Ermelo: gaan Grondwethof Afrikaans die doodskoot gee?

Image

Die taalsaak rondom Hoërskool Ermelo wat tans voor die Grondwethof dien, hou verreikende implikasies vir die voortbestaan van Afrikaans as skooltaal in. Die ANC-bewind, asook die Britse kerke en regering wat die organisasie dekades lank ondersteun en uiteindelik aan bewind gebring het, was nog nooit gediend met 'n ander taal wat die hegemonie van Engels in die land versteur nie.

Te oordeel aan al die Afrikaansvyandige maatreëls wat sedert 1994 deur die ANC getref is, ly dit geen twyfel dat sy einddoel die totale vernietiging van Afrikaans as kultuur- en onderwystaal is nie.

Nadat die Appèlhof in Bloemfontein Ermelo-hoërskool gelyk gegee het dat die skool en sy beheerraad die reg het om sy taalbeleid te bepaal, het die staat na die Grondwethof geappelleer. Sedert sy ontstaan kort na die inwerkinstelling van die nuwe grondwet, is die Grondwethof hoofsaaklik 'n politieke hof wat deur linkse, ANC-gesinde regters oorheers word.

Die teenstrydigheid tussen Afrikaanse taalregte en die sogenaamde "toegangsreg" van die Suid-Afrikaanse rassemeerderheid wat Engelse verkies, is die spil waarom die saak draai. Dit sou uiters verbasend, selfs verrassend wees, indien die Grondwethof met sy linkse, Engelssprekende regters hoegenaamd dieselfde argument as die Appèlhof eerbiedig. Daarvoor weeg die geskiedenis van die ANC en sy meelopers in regskringe te swaar. Van die vyandige vrae wat reeds deur regters Kate O'Regan en Dikgang Moseneke aan die skool se regspan gevra is, het reeds 'n aanduiding gegee van hoe die wind waai.

Waarskynlik gaan die skool en Afrikaans op een of ander manier deur die Grondwethof gestraf word. Indien beheerrade se reg om 'n skool se taalbeleid vas te stel, afgewys word, sal dit die deur open vir die onderwysdepartement om feitlik alle oorblywende Afrikaanse skole binne enkele jare tot oorgawe te dwing en Engels in te stel.

So 'n radikale uitspraak deur die hof mag egter die spreekwoordelike vonk in die kruitvat wees wat 'n apatiese Afrikanervolk in beroering bring. Getrou aan die agterbaksheid van sowel die ANC as die Britise koloniale bewind in Suid-Afrika, gaan die hof egter heel waarskynlik 'n dubbelsinnig uitspraak lewer wat op die duur Afrikaans-negatief gaan wees, maar wat in polities korrekte terme geklee gaan wees.

'n Ander alternatief is dat die skool op tegniese gronde gestraf mag word en verengels mag word, maar dat die beginsel van "meertaligheid" of "moedertaalonderwys" in naam bevestig mag word. Dit sou die deur vir die onderwysdepartement oophou om Afrikaanse skole een na die ander aan te val en te verengels, alles in die naam van meertaligheid en menseregte.

Een ding staan egter vas: die Grondwethof  se uitspraak kan heelwat doen om die vernietiging van Afrikaans te verhaas, maar gaan nie die taal se haglike toestand verbeter nie. Selfs 'n neutrale uitspraak of handhawing van die Appèlhofsiening sal blote oëverblindery wees om die naïewelinge daar buite te oortuig dat ons waarlik in 'n demokrasie woon waarin taalregte erken en geag word.

Paradoksaal genoeg, kan 'n uitspraak téén Afrikaanse skole deur die Grondwethof, hoewel skadelik vir Ermelo, vir Afrikaans dalk positief wees omdat dit finaal die skille van ons mense se oë sal laat afval en tot een of ander vorm van daadkragtige optrede mag lei. Hoewel Ermelo 'n verbete stryd in die howe geveg het om die onredelike afdwing van Engels deur die staat teen te staan, moet ons besef dat honderde ander Afrikaanse skole reeds sonder slag of stoot gesneuwel het en vandag eentalig-Engels is.

Die proses van taalmoord gaan dus nie deur 'n selfs gunstige hofuitspraak gestuit word nie. Daarvoor is daadwerklike en doeltreffende verset teen die anglosentriese ANC-regime nodig.

Ons kan net hoop dat, hetsy positief, hetsy negatief, die uitspraak wel iewers 'n snaar kan roer om Afrikanerwoede teen die onreg wat daar tans teen Afrikaans gepleeg word, te laat opvlam.

купить шапку для девочкиалександр лобановский харьков класс

Grondwetregter trek te velde teen Afrikaanse skool

Image

Leerlinge aan die Ho?rskool Ermelo betoog teen die verengelsings van hul skool deur die onderwysdepartement van Mpumalanga

Regter Kate"O'Regan van die Grondwethof het gister gesê "die houding van Hoërskool Ermelo pla my… dis nie 'n  houding wat ons grondwet in die vooruitsig stel nie". Hiermee het O'Regan na die 100%-slaagsyfer van Ermelo, 'n Afrikaansmediumhoërskool verwys, en by implikasie gesê dat die skool met sy slaagsyfer spog terwyl omliggende Engelstelalige skole swakker vaar.

Die adjunkhoofregter, Dikgang Moseneke, het hom insgelyks negatief oor Afrikaanse taalregte uitgelaat. Moseneke het die "toelaatbaarheid van 'n reg" bevraagteken indien dit ander se regte om by 'n bepaalde skool toegelaat te word ondermyn.

"As jy een reg het wat bo 'n ander gestel word… is dit gewoonlik 'n rooi verkeerslig. Om daarop geregtig te wees om enkelmedium in te stel… dis 'n reg maar dit word bokant 'n ander reg gestel om akkomoderend te wees en ander tale te erken," het Moseneke gesê.

Die staat en die onderwysdepartement voer aan dat Ermelo se taalbeleid, wat reeds 93 jaar oud is, nie "die regte van kinders voorop stel nie".

Die staat se senior advokaat, Bantubonke Tokota, het gesê: "Die Afrikaanse taalbeleid by die skool wat ten alle koste gehandhaaf word, demonstreer dat die beheerliggaam die bedoeling het om die skool eksklusief vir Afrikaners te behou.

"Dit kom by implikasie regstreeks of onregstreeks neer op diskriminasie op grond van taal en dienooreenkomstig bring dit 'n grondwetlike geskil na vore."

Tokota het ook aangevoer dat die onderwysdepartement oor die mag beskik om die beheerliggaam van 'n skool op te skort en self oor die taalbeleid van 'n skool te besluit deur dubbelmedium af te dwing.

In sy teenargument, het senior advokaat Wim Trengove namens die skool en sy beheerliggaam aangevoer dat Mpumalanga se onderwysdepartement geen reg had om die skool se taalbeleid te verontagsaam en dubbelmedium in te stel nie.

"Die magte om die skool se taalbeleid te bepaal, berus uitsluitlik by die beheerliggaam… Die beheerliggaam was andersins verplig om die skool se taalbeleid vas te stel in die beste belang van die skool en die leerders se opvoeding. Dis wat die skool gedoen het," het hy gesê.

Trengove het insgelyks aangevoer dat die geskil oor die toelating van nie-Afrikaanssprekende leerlinge by die skool vermy kon gewees het indien die departement die kwessie van oorbevolking in die Engelsmediumskole aangespreek het, wat daartoe gelei het dat die leerders hulle na Hoërskool Ermelo vir toelating gewend het.

Op hierdie punt het regter Kate O'Regan, een van die linkse Engelstalige regters van die Grondwethof, die "houding van die skool" gekritiseer.

'n Ander senior advokaat, Johan du Toit, het namens die Federasie van skoolbeheerliggame vir Suid-Afrikaanse skole (FEDSAS) opgetree.

Du Toit het gesê dat beheerliggame grondwetlik gemagtig is om die taalbeleid van skole wat hulle dien, vas te stel.

"Artikel 6(2) van die SA skolewet verleen aan skole se beheerliggame die mag om 'n skool se taalbeleid te bepaal. Die liggaam behoort toegelaat te word om dit te doen sonder onregmatige belemmering of verhindering.

"Siende dat die beheerliggaam deur wetgewing tot stand kom, behoort geen ander liggaam daardie funksie te vervul nie, bowenal nie 'n liggaam van onverkose buitestanders soos die tussentydse komitee wat (by Hoërskool Ermelo) oorgeneem het nie," het Du Toit gesê.

Hoofregter Pius Langa het uitspraak in die saak voorbehou.

камины в стиле лофтФільчаков прокурор