Zuma-familie ontken dat hulle in weermag-helikopters reis

Die presidensie het Sondag ontken dat pres. Jacob Zuma se familie van weermag-helikopters gebruik maak om tussen Durban en Nkandla in KwaZulu-Natal te reis.

“Die presidensie verwerp die bewerings wat vandag in die City Press gemaak is,” het Mac Maharaj, woordvoerder vir die presidensie, in ʼn verklaring gesê. “Die president se reisreëlings word deur die presidensie getref en dit word duidelik gestel dat die vliegtuig of helikopter bespreek word vir sy gebruik.”

Volgens hom het die Suid-Afrikaanse Lugmag ook die presidensie in kennis gestel dat geen so misbruik van die helikopters plaasgevind het nie.

“Die presidensie verwerp die ongegronde en kwaadwillige bewerings in City Press en die departement van verdediging het ons in kennis gestel dat daar geen waarheid in die gerug steek nie, maar die koerant het dit steeds gepubliseer,” het Maharaj gesê.

“Die presidensie is besorg oor die blatante verslaggewing van so onwaarheid, en die doel kan slegs wees om by te dra tot die stereotipering van die president en sy familie.”

Die City Press het Sondag berig dat die lugmag die bystandhelikopterdiens opgeskort het wat vir Zuma se familie en vriende tussen Durban en Nkandla gebruik is.

Die Oryx-helikopter van 15 Eskader, wat gewoonlik saam met Zuma se weermagondersteuning vlieg, is opgeskort weens ʼn gebrek aan fondse, volgens berigte.

Die koerant het berig dat bronne gesê het die spesialeondersoekeenheid het die beweerde misbruik begin ondersoek.

Volgens die berig is die bystand-Oryx, waarvoor die presidensie R63 000 per uur aan die weermag betaal in plaas van die gewone R70 000 kommersiële tarief, glo gebruik deur familie en vriende in plaas van veiligheidspersoneel.

Zuma se lyfwagte is glo ‘n “paar keer” gedwing om die reis van drie ure te onderneem.

Die presidensie het gister gesê Zuma se familie het nie alleen militêre helikopters gebruik om te reis tussen Durban en Nkandla nie.

‘n Eggenoot of kind mag saamvlieg indien die president self per helikopter reis, maar nie alleen nie.
 

Kopkrap oor ‘Totiusgedig’ op grafsteen

Tommy Tiger Dickson.

Vir 41 jaar lank was sy grafsteen vergete en ongesteurd in die Sterkfontein Begraafplaas.

En só sou dit seker vir jare gebly het – tot die nuuskierigheid oor wat die eintlike betekenis van die skrif op die steen die oorhand oor ‘n terreinagent gekry het. Op die grafsteen is dié reël uit ‘n gedig van die bekende Afrikaanse digter Totius, “O die pyngedagte: my kind is dood!” gegraveer.

Maar die reël wat daarna volg en wat nie deel vorm van Totius se gedig nie, is wat Trevor Fenn laat stilhou het.

Daar staan verder, ” Here vergewe hom, hy weet wat hy gedoen het!”

Trevor vertel hy was besig om terreininspeksie in die Sterkfontein Begraafplaas te doen toe hy die grafsteen van Dickson langs die pad raaklees.

“Terwyl ek stadig deur die begraafplaas gery het, sien ek dié grafsteen, wat amper verlate op ‘n grasperk uittroon.”

Hy het gesê hy het gestop om die grafsteen van nader te bekyk en dit is toe dat hy oor die eintlike dood van Dickson – wie se ouderdom onbekend is omdat sy geboortedag nie bygevoeg is nie – begin wonder het.

“Toe ek dit raaklees was my eerste gedagte, ‘wat het hy gedoen’?”

Eers het hy gedink dit is dalk een van die bankrowers wat tydens die berugte Krugersdorp-tonnelbankroof dood is, maar dié rooftog het na 1977 plaasgevind.

“Met ‘n bynaam soos Tiger klink hy vir my rof; nou wonder ek of hy nie dalk in ‘n kroeggeveg dood is nie.”

Hy is terug werk toe met die foto’s wat hy geneem het en so het die bespiegelings verder lewe gekry. Die foto’s het ook op sosiale media soos facebook verskyn.

“‘n Grafsteen is tog ‘n private ding, maar vir my was dit baie vreemd.”

Bron: Krugersdorpnuus

Cosatu steier sonder Numsa

Die vakbondfederasie Cosatu, is op sy knieë te midde van gerugte dat die omstrede voorsitter, Zwelinzima Vavi, sy bedanking ingedien het.

Vroeër is ook berig dat Cosatu finansieel diep in die moeilikheid is en sekere bedrywighede sal moet sluit. Vavi sê Cosatu loop die risiko om binnekort sy onafhanklikheid te verloor.

Vavi het Sondag tydens ‘n mediakonferensie egter gesê hy gaan nie bedank nie, en het die komitee uitgedaag om hom af te dank.

Dié stelling kom voor ‘n vergadering van die vakbondfederasie se uitvoerende komitee vandag om oor Vavi se lot te beslis.

Die vakbond se adjunk-hoofsekretaris, Carl Cloete sê Vavi moet deur ‘n verkiesingskonferensie vervang word, aangesien sy ampstermyn eers in September 2016 verstryk. Cloete sê Vavi het ‘n mandaat ontvang van afgevaardigdes wat vir hom gestem het.

Vavi het intussen bevestig dat hy nie die vergadering sal bywoon nie.

Die metaalwerkersvakbond, Numsa sê die hoofsekretaris van Cosatu hoef nie te bedank nie.

Vavi sê die skorsing van die metaalwerkersvakbond, Numsa, het ‘n negatiewe invloed op Cosatu se finansies en sy werknemers moes die afgelope twee maande uit die organisasie se politieke fonds betaal word.

Hy sê dié fonds kan binnekort uitgeput wees.

Numsa het maandeliks sowat elf miljoen rand tot Cosatu se koffers bygedra.

Airbus-vlug loop van aanloopbaan

‘n Vliegtuig van Air Canada het tydens landing in die oostelike stad, Halifax van die aanloopbaan afgeloop en meer as 20 mense is lig beseer.

Die meeste beseerdes is na behandeling ontslaan. Die Airbus A320 van Toronto het 133 passasiers en vyf bemanningslede aan boord gehad.

‘n Skielike kragonderbreking by die lughawe is opgemerk. Nova Scotia Power het later getwiet dat die krag herstel is, maar het nie aangedui wat die onderbreking veroorsaak het nie.

‘n Woordvoerder van die Royal Canadian Mounted Police het gesê ‘n kraglyn suid van die aanloopbaan is beskadig.

Passasiers het dadelik die vliegtuig ontruim maar vir meer as ‘n uur op die koue teer gestaan en wag in die snerpende wind en sneeu, baie sonder skoene of warm kleding.

Nooddienste was glo op die toneel binne 90 sekondes, maar hulle eerste prioriteit was glo om ‘n brandgevaar te beperk.

Die Kanadese lugvaartowerheid het die twee swart vlugopnemers reeds aan ‘n laboratorium in Ottowa oorhandig.

Swaar sneeu het tydens die voorval geval en die vliegtuig is beskadig, maar het nie aan die brand geslaan nie. Ondersoekers sê dit is ‘n wonderwerk.

Die landingsapparaat is nie ontplooi nie, en die vliegtuig het 300m ver op sy romp geskuur voordat dit tot stilstand gekom het.

Een van die passasiers, Mike Magnus, 60, het aan AP gesê dit behoort as ‘n “vliegongeluk” geklassifiseer te word en nie ‘n “harde landing” soos die owerhede verklaar het nie. Hy het gesê dit is weens politiekery.

Die jongste lugramp in die Alpe is ook ‘n Airbus A320.

Gesteelde Picasso ter waarde van $16 miljoen gevind

‘n Picasso-skildery­, wat vermoedelik gesteel is, en ’n Romeinse beeld uit die tweede of derde eeu is in afsonderlik­e voorvalle teruggevind­ net voordat dit na New York versend sou word, is berig.

Die Carabinieri, die Italiaanse polisie, se kuns-eenheid­­ het beslag gelê op die skildery wat in 1912 in Picasso se kubistiese tydperk geskilder is. Dit is meer as $16 miljoen werd.

Voorlopige aanduidings is dat ’n inwoner van Rome die skildery na die buiteland wou stuur waar dit op ’n veiling­ verkoop sou word.

Die polisie probeer nog vasstel hoe dit in sy besit gekom het.

Die eienaar, wat ‘n raamwinkel besit het, het gesê hy het die skildery in 1978 van ‘n bejaarde kliënt as ‘n geskenk ontvang in ruil vir die gratis herstel van ‘n kosbare fotoraam van sy kliënt se oorlede vrou.

Die raammaker het nie geweet dit was ‘n waardevolle Picasso nie, het die polisie gesê, en dit weggepak vir 36 jaar “sonder besondere sorg” totdat hy ontdek het – toevallig, sê hy – dat dit die werk van die Spaanse meester is.

Olimpiese atleet verdrink

Die Kanadese Olimpiese atleet Daundre Barnaby het tydens ’n oefenkamp­ op die Karibbiese­ eiland­ St. Kitts in die see verdrink­, het Atletiek­ Kanada die naweek aangekondig­.

Barnaby, ’n 24-jarige Jamaikaan van geboorte, het Kanada in die 400 m by die Olimpiese Spele van 2012 in Londen verteenwoordig.

Volgens die verklaring het Barnaby­ verdwyn terwyl hy saam met spanmaats­ geswem het.

Barnaby het in 2012 ’n Kanadese burge­r geword.

Westinghouse woedend oor Franse kontrak

Die wêreld se grootste vervaardiger van kernbrandstof, Westinghouse gaan appelleer teen ‘n hofbeslissing wat weier om die tenderproses ter waarde van meer as R4 miljard met Eskom, weer oop te stel.

Die Franse maatskappy, Areva het die kontrak gekry om stoomkragopwekkers te vervang.

Westinghouse, wat deel van Toshiba in Japan is, beweer die tenderproses om die Koeberg-kernkragsentrale in die Wes-Kaap van stoomkragopwekkers te voorsien, is onder verdenking.

Die Hooggeregshof in Johannesburg het sy aansoek verlede week van die hand gewys.

Die dringende aansoek in die Suid-Gautengse hooggeregshof in September verlede jaar wat Eskom se besluit om die kontrak aan Areva toe te ken vir die vervanging van ses stoomkragopwekkers by die Koeberg-kernkragsentrale, is die kern van die dispuut.

Westinghouse probeer die regering dwing om dokumentasie te oorhandig om sy beweringe te staaf.

Op 5 September het Eskom die kontrak met Areva vir die stoomkragopwekkers by Koeberg in 2018 aangegaan. Die 2018-installasie skedule val saam met die onderhoudsaktiwiteite wat beplan word vir die fasiliteit.

Eskom se waarnemende groepbestuurder vir tegnologie en kommersiële sake, Matshela Koko sê daar was geen hindernis met die ondertekening van die kontrak met Areva nie, aangesien Westinghouse nooit geïdentifiseer is as die voorkeurbieër in die tenderproses wat in 2011 begin het nie.

Suid-Afrika se Departement van Energie is midde in ‘n kernstorm danky ‘n ander ooreenkoms wat met die Russiese maatskappy Rosatom onderteken is vir nuwe kernkragsentrales wat Russiese VVER-reaktore behels.

Die regering sê egter kernsamewerking tussen Suid-Afrika en Rusland is maar een van die “meer as 60” samewerkingsooreenkomste wat onderteken is deur die Suid-Afrikaanse regering om “verskillende energiebronne” te ontgin.

Drie geboue stort ineen na ontploffing in NY

Drie woonstelgeboue het in New York in die VSA ineengestort en ‘n vierde het aan die brand geslaan ná ‘n vermeende gasontploffing.

Brandweermanne het gesê 19 mense is beseer, waarvan vier in ‘n kritieke toestand verkeer, sommige met brandwonde aan hul lugweë.

Die burgemeester van New York, Bill de Blasio het gesê dat dit blyk dat niemand vermis word nie. ‘n Ondersoek na die voorval is aan die gang.
 
De Blasio het gesê niemand het ‘n gaslek aan die owerhede voor Donderdag se ontploffing aangemeld nie. Con Edison, die gasmaatskappy, het gesê hulle het die hele gebou Woensdag ondersoek en het geen lekkasies gevind nie.

Ooggetuies het vertel hoe bebloede inwoners uit die gebou gehardloop het en in die straat ineengesak het.

Agt mense is verlede jaar in ‘n soortgelyke voorval in die Harlem-buurt dood.

Duitse rampvlieënier het glo aan depressie gely

Die Franse staatsaanklaer wat die ondersoek na die Alpe-vliegramp lei, het Donderdag in sy regstreekse perskonferensie verklaar dat die medevlieënier van ‘n Germanwings-vliegtuig glo doelbewus die vliegtuig laat daal het.

Intussen het die Duitse polisie die huis van die medevlieënier se ouers deursoek.

“Ons het iets wat nou vir toetse geneem word gevind,” het Markus Niesczery van die Düsseldorfse polisie aan die media gesê.

“Ons kan nie sê wat dit is op die oomblik nie, maar dit kan ‘n baie belangrike leidraad wees tot wat gebeur het.”

Al 150 mense aan boord van die vliegtuig wat van Barcelona in Spanje na Dusseldorf in Duitsland onderweg was, is in Dinsdag se ramp dood.

Volgens Brice Robin, staatsaanklaer van Marseille, was die medevlieënier, Andreas Lubitz (28), alleen in die kajuit van die Airbus A320 omdat die vlieënier ‘n draai gaan loop het.

Hy het verklaar dat die opnemer die asemhaling van die medevlieënier tot aan die einde opgeneem het.

Die ander swart vlugopnemer se inhoud is glo weg, het die Franse president Francois Hollande Woensdag gesê. Dit sou die staatsaanklaer in staat gestel het om meer te wete te kom.

Tydens die eerste 20 minute gesels die vlieënier en Lubitz vriendelik met mekaar waarna Lubitz die vliegtuig oorneem wanneer die vlieënier moet opstaan “omdat die natuur roep”.

Lubitz versnel dan die vliegtuig se daling deur middel van die moniteringstelsel. Robin het dit as ‘n “vrywillige aksie” beskryf.

Die Kanadese regering het intussen gelas dat daar te alle tye twee mense in ‘n vliegtuig se stuurkajuit moet wees op alle kommersiële vlugte.

Die stap is in reaksie op gister se aankondiging deur die Franse ondersoeker na Dinsdag se vliegramp dat die mede-vlieënier die vliegtuig doelbewus in die Alpe vasgevlieg het.

Die VSA het ná die aanvalle op 11 September 2001 die reël ingestel dat ‘n tweede persoon in die stuurkajuit moet wees indien die kaptein nie daar is nie.

Die Spaanse polisie ondersoek intussen beeldmateriaal van die passasiers wat aanboord kom.

Volgends die Duitse media het Lubitz aan depressie gely en psigiatriese behandeling ondergaan.

Lubitz was vir 18 maande in geheel onder psigiatriese behandeling, het Bild Vrydag berig, met verwysing na anonieme bronne binne Lufthansa, Germanwings se moedermaatskappy.

Die koerant haal interne dokumente aan wat toon dat die mede-vlieënier ‘n “ernstige depressiewe episode” gehad het.

Akademie kondig Hertzog- en ander pryse aan

Die Raad van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns het so pas die Hertzogprys vir drama, wat aan Tertius Kapp toegeken word, asook ‘n hele rits ander pryse vir 2015 aangekondig.

Die pryse sal na keuse van die bekroondes tydens bekroningsplegtighede, onderskeidelik op Stellenbosch (24 Junie) en Pretoria (2 Oktober) oorhandig word.

ERELIDMAATSKAP VAN DIE SA AKADEMIE

Erelidmaatskap is toegeken aan prof. Jaap C. Steyn, verbonde aan die Universiteit van die Vrystaat.

Erkenning word aan prof. Steyn gegee vir sy kulturele en akademiese bydraes deur die jare, nie alleen in Suid-Afrika nie, maar ook in Vlaandere en Nederland. Ook vir die veelsydigheid, die gehalte van sy bydraes tot onder meer die Afrikaanse letterkunde, taalwetenskap, taalsosiologie, joernalistiek, geskiedenis en kultuurgeskiedenis.

2. HERTZOGPRYS VIR DRAMA
Die Hertzogprys is die vernaamste prestigeprys in die Afrikaanse letterkundige wêreld en heet na die groot kampvegter vir Afrikaans, genl. J.B.M. Hertzog. Die prys is beperk tot oorspronklike letterkundige werk in Afrikaans en word jaarliks om die beurt toegeken vir poësie, drama en verhalende prosa in dié volgorde. Die prys word toegeken op aanbeveling van die Akademie se Letterkundekommissie.

Die Hertzogprys word vanjaar toegeken aan Tertius Kapp vir sy twee dramas Rooiland en Oorsee.

Die prys word geborg deur Rapport en ‘n 18 kt goue medalje.

3. EUGèNE MARAISPRYS
Die prys word toegeken vir ‘n eerste of vroeë letterkundige werk en kan net een keer aan ‘n persoon toegeken word.

Die prys word toegeken aan Nicola Hanekom vir haar drama Die pad byster.

Die prysgeld word gedeeltelik geborg deur Rapport.

4. TIENIE HOLLOWAYMEDALJE VIR KLEUTERLITERATUUR
Die medalje is driejaarliks beskikbaar en word toegeken aan die skrywer wat die beste werk van ‘n bevredigende gehalte in Afrikaans gelewer het in die genre van kleuterliteratuur.

Die prys word toegeken aan Ingrid Mennen vir Ben en die Walvisse.

Die prysgeld word gedeeltelik geborg deur die ATKV.

5. ELSABE STEENBERGPRYS VIR VERTAALDE KINDER- EN JEUGLITERATUUR IN AFRIKAANS
Dit is vir die doel van die prys geoorloof om uit enige taal werke in Afrikaans te vertaal. Hierdie werke word gemik op lesers in die ouderdomsgroep 5 tot 12 jaar (kinderliteratuur) en tieners en jong volwassenes (jeugliteratuur). By die beoordeling van die vertaling word gelet op die aansien wat die vertaalde werk binne sy eie letterkunde geniet en op die juistheid, oorspronklikheid en gehalte van die vertaling.

Die prys word toegeken aan Kobus Geldenhuys vir Hoe om Drakonees te praat.

Die prysgeld word geborg deur die PUK-Kanselierstrust van die Noordwes-Universiteit.

6. M.T. STEYNPRYS VIR NATUURWETENSKAPLIKE EN TEGNOLOGIESE PRESTASIE
Die prys word toegeken aan ‘n kandidaat vir sy skeppende bydraes tot die ontginning, organisasie en volgehoue uitbouing van ‘n vertakking(s) van die natuurwetenskap of die tegnologie. Dit moet as ‘n wesenlike en belangrike bydrae tot die bevordering van die natuurwetenskap of die tegnologie beskou word, en moet suksesvol toegepas word in landsbelang. Die prys word beskou as die kroon op ‘n lewenstaak en kan daarom slegs een maal aan ‘n persoon toegeken word.

Die prys word vanjaar toegeken aan prof. J.N. (Kobus) Eloff, verbonde aan die Departement Parakliniese Wetenskappe, Universiteit van Pretoria.

Die prysgeld word geborg deur Sanlam.

7. HAVENGAPRYS VIR LEWENSWETENSKAPPE
Die Havengaprys is ‘n jaarlikse prestigeprys wat toegeken word vir oorspronklike navorsing op natuurwetenskaplike en/of tegnologiese gebied. Die prys kan net een maal aan ‘n persoon toegeken word.

Die prys word toegeken aan prof. L.M.T. (Leon) Dicks, verbonde aan die Departement Mikrobiologie, Universiteit van Stellenbosch.

Prof. Dicks het sy navorsing gewy aan die antimikrobiese peptiede en probiotiese eienskappe van nuut beskryfde melksuurbakterieë. Hy het reeds 15 nuwe spesies van melksuurbakterieë en 12 nuwe bakteriosiene beskryf. Hy was die eerste Suid-Afrikaner om te help skryf aan hoofstukke (agt in totaal) vir Bergey’s Manual of Systematic Bacteriology, ‘n handleiding oor die taksonomie van bakterieë. Sy groep was ook die eerste om antimikrobiese peptiede van melksuurbakterieë in nanovesels te inkorporeer en hulle het ‘n nanoveselwondbedekking ontwikkel met antimikrobiese eienskappe. Die probiotikum, entiroTM wat hy vir ‘n toonaangewende internasionale farmaseutiese maatskappy ontwikkel het, is reeds in 65 lande gepatenteer en het in Januarie 2013 op die Suid-Afrikaanse mark verskyn. ‘n Koubare vorm van entiroTM vir kinders is in Julie 2014 bekendgestel.

8. HAVENGAPRYS VIR FISIESE WETENSKAPPE (CHEMIE)
Die prys word toegeken aan prof. J.P. (Jacques) Petzer, verbonde aan die Departement Farmaseutiese Chemie, Noordwes-Universiteit, Potchefstroomkampus.

Prof. Petzer het ‘n groot bydrae gemaak op die gebied van farmaseutiese chemie. Sy werk word grootliks gefokus op die ontdekking en ontwerp van nuwe geneesmiddels vir die behandeling van neurodegeneratiewe siektes, met spesiale klem op Parkinson se siekte.

9. STALSPRYS VIR MULTI- EN INTERDISSIPLINÊRE SPANWERK
Die Stalsprys word toegeken vir ‘n hoogstaande publikasie of ‘n reeks van hoogstaande publikasies by voorkeur in Afrikaans, asook vir indiwiduele of gesamentlike produkte van hoogstaande gehalte waardeur buitengewone bydraes tot die wetenskapsbeoefening gemaak word.

Die prys word toegeken aan prof. G.B. (Gerhard) van Huyssteen, verbonde aan die Noordwes-Universiteit, Potchefstroomkampus.

Prof. Van Huyssteen het aansienlike interdissiplinêre navorsing en publikasies saam met rekenaarwetenskaplikes, rekenaarlinguiste, rekenaaringenieurs en tegnologie-ontwikkelaars onderneem, uitgevoer en geproduseer. Ofskoon die werk tot die voordeel van die vakgebied rekenaarlinguistiek strek, het dit ook die teenwoordigheid van Afrikaans op die web, en die ontwikkeling van digitale produkte vir die toetsing van Afrikaanse spelling en grammatika bevoordeel. Die werk waarby hy betrokke was en is, getuig van uitnemendheid. As voorbeeld word verwys na die Afrikaanse speltoetser vir Microsoft Office, wat beskryf word as waarskynlik die bekendste en mees gebruikersvriendelike speltoetser op die mark.

10. STALSPRYS VIR KOMMUNIKASIEKUNDE EN JOERNALISTIEK

Die prys word toegeken aan prof. Lizette Rabe, tans hoogleraar, Departement Joernalistiek, Universiteit van Stellenbosch.

Prof. Rabe het haar onderskei as gesiene akademikus in ‘n vakgebied waar praktiese ervaring, gekoppel aan grondige akademiese kennis, ‘n voorvereiste is. Haar loopbaan getuig van ‘n benadering om alle geleenthede te benut om joernalistiek as vakgebied te bevorder en uit te bou. Haar insig in die snelveranderende omgewing van elektroniese kommunikasiemiddele stel haar in staat om joernalistieke aanwending in die nuwe medium akademies te ontleed en toekomstige joernaliste daarvoor te skool.

11. STALSPRYS VIR SIELKUNDE

Die prys word toegeken aan prof. Leslie P. Swartz, verbonde aan die Departement Sielkunde, Universiteit van Stellenbosch.

Prof. Swartz was hoofrolspeler in die totstandkoming van die Sentrum vir Openbare Geestesgesondheid, in samewerking met die Universiteit van Kaapstad. Prof. Swartz dien as inspirerende voorbeeld van ‘n sielkundige en akademikus in die uitlewing van sy passie na vernuwing op die terrein van die sielkunde en die verwerwing van kennis wat hy deur woord en daad uitleef.

12. HUBERTE RUPERTPRYS VIR KLASSIEKE MUSIEK
Die veld van toekenning dek die klassieke musiek.

Die prys word toegeken aan mnr. John Roos van Pretoria.

Mnr. Roos was tot met sy onlangse uittrede direkteur van die Unisa Musiekstigting, verantwoordelik vir die organisasie van die nuutgestigte Unisa Internasionale Musiekkompetisies. Sy werk het ook ingesluit die aanbieding van die jaarlikse konsertreekse deur buitelandse en Suid-Afrikaanse ensembles en soliste, asook opvoedkundige gemeenskapsprojekte in Gauteng.

Die prysgeld word deur die Rupert Stigting geborg.

13. DELEEN BEKKERPRYS VIR DIE BESTE ROLPRENTDRAAIBOEK IN AFRIKAANS

Die prys word toegeken aan mnr. Chris Barnard vir sy rolprentdraaiboek Die Wonderwerker.

Die draaiboek is in suiwer en ryk Afrikaans geskryf en lewer bewys dat die skrywer, Chris Barnard, weens sy wye ervaring van draaiboekskryf by uitstek bevoeg is om ‘n draaiboek van hierdie aard te skryf. Sy idiomatiese gebruik van die taal, met verbeeldingryke visuele beskrywings, rolprentmatige en vloeiende dialoog, staan uit.

Die prysgeld en ‘n 9kt goue medalje word vanjaar vir die tweede keer toegeken.

14. MARKUS VILJOENMEDALJE VIR JOERNALISTIEKE PRESTASIE
Die Markus Viljoenmedalje vir joernalistieke prestasie word toegeken vir langdurige hoogstaande werk in die Afrikaanse joernalistiek, hetsy in koerante of tydskrifte.

Die prys word toegeken aan mnr. Ton Vosloo, voorheen uitvoerende voorsitter van Naspers.

Mnr. Vosloo kan beskryf word as ‘n veelsydige en talentvolle mens wat hom deur harde werk en toewyding op verskeie terreine onderskei het. As joernalis en sakeleier het hy Suid-Afrika se mediawêreld ingrypend verander. As voorsitter van Naspers – uitvoerend en nie-uitvoerend – en as stigter-voorsitter van die M-maatskappye, het hy uitgestyg tot ‘n invloedryke figuur in die Suid-Afrikaanse en internasionale mediawese en sakewêreld.

15. C.J. LANGENHOVENPRYS VIR TAALWETENSKAP
Die prys word toegeken vir taalwetenskaplike en/of taalskeppende werk in Afrikaans, met inbegrip van leksikografie.

Die prys word vanjaar toegeken aan mnr. J. d.T. (Tom) McLachlan vir sy bydrae tot die Afrikaanse taalpraktyk, asook vir die waarde wat hy toegevoeg het as Taalkommissielid, en as ondervoorsitter en voorsitter van die Taalkommissie.

16. C.L. ENGELBRECHTPRYS VIR TAALKUNDE
Die prys word toegeken vir wetenskaplike navorsing oor die Afrikaanse taal of letterkunde.

Die prys word vanjaar toegeken vir die publikasie: ‘n Veelkantiger Afrikaans: streeksvariëteite in die standaardvorming. Die redakteur is prof. Kwesi Kwaa Prah.

Die publikasie is een van die min boeke waarin daar wetenskaplike bydraes oor die streekvariëteite van Afrikaans vanuit verkillende perspektiewe vervat is.

17. FARMOVS-PRYS VIR FARMAKOLOGIE EN GENEESMIDDELONTWIKKELING
Die prys word toegeken vir voortreflike bydraes tot ‘n vertakking of vertakkings van farmakologie en geneesmiddelontwikkeling.

Die prys word vanjaar toegeken aan prof. G.E. (Gerry) Swan van die Fakulteit Veeartsenykunde, Universiteit van Pretoria.

Prof. Swan is welbekend as Farmakoloog by die Fakulteit Veeartsenykunde, Universiteit van Pretoria, Onderstepoort. Prof. Swan het ‘n lang loopbaan in die opleiding van veeartse en farmakologie as spesialisgebied. Sy bydraes behels nie net die opleiding van die groter meerderheid van al die veeartse in Suid-Afrika nie, maar ook die spesialisering van veeartse op die terrein van farmakologie op meesters- en doktoralevlak. Prof. Swan het sedert sy aanstelling by die Universiteit van Pretoria nie net as farmakoloog ontwikkel met besondere bydraes in opleiding en navorsing nie, maar ook ‘n leier geword op die gebied veeartsenykunde in die algemeen.

18. CHRISTO WIESEMEDALJE VIR ‘N OPKOMENDE ENTREPRENEUR
Die medalje word toegeken aan jong sakelui (45 jaar en jonger) wat sukses behaal het. Persone wat die medalje ontvang, moes ondernemerskap, visie en volharding aan die dag gelê het as private ondernemers in: (1) die vestiging/opbou van ‘n plaaslike onderneming(s); (2) die ontwikkeling/bemarking van ‘n produk of produkte en (3) die skepping van werkgeleenthede en welvaart.

Die prys word vanjaar toegeken aan mnr. Piet Mouton, uitvoerende hoof van die PSG-Groep.

Mnr. Mouton se dienstydperk as uitvoerende hoof van die PSG-Groep word veral deur twee uitstaande suksesse gekenmerk: Ten eerste die suksesvolle notering van PSG Konsult, ‘n maatskappy wat binne die PSG-Groep ontwikkel en uitgebou is. Deur hierdie suksesvolle notering op die Johannesburgse Effektebeurs het mnr. Mouton nie net daarin geslaag om vir bestaande beleggers waarde te ontsluit nie, maar ook om ‘n beleggingsgeleentheid vir voornemende beleggers te skep. Ten tweede die PSG-Groep se strategiese belang in Curro Holdings. Hierdie strategiese belang is tydens mnr. Mouton se dienstydperk uitgebou en Curro Holdings is ook tydens sy dienstydperk op die Johannesburgse Effektebeurs genoteer.

19. EREPENNING VIR VISUELE KUNSTE
Die Erepenning vir Visuele Kunste (installasiekuns) word toegeken aan mnr. Wim Botha.

Wim Botha is een van Suid-Afrika se mees prominente kunstenaars wat bekend geword het vir sy beelde of installasies wat uit ongewone materiaal, soos saamgeperste Bybeltekste, polisieverslae of mieliepap gekerf is. Dit het hom aanvanklik in omstredenheid gedompel, maar tegelyk het hy ook deur die gebruik van hierdie alledaagse materiaal aan gevestigde tradisies nuwe betekenis gegee. Sy werk is ingesluit in belangrike internasionale groepuitstallings van Afrika- en Suid-Afrikaanse kunstenaars en sluit lande in soos Dakar, Duitsland, Swede en Nederland.

20. EREPENNING VIR RADIOHOORBEELDE IN AFRIKAANS
Die Erepenning vir Radiohoorbeelde kan drie-jaarliks toegeken word. Werke wat uitgesaai is deur alle uitsaainetwerke in die drie kalenderjare wat die bekroningsjaar voorafgegaan het, kom in aanmerking.

Die Erepenning word vanjaar toegeken aan mnr. Johan Rademan vir !Kwha Ttu.

Die hoorbeeld handel oor die opleiding- en kultuursentrum sowat 70 kilometer van Kaapstad. By !Kwha Ttu word die herkoms van die San-groepe mense nie alleen bewaar en bestudeer nie, dit word lewendig gehou deur jongmense op te lei om die gebruike en tale van die San uit en oor te dra.
21. BESONDERE EREPENNING VAN DIE SA AKADEMIE
‘n Besondere Erepenning word toegeken aan prof. Johan de Villiers en die Libertaskoor.

Prof. De Villiers is stigter van die Libertaskoor en sedert 1989 die koor se dirigent. Sy besielende leiding, unieke karaktereienskappe en buitengewone bekwaamhede op die terreine van koorafrigting en die uitvoering van koormusiek geniet wêreldwye erkenning en aansien.

Die Libertaskoor leef al die afgelope 25 jaar sy missie uit en toon harmonie in kultuurdiversiteit op ‘n konkrete, dog luisterryke manier.

22. BESONDERE EREPENNING VAN DIE SA AKADEMIE
‘n Besondere Erepenning word toegeken aan mnr. Boet Troskie van Bloemfontein.

Mnr. Troskie is een van die handjievol Suid-Afrikaners wat op eie houtjie internasionale ekonomiese sukses kon bereik. Sy Mimosa Films het hy bykans eiehandig gebou en uitgebou. Sy lewensverhaal is waardegedrewe en hy stel self prys op kwaliteit: eerder een goeie film as drie middelmatiges. Mnr. Troskie speel ook al hoe meer die rol van filantropiese entrepreneur, byvoorbeeld sy betrokkenheid by die Sentrale Universiteit vir Tegnologie in Bloemfontein wat daarby baat.

23. EREPENNING VAN DIE SA AKADEMIE SE FAKULTEIT NATUURWETENSKAP EN TEGNOLOGIE
Die Erepenning word toegeken vir prestasies en bydraes ten opsigte van die bevordering en ontwikkeling van ‘n besondere vakgebied in die natuurwetenskappe.

Die prys word toegeken aan proff. J.G. van As, L.R. Brown, N.J. Smit en P.J. du Preez vir hulle boek Die verhaal van lewe en die omgewing: ‘n Afrika-perspektief.

Die outeurs is gevestigde navorsers in die natuur- en/of lewenswetenskappe wat waardevolle insette lewer op toeganklike, dog wetenskaplike wyse. Die publikasie dra voorheen moeilik verstaanbare begrippe aan die gewone leser op interessante wyse oor.

24. PROTEA BOEKHUISPRYS VIR DIE BESTE GESKIEDENISPROEFSKRIF IN AFRIKAANS
Die prys word toegeken aan dr. S.M. (Marianna) Botes, verbonde aan die Universiteit van die Vrystaat. Die titel van haar proefskrif: Bloemfontein gedurende die bewind van president F.W. Reitz, 1889-1895.

Die prysgeld word geborg deur Protea Boekhuis.

25. JUNIOR KAPTEIN SCOTT-GEDENKMEDALJE (Plantkundige Wetenskappe)
Die medalje kan jaarliks toegeken word vir die beste verhandeling wat by ‘n Suid-Afrikaanse universiteit vir die M.Sc.-graad ingedien is (om die beurt in die dierkundige of plantkundige wetenskappe).

Die medalje word toegeken aan me. Ansori du Plessis-Maré, verbonde aan die Departement Plantkunde, Universiteit van die Vrystaat. Die titel van haar verhandeling is Molecular and biochemical characterisation of rust and Fusarium head blight resistant wheat lines.

26. DOUW GREEFF-PRYS VIR BESTE ARTIKEL IN DIE SUID-AFRIKAANSE TYDSKRIF VIR NATUURWETENSKAP EN TEGNOLOGIE
Die prys word toegeken vir ‘n navorsings- of oorsigartikel van hoogstaande wetenskaplike gehalte wat in die SA Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie gedurende die jaar wat die prys voorafgaan, gepubliseer is.

Die prys word toegeken aan prof. J.L. Roos vir sy artikel Nuwe bevindings oor die genetiese argitektuur van skisofrenie: Die bydrae van studies onder Afrikaners wat verskyn het in die SA Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie, volume 33(1), 2014.

27. ESTHER GREEFF-PRYS VIR BESTE ARTIKEL IN DIE TYDSKRIF VIR GEESTESWETENSKAPPE
Die prys word vir ‘n navorsings- of oorsigartikel van hoogstaande wetenskaplike gehalte wat in die Tydskrif vir Geesteswetenskappe gepubliseer is, toegeken.

Die prys word vanjaar toegeken aan prof. C.S. (Fanie) de Beer vir drie artikels wat in die tydskrif verskyn het:

Die Polemologie vir die gees, jg. 52(1), Maart 2012 in die spesiale uitgawe: “Besinning oor die geesteswetenskappe en menslike geestelikheid”;
Geesteswetenskappe: vry of verkneg?, jg. 52(4), Desember 2012, in die spesiale afdeling: “Besinning oor die geesteswetenskappe en menslike geestelikheid”;
Wat het intussen van gees geword? Enkele oefeninge in die onmoontlike, jg. 53(4), Desember 2013, in die afdeling: “Verdere besinning oor gees, geestelikheid en die geestelike”.

Die prysgeld word geborg deur prof. O.B.W. Greeff.