanga se departement van onderwys het na dié hof geappelleer nadat die Appèlhof beslis het dat die skool se beheerraad, en nie die onderwysdepartement nie, die laaste sê oor die taalbeleid van die skool het.

Die onderwysdepartement wil die skool, die enigste Afrikaanse hoërskool in die provinsie, dwing om na parallelmediumonderwys oor te skakel omdat 27 leerlinge toegang tot die skool wil hê en nie in Afrikaans geleer wil word nie. Daar bestaan genoeg Engelse skole in die omgewing waar die kinders in die taal van hul keuse onderrig kan word.

Parallel- en dubbelmediumonderrig is die eerste stap na 'n eentalige Engelse skool of universiteit, soos die dalende getal Afrikaanse onderwysinstansies al duidelik bewys het.

As 27 Afrikaanse leerlinge nou toelating tot 'n Engelse skool soek en aandring dat hulle in Afrikaans onderrig word, wat sal gebeur? Is daar in die hele land 'n enkele voorbeeld van Afrikaanse leerlinge wat by 'n Engelse skool durf vra het om in hul eie taal, wat deur die grondwet gewaarborg word, onderrig te word?

Luister na die geskrewe argument wat die departement by die Grondwethof ingedien het: "We submit that the refusal by the governing body of the school, despite several endeavours to change the language policy so as to be inclusive of other language groupings, and the persistence to retain Afrikaans medium of instruction as an exclusive language policy at the school, has a direct impact on the provisions of … the constitution which prohibit discrimination on the grounds of language.

"We submit, despite the denial by the respondents, that the preservation of Afrikaans language policy at the school at all costs by the governing body demonstrates that the governing body intends to preserve the school exclusively for Afrikaners. This effectively amounts to discrimination directly or indirectly on the grounds of language and accordingly this raises a constitutional issue."

Is dit ironie? Massale selfmisleiding? Die blatantste vorm van vermetelheid denkbaar? Met die fanatisme van 'n Middeleeuse inkwisiteur jag die ANC-regering "rassiste" soos hekse terwyl hy self die flagrantste rassediskrimineerder en skender van taal- en menseregte is.

Die Hoërskool Ermelo het jou hulp nodig om sy saak te verdedig. Dis een skool teen die mag van die hele staat. In werklikheid gebruik die ANC my en jou belastinggeld om ons taal te beveg. (Sal 'n mens lag of sal 'n mens huil?)

Jy kan R10 vir die skool se regskoste skenk deur die woord ERMELO na 38655 te teks. Die burgerregte-inisiatief AfriForum het onderneem om 'n bykomende rand te skenk vir elke rand wat die publiek só bydra.

Ek skenk R100 en ek is 'n arm vryskutter wat sommige maande R0 verdien. Wat gaan jy, wie se gordel nog nie tot by die vierde gaatjie ingetrek is nie, bydra?

Die ANC-regering sal geen rus vir sy siel kry tot hy die blankes en by name die Afrikaner en sy taal uitgeroei het nie: hulle is 'n pynlike doring in sy vlees wat hom voortdurend aan sy onvermoë en agterlikheid herinner. Dié wat nog glo dat Zuma & Kie dit goed bedoel met die Afrikaner, wat nog glo 'n mens moet die man 'n kans gee, se oë sal baie vinnig moet oopgaan.

Watter enkele voordeel het Zuma se aanstelling die Afrikaner en Afrikaans al besorg? Pieter Mulder se aanstelling as adjunkminister van landbou? Wat was die koste in terme van verdere verdeeldheid in die reeds verskeurde Afrikanergeledere?

Afrikaner bevind hom weer in die 1930s

Die Afrikaner bevind hom vandag met dieselfde taalprobleem as in die dertigerjare toe jy in besighede soos die OK Basaars, Greatermans, jou handelsbanke (voor Volkskas) en talle fabrieke geen bediening ontvang het as jy nie Engels gepraat het nie. Jy kon blou in die gesig of grys word, maar jy sou wag totdat jy skaamteloos jou geradbraakte Engels praat om bedien te word. Dít ten spyte van Afrikanerdogters wat jou moes bedien en wat nes vandag terwille van selfbehoud gelate daaraan moes meedoen.

Maar die toentertydse Afrikaner was trots en beneuk in die goeie sin van die woord. Tuis en op skool is jy van jou Afrikanerskap bewus gemaak. Praat jou taal en as daar nie geluister word nie, stap uit en gaan koop iewers anders. Hierdie beginsel is sedertdien eie aan my benadering. As ek enigsins uit sy of haar uitspraak aflei dat die persoon wat my bedien nie ‘n Afrikaner is nie, konfronteer ek daardie persoon openlik met die vraag: Praat jy Afrikaans? Indien nie, moet hy of sy iemand gaan vind wat my in my taal sal bedien of anders lui ek af en soek ‘n ander firma wat dit wel kan doen. Destyds het selfs ons kerke vanaf die kansel meegehelp om trots op ons Afrikanerskap te kweek. So het daar ‘n Afrikanerkorps met leiers in alle vertakkings van die samelewing ontstaan.

Die Afrikaners se pennies en tiekies is versamel in Federale Volksbeleggings. Nuwe Afrikanerbesighede het ontstaan: Volkskas, Sanlam, om maar enkeles te noem. Die Afrikaner kry sy Bybel in sy eie taal. Sy skrywers en digters beweeg weg van die Hollandse en kom onder die indruk van die ellende van die Afrikaner. Die Afrikaner se letterkunde lewe in al sy mooiheid. Tussen hakies, dink u daardie Afrikaners sou hulle Herzogprys na die buiteland laat gaan? Aikôna ! Al was dit ook ‘n Vondel of 'n Shakespeare.

Ek stem volkome saam, die Afrikaner staan by die kruispad. ‘n Keuse moet gemaak word. Dis maklik as jy glo… Geloof maak jou trots op dít waaraan jy glo. Glo die Afrikaner nog en is hy trots op sy Afrikanerskap met alles wat dit behels? Geloof gee ook wysheid omdat jy die beste sal kies terwille van dít waaraan jy glo. Boonop sal jy diskrimineer. Die Egiptenare sou nooit Israeliete word nie. Selfs vandag toi-toi ‘n Israeliet nie saam met die Palestyne nie.

Wees beneuk wat jou Afrikanerskap aanbetref. Ons het niks om oor skaam te wees nie. Ons is nie ‘n volk van diewe en moordenaars nie. Bedrieërs en geldsugtiges is ons sekerlik nie. Apartheid was nie ‘n skande nie. Soort soek altyd soort en sorg vir eie soort, al gaan jy waar. Is die apartheidsbeleid van die huidige regering dan eerbaarder? Sorg hy nie ook maar vir sy eie mense tot uitsluiting van die ander nie?

Ons moet hande vat. Ongelukkig sal ons weer soos destyds van vooraf moet begin, ons sente en rande bymekaarskraap en ‘n nuwe Afrikanervolksbeleggings in die lewe roep. Verstand ontbreek nie by die Afrikaner nie, dis net die trots en beneuktheid en die geloof.

Of is dit dalk vrees wat ons klein en benepe maak?