Rubrieke – Bladsy 51

Hennie van Coller: Univ. Vrystaat vertrap grondwet met nuwe Engelse taalbeleid

Op 6 Junie (2015) se UV-raadsvergadering gee die raad ’n mandaat dat die taalbeleid van die universiteit hersien moet word. ’n Komitee (die talekomitee van die uitvoerende komitee) word saamgestel. Die name van die lede van dié komitee word nooit bekend gemaak nie en is selfs nou nog nooit in die openbare pers genoem nie.

Die kernkomitee het bestaan uit 11 lede van wie die meerderheid hulle reeds vooraf in die openbaar en boonop herhaaldelik ten gunste van Engels as die enigste (nagraadse) onderrigtaal uitgespreek het en dikwels (soos in die geval van die voorsitter, me. Dionne van Reenen, en dr. Munene Mwanike) ook fel anti-Afrikaans was. Prof. Angelique van Niekerk (departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans) en dr. Johann Rousseau (filosofie) sou waarskynlik die enigstes wees wat beskou sou kon word as onomwonde pro-Afrikaans of beter gestel: pro-meertaligheid. Dié genoemde twee persone was ook later verantwoordelik vir wat dikwels (verkeerdelik) bekend gestaan het as die “minderheidsverslag”. Van Reenen (van die instituut vir versoening en maatskaplike geregtigheid) het ’n magistergraad in filosofie, geen bewese kundigheid wat betref taalpolitiek en -beplanning nie, is Engelssprekend en uitgesproke ten gunste van Engels as onderrigtaal. Vermoedelik is dit weens ontevredenheid oor haar bekwaamheid dat dr. Liz Lange (vise-rektor en voorsitter van die advieskomitee) al hoe meer vergaderings begin bywoon het en feitlik die voorsitterskap oorgeneem het.

Die uitgebreide (advies-)komitee (met sy “ex officio members”) is saamgestel uit lede van verskeie fakulteite en belangegroepe (soos die vakbonde), maar hulle het nie stemreg gehad nie. Opvallend was dat verskeie van die fakulteitsverteenwoordigers relatiewe juniors was. Ook dié lede se voorkeur was van meet af aan Engels, met die Engels-eentalige Lange as dryfkrag.

Probleme met proses

Die omvattende proses vir die inwin van opinies en data het ook probleme opgelewer. Aanvanklik is gesê dat daar voldoende tyd vir besprekings sou wees; tog is die proses uiteindelik verhaas met duidelike keertye. Kwalitatiewe onderhoude wat in die vooruitsig gestel is, het ook nooit plaasgevind nie. Daar is telkens aan die komiteelede gesê wye ontevredenheid bestaan onder studente oor die parallelmediumonderrig-beleid, maar ván die feite (dat tutoriale en praktika hoofsaaklik in Afrikaans aangebied is) was foutief. Belangrik was egter dat die uitslae van die meningsopnames (onder leiding van die onafhanklike verkiesingskomitee) nooit aan komiteelede beskikbaar gestel is nie.

Lede van die talekomitee

Me. Dionne van Reenen (voorsitter, verbonde aan die Instituut vir Versoening en Sosiale Geregtigheid)
Prof. Loyiso Jita (fakulteit opvoedkunde)
Dr. Munene Mwaniki (departement linguistiek en taalpraktyk)
Dr. Johann Rossouw (departement filosofie). Bedank uit protes.
Prof. Angelique van Niekerk (departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans). Bedank uit protes.
Dr. Kudzayi Ngara (departement Engels, Qwaqwa-kampus)
Mnr. Francois Marais (Suid-kampus en sentrum vir onderrig en leer (CTL))
Prof. Arlys van Wyk (CTL)
Dr. Elias Malete (departement van Afrikatale)
Me. Mosa Leteane (Studenteraad)
Me. Cornelia Faasen (Studentesake)

Op 29 Oktober verneem die komitee dat ’n voorlopige verslag geskryf moet word. Wat bekend staan as die “minority report” was ’n opdrag (in ’n laat stadium) aan Van Niekerk en Rossouw om ’n verslag te skryf oor Afrikaans as inheemse taal, maar ook oor sy sogenaamde “rassistiese” verlede. Op 12 November word ’n vergadering gehou om ’n konsensus-besluit te formuleer. Die verslag van Van Niekerk en Rossouw het nie deel uitgemaak van die uiteindelike verslag nie omdat dit volgens Lange bedoel was as ’n voorlegging aan die komitee met ’n duidelike fokus en uiteindelik ’n persoonlike taalsiening geraak het.

Vir die raadsvergadering op 4 Desember het prof. Jonathan Jansen as voorsitter van die UV se bestuurskomitee ’n lywige stuk aan die raad voorgelê met die versoek dat die raad die belangrikste aanbevelings van die talekomitee moet bespreek, die besluite van die uitvoerende komitee van die senaat moet oorweeg, die senaat se mening moet oorweeg, die belangrikste aanbevelings van die bestuurskomitee moet aanvaar (dit is die gewysigde verslag van die talekomitee) én die UV die reg moet verleen om die aanbevelings te vervat in ’n nuwe taalbeleid wat in 2016 aan die raad en die uitvoerende komitee van die raad voorgelê sal word. Dié proses sal dus in 2016 voltooi word. Hoe die komitee gaan lyk aan wie die opdrag gegee gaan word, is nog onseker omdat twee lede van die talekomitee, Van Niekerk en Rossouw, uit protes bedank het.

Slegs riglyne

Die aanbevelings van die UV-raad dra nie die status van ’n taalbeleid nie. Hulle gee slegs die riglyne waaraan die nuwe taalbeleid moet voldoen.

Engels moet die “primêre medium van onderrig” wees.
Veeltaligheid word beklemtoon.
Op eerstejaarsvlak moet ’n ondersteunende tutoriaalstelsel ingestel word om die oorgang na (net) Engels te vergemaklik.
Die Engelse voertaalbeleid moet met buigsaamheid ingestel word.
Parallelmedium-onderrig sal voortgaan “gegewe die duidelik gedefinieerde Afrikaanse markte”.
Demografiese verskuiwings maak die voortsetting van die huidige parallelmedium-stelsel onhoudbaar.
Altesame 20% van die gesamentlike aantal studente verkies Afrikaans as onderrigtaal en van hulle is 95% op die Bloemfontein-kampus.
Uit al die stukke blyk dit dat afsonderlike klasse ’n doodsonde is.

Lede van uitgebreide (advies-)komitee

Dr. Liz Lange (rektoraat)
Dr. Lynette van der Merwe (gesondheidswetenskappe)
Dr. Nathaniel Mofolo (gesondheidswetenskappe)
Dr. Boitumelo Moreeng (fakulteit opvoedkunde)
Dr. Juliet Ramohai (fakulteit opvoedkunde)
Prof. Bradley Smith (fakulteit regte)
Dr. Brand Claassen (fakulteit regte)
Prof. Pieter Duvenhage (fakulteit geesteswetenskappe)
Me. Susan Lombaard (fakulteit geesteswetenskappe, Gebaretaal)
Me. Philippa Tuubweinee (fakulteit natuur- en landbouwetenskappe)
Dr. Dirkie Strydom (fakulteit natuur- en landbouwetenskappe)
Dr. Petrus Nel (fakulteit ekonomiese en bestuurswetenskappe)
Prof. Johan van Zyl (fakulteit ekonomiese en bestuurswetenskappe)
Me. Marlene Oosthuizen (fakulteit teologie)
Prof. Pieter Verster (fakulteit teologie)
Me. Anita Lombaard (UVPersu)
Mnr. Thabang Sepeame (Nehawu)
Dr. Thierry Luescher (ondersteuningsdienste)
Dr. Elsa Crause (Qwaqwa-kampus)
Studenteraadslede (een van elke kampus, verandering in Sept. 2015)

Die besluite van die raad getuig van groot sinisme en ongevoeligheid: Afrikaans mag steeds onderrig word as dit geld vir die UV inbring – soos in landbou en opvoedkunde. Waar is die beginsels dan? Die taal moet glo ’n menslike dood sterf. Die aanbevelings wat deur die raad goedgekeur is, is ook met tye gewoon absurd (soos kamtige steun aan Afrikaanse akademiese tydskrifte), juis omdat dit onbekookte, strategiese opmerkings is ter wille van goeie gesindheid.

Een absurditeit is die aanbeveling dat die nuwe taalbeleid Afrikaans – wat die beleid wil nek omdraai – as akademiese taal behoort te ondersteun deur steun aan Afrikaanstalige akademiese tydskrifte.

’n Mens kan aanvaar dat die huidige talekomitee die taak gaan kry om die nuwe taalbeleid op te stel; ’n ander besluit sou neerkom op ’n mosie van wantroue.

Dit is daarom gebiedend noodsaaklik dat die nuwe komitee se name in die openbaar bekend gemaak moet word.

Indien die UV uiteindelik ’n aanvaarbare taalbeleid wil skep, behoort die talekomitee opnuut saamgestel te word met kundige mense en behoort gestrewe te word na die (skyn) van onpartydige wetenskaplikheid.

In die inwerkingstellling van die nuwe taalbeleid sal omsigtig gekyk moet word na benadeelde groepe:

Studente wat hulle in 2016 inskryf vir parallelmedium-onderrig en geen ondersteuning deur tutoriale ontvang nie, maar in 2017 dan slegs in Engels onderrig gaan word.
Huidige studente wat hulle ingeskryf het aan die UV vir enige kursus met die verwagting (kontraktueel bevestig) dat hulle hul studie in Afrikaans kon voltooi.
Selfs moontlik studente wat hulle reeds daadwerklik begin voorberei het vir studie in Afrikaans in 2017.

Die sekretariaat

Me. Lacea Loader (departement van kommunikasie en identiteitsbestuur; “Brand Management”
Me. Susan Esterhuizen (vergaderingsadministrasie)
Me. Elize Gouws (sekretaris)

Verskeie probleme

Die hele proses om ’n nuwe taalbeleid op te stel, gaan mank aan verskeie probleme:

Art. 29 (2) van die Grondwet bepaal “everyone has the right to receive education in the official language or languages of their choice in public educational institutions where that education is reasonable practicable”. Uit alle gegewens (én die status quo) is dit duidelik dat dit wel “redelikerwys doenlik is” in terme van die Afrikaanse teks van die Grondwet. Die raad van ’n universiteit is onderworpe aan die Grondwet. Waar die vorige taalbeleid van 2003 die gees van die Grondwet onderskryf, doen die jongste raadsbesluite dit nie. Pierre de Vos se mening in dié verband is reeds deur prof. Koos Malan bestempel as in wese onbenullig;
Van meet af aan was die proses emosioneel en ideologies eerder as wetenskaplik. Dit blyk uit vae aannames, stereotiperende en ongetoetse bewerings soos reeds aangedui;
Die lede van die kern- en breër komitee is nie aangestel vanweë bewese kundigheid op die terrein van taalbeplanning, taalpolitiek, ensovoorts nie;
Op die raadsvergadering van 26 Junie 2015 is genotuleer dat die lidmaatskap van die talekomitee “gebalanseerd en verteenwoordigend” moes wees. Die komitee het in der waarheid bestaan uit ’n meerderheid van mense wat ’n duidelike voorkeur gehad het vir Engels en die voorsitter het telkens blyke gegee van bevooroordeelheid;
Kwalitatiewe onderhoude het nooit plaasgevind nie en geen ernstige aandag is gegee aan moontlike alternatiewe taalmodelle (soos dié van Van Niekerk en Rossouw) nie;
Die verouderde verslag van die Hoër Onderwys se Kwaliteitskontrole(oudit)paneel (HEQC – Higher Education Quality Control) wat reeds eenogig krities was, word in die verslag klakkeloos aanvaar as grondslag waarop verskeie aannames gegrond word;
Die historiese verlede van die UV word op eensydige wyse vertolk en nie beskou as ’n reaksie op ’n aggressiewe angliseringsbeleid nie;
Daar is geen blyke van waardering vir die wyse waarop ’n taal- en spraakgemeenskap ’n taal se hoër funksies uitgebou het juis in ’n tydperk waarin Afrikaanssprekendes nie oor politieke mag beskik het nie;
Afrikaanse onderrig word voortdurend as minderwaardig bestempel sonder verrekening daarvan dat verskeie persone wat in Afrikaans opgelei is, internasionaal gepresteer het;
Meertaligheid word op plakkaatagtige wyse aangeprys, maar daar is geen moeite gedoen om op kreatiewe wyse na vore te kom met vernuwende modelle nie;
Die ernstigste leemte is egter die kernuitgangspunt dat Afrikaans (eintlik op enige vlak behalwe as sosiale omgangsmiddel) ’n verenigde Suid-Afrika strem en dat enige persoon wat sterk oor Afrikaans voel, basies rassisties is.

Gevoer tot sy logiese konsekwensies, impliseer hierdie UV-taalbeleid – en veral die onderliggende denke – dat Suid-Afrika soos die VSA behoort te wees.

Mense kan gerus vleisbraai en bid in die tale van hul voorkeur, maar mag op generlei wyse aandring op enige ander regte vir hul tale nie.

Dit sluit duidelik die onderwys in.

Van Coller is ’n voormalige hoof van die UV se departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans en oudvoorsitter van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns. Hy het dié lesing gelewer op ’n byeenkoms oor “Die universiteit vandag” onder beskerming van die N.P. van Wyk Louw-sentrum van die FAK by Fort Schanskop, Pretoria. Die byeenkoms handel oor Afrikaans in die Hoër Onderwys.

Leon Lemmer: Universiteit Stellenbosch: Die swanesang van Afrikaans

Max du Preez is glo “keelvol” vir die taaldebat aan die Universiteit Stellenbosch (US), maar hy het onlangs in sy rubriek Skuinskyk (kyk hier onder) weer daaroor geskryf. Ek sal dit na dese waarskynlik ook nie die moeite werd vind om weer oor hierdie onderwerp te skryf nie. My rede is: Die stryd om Afrikaans aan die US is verlore. Ek skryf hier oor die swanesang van Afrikaans; ongelukkig nie net aan die US nie, want Afrikaans sal uiteindelik op veel meer terreine vernietig word. Dit is deel van die bitter vrugte van FW de Klerk en sy meelopers se skandalige en mandaatlose algehele politieke magsoorgawe.

Jan Heunis het die jongste salvo’s oor Afrikaans ingelui met ‘n artikel waarin hy Sandra Liebenberg en AJ van der Walt se skrywe (kyk Praag 23 Desember) deeglik kritiseer; ook vanuit ‘n regsoogpunt (LitNet 20 Januarie; ook Netwerk24, 21 Januarie). Heunis se standpunt is dat Afrikaans, as dit nie meer die primêre US-onderrigtaal mag wees nie, ten minste gelyke status met Engels moet hê. Hy toon aan dat die US-bestuur hom verlede jaar aangematig het om Engels tot die primêre onderrigtaal te verklaar terwyl die taalbeleid na senaatsgoedkeuring deur die US-raad bepaal moet word.

Jean Oosthuizen het onder die opskrif “Quo vadis Maties?” rapporteer oor gesprekke wat hy met Christo Viljoen as voorsitter en Heunis as ondervoorsitter van die US-konvokasie gevoer het (LitNet 20 Januarie). Oosthuizen het ook oor die jaarvergadering van die konvokasie verslag gelewer: “Haal af die Bosch se maskers, vra Maties” (LitNet 27 Januarie). Op die US-webwerf (27 Januarie) is ook verslag oor die konvokasiebyeenkoms gedoen. Met Heunis het Oosthuizen nabetragting oor die konvokasiebyeenkoms gehou: “US-taaldebat: ‘Ons sal luister, maar ons sal nie stilbly nie'” (LitNet 3 deser). Heunis is tot nuwe voorsitter van die konvokasie verkies en hy het hom ook tot die US-raad verkiesbaar gestel.

Wim de Villiers, die US-rektor, het die akademiese jaar op 25 Januarie begin met ‘n boodskap aan die personeel en studente. Vir hom bly transformasie, oftewel ANC-gedienstigheid,* ‘n prioriteit. Hy gaan myns insiens ook voort om nie-uitvoering aan die US-raadsbesluit te gee waarvolgens Afrikaans en Engels gelyke status moet hê. Onderrig in Afrikaans en Engels sal in gevalle waar daar baie studente is in aparte klasse (parallelle-onderrig) aangebied word, maar “kennisoordrag in lesings (kleiner groepe) moet ten minste in Engels plaasvind” (US-webwerf 26 Januarie). Veral van vanjaar af sal Afrikaans in kleiner (dus die oorgrote meerderheid) klasse myns insiens, op inisiatief van De Villiers, in die meeste gevalle (grootliks) verdwyn.

[* Die “pligte en verantwoordelikhede” van die viserektor vir transformasie word soos volg omskryf: “Verseker dat transformasiedoelstellings belyn is met beide die veranderende transformasie-agenda van Hoër Onderwys asook met transformasie-inisiatiewe wat hul oorsprong in die breër universiteitsgemeenskap het” (Sake-Rapport, 10 Januarie, p 6). Aan die US moet daar dus nie onafhanklik gedink en gepoog word om die ANC-kamerade (bv kommuniste soos die minister van hoër onderwys, Blade Nzimande, en sy kommunistiese direkteur-generaal, Gwebs Qonde) uit te oorlê nie. Die viserektor vir transformasie is per definisie of voorskrif ‘n onderdanige ANC-kruiper. Ons het hier ‘n Rut- (US) Naomi- (ANC) verhouding: “Waar u gaan, sal ek gaan” (Rut 1:16). Die neo-US is ‘n bespotting van universitêre outonomie.]

Die lot van Afrikaans is op Dinsdag, 26 Januarie, grootliks verseël toe die US-konvokasie se jaarlikse vergadering plaasgevind het. As sprekers het opgetree Breyten Breytenbach, Lovelyn Nwadeyi en Wim de Villiers. Christo Viljoen het as uittredende voorsitter sy afskeidsrede gelewer. Al vier hierdie toesprake is volledig op LitNet gepubliseer: Breytenbach (26 Januarie), Nwadeyi (27 Januarie), De Villiers (27 Januarie) en Viljoen (28 Januarie). Geredigeerde weergawes is op Netwerk24 gepubliseer.

Breyten Breytenbach

Breyten Breytenbach het ontluik as een van die voorste stryders om die behou van Afrikaans aan die US. Namate hy ouer word, kom die Boer in hom al hoe meer aan die bod. Hy het kritiek op sowel die US-bestuur as die ANC-regering uitgespreek. Die US was “nog altyd … gedienstiglik teenoor die heersers van die oomblik;” eers die NP- en nou die ANC-regering. “Tog opvallend hoeveel van hierdie beleidsbesluite as ‘t ware in donker agterkamers aanmekaargetimmer en dan as onvermydelik en weldeurdag aan die groter gemeenskap voorgehou word. ‘n Mens vra jou af watter klug hier opgevoer word, watter soort swartvoetjiesoekerigheid dit is.” Hy noem dit “voldonge dade van besluitneming agter sluiers.” Breytenbach het ongetwfeld die De Villiers-US se besluit om die universiteit te verengels in gedagte. Later verwys hy na “die gemaskerde ‘bestuurders’ wat kaatjies van die baan wil wees met ondeursigtige mandate.” Dit dui myns insiens op die gekonkel ten koste van Afrikaans wat reeds sedert Chris Brink se rektorskap (2002-2007) plaasvind sonder dat die US-raad na behore ingelig word.

“Ons moet die maskers afhaal en ophou om die verfoeilike Suid-Afrikaanse kuns van dubbelpraat en dubbeldink te beoefen. As ons nie ‘n helderheid bevorder omtrent wie ons is en waarnatoe ons wil beweeg nie, word ons gedwing tot onaanvaarbare en beskamende kompromieë wat almal onbevredig laat.” Breytenbach vra: “Hoe het dit gebeur dat opgeleide mense kon buig voor die Orwelliaanse newspeak om ‘n woord en ‘n begrip soos transformasie uit te hol … tot die slogan van ‘om wit met swart te vervang’?” Hy verwys dan na die US-bestuur (spesifiek De Villiers) se begeerte om “nuwe Afrikane” of “wêreldburgers” te skep “deur die plaaslike te ontken en prys te gee met ‘n saambeweeg in die stuwing na gelykmaking tot die laagste gemene deler.” “Mens soek nie … teelplase vir polities korrekte kuddes selfbeheptes nie.”

Breytenbach kom die ANC-regering by deur te praat van “‘n pseudoversoening waar gedans moet word na die diktatpype van die onbevoegde populiste aan bewind wat nie eens die bedoeling het om vir die gelag te betaal nie.” “Die staat wat … verswelg in die vraatsug en die deurmekaarideologie van die party wat die staat bestuur oftewel kaal stroop asof dit ‘n houvrou is.” Hy sê: “Dat die regerende party klaaglik misluk in die missie om iets positief te maak, vir ál die landsburgers, uit die konstruk ‘Suid-Afrika’ wat op regverdigheid en menswaardigheid en skeppingsvermoë gebou moes word.” Hy verwys na “daardie leierskorps van onbevoegde kaders wat die land gekaap [het] en die mense mislei in die naam van bevryding.”

Teenoor Afrikaans openbaar Breytenbach ‘n positiewe gesindheid, maar daar is soveel digterlikheid in sy spreekwyse dat sy boodskap nie altyd helder deurkom nie. In “die ellende van die hede” is daar “die bruidskat” [“nié ‘soenoffer’ of ‘slagkoei’ nie”], Afrikaans, “ons inheemse taal”. “Indien Afrikaans as omgangstaal, administratiewe taal, onderrigtaal hier sou verketter word en krimp, gaan dit uiteindelik tot ‘n onvermydelike tot niet maak van ‘n kosbare en geskakeerde instrument van bewuswording lei. Dit sal die delegitimering van Afrikaans meebring, en die mense wie se moedertaal dit is, marginaliseer en beroof van erfgoed uit baie kombuise, en dus van die moontlikheid om hulle potensiaal tot almal se beswil te ontwikkel.” “Om te redeneer dat dit nié die taak van ‘n universiteit is om die voortsetting van ‘n taal se skeppingsmoontlikhede en bruikbaarheid te verseker nie, is onsin.” “Dis duidelik dat die beperkte ruimte wat aan Afrikaanssprekendes gegun word, by die dag kleiner word – omdat die mobilisering van etniese vyandigheid teen Afrikaans die maklikste uitweg is om ‘n gefrustreerde bevolking se aandag af te lei van die werklike oorsake van hulle agterstand.”

Breytenbach verwys na US-dosente “al is party van hulle opgeblase paddas wat in ‘n klein dammetjie probeer kwaak soos seekoeie.” Dit wil-wil vir my lyk asof ek weet wie hy tydens hierdie beeldvorming in gedagte gehad het. Daar is ‘n uitdruklike verwysing na Jonathan Jansen: “Net so ook die laakbare Naziagtige uiting van ‘n viserektor [eintlik rektor] aan ‘n universiteit verder noord wat na onnadenkende pavaan in sy versugting na aandag ‘n boek gepleeg het om te beweer rassisme is in die bloed van die witterige Afrikaners.”

Lovelyn Nwadeyi

Lovelyn Nwadeyi is ‘n doktorale student in politieke wetenskap aan die US. Sy is ‘n Nigeriese uitlander/inkommer wat verlede jaar haar mening oor bv Suid-Afrika, die US en Afrikaans op LitNet (3 September) gelug het. Dit was na aanleiding van ‘n optog wat US-studente saam met soortgelyke elemente van die Universiteit Kaapstad en die Universiteit van Wes-Kaapland gehou het. Sy noem die US ‘n “enclave of systematically privileged whiteness”. Sy skryf van “the untouchable sacred cows of language and its interactions with race and power in Stellenbosch University.” Sy verwyt haarself dat sy haar tyd aan die US aanvanklik gebruik het om te studeer (soos dit hoort) pleks van politieke aktivisme te bedryf. Sy en ander nie-wit studente is deur die rektor (Russel Botman) en ander bestuurslede toegelaat om oor hulle US-ervarings te praat. Tee en koffie en koekies is aan hulle bedien. Maar nou word hierdie dinge deur haar tot griewe getransformeer. Haar hoofgrief teen die US is: “White Afrikaans-ness is the norm.” Later formuleer sy haar hoofgrief as: “white/male/Afrikaans.” “An academic space that facilitates exclusion through language needs to be eliminated.” Oor Afrikaans se geskiedenis skryf sy:”Afrikaans was appropriated [stolen?] from the non-white slaves.” Sy wil hê die US moet by haar aanpas: “Am I against forcing others to learn in Afrikaans? Yes.” Sy dink soos Wim de Villiers: “English is indeed our best compromise in academic spaces to maintain our international standing as graduates.”

In daardie uitbarsting het sy haar by uitnemendheid as ‘n swartmagaktivis bewys. Dit is blykbaar op grond daarvan dat sy genooi is om aan konvokasielede die leviete voor te lees. Waarom nie eerder die voorsitter van die pro-Afrikaanse Adam Tas-vereniging as spreker nooi nie? ‘n Moontlike rede waarom Nwadeyi gevra is, is omdat die paneel sprekers daarmee eensklaps as multikultureel, divers en inklusief reggestel word. Die waarde van wat sy te sê het, word polities korrek oorskat. Sy het haar konvokasietoespraak begin met verwysing na die gebruik van “jy” en “u”. Sy wil hê dat nie-wittes nie ge-jy word nie. Die punt is dat almal deesdae ge-jy word omdat almal in die nuwe Suid-Afrika gelyk verklaar is. Ek hou egter by die gebruik van “u” as aanspreekvorm vir diegene wat ek hoog ag, juis omdat almal nie gelyk is nie.

Haar ideaal is dat die US deel moet wees van die nuwe Suid-Afrika en ook so moet lyk. Sy praat van 52 jaar van apartheid en van “ons lelike geskiedenis”. Klaarblyklik moet sy haar kennis van geskiedenis opknap. Ook oor wat in 1994 gebeur het: “Black South Africans had to give foregiveness in 1994 simply to get a vote.” Twak. In werklikheid verneder sommige blankes hulle sedert 1990/1994 sonder ophou met ‘n verskoningvraery. Die jongste is dat telkens gesê word dat die verskonings nie goed genoeg is nie en daarom onaanvaarbaar is. Het swartes sedert 1994 opgetree asof hulle blankes al iets vergewe het? Hoeveel erkentlikheid en dankbaarheid openbaar swartes vir alles, insluitende die US, wat danksy blankes tot stand gebring en uitgebou is?

Oor Afrikaans sê sy dat dit nie die funksie van die US is om Afrikaans en Afrikanerkultuur te beskerm nie; dat dit dinge is wat sonder die US sal oorleef. Dit is die deuntjie wat anti-Afrikaanse en anti-Afrikaner-elemente graag sing. Soos in haar vorige skrywe het sy dit teen diegene wat pleit vir ‘n Afrikaanse US omdat daar bruin studente met Afrikaans as moedertaal is. Dit is omtrent die enigste punt waarop ek haar gelyk gee. Blankes het die US gestig en uitgebou en daarom behoort Afrikaners die onvervreembare reg te hê om daar in Afrikaans te studeer. Inkommers, daarenteen, het geen reg hoegenaamd om aan te dring op die onderrigtaal van hulle keuse nie. Dan kom sy met die storie van Afrikaansvariëteite, wat die situasie van Afrikaans aan die US verder sal beduiwel. Geen woord word oor Engelsvariëteite gerep nie. Standaardafrikaans is die aangewese en eintlik enigste Afrikaans wat as US-onderrigmedium geskik is, of sy daarvan hou of nie.

Sy matig haar aan om te gelas: “2016 is the year in which white South Africans must listen and take the back seat in conversations about race, power and privilege.” Hoekom? Omdat swartes beter weet? Die reaksie op haar toespraak was oorwegend positief. Sakkie van Sonstraalhoogte skryf: “Dít is mos die soort kwaliteit wat ‘n mens in ‘n president soek!” (Die Burger, 2 deser, p 10). Feitlik net Eikestadnuus (28 Januarie, p 8) het in sy hoofartikel hoogs omsigtig bedenkinge uitgespreek: “‘n Mens wonder onwillekeurig oor een van die sprekers se stelling dat wit Suid-Afrikaners nie werklik besef wat rassisme is nie en nou terug moet staan en ‘vir ‘n slag’ moet luister … om Afrikaans gelyk te stel aan rassisme, en om witwees dan daarmee in verband te bring, is seker ‘n oorvereenvoudiging van die situasie en dalk nie heeltemal so versoenend of aanvarend as wat verwag kan word nie.” Desnieteenstaande was daar selfs by die konvokasiebyeenkoms applous vir haar toespraak en is sy byna tot ondervoorsitster verkies. Baie mense het nie die vermoë om krities te luister na wat gesê word nie. Oor die jongste gebeure swyg Die Burger redaksioneel soos die graf.

Wim de Villiers

Wim de Villiers herhaal in groot mate sy gewone storie. Ek gaan probeer om onnodige herhaling te vermy. Hy noem dat die US teen 2020 50% nie-wit eerstejaars wil hê en dat die nagraadse studente reeds bykans 50% nie-wit is.* Hy gaan dus voort om etnisiteit pleks van akademiese gehalte ‘n deurslaggewende faktor by studentetoelating te maak. “Ons beskou diversiteit as ‘n voorvereiste vir uitnemendheid.” Hier verwys hy sekerlik eerder na politieke as akademiese uitnemendheid. Wat hy eintlik by implikasie valslik wil beweer, is dat die US van weleer, waarvan hy ‘n produk is, nie op akademiese uitnemendheid aanspraak kan maak nie. Hy gaan selfs sover om te beweer dat die huidige US, insluitende sy mediese fakulteit, akademies beter is as wat die US in die vorige eeu was. Die waarheid is egter dat juis daardie mediese kwalifikasie waarna hy verwys, die graad MBChB wat hy in 1983 verwerf het, tans baie minder as voorheen in die buiteland erken word.

[* Nie-witheid is iets wat De Villiers koester. In die weergawe van sy toespraak wat in Die Burger (2 deser, p 11) gepubliseer is, sê hy van sy tyd as student in die jare tagtig: “Destyds was ons so te sê leliewit.” Daar is ‘n snedigheid in daardie “leliewit”. Waarom word swartheid nooit aangedik deur van bv steenkoolswart as teenhanger vir leliewit te praat nie?]

Hy beweer voorts dat die US se missie onder meer gelyke geleenthede vir almal insluit. Dit geld sekerlik nie die blankes, hetsy studente of personeel (bv dosente),* nie, want rasteikens plaas blankes doelbewus in ‘n erg benadeelde posisie, bv by toelating tot MBChB-studie. My persepsie is dat die US in die vorige eeu akademies voortrefliker was as wat die huidige een is en veral die toekomstige een sal wees as voortgegaan word om politieke oorwegings hoër as akademiese norme te ag. De Villiers etiketteer die US van weleer as ‘n “‘volksuniversiteit’. Hierdie idee was duidelik te eng. Dit was ‘n uitsluitende blik na binne, in plaas van ‘n inklusiewe uitreik na buite.” Watter etniese groepe in hierdie proses voordele inboet en watter baat, word deur hom verswyg. Blankes en veral Afrikaners trek ongetwyfeld aan die kortste end. De Villiers kom met die oproep van “Vorentoe!/Forward!” maar dit is ‘n koerskies na ‘n gewaande politieke ANC-hemel en terselfdertyd na die akademiese afgrond.

[* Nie-meriete aanstellings en bevorderings is aan die orde van die dag, want polities gebaseerde rasteikens moet gehaal word. Die soort ondersteuning wat De Villiers hiervoor van sommige dosente kry, is verbasend. Chris Jones, ‘n entrepreneur-teoloog van dieselfde kaliber as André Bartlett, beweer meriete aanstellings beoog “om wit bevoorregting te beskerm” (Netwerk24/Rapport 3 Januarie).]

De Villiers gee voor dat diversiteit die studente aan ‘n verskeidenheid van idees blootstel. Maar dan is dit juis hy wat verpligte indoktrinasiekursusse vir alle studente en alle personeel wil instel sodat hulle transformasie met oorgawe onkrities moet indrink en bedryf. Waarom begin De Villiers nie met ‘n oop gesprek oor transformasie of Afrikaans of Jannie Marais se US-stigtingsvoorwaarde nie? Pleks daarvan propageer hy telkens dogmaties sy eie geykte standpunte, wat glad nie sprekend van ‘n openheid van gees is nie.

Hy beweer dat daar verlede jaar die eerste keer meer Engelse as Afrikaanse studente aan die US was en dat hierdie neiging sekerlik sal voortduur. Ja, sekerlik as voortgegaan word om ten gunste na nie-wittes en teen blankes te diskrimineer. Sy politieke gesindheid blyk uit sy verwysing na Martin Luther King jr se stelling: “The time is always right to do what is right.” King was ‘n toonbeeld van iemand wat gedoen het wat nie reg is nie. Hy was bv versot op drank en buite-egtelike seksuele avonture. Die rede waarom King se naam glad nie in akademiese geledere genoem moet word nie is die onomstootlike feit dat hy plagiaat met sy doktorale proefskrif gepleeg het. Dit is dié akademiese doodsonde by uitnemendheid. Dit sou dus goed wees as De Villiers verwysings na King vermy terwyl hy veronderstel is om ‘n leidende akademiese pos te beklee.

Christo Viljoen

Christo Viljoen was ‘n US-viserektor (1993-1998) wat as voorsitter van die konvokasie dit wys geag het om die stryd om die behoud van Afrikaans buite die openbare oog te hou. Sodanige standpunt is vir my heeltemal onaanvaarbaar omdat daar tydens die rektorskap van sowel Chris Brink (2002-2007) as Russel Botman (2007-2014) die onverkwiklike neiging was om agteraf ter benadeling van Afrikaans te konkel (kyk Pieter Kapp se boek, Maties en Afrikaans, 2013). De Villiers sit hierdie tradisie voort. Dit is waarom sy verengelsingsbeleid uit die bloute op die US-senaat en -raad en die publiek afgekom het. Daardie gekonkel is die maskers waarvan Breytenbach gewag gemaak het.

In sy afskeidstoespraak vertel Viljoen hoe ingerypend die US in ses dekades verander het. Hy spreek geen kritiek uit teen duidelik anti-akademiese neigings nie. Hy ondermyn die Afrikaanssaak deur Engelse elemente uit die US-verlede op te haal. Hy stel vertroue in die ANC-regering en die US-bestuur. In werklikheid was dit die ideale geleentheid om Wim de Villiers se manteldraaiery oor Afrikaans (deur wat hy voor sy aanstelling as rektor belowe het te kontrasteer met wat hy as rektor doen – Praag 28 November) in die openbaar aan die kaak te stel. Viljoen haal Amanda Gouws (kyk hier onder) goedkeurend aan. Hy vra vir ‘n “Kodesa-tipe taalberaad”, asof die vorige Kodesa’s (net) heilsame gevolge gehad het. Gelukkig verwys hy darem uitdruklik na Jan Marais (iets wat Wim de Villiers soos die pes vermy) en bepleit gelyke status vir Afrikaans en Engels. Hy dink ‘n wen-wen uitkoms is moontlik. “Dit is haas tyd om halt te roep vir die taaldebat.” Terwyl Afrikaans se ondergang aan die US daagliks duideliker word, wil hy hê dat die stryd om Afrikaans tot ‘n einde moet kom. Sy toespraak is die versugting van ‘n ou man wat moeg gestry is; bowenal van ‘n ingenieur wat politiek, ideologie, taal en kultuur nie grondig verstaan nie.

Max du Preez

Max du Preez het die vermoë om my grenseloos te irriteer met sy moedswillige dwarsheid. In een van sy rubrieke (Die Burger, 30 Januarie, p 11) word die US-konvokasievergadering hiervoor ingespan. Hy verskuif die klem van Afrikaans na “hoe wit mense en Afrikaners hul rol in ons snelveranderende samelewing moet verstaan.” Hy haal uit Breyten Breytenbach se voordrag aan waar die spreker toegeeflik teenoor ons huidige situasie is; nie waar Breytenbach bv pro-Afrikaans of anti-US-bestuur is nie. Heel voorspelbaar wil Du Preez eerder Nwadeyi se voorbarige uitlatings ophemel en invryf.

Wat Du Preez vir beklemtoning uitsonder, is Nwadeyi se aanstootlike oproep dat blankes “moet luister en terugstaan.” Swartes is glo in 1994 verplig om te vergewe. “As swart Suid-Afrikaners in 2016 met dié mantra moet voortgaan, sal dit met deernis en aktiewe vorme van herverdeling beloon moet word.” Dus, blankes moet met hulle eiendom vergiffenis by swartes koop. Du Preez skryf waaragtig: “Dit klink nie onredelik nie” [!]. Daar is glo “kollektiewe pyn” by swartes. Du Preez onderskryf Nwadeyi se oordrewe mening dat apartheid en kolonisering (dinge waarvan sy geen eerstehandse ervaring het nie) swartes “ontmenslik” het en dat hulle nou hulle “menslikheid” terugeis. Swartes begeer afsluiting/”closure” en dit kan van blanke kant met (verpligte) aalmoese bewerkstellig word.

Nwadeyi glo “wit mense … moet nou in die agterste gestoeltes gaan sit en eerder luister; hulle moet proaktief meegevoel en begrip vir die swart meerderheid toon; hulle moet hul welvaart begin [!] deel.” Dit alles vreet Du Preez vir soetkoek op. Nwadeyi se voorbarige voorskrifte is klaarblyklik nie op hom van toepassing nie. Blankes moet hulle bekke hou, maar Du Preez kan en sal voortgaan om soos gebruiklik lawaai teen bv Afrikaners en Afrikaans te maak. By woongebiede is die situasie soortgelyk: Du Preez hiet en gebied dat wittes tussen swartes moet gaan bly, maar Du Preez mag maar in Riebeeck-Kasteel woon. Hy hoef nie na Khayelitsha te trek nie. Hy is verlig genoeg. Hy hoef niks meer te bewys nie.

Jan Gerber

Dit is moeilik om te glo, maar op dieselfde bladsy as Du Preez se genoemde rubriek is daar ‘n selfs onverkwikliker standpunt; dié van Jan Gerber, “‘n parlementêre verslaggewer van Media24” (Die Burger, 30 Januarie, p 11). Hy noem dat Blade Nzimande magtiging in wetgewing verlang om ‘n universiteit se taalbeleid te bepaal. Dit sal glo in oorleg met universiteitsrade gedoen word. Dit kom seker daarop neer dat die minister aan die rade sê wat hy wil/gaan doen en dan doen hy dit, of hulle daarmee akkoord gaan of nie. Dit is nog ‘n voorbeeld van die ANC-regering se berugte sentralisering van mag, wat so kenmerkend van kommunistiese bewinde is. Bygesê, geen plaaslike universiteit het al uitgemunt in sy aandrang op outonomie nie; allermins die De Villiers-US.

Dan kom Gerber met sy bedenklike standpunt. “Die pas waarmee die universiteite in dié tydperk [sedert 1994] verander het om die volle Suid-Afrikaanse samelewing te weerspieël is bloot te stadig.” Daar moet vinniger “vorentoe” beweeg word, soos De Villiers wil hê. Hier dink Gerber klaarblyklik aan die eens Afrikaanse universiteite, wat in werklikheid ingrypender as die ander universiteite getransformeer het. Die tradisioneel swart universiteite het nie naasteby sulke radikale veranderings ondergaan nie. Gerber se insig is dat daar geen weerstand teen ANC-druk mag wees nie: “En dan is daar gereeld pogings deur drukgroepe om te verseker dat dinge voortgaan asof dit 1964 is.” Dit is ‘n gemene, lae hou, afkomstig van ‘n jong blanke outjie.

“Die Universiteit van die Vrystaat [UV] het verlede jaar met sy nuwe taalbeleid waarskynlik genoeg gedoen om erge regeringsbemoeienis te vermy, en dalk die Noordwes-Universiteit [NWU] se Potchefstroom-kampus ook.” Ja, want die UV het ‘n “swart” rektor en van vanjaar af is dit eentalig Engels. En die NWU het ‘n egte swart rektor gekry, wat die Potchefstroom-kampus so vinnig moontlik soos die res van die NWU wil verswart en verengels. Al drie die NWU-kampusse gaan verplig word om dieselfde “institusionele kultuur” te hê.

“Maar nadat Stellenbosch se taalbeleid, wat inklusiwiteit sou bevorder [De Villiers se ideaal van Engels as primêre onderrigtaal], laat verlede jaar gefnuik is [toe die US-raad die (teoreties) gelyke status van Afrikaans en Engels herbevestig het], vrees ek [Jan Gerber] dat hy hom kan bevind in ‘n situasie waar die regering gaan sê: ‘Goed, as jy nie gaan verander nie, gaan ek dit vír jou doen’.” Hoe behoort hierop gereageer te word, volgens die Afrikaanse joernalis, Jan Gerber? “‘n Mens kan nie teen die toekoms baklei nie.” Dus, enigeen wat aan verset gedink het, moet gaan lê en berus. “Dit is verkieslik dat die universiteite … self verander, eerder as wat die regering dit vír hulle doen.” Dit gaan hier by uitstek om die transformasie van die eens Afrikaanse universiteite. Gerber beveel per slot van sake aan dat ‘n universiteit (soos die US) nie net alle opdragte van die ANC-regering sonder meer moet uitvoer nie. Nee, universiteite moet proaktief wees en sommer ANC-besluite vooruitloop. Teen die tyd dat kameraad Nzimande gelas dat die US eentalig Engels moet wees, moet Wim de Villiers trots kan sê: Dit is reeds gedoen (al weet die US-raad dit nog nie). Ons het die amptelike taalbeleid stil-stil (met selfs Christo Viljoen se seën) gerysmier.

Swanesang

Dit is my oortuiging dat die swanesang van Afrikaans aan die US reeds aangehef is. Hiervoor is daar talle redes.

ANC-regering: Die ANC-regering is Afrikaans vyandig gesind. Dit geld in uiterste mate die kommunis-deurdrenkte departement hoër onderswys. Die era van Afrikaanssprekende kommuniste (bv Edward/Eddie Roux en Bram Fischer) is lankal verby. Indien nodig, sal Afrikaans as universiteitstaal deur wetgewing vernietig word.
Studentekorps: Die etniese samestelling van die US-studentekorps word al hoe meer nie-blank weens ‘n politiek-geïnspireerde kwotastelsel, wat blanke studente, insluitende Afrikaanssprekendes, progressief uitsluit. Die aanvraag vir Engels as onderrigmedium neem dus toe, terwyl die aanvraag vir onderrig in Afrikaans afneem. Die situasie word vererger deur bruin Afrikaanssprekende studente wat veral na hulle eerste studiejaar verkies om Engels te probeer wees. Sover ek weet, het daar nie van ‘n enkele bruine (binne of buite die US) beswaar teen De Villiers se voorgestelde verengelsing opgeklink nie.
US-konvokasie: Namate al hoe meer nie-wittes aan die US afstudeer, sal die samestelling van die konvokasie en sy uitvoerende komitee progressief ontwit word. Die US-raadsverteenwoordigers wat deur die konvokasie benoem word, sal dus al hoe meer anti-Afrikaans gesind wees. Michael le Cordeur is pas tot ‘n lid van die konvokasie se uitvoerende komitee verkies terwyl dit bekend is dat hy De Villiers se verengelsingsbeleid steun.* Sonja Loots is nou ook ‘n lid van die uitvoerende komitee terwyl sy ‘n uiters laat bekeerling tot die stryd om Afrikaans is. In vergelyking met vorige uitvoerende komitees is dit moeilik om dieselfde vertroue in die huidige komitee te hê.

[* Le Cordeur se standpunt is heeltemal strydig met dié van Jan Marais en Het Jan Marais Nationale Fonds (HJMNF). Desnieteenstaande is Le Cordeur ‘n trustee van hierdie fonds. Ek het by twee geleenthede aan die HJMNF geskryf en die aandag op hierdie anomalie gevestig. Daar was geen reaksie hoegenaamd nie; selfs nie beleefdheidshalwe ‘n ontvangserkenning nie. ‘n Mens sou dink dat die HJMNF steun vir, tewens enige gesonde belangstelling in, Jan Marais se nalatenskap sou verwelkom. As kampvegter vir Afrikaans ervaar ek die ongeërgdheid van die HJMNF as uiters ontmoedigend.]

US-raad: Die US-raad staan op ‘n piesangskil. Verlede jaar, in die De Villiers-era, is heeltemal onnodig en dwaas toegelaat dat die minister van hoër onderwys meer verteenwoordigers in die raad benoem. Terselfdertyd sal vorentoe al hoe minder pro-Afrikaansgesindheid by die konvokasieverteenwoordigers in die raad aangetref word. ‘n Vorige raadslid, Hermann Giliomee, noem dat dit tot ongeveer 2006 nog moontlik was om meerderheidsteun in die raad te kry vir ‘n Afrikaanstalige US wat meertaligheid bevorder. Sedertdien het dit onmoontlik geword (Eikestadnuus, 21 Januarie, p 10); dus, die meerderheidsteun hel al hoe meer oor na Engels. Die gelyke status van Afrikaans en Engels is einde verlede jaar skynbaar deur die US-raad bevestig. In werklikheid geld dit hoogstens voorgraadse onderrig, want nagraadse onderrig word meesal in Engels aangebied. Die afskaling van Afrikaans is vererger deur die raadsbesluit dat bv koshuise self oor hulle taalgebruik kan besluit, wat die deur vir Engelse eentaligheid geopen het (Praag 5 Desember). In ‘n brief kla Ontstelde Ouer dat sy “erg ontsteld [is] oor die uitsluitlike gebruik van Engels by die verwelkoming van eerstejaarstudente” van ‘n US-dameskoshuis (Eikestadnuus, 28 Januarie, p 8). Sal die US-raad of die rektor hierdie saak regstel? Natuurlik nie, want dit is in ooreenstemming met die amptelike, raadsgoedgekeurde taalbeleid.
US-dosente: Die uitgesproke beleid, wat met oorgawe toegepas word, is dat die dosentekorps so vinnig moontlik ontwit moet word. Vermoë om in Afrikaans se doseer word, danksy Russel Botman se bemoeienis, glad nie meer vereis nie. Al hoe minder dosente is Afrikaans magtig en al hoe meer verkies om Engels te probeer wees. Selfs dié wat onmiskenbaar Afrikaans is en ‘n beperkter vermoë in Engels het, verkies in baie gevalle eentalig Engelse klasse, bv omdat dit kruipwaarde by die ANC en die rektor het, dus polities korrek is, en veral omdat dit dosente se lesingdrag verminder. Die ANC het as immorele beleid dat owerheidsubsidie net vir een onderrigtaal toegeken word. Die ANC se voorkeur- (en al hoe meer verpligte) taal is Engels.
US-studenteraad: Die voorsitter van die studenteraad is swart en in hierdie raad is die gesindheid oorwegend pro-Engels. Wim de Villiers se verengelsingbeleid word openlik en sterk deur hierdie raad gesteun, by monde van sy voorsitter en veral sy Engelssprekende woordvoerder, James de Villiers. Sterk kritiek word bv in eentalige Engelse persverklarings teen die konvokasie en die samestelling van sy uitvoerende komitee uitgespreek (US-konvokasielid se brief, Die Burger, 2 deser, p 10).
US-bestuur: Die kern van die probleem van die voortbestaan van Afrikaans aan die US is tans veral sy hoofuitvoerende beampte, die rektor, Wim de Villiers. Sy uitgesproke beleid is dat die US moet verengels; bv dat Engels die primêre onderrigtaal moet wees. Hy het hom nog nooit daartoe verbind (soos Jonathan Jansen se holle belofte in sy intreerede) dat hy sal sorg dat Afrikaans in sy dienstermyn as onderrigtaal behoue bly nie. Dit is waarom hy ook nie sy historiese en morele verantwoordelikheid aanspreek oor Jan Marais se stigtingsvoorwaarde nie. Die US-raad doen dit ook nie. Weens sy verknogtheid aan Engels sal De Villiers nie studente aanmoedig om hulle skripsies, magisterverhandelings en doktorale proefskrifte in Afrikaans te skryf nie. Nog minder sal hy by dosente aanbeveel dat hulle hulle professorale intreeredes in Afrikaans lewer. Dit is vir my baie duidelik dat Afrikaans en De Villiers nie saam aan die US kan floreer nie. Dit is óf Afrikaans óf De Villiers.

Maar De Villiers weet dat die meerderheid in die US-raad moontlik nie so sterk oor Afrikaans voel dat ‘n besluit om van hom ontslae te raak, deurgevoer sal word nie. In die uitvoertende komitee van die US-raad is De Villiers ‘n bietjie kortgevat oor sy opportunistiese aankondiging dat Engels die primêre US-taal gaan word. Maar daar was nog geen skerp kritiek teen hom op die kampus of daarbuite nie; allermins in Media24-koerante. Daarom gaan De Villiers eintlik grootliks ongesteurd voort met die verengelsing van die US. Hierin word hy deur al hoe meer dosente gesteun en ook deur ‘n groepie militante studente teen wie hy nie dissiplinêr optree nie. Die rektor (met die ondersteuning van die res van die US-bestuur), sommige dosente en sommige studente vorm ‘n onheilige drie-eenheid ten koste van Afrikaans. Die klimaat wat reeds geskep is, is dat Engels as onderrigtaal gewens en Afrikaans ongewens is. Sodra ‘n dosent Afrikaans in die klas praat, bevind hy hom in ‘n omstrede situasie. Dit is nie die geval met die koloniale en ANC-gesalfde Engels nie.

Jongste verwikkelinge

Pieter Kapp toon in sy boek, Maties en Afrikaans (2013), aan dat Amanda Gouws haar reeds jare lank teen ‘n Afrikaanse US verset. Tans pas sy (dalk) haar eie taalbeleid toe: Sy vind uit hoeveel studente in haar klas Engels en hoeveel Afrikaans verkies en dan bied sy haar lesing blykbaar in daardie taalverhouding aan (Die Burger, 1 Desember, p 12). Dit is strydig met die raadsgoedgekeurde amptelike taalbeleid, maar sy weet dat die pro-Engelse US-rektor nie teen haar sal optree nie. Wolf word immers toegelaat om skaapwagter te wees. Die hele taalsituasie aan die US word tans in navolging van De Villiers eentalig ten gunste van Engels gerysmier. Twee fakulteite, ingenieurswese en regte, het reeds besluit om onderrig eerder in Engels as Afrikaans aan te bied (Die Burger, 1 deser, p 4).

Anton van Niekerk praat hierdie miskenning van raadsbesluite goed. Aan diegene wat wil hê dat die US “Afrikaans word” (dus, die US is nie meer Afrikaans nie), vra hy: “Gaan ons ‘n polisiebeampte in elke klas sien wat streng gaan kontroleer of daar Afrikaans gepraat word?” (Die Burger, 3 deser, p 8). Van Niekerk weet dat baie polisiebeamptes deesdae net so min Afrikaans (wil) verstaan as sommige van die US-dosente en -studente. Hy weet ook dat dit nie die polisie se plig is om US-raadsbesluite ten uitvoer te bring nie. Dít is die plig van die rektor, viserektore, dekane en departementshoofde. Is Van Niekerk bloot moedswillig of is hy oorryp vir aftrede? Daar is geen akademies-wetenskaplike heil in ‘n filosoof wat só redeneer nie.

Dan vra Van Niekerk of diegene wat vir Afrikaans aan die US in die bres tree “besef watter enorme skade hulle die Afrikaanse taal aandoen deur te probeer om met dominansie en afdreiging mense te dwing om Afrikaans te praat aan ‘n universiteit waarvan die minderheid studente Afrikaanssprekend is en waarvan die meeste studente nie in Afrikaans in die klaskamer belangstel nie?” Geen student word gedwing om Afrikaans te praat nie. Dit gaan om die behoud van Afrikaans as onderrigtaal. Juis daarom behoort (alle) dosente Afrikaans magtig te wees of te word. Engelse dominansie is vir Van Niekerk aanvaarbaar. Sodanige dominansie doen die aansien van Engels, anders as Afrikaans, blykbaar geen skade aan nie.

Dit is De Villiers wat beweer die meerderheid studente is Engelssprekend. Chris Brink het destyds dieselfde laai uitgehaal deur te beweer dat hy tog so baie Engels op die kampus hoor. Albei neem waar waaraan hulle voorkeur gee. Onder daardie Engelsprekende meerderheid tel baie (bruin) Afrikaanssprekendes wat voorgee om Engels te probeer wees. Die (oorgrote) meerderheid studente sal in werklikheid gee (groot) probleme hê as onderrig deur die medium van Afrikaans geskied nie. Verengelsing is ‘n politieke spel wat ter benadeling van Afrikaans gespeel word. Van Niekerk doen reeds jare lank aktief hieraan mee. Hy bou sy beeld as oorverligte (gewetenloos) ten koste van Afrikaans uit.

Jan Heunis vertolk die taalsituasie aan die US soos ek, dus dat klasse veral van vanjaar af in groot mate uitsluitlik in Engels aangebied word. Dit geskied met die seën en selfs aanmoediging van die US-bestuur en in weerwil van die US-raadsbesluit van 30 November. Heunis skryf dat Van Niekerk hom skuldig maak aan “‘n wanvoorstelling. Wat aan die orde is, is die toepassing van die taalbeleid en gelyke beregtiging tussen Afrikaans en Engels as die primêre tale van onderrig” (Die Burger, 4 deser, p 14). Ek dink dit sal vir De Villiers ‘n verleentheid wees as hy die rektor moet wees van die enigste universiteit wat aan Afrikaans reg laat geskied.

Die voorsitter van die US-raad, George Steyn, en die ondervoorsitter, PW van der Walt, het met De Villiers en die viserektor vir onderrig, Arnold Schoonwinkel, vergader en daarop aangedring dat die raadsbesluite oor taal uitgevoer moet word. “Bestuur het ons verseker dat hierdie kwessie tans hul dringende aandag geniet” (US-webwerf 3 deser; Die Burger, 4 deser, p 6). Ek mis ‘n ondubbelsinnige onderneming van De Villiers dat hy hom streng aan raadsbesluite onderwerp en hulle na die beste van sy vermoë uitvoer.

Die Afrikaanse Taalraad het ‘n nuwe hoofuitvoerende beampte in die persoon van Conrad Steenkamp. Vir die eerste keer is dit ‘n voltydse betrekking. Dit lyk asof daar nou doeltreffender funksionering sal wees. Steenkamp het sy kommer uitgespreek oor die “onbestendige toepassing” van die US se amptelike taalbeleid (Die Burger, 4 deser, p 6). “Hoe moet belanghebbendes die US-bestuur se onbestendigheid en stilswye oor kritieke beleidskwessies verstaan?” Byvoorbeeld, absolute stilswye oor Jan Marais se US-stigtingsvoorwaarde.

Dit is Afrikaanssprekende blankes (De Villiers, Van Niekerk, Gouws, Liebenberg, AJ van der Walt, ens), potensieel Afrikaners maar eintlik hanskakies, wat die leiding in die vernietiging van Afrikaans neem. Aan die chaotiese taalsituasie aan die US is daar blykbaar geen keer nie. Daarom sê ek: Ons beleef die swanesang van Afrikaans aan die US. Dit is nie ‘n voorspelling nie. Dit is ‘n (geldige) waarneming.

Karel Combrinck: Rom, rom rom, so kom ons om

Deur die eeue is die Europese beskawing telkens deur toestromings of invalle uit ander wêrelddele bedreig. Tot met die twintigste eeu was hierdie toestromings so te sê deurlopend beperk tot bevolkings met min of meer dieselfde etniese aard en kenmerke. Sedert die middel van die twintigste eeu is dit nie meer so nie en is die vloedgolwe van werksoekers of asielsoekers of wat-ook-al-soekers net nie meer kultureel assimileerbaar nie. Van geval tot geval, het die Europese beskawing op verskillende maniere gereageer teenoor bedreigings van buite, maar meesal het hulle daarvoor geswig.

Hoewel die linksliberale engeltjies hulle vlerkies laat fladder en histeriese gilletjies laat hoor by die aanhoor van woorde soos «toestroming» of «besetting» (of «invasie», Hans!), of enige ander vergelyking tussen die groot volksverskuiwings (Völkerwanderungs) van die verlede en die huidige situasie, bestaan daar talle ooreeenkomste tussen die toestand in Europa vandag en veral dié voor die val van Rome. Die linkse engeltjies argumenteer dat die asielsoekers, vlugtelinge en fortuinsoekers Europa vandag in vrede binnestroom en nie met geweld nie, maar die resultaat bly uiteindelik dieselfde. Die «vlugtelinge» het teen hierdie tyd al goed agtergekom dat hulle Europa kan beset sonder om ‘n skoot te vuur.

Teen die aanvang van die vyfde eeu was Rome ‘n slympoel van morele, militêre en politieke verval. Die dekadente heersersklas het totaal kontak met die werklikheid verloor en het haas geen weerstand meer probeer bied teen die druk wat die Romeinse ryk uit alle oorde bedreig het nie. Inderwaarheid is hulle gefassineer deur die «barbaarsheid» wat hulle lewensruim begin binnedring het, want op ‘n bepaalde manier het dit darem ‘n soort lewenskragtigheid verteenwoordig vir ‘n gemeenskap wat in groot mate lewensat geraak het. ‘n Soort selfmoordsindroom het hom van die Romeinse bevolking, veral die heersersklas, meester gemaak.

Een van die redes vir die ondergang van Rome was die eindelose reeks van, meesal, nuttelose oorloë wat hulle in die voorafgaande jare gevoer het teen alles wat leef en beef. Die parallel met moderne Europa is weereens duidelik, ‘n eindelose reeks oorloë wat uitgeloop het op die groot oorloë van 1914-18 en 1939-45 wat die Europese bevolkings ongeveer wit gebloei het. (D.w.s. dié wat hoegenaamd nog wit is). Vandaar dat hulle nou dink hulle kan hulle verswakte geenpoel met Afrikane en Arabiere aanvul.

Die barbare het dus die Romeinse ryk meesal sonder stamp of stoot of teen halfhartige Romeinse weerstand oorrompel: Gote, Vandale, Saksers, Swabiërs, Friese, Jute, Franke, Hunne, Boergondiërs en Lombarde. ‘n Algemene praktyk was dat die Romeine probeer het om die barbare met somme geld asook geskenke van uitgebreide grondgebied af te koop ten einde hulle te oorreed om hulle strooptogte te staak. Dit het tog nie verhoed dat die Gote Rome in 410 in puin gelê het nie. Die Oos-Romeinse keiser, Theodosius, het selfs sy kleindogter as bruid aan Attilla geskenk en sy eie dogter Aelia Galla Placidia was getroud met die koning van die Gote.

Vergelyk hiermee die Europese Unie wat nou 3 miljard euro aan Turkye gaan betaal, asook visumvereistes gaan verslap sodat Turkye die «toestroming van vlugtelinge na Wes-Europa kan help stuit». Nou wat op aarde die Turke verhoed om, soos die Hunne en Vandale van ouds, die geld te vat en tog niks omtrent die vlugtelingprobleem te doen nie, sal niemand weet nie. En nog minder sal iemand weet hoe ‘n mens die toestroming van immigrante hok slaan deur die verslapping van visumregulasies. Feit is, dis net ‘n foefie om die indruk te skep dat iets aan die saak gedoen word.

Vir baie jare reeds voor die inploffing van hulle ryk het die Romeine gebruik gemaak van nie-Romeinse slawe om hulle werk te doen en van nie-Romeinse soldate om hulle te verdedig. Meeste van hierdie soldate was juis sg. «barbare », soos onder meer die Gote en die Galliërs wat vir letterlik eeue die swaartepunt van die Romeinse leër uitgemaak het. Die Oos-Romeinse ryk het selfs Hunne as huursoldate gebruik. Vergelyk hiermee die miljoene vreemde werkers wat Wes-Europa die afgelope dekades binnestroom. Die «gelukskoot vir Duitsland», waarvan mev Merkel praat, is duidelik net goedkoop arbeid vir Duitse nywerhede. Hoeveel vetkatte wêreldwyd ry nie reeds met BMW’s en Mercedes-Benze wat deur derdewêreldarbeid aanmekaar gesit is nie.

Ná die finale induiestorting van die Wes-Romeinse ryk, teen die einde van die vyfde eeu, was daar van regering nie meer sprake nie en het totale wanorde ingetree. ‘n Menigte Germaanse stamme onder leiding van hulle onderskeie koninkies en stamhoofde het maar sake onder mekaar uitgespook. Mettertyd het ‘n Germaanse stam, die Franke, egter daarin geslaag om die oorhand te verkry nadat hulle inderdaad grootliks in die Latynse kultuur opgeneem is, wat in daardie stadium die gedaante van Frans begin aanneem het. Die belangrike punt is dus dat hierdie «barbare» wel vatbaar was daarvoor om in die Westerse, christelike kultuur opgeneem te word, met die uitsondering van die Hunne wat Mongole was en van wie daar in elk geval geen spoor in Europa oorgebly het nie.

‘n Duisend jaar na die val van Rome het dieselfde lot ook Konstantinopel, die hoofstad van die Oos-Romeinse ryk (Bisantium) te beurt geval en min of meer om dieseselfde redes. In 1453 het die Turke Konstantinopel sonder veel moeite ingeneem en so ‘n vastrapplek op die Europese vasteland verkry wat hulle tot vandag toe nog het en waarvandaan hulle die Wes-Europese samelewings eeue lank onverpoosd kon bedreig.

Die val van Rome en van Konstantinopel het ook die einde beteken van die christelike beskawings in Noord-Afrika en in Klein Asië (vandag Turkye). Ook die einde van ou christelike stede soos Alexandrië, Efese, Pergamum, Tarsus en Antiochië. In die vierde eeu n.C. was die christenbevolking van Noord-Afrika groter as dié van die res van die destyds bekende wêreld altesaam. Hiervan het niks oorgebly nie.

Daar was tog ook enkele gevalle waar die Europese beskawing sy rug teen indringers styf gemaak het. So het die generaal Aetius, half Romeins en half Goties, met ‘n mengelmoesleër van Romeine, Gote, Franke, en Boergondiërs in 451 die Hunne by die Franse stad Troyes oortuigend verslaan. In 732 het Karel Martel die Arabiese invallers wat Frankryk vanuit Nood-Afrika deur Spanje binnegedring het, by die stad Poitiers voorgekeer en verpletter. Soortgelyk was die oorwinning van ‘n Europese alliansie teen die Turke by die groot seeslag van Lepanto in 1571, asook die oorwinning van die Oostenrykers, weer teen die Turke, voor die poorte van Wene in 1683.

Maar ongelukkig is hierdie gees sedertdien nie konsekwent in Europa gehandhaaf nie. Nadat die Engelse in die laaste wêreldoorlog hardnekkig weerstand gebied het teen die Duitsers wat hulle ook as barbaarse invallers beskou het («the Hun»), laat hulle toe dat Pakistani’s en Nigeriërs hulle land letterlik beset. En daar is vandag meer Turke, Afrikane en Arabiere in Europa as op enige ander tydstip in die geskiedenis en hulle word elke dag net nog meer. Kortom het ons vandag weer ‘n soort situasie soos voor die val van Rome toe ‘n heersersklas te dekadent en lamlendig was om ‘n voet te versit om hulle eie lewens en beskawing te verdedig. Inderwaarheid het hulle vrotsigheid toe, soos nou, ‘n lugleegte geskep wat die «barbare» van buite die ryk ingesuig het. Die rede vir die val van Rome was nie soseer die mag van die barbaarse Germaanse, Slawiese en Turkse stamme wat hulle uit die Noorde en Ooste bedreig het nie, maar hulle eie ruggraatloosheid en lamsakkigheid. Dit behoef geen besondere wysheid, insig of geleerdheid nie, om te sien dat Europa vandag in dieselfde situasie verkeer.

Tans is dit hoofsaaklik die probleem dat die jongste vloedgolf immigrante, oorwegend Moslems, sy dit dan nou vlugtelinge of nie, die christelike geloof en beskawing net nooit sal aanvaar nie. Hulle is onopneembaar en sal dit bly tot in lengte van dae. In Engeland is die poging om immigrante in die Engelse samelewing te integreer jare gelede reeds prysgegee. Vandag streef die Engelse die sosiale model na van gemeenskapsvorming. Daar word dus nie meer getrag om indiwidue in die Engelse samelewing op te neem nie, as’t ware van hulle «Engelse» te maak nie, maar om die vestiging van verskillende etniese en godsdienstige gemeenskappe binne die landsgrense aan te moedig. In Engeland het hierdie program nou al sover gevorder dat daar inderdaad moslemgeregshowe is wat sake tussen Moslems beslis. En ons weet natuurlik almal van die gebiede in Engeland (no go areas) waar die Britse regering, polisie ens net nie meer toegang het nie.

Die stelsel van integrasie het dus jammerlik misluk. Dit is net ‘n kwessie van tyd voordat die community model ook misluk want, soos enige redelike intelligentge mens weet, water en olie het die eienskap dat hulle nie meng nie.

Die jongste gebeure in Europa het onmiskenbaar bewys dat hierdie vloedgolf uit die moslem- en derdewêreld net geen etniese, kulturele of godsdienstige affiniteit met die Westerse beskawing het nie. Die sg. Siriese «vlugtelige» gaan trouens uit hulle pad om hulle veragting vir Westerse bekawingsnorme te kenne te gee: massaverkragtings van vrouens en meisies, die besoedeling van paaie en openbare plekke , beskadiging van eiendom en wat nog meer. Die jongste berigte dui daarop dat in Duitsland (Zwickau) hulle vrouens in swembaddens aanrand, in die water en storte ontlas en sover gaan as om openlik langs die swembaddens te masturbeer. Kyk gerus maar self deur die sleutelwoorde op die internet in te tik.

Is hierdie situasie dít wat mev Angela Merkel as ‘n «meevaller» (chance) vir Duitsland beskryf ? Verrotte verstand is nie beperk tot ministers van die Nasionale Party nie. Gaan die Duitsers maar voortsluimer en slaap, soos ons ook, tot Ta’ Ingeltjie hulle land met «meevallers» te gronde gerig het? Gaan die Westerse lande in hierdie jongste migrasiekrisis ons verras en anders optree as wat hulle die afgelope veertig jaar reeds optree? Daar was ‘n storietjie dat die Deense regering die immigrante vir hulle eie onderhoud wil laat betaal en nog ‘n ander beriggie dat die Swede 80 000 vlugtelinge wil repatrieer. En dan ook nog beriggies van betogings wat hier en daar beplan word. Ons sal maar sien wat daarvan word, maar in elk geval bly dit maar maar speldeprikkies aan die probleem wat reeds dekades voortwoed, gerugsteun deur ‘n linksliberale pers en futlose politici. Intussen gaan ons maar voort om ons eie grafte te grawe wat.

In sekere sin het ons ook ‘n volksverskuiwing in Suid-Afrika gehad. In my kinderdae was daar bykans geen swartes in groot dele van die Kaapprovinsie nie en in elk geval geen in die Wes-Kaap nie. In die sestigerjare het die Nasionale Partyregering op die briljante gedagte gekom om goedkoop swart arbeid uit die Transkei na die Wes- en Suid-Kaap in te voer. En steeds vandag karwei die vrugteboere in die Wes-Kaap nog steeds duisende goedkoop swart arbeiders uit die Transkei aan om in die vrugteboorde en wingerde te kom «werk» . Uit ondervinding weet ons dat hierdie werkers hulle by die eerste die beste geleentheid uit die voete maak om op die Kaapse vlakte te gaan plak. So ons is ook maar in ‘n swak posisie om lesse uit te deel.

Leon Lemmer: Amy Chua oor ‘markoorheersende minderhede’

Amy Chua (gebore in 1962) is ‘n etniese Chinees en die dogter van ‘n Filippyn wat in Amerika studeer en ‘n hoogleraar in rekenaarwetenskap aan die Universiteit van Kalifornia te Berkeley geword het. Van jongs af het haar Chinese ouers haar gedryf om in bv wiskunde en klavier te presteer. Sy het regte aan Harvard-universiteit studeer en is tans ‘n professor aan Yale-universiteit. Haar ma het Rooms-Katolisisme as geloof aanvaar. Amy is met ‘n Yale-kollega, Jed Rubenfeld, ‘n Jood, getroud. Hulle twee dogters, Sophia en Louisa, is in die Joodse geloof opgevoed. Die kinders se vryheid is met Confusiaanse dissipline aan bande gelê, bv dat sukses belangriker as geluk is: “True self-esteem has to be earned” (Chua-webwerf). Geen aanspraak is op etniese bevoorregting gemaak nie, al behoort die kinders tot twee van Amerika se etniese minderheidsgroepe.

Chua het bekendheid verwerf na die publikasie van haar boek, Battle hymn of the tiger mother (Londen: Bloomsbury/Penguin, 2011, 273p; Amazon Kindle $11,39). Daarin toon sy aan watter probleme sy in haar gesin veroorsaak het omdat sy haar kinders anders as die deursnee Amerikaners opgevoed het, bv deur hulle te dissiplineer en ook in Chinees te onderlê. Die punt is dat Chua iemand is wat eerstehandse ondervinding van die werklikheid van etniese en kulturele verskille het. Sy sal nie die onnoselheid verkondig dat etnisiteit bloot ‘n sosiale konstruksie is nie. Haar situasie het haar uitnemend geskik gemaak om die boek te skryf waaroor die res van hierdie rubriek handel: World on fire: How exporting free market democracy breeds ethnic hatred and global instability (Londen: Arrow Books, 2004, 370p; Amazon Kindle $12,70).

Maar ek moet eers die aandag vestig op ‘n verskynsel in die Amerikaanse akademiese wêreld: die buitengewoon groot aanwesigheid van Oosterlinge en Jode as dosente. Dit kan onder meer toegeskryf word aan die druk wat van owerheidsweë uitgeoefen word om die belange van minderheidsgroepe te bevorder. Daar is gehoop dat veral swartes meer geredelik in akademiese poste aangestel sou word. In werklikheid doseer swartes veral die skyndissipline genaamd Black Studies/African American Studies, uitgaande van ‘n veronderstelling wat soos volg deur Samuel Johnson (1709-1784) geformuleer is: “Who drives fat oxen should himself be fat” (James Boswell, The life of Samuel Johnson, Londen: Everyman, 1992, vol 2, p 527). Amerikaanse swartes verlang dat hulle bv vanweë die destydse slawerny in groter mate as enige ander etniese groep bevoordeel moet word. By die aanstelling van dosente gee universiteite egter eerder voorkeur aan Oosterlinge en Jode.

Volgens die Wikipedia World on fire “explores the ethnic conflict caused in many societies by disproportionate economic and political influence of ‘market-dominant minorities’ and the resulting resentment in the less affluent majority … [It] examines how globalization and democratization since 1989 have affected the relationship between market-dominant minorities and the wider population.” Dit is ‘n onderwerp wat die opset in Suid-Afrika soos ‘n handskoen pas. In die nuwe Suid-Afrika word blankes deurlopend hulle relatiewe welgesteldheid verwyt. Blanke welvaart is na bewering die gevolg van die uitbuiting en onderdrukking van die meerderheid. Min erkenning word in die nuwe Suid-Afrika gegee aan die blankes (en Max Weber,1864-1920) se protestantse werksetiek, gebaseer op die begeerte om kapitalisties welgesteld te word en te bly (Kindle 775). Polities korrek mag die verweer nie wees dat blankes bv meer talentvol of toegewyd as swartes is nie. Enige sprake dat blankes in enige opsig beter as swartes kan wees, is taboe. Meerderwaardigheid en selfs elitisme word as ‘n onding beskou, want die veronderstelling is dat gelyke geleenthede gelyke uitkomste tot gevolg sal hê. Sommige plaaslike politici en hoofstroomjoernaliste is lief daarvoor om te beweer dat die grootste kloof tussen ryk en arm in Suid-Afrika voorkom. Dit is egter ‘n refrein wat volgens Chua dwarsoor die wêreld ten koste van “market-dominant minorities” aangehef word.

Pleks van die frase “market-dominant minorities” as “markoorheersende minderheidsgroepe” te vertaal, gebruik ek eerder die afkorting MDM. Chua benader hierdie verskynsel uit ‘n wêreldwye perspektief. Dit is ‘n buitengewoon ambisieuse onderwerp. Daarom is dit te wagte dat sy nie altyd gesaghebbende uitsprake lewer nie. Sy het Suid-Afrika in 1997 besoek. Sewentig [? ook op 4693] jaar lank was die swart meerderheid glo “a mass pool of uneducated, disenfranchised, dehumanized labor held in check by a police state … the apartheid regime deliberately and systematically destroyed the human capital of the black majority … In townships like Soweto, it is common for four thousand residents to share five toilets; electricity, where it exists, is generated with car batteries” (1825). Blykbaar het niemand aan haar vertel dat baie van die inwoners van owerheidsweë gratis elektrisiteit ontvang en dat baie ander eiegeregtig elektrisiteit steel nie en dat blankes verplig word om hierdie manewales te subsidieer nie.

Sy skryf oor “apartheid South Africa, where for generations a small white minority, backed by a police state, ruled the country and enriched itself on the backs of a disenfranchised, exploited black majority. Similar dynamics obtained in Namibia and Rhodesia (now Zimbabwe)” (2852). Chua is die Chinese en Jode sekerlik meer goedgesind as die blankes en veral die Afrikaners in Suider-Afrika.

Ter versagting moet ‘n mens in gedagte hou dat sy in Amerika met eensydige propaganda oor bv apartheid gebreinspoel is en dat sy blykbaar nie die moed het om haar ongewild te maak deur vir Suid-Afrikaanse blankes in die bres te tree nie. “All hopes are on South Africa. Perhaps, inspired by Nelson Mandela’s inclusive vision, the country can beat the region’s bloody record” (1788). “The main reason that South Africa’s present-day whites are so overwhelmingly market-dominant, vis-à-vis the black majority, is not because of any superior ‘entrepreneurialism’. It is because they have a gargantuan economic head start” (1825).

Teenoor die blankes in Namibië en Zimbabwe is sy net so onsimpatiek gesind. “Like South Africa, both the neighboring countries of Namibia and Zimbabwe have a market-dominant white minority who, because of their huge and hugely-undeserved [!] head starts, would under laissez-faire market conditions overwhelmingly economically dominate the black majorities around them” (1843). Wat Chua beweer, is dat hierdie blankes se welvaart nie meriete-gebaseerd is nie. Oor Namibië maak sy ook hierdie feitefout: “Following the Second World War, Namibia was annexed by a belligerent South Africa” (1850). Sy verwys na “Ian Smith’s grotesquely oppressive white rule” in Rhodesië/Zimbabwe (1869). Maar daardie Rhodesiese blankes was MDM: “Throughout the eighties en nineties [dus na onafhanklikheid in 1980], forty-five hunderd white commercial farmers produced more food than a million black farmers” (1894).

Ten spyte van hierdie growwe wanpersepsies oor Suider-Afrika heg ek waarde aan die breë benadering in Chua se boek en kom sy myns insiens tot aanvaarbare algemene gevolgtrekkings.

Chua begin haar boek deur te vertel van die lewe van haar voorouers en huidige familielede in die Filippyne, ‘n “entrepreneurial, economically powerful Chinese minority. Just 1 percent of the population, Chinese Filipinos control as much as 60 percent of the private economy” (108). “My relatives live literally walled off from the Filipino masses, in a posh, all-Chinese residential enclave … The entry points are guarded by armed, private security forces” (139). Die Filippyne beskou die Chinese “as exploiters, as foreign intruders, their wealth inexplicable, their superiority intolerable” (139). Daardie Chinese is blootgestel aan ontvoering en die eis van lospryse: “Hundreds of Chinese in the Philippines are kidnapped every year, almost invariably by ethnic Filipinos. Many victims, often children, are brutally murdered, even after ransom is paid. Other Chinese, like my aunt, are killed without a kidnapping, usually in connection with a robbery” (102). Dit klink soos ons plaasmoorde in soverre die motivering weerwraak/”revenge” is (145). Chua noem ook dat “marrying a Filipino” vir die Chinese “shameful” sou wees (77). Willie Esterhuyse misgun Afrikaners en ander blankes die aparte begraafplase wat hulle gehad het. Hy noem dit “werklik voorgeskrewe en staatsgereguleerde kollektiewe en rasgedrewe diskriminasie” (Geagte Jahwe, Tygervallei: Naledi, 2015, p 58). In die Filippyne het die Chinese egter ook ‘n eie begraafplaas in Manila (89), soos tewens ander etniese groepe (bv Jode en Indiërs) dwarsoor die wêreld.

Chua sonder uit “the three most powerful forces operating in the world today: markets, democracy, and ethnic hatred” (167). MDM “can be found in every corner of the world” (167). Ek verskaf vervolgens ‘n opsomming van die MDM wat in die boek geïdentifiseer word.

Afrika: Baganda in Uganda. Bamiléké in Kameroen. Blankes in Namibië, Suid-Afrika en Zimbabwe. Chagga in Tanzanië. Eritreërs in Etiopië. Ewe in Togo. Ibo in Nigerië: “Many Nigerians, especially Ibo, believe the explanation is genetic … achievement-oriented … stronger work ethic” (2007). Indiërs in Kenia en Zambië. Libanese in Benin, Gambië, Ghana, Ivoorkus, Liberië en Sierra Leone: “They feel they are better” (2189). Susu in Guinee. “Light-skinned” (2979) Tutsi in Burundi en Rwanda: “Successful [darker] Hutus could ‘become Tutsi'” (2979).

Asië: Bengali in Assam, Indië. Chinese in Birma/Mianmar, Filippyne, Indonesië, Maleisië, Thailand en Vietnam; selfs in Kambodja en Laos. Indiërs in Birma, Fidji en Thailand. Jode in die na-kommunistiese Rusland.* Tamils in Sri Lanka.

[* “Zioncrats” genoem (1718). “Russia was robbed in broad daylight, by businessmen who broke no laws” (1520). Suid-Afrika, anders as Rusland, het sedert 1990/1994 in groot mate pro-kommunisties geword. ‘n Aantal swartes het om etniese en kameraadredes feitlik oornag en sonder veel inspanning stinkryk geword.]

Europa: Kroate en Slowene in Joego-Slawië.

Sentraal-Amerika: “Blankes”* in Guatemala, Mexiko en Panama.

Suid-Amerika: “Blankes”* in Bolivië, Brasilië, Ecuador en Peru.

[* Die woord “blankes” word deur Chua tussen aanhalingstekens geplaas omdat grootskaalse verbastering in hierdie eertydse Spaanse en Portugese kolonies plaasgevind het. Daarom word hulle pigmentokrasië genoem (1039, 1045) in soverre hierdie MDM nog in beheer is. Breedweg kan drie etiese groepe in Sentraal- en Suid-Amerika onderskei word: “blankes” (bv Spanjaarde, Portugese, Libanese en Jode), basters/mestizo’s/mulatto’s, en Indiane (989). Diegene met ‘n ligter vel is die MDM, maar dit kan suksesvolle nie-wittes insluit: “People can essentially become ‘white’ by becoming wealthy” (1301). “Lightness of skin correlates directly and glaringly with increasing wealth and social status” (1087). “Political power have nearly always remained in the hands of the European-blooded, educated, cosmopolitan elite” (2864).]

Die belangrikste bate van die boek is myns insiens dat aangetoon word dat die twee beleide wat wêreldwyd deur die Amerikaanse regering gepropageer word, naamlik kapitalistiese vrye handel en demokrasie, in baie lande haat en etniese konflik bevorder. Dit is so omdat vrye handel kundige minderhede (bv Chinese, Indiërs, Jode en Libanese, wat handelaars by uitnemendheid is) bevoordeel terwyl demokrasie die politieke mag aan die meerderheid toevertrou. “Markets and democracy are not mutually reinforcing … markets and democracy benefit different ethnic groups” (234). “Markets concentrate wealth, often spectacular wealth, in the hands of the market-dominant minority, while democracy increases the political power of the impoverished majority,” wat dan dikwels uitdrukking in (gewelddadige) etniese nasionalisme vind (179). MDM “forment active ethnonationalist movements demanding that the country’s wealth and identity be reclaimed by the ‘true owners of the nation'” (239).

“This backlash typically takes one of three forms. [1] The first is a backlash against markets, targeting the market-dominant minority’s wealth. [2] The second is a backlash against democracy by forces favorable to the market-dominant minority. [3] The third is violence, sometimes genocidal, directed against the market-dominant minority itself” (252; ook 2283).

• ‘n Voorbeeld van [1] is die beslaglegging op blanke plase in Zimbabwe deur die regering van Robert Mugabe. Die ANC-regering is fluks op pad om dieselfde in Suid-Afrika te doen. “It is important to remember that Mugabe himself is a product of democracy” (265; ook 2310) en ‘n mens kan byvoeg, ook van terrorisme. In 1980 het Mugabe belowe “to expropriate ‘stolen’ white land” (265). Jacob Zuma sing deesdae dieselfde deuntjie. Nasionalisering is ‘n kenmerkende voorbeeld van weerslag [1].

• Weerslag [2] kan die vorm van kameraad-/”crony” kapitalisme aanneem, “from Ferdinand Marcos’s Chinese-protective dictatorship in the Philippines to President Siaka Stevens’s shadow alliance with five Lebanese diamond dealers in Sierra Leone to President Daniel Arap Moi’s ‘business arrangements’ with a handful of Indian tycoons in Kenya” (271).

• Voorbeelde van [3] is die pogings van die Serwiërs om die Kroate in Joego-Slawië uit te wis en die massaslagting van die Tutsi’s deur die Hutu’s in Rwanda. Die wydverspreide geweld wat veral sedert die jare tagtig tot op hede teen blankes in Suid-Afrika gepleeg word, kan myns insiens ook ‘n voorbeeld van sodanige weerslag, naamlik weerwraak, wees.

“Market capitalism is the most efficient economic system the world has ever known. Democracy is the fairest political system the world has ever known and the one most respectful of individual liberty” (215), maar dan moet die (oorgrote meerderheid) kiesers myns insiens ontwikkelde, ingeligte mense wees. Sommige van die nadele van demokrasie, gebaseer op algemene stemreg, kan deur die toekenning van minderheidsregte bekamp word (321). Dit word in bv Amerika gedoen, maar in Suid-Afrika is die grondwetlike onderhandelings so ondoeltreffend gevoer dat geen groep- of minderheidsregte bestaan nie.

‘n Ander maatreël wat kan help, is dat Amerika en die Weste “should not be promoting unrestrained, overnight majority rule* … the best hope for democratic capitalism in the non-Western world lies with market-dominant minorities themselves” (370). Dus, die beste hoop vir Suid-Afrika/Suider-Afrika is die blankes! MDM “are usually a crucial source of national economic vitality and growth” (4962). [* “A process of democratization no Western nation ever went through” (3418). Vir Westerse lande was demokratisering ‘n geleidelike proses: “Universal suffrage emerged in the West incrementally, over many generations” (4900). Die wagwoorde moet “gradualism and toleration” wees (4937). FW de Klerk wou egter die politieke opset eensklaps, dus rewolusionêr, verander. Hierin het hy die ANC as onverdraagsame vennoot gehad. ‘n Uiterste vorm van demokrasie is sonder ‘n mandaat van die blanke kiesers aan Suid-Afrika opgedring.]

Vir die Derdewêreld kies Chua ekonomiese welvaart bo demokrasie. “Influential writer Robert D Kaplan recently offered this general answer [in The coming anarchy (1994)]: hold off on democracy until free markets produce enough economic and social development to make democracy sustainable” (4637). “Markets first, democracy later, if at all” (4643). Pleks van “one-man, one-vote” eerder “some-men, one vote” (4657). Chua: “Adding democracy to markets has been a recipe for instability” (2271). “Putting political power into the hands of the impoverished ‘indigenous’ majority, will always be a source of tremendous potential instability” (4957). “It is dangerous to see democracy as a panacea” (302). “Democracy has to mean more than majority rule” (4878). Ook: “Americans often forget that there are many different models of democracy, even within the Western nations” (4895). Thomas Babington Macaulay (1800-1859) het selfs beweer algemene stemreg is “incompatible with property [and] consequently incompatible with civilization” (3374).

“The sobering thesis of this book is that the global spread of markets and democracy is a principal, aggravating cause of group hatred and ethnic violence throughout the non-Western world” (227). Blanke Amerikaners is nie MDM nie en daar kan nie gesê word dat demokrasie oral in die wêreld gevestig is nie. “Nevertheless, Americans today are everywhere perceived as the world’s market-dominant minority, wielding outrageously disproportionate economic power relative to our size and numbers. As a result, we have become the object of mass, popular resentment and hatred of the same kind that is directed at so many other market-dominant minorities around the world” (184). Heelwat hiervan kan nie net as weerwraak verklaar word nie, maar ook as blote jaloesie.

Chua beweer “the underlying causes of market dominance are poorly understood” (4705). Daar is egter diegene wat kulturele faktore* beklemtoon, bv “group differences in work habits” (4717). “Malaysia’s prime minister, Mahathir, for example, has often urged his Malay constituents to model themselves on their more ‘hardworking’ and commercially ‘astute’ Chinese counterparts” (4723). Sou die ANC-regering ooit swartes aanspoor om die voorbeeld van arbeidsame, toegewyde blankes na te volg? Is die weerhouding van komplimente vir blankes dalk ‘n klassieke voorbeeld van “racial ego”? (4833). [* “It is hardly clear that forced assimilation and acculturation, even if it were possible, would be desirable” (5034). Dink aan die ANC se beleid van gedwonge rasse-integrasie.]

In Suid-Afrika lewer te baie swartes met stemreg geen prositiewe ekonomiese bydrae nie. In baie gevalle is hulle ‘n finansiële las vir die land. Voeg hierby ‘n hoogs ondoeltreffende en korrupte ANC-regering. Die volgende sin kan dan as ‘n opsomming van die omstandighede in die nuwe Suid-Afrika dien: “Not enough to tax, and nearly no one who can be trusted to transfer” (4753). Die bankrotheid van ons situasie blyk bv uit die volgende: “In the West, affirmative action policies are intended to benefit disadvantaged ethnic minorities … By contrast, affirmative action policies in countries with a market-dominant minority are intended to benefit disadvantaged majorities, for example, blacks in South Africa” (4789). Dit bring ons by die huidige plaaslike vlaag van “rassisme”: “There is always the danger that government affirmative action policies will exacerbate rather than ameliorate ethnic conflict, by entrenching ethnic divisions” (4847).

Chua vind dit moeilik om die MDM-verskynsel te verklaar. Byron M Roth verwys in sy boek, The perils of diversity: Immigration and human nature (Whitefish: Washington Summit Publishers, 2011, 586p; Amazon Kindle $12,53), na wat Chua geskryf het: “In a substantial majority of cases the reasons [for MDM] can be found in differences in human capital, especially IQ. For reasons left unexplained, Chua never mentions IQ, though in most cases it is hard to ignore. For instance, in virtually every country in Southeast Asia, ethnic Chinese are overwhelmingly more successful than the local populace. Richard Lynn [The global bell curve (2008), p 237] reports that the ethnic Chinese in Southeast Asia have an average IQ of 105, while natives of the region have an average IQ of 89″ (4761). Roth is ‘n afgetrede hoogleraar in sielkunde wat groot waarde aan IK- (intelligensiekwosiënt-) meting heg. Die deurslaggewende rede waarom Chua nooit verskille in IK noem nie, is myns insiens omdat dit nie polities korrek sou wees nie. In die huidige ideologiese klimaat word, indien enigsins moontlik, etniese verskille by mense ontken.

Leon Lemmer: Barack Obama en Ayn Rand: Mededeelsaam of selfsugtig?

Dit word algemeen aanvaar dat die Khoi-San en die blankes hulle eerste in die suid-weste van Suid-Afrika gevestig het. Die swartes het Suid-Afrika uit die noord-ooste binnegekom. Die aanspraak van die Khoi-San dat hulle altyd hier gewees het, soos Jan van Riebeeck in sy dagboek meld, is uiteraard oordrewe. Al word dit (feitlik) nooit genoem nie, was die slawe, wat van oorsee gekom het, aanvanklik in dieselfde mate as die blankes setlaars. Hierna het ‘n bruin groep van gemengde afkoms ontstaan. (Volgens Hans Heese het hedendaagse blankes slegs sowat 7% nie-blanke bloed.) Aanvanklik het geeneen van hierdie etniese groepe die grond gekoop waarop hulle gewoon het nie. Die blankes het eerste begin om grond tot plase te ontwikkel. Met verloop van tyd was hulle hiermee, soos met baie van hulle ander bedrywighede, skouspelagtig suksesvol.

Dit is ongetwyfeld die blankes wat die hoofbydrae tot die ontwikkeling van die land gelewer het. In baie groter mate as enige ander etniese groep het blankes oor eeue grond vir bewoning en aktiwiteite (bv handel, landbou en mynbou) gekoop. Vir blankes was die opsie van groepbeskerming in owerheidstoegekende gratis reservate nooit beskore nie. Deesdae is daar plaaslik (feitlik) geen blanke huiseienaar, boer of sakeman wat sy besittings gratis van die owerheid ontvang het nie. As jy wit is, moet jy normaalweg (voorheen en tans) koop wat jy wil hê, hetsy vaste eiendom of dienste soos elektrisiteit, water, sanitasie, vullisverwydering en televisie.

Kontrasteer dit met veral die swartes wat in baie gevalle munisipale dienste, huise en selfs plase gratis ontvang. Dieselfde wanverhouding kom by skoolonderrig en gesondheidsdienste voor. Die blankes moet betaal vir wat hulle wil hê, terwyl die swartes in groot mate sonder teenprestasie ontvang nie net wat hulle nodig het nie, maar soms ook wat hulle begeer. Desnieteenstaande matig die staatshoof hom aan om te beweer dat die blankes gronddiewe is, sonder om die groot verskil tussen ongerepte grond en ontwikkelde plase met uitgebreide infrastruktuur uit te wys.

Mense soos Desmond Tutu vererger hierdie situasie deur die vrye invloei van onwettige immigrante goed te praat. Suid-Afrika moet glo swartes uit Afrika as inwoners verwelkom omdat sommige Afrika-lande tydens die “bevrydingstryd” bv ANC-terroriste gehuisves het. Daar is glo ‘n ereskuld wat betaal moet word. Daarom kan dese en gene op die land toesak en bv die onderwys- en gesondheidsdienste verder belas en werkloosheid onder die plaaslike bevolking vererger. In hierdie proses kry misdaad ‘n verdere hupstoot. Parasitering as leefwyse word aktief aangemoedig deur aan armlastiges en gevangenes stemreg te gee. Diegene wat hulle teen die ongebreidelde invloei van ongeskoolde immigrante uitspreek, word sonder meer van xenofobie, oftewel vreemdelingehaat, beskuldig. Dit is ‘n oordrewe reaksie, want daardie afkeuring dui dalk bloot op gesonde insig en vaderlandsliefde. Geen land word verbeter deur mense as inwoners te aanvaar wat geen ander land as immigrante sou verwelkom nie.

Wat die afgelope dekades sienderoë gebeur, is dat ons wysgemaak word dat swartes voorheen erg deur blankes benadeel is; dermate dat swartes as skadevergoeding op allerhande bevoordelings, selfs tot in die oneindige, geregtig sou wees. Vandaar bv sogenaamde regstellende aksie en swart ekonomiese bemagtiging; maatreëls wat rassediskriminasie tot ‘n etiese norm probeer verhef. Desnieteenstaande word daar groot verbasing uitgespreek as frustrasie van blanke kant oorkook in die vorm van rassistiese uitlatings. Die rassistiese teensprake wat uit swart geledere opklink, word ligter beoordeel.

‘n Ander hipotese as die een wat gangbaar geword het, het heel moontlik verdienste. Pleks daarvan dat die plaaslike swartes ‘n geskiedenis van erge benadeling het, was hulle in vergelyking met hulle broers en susters noord van die Limpopo dalk glad nie so sleg daaraan toe nie. Ter ondersteuning van hierdie hipotese kan verwys word na die duidelike voorkeur wat werkgewers vir swartes uit bv Mosambiek en Zimbabwe openbaar. Daardie swartes kom uit ‘n tradisie waar gewerk moet word voordat hulle iets kry. Hulle ken nie die tradisionele aalmoesgeëry wat plaaslik in toenemende mate van blankes verwag is nie. Sodra daar ‘n substansiële getal blankes in beheer van ‘n land is, verwag swartes seëninge as verskansing teen bv hongersnood en siektes. Met verloop van tyd word al hoe meer geëis. Dit is die bitter vrugte van gewaande voogdyskap; goeie blankes wat geglo het dat daardie behoeftes nie ‘n bodemlose put is nie. Mettertyd het dit vir die blankes onmoontlik geword om aan al hierdie verwagtinge te voldoen. Dié situasie word dan die teelaarde vir griewe en beweerde veronregting.

Daar moet ‘n maksimum wees wat een mens van ‘n ander durf verwag. Hoogstens beperkte verantwoordelikheid vir ‘n ander behoort as ‘n fundamentele mensereg erken te word. Elke mens kry eenmalig kans om ‘n lewe, naamlik sy eie, te lewe, of te lei; nie om sy lewe letterlik te ly ten behoewe van ander mense nie. Altruïsme, oftewel mededeelsaamheid, moet binne redelike perke gehou word en verkieslik vrywillig geskied. Gesonde selfsug as ‘n eerbare lewenswyse verdien veel groter erkenning. Veralgemenend kan gesê word: In die politiek kom altruïsme in sosialisme en selfsug in kapitalisme tot uitdrukking. Diegene wat vir hulle heil op ander mense aangewese is, verkies sosialisme. Diegene wat verantwoordelikheid vir hulle eie heil aanvaar, verkies kapitalisme.

Paternalisme word gedefinieer as: “Uitoefening van kontrole oor of sorg vir onderdane op ‘n vaderlike manier” (HAT). Voogdyskap kom op feitlik dieselfde neer. Voog beteken: “Iemand wat aangestel is om die belange van ‘n ander te behartig” (HAT). Die tradisionele paternalisme of voogdyskap wat blankes oor swartes uitgeoefen het, word deesdae verfoei. Blankes word die reg ontsê om enige beheer oor swartes uit te oefen. Blankes mag nie voorskriftelik of teregwysend wees nie. Kritiek op swartes is onwelkom en word goedskiks as ‘n uiting van rassisme geëtiketteer. Die tradisionele verpligtinge wat blankes teenoor swartes gevoel het, word egter nie in die nuwe politieke bedeling opgehef nie. Van blankes word verwag om voort te gaan om te gee en te gee (ubuntu) en om niks terug te verwag nie (die handevatsindroom), behalwe verwyte en verguising. Die blankes is deesdae in uiterste mate op hulleself aangewese. Pleks van mededeelsaam te wees behoort hulle in groter mate voorkeur aan hulle eie belange te gee.

Ek het voorheen geskryf: “Die idees van Ayn Rand [1905-1982] is iets waarvan ons plaaslik gerus in groter mate kennis kan neem” (Praag 21 November). Haar standpunt was dat altuïsme vrywillig moet wees en nie deur die owerheid in die vorm van belasting en ander maatreëls aan welvarendes opgedring moet word nie (Chisala, bron hier onder, Kindle 87). Sommige Praaglesers was in hulle reaksie positief teenoor Rand gesind, terwyl ander bedenkinge uitgespreek het. Jare gelede het ek ‘n studie onderneem waarin Aristoteles se funksionele etiek uiters bruikbaar bevind is. Dit het nie van my ‘n Aristoteliaan gemaak nie. Ingelyks impliseer die onderskrywing van ‘n aspek van Rand se denke nie dat alles of die meeste van haar idees vir my aanvaarbaar is nie. Iedere filosofie of ideologie moet krities geëvalueer word.

Chanda Chisala

Chanda Chisala het ‘n boek gepubliseer: Barack Obama vs Ayn Rand: the last battle for the soul of America (2013, 55p; Amazon Kindle $1,13). Die outeur stel die standpunte van Obama en Rand teenoor mekaar. Die teks is in die vorm van ‘n tweegesprek waarin uitdrukking aan Obama en Rand se menings gegee word. Obama wil die Amerikaanse samelewing reguleer tot beweerde voordeel van almal, “fairness to all” (Kindle 25), terwyl hy in werklikheid by voorkeur oor die armlastiges begaan is. Hy is (soos die ANC-regering) bv ten gunste daarvan dat handelsbanke geld aan armes vir behuising moet leen al is hulle groot kredietrisiko’s (295). Rand bepleit minder staatsinmenging en groter vryheid: “I say there is nothing in life that is really ‘fair'” (38). “‘Unfairness’ is everywhere you look in life, it is no one’s duty to ‘fix’ life for us” (44). “The state is certainly not there to decide what is best for any man. That’s a nanny state* and it is definitely an evil state” (337). [* Paternalisme of voogdyskap.]

Obama is ten gunste van die vasstelling van minimum lone omdat dit glo misdaad sal verminder. Rand het beswaar hierteen, want dit kom daarop neer dat werkgewers verplig word om hulle werkers ekstra te betaal om misdaad te bekamp.* Obama: Sonder voorgeskrewe minimum lone “the employer can offer him a slave wage, which is really a violation of rights” (196). Rand: “Real slaves do not apply for their jobs; they are literally forced to work. Government is therefore not protecting any rights when it intervenes to prevent so-called ‘slave wages’ which are not in fact wages of slaves; it is actually violating rights when it intervenes there” (209). [* In Suid-Afrika kan ‘n mens owerheidsvergoeding ontvang sonder om ‘n steek werk te doen. Dink aan die swartes in die omgewing van die Kruger-wildtuin wat betaal word om nie wild te jag of hulle aan ander misdaad skuldig te maak nie.]

Volgens Rand is die herverspreiding van rykdom ‘n skending van suksesvolle/welvarende indiwidue se menseregte. “What is crime really? It is simply violation of individual and property rights” (94). “If someone did find that poverty increases crime rates everywhere, they do not gain the right to violate my rights in order to reduce crime. It would just mean that they should protect me more against such violent poor people … Government must fight criminals, not pacify them, not give them excuses, not bribe them … It is not their job to social engineer us in order to reduce crime” (112).

Rand is sterk ten gunste van kapitalisme. In die sakewêreld moet daar eerder gesonde mededinging as minimum lone wees. “If wages are lower, costs of production are lower, which means prices of the same goods will also tend to be lower” (124). Dit is wat China tans so ‘n sterk mededingende handelsvennoot maak. “The more you get the State out of our lives, the better we survive; it’s the story of all modern economies” (135). Rand kyk na sake vanuit die oogpunt van suksesvolle mense. “When Mr Obama talks about the American dream, it seems he only sees that as applicable to the poor who want to get out of poverty. What about the rich?” (344). Plaaslik word blankes deur die ANC en sy meelopers gekondisioneer om skuldig te voel en alles vanuit die oogpunt van armlastiges te beskou, uitgaande van die veronderstelling dat swart mense arm is omdat hulle deur blankes benadeel is. Dieselfde eensydige benadering word in ons skole aangetref. Daar is groot besorgdheid oor die nie-presteerders, die agtergeblewenes, die agterosse, terwyl geen spesiale voorsiening vir die behoeftes van die begaafdes, die voorosse, wat die land uit sy ellende moet sleep, gemaak word nie.

Obama wil hê Amerika moet die land wees

“that … helps everyone to achieve their dreams by being given an opportunity and a chance to rise from poverty. This is what makes us different from those countries like China” (135). Rand: “It is not true at all that the Founding Fathers created a nation where we would be forced to help each other. In fact, the great ‘invention’ of the Founding Fathers was precisely to ban the initiation of force from society, which means to allow everyone to pursue his own dream without fearing his rewards being taken away from him by some bureaucrats in the name of helping other people” (142). “The Founders created a nation in which every man has a right to life, liberty and the pursuit of his own happiness, not a society in which every man has a duty to make others happy or to ensure that we all ‘rise together'” (154). “Prosperity just gushes forth in a society when individuals are truly free” (160).

Een van die gevare van kapitalisme is gierigheid. Obama waarsku daarteen: “We had to protect society … and we have remained the richest nation on earth precisely because we’ve been taking steps throughout our history against the unfettered reign of greed” (172). Rand: “The world has been destroyed by an ethic that says the ends justify the means,* which is the mother of all kinds of evils. All dictators have used that excuse to do all kinds of evil things in the name of saving society from poverty or crime or whatever other problem they believe they are wise enough to solve for us” (184). “It is in fact such men and women, the ones who are supposedly so ‘greedy’ that they want more and more success or wealth instead of being satisfied with just ‘enough’, who created the most opportunities for advancement of other people from poverty” (350). [* Dink bv aan die ANC se vandalisme, sabotasie en terrorisme tydens die “bevrydingstryd”.]

Voordat hy in 2009 president geword het, het Obama op 24 Februarie 2008 gesê: Sy agenda “will require a new spirit of cooperation, innovation, and shared sacrifice. We have to remind ourselves that we rise and fall as one nation; that a country in which only a few prosper is antithetical to our ideals and our democracy; and that those of us who have benefited greatly from the blessings of this country* have a solemn obligation to open the doors of opportunity, not just for our children, but to all of America’s children. That’s the kind of vision I have for this country and that’s the kind of vision I hope to make real as President of the United States” (374). [* In die nuwe Suid-Afrika is alles wat oor eeue tydens die blanke bewind opgebou is, blootgestel aan stroping; nie net deur plaaslikes wat grootliks versuim het om iets tot stand te bring nie, maar ook deur dese en gene uit Afrika wat hier kom aas.]

Rand sou dit veral teen die frase “only a few prosper” gehad het. Amerika “is absolutely the country where the most prosper, and indeed everyone can prosper if they want to … Our American ideal is to let an individual pursue creation of his wealth without fearing that someone else wil grab it and redistribute it to others who have less” (385). Obama, daarenteen, bepleit (soos die ANC) gelyke geleenthede. “If you are indeed self-interested, you should help other people to at least have equal opportunities, or their failure to access any opportunities for their rise will bring you down as well” (398). “America is fundamentally about sacrifice for the good of all, not just yourself” (410). “I believe that it is in our self-interest to give hope to every human being, not just Americans” (428). (Dit klink soos Anton Rupert se argument dat nie toegelaat mag word dat inwoners van Suider-Afrika honger ly nie.)

Vir Rand kom dit daarop neer dat “we should just be sacrificed for others. We are working for the happiness of others” (422), wat kwalik as sterk aansporing vir groot inspanning en prestasie kan dien. “So, I should give back to society for helping me succeed, what should the poor man do to society for making him fail? He should take from it, right? He should hit back at it somehow. This is the logical conclusion of such thinking, and there are indeed some people who have gone to that logical conclusion and they justify why criminals are ‘forced’ to be criminals; they have been mistreated by society and are supposedly justified to get back at it – which is why we shouldn’t be so harsh on them” (478). (Dit kan wees waarom diegene wat erge misdade tydens die “bevrydingstryd” gepleeg het, amnestie van die WVK ontvang het en gewetenloos selfs die hoogste poste in die nuwe Suid-Afrika mag beklee.)

Rand beveel aan dat ons eerder redeneer die indiwidu is “the one responsible for all his actions, good or bad, and therefore for his achievements and his failures” (485). Obama en diesulkes “want you to feel that your life is not really your own, because it has not really survived by your efforts. Your achievements are not your own” (609). “Everyone who sets himself as a wiser dispenser of your property is not only disrespecting you, they are also violating your rights, and that includes every murderer, every rapist, every thief, every fraudster, and indeed every socialist politician” (497). (Het die ANC al ooit verskoning gevra vir die erge misdade wat deurlopend deur veral ANC-ondersteuners gepleeg word?) “Socialism essentially means that we are slaves, the property we produce is for the master to decide how it should be ‘distributed’ in the society” (502). “It is ridiculous to say … only the great government can help you settle that debt – and it never gets ‘settled’ – by taking your money away” (609). Hierop kan geïmproviseer word: Dit maak nie saak hoe lank blankes reeds in Suider-Afrika is nie. Hulle bly setlaars waaraan skuld toegedig word “that … never gets ‘settled’.” Dit word “fairness” en “social justice” genoem (621).

Obama beweer “we are all created equal” (561). Dit is in baie opsigte gewoon nie waar nie. Kinders in dieselfde gesin kan van die begin af hemelsbreed in bv talente verskil. In religieuse verband is gelykheid hoogstens ‘n ideaal wat in die hiernamaals verwesenlik kan word; nie in die hiermaals nie. “The fundamental difference between Miss Rand and myself is that she believes you are good if you are selfish; I believe you are good if you are selfless. Her philosophy is the source of those who claim that they belong to ‘makers’ while their less fortunate brothers and sisters are demeaned as ‘takers’. It is a philosophy that fails to see how we are all ultimately dependent on each other and insists that it will ignore our contributions to each other’s success” (667). Dit is louter twak. Armlastiges is op hulp van ander mense aangewese. Armlastiges onderskraag nie suksesvolle, welvarende mense nie. Hulle boor belastingbetalers in die grond met hulle behoeftes en vul dit soms selfs aan met bv misdaad.

In haar verweer verwys Rand na die voor-sosialistiese era toe mense geweet het “that you have to do something for others in order for you to get something (trade)” (747). Waarom word mense wat nie vir bv dienste betaal nie, nie gemobiliseer om vullis te verwyder en hulle woongebiede netjies te maak nie? Ledigheid stel hulle in staat om te betoog en te vandaliseer. Teen groot onkoste word daar telkens aan hulle eise toegegegee; nie net sonder teenprestasie nie, maar ook sonder vervolging en afdoende straf vir die skade wat aangerig is.

Rand:

“The record of theocracies in history has been quite consistently disastrous. They’ve had one thing in common with communist states: they both asked the individual to become selfless, to put others first. The communist state condemns those who want to make profit for themselves. Like the theocracy, they believe that everything should be shared, and the rulers appoint themselves as the best masters of this planning and sharing business” (766).

Op grond van Jesus se uitspraak, “love your neighbor as you love yourself,” word selfloosheid gepredik. Rand werp teë: “It certainly does not say ‘love others better than yourself'” (772). Sy verwerp pogings tot selfloosheid: “Selfless means ‘without self’, or more precisely, ‘without regard to self’ … He said ‘as you love yourself’, which means He explicitly rejected selflessness” (779). “For me, you can help others while not being selfless, just as Jesus said. Selflessness is impossible” (803). “That doctrine of selflessness and collective salvation is a gas chamber designed to kill your sense of self worth” (917).

“Notice that they attack you both materially and spiritually: your material success is not your own, they tell you, it is the whole society that did it; and your moral success is impossible because you have to try to be selfless, to give yourself to others, to the whole society, above yourself – something impossible” (809). “Christ himself proclaimed an individual salvation of the soul … There is no such thing as collective salvation” (821). (Insgelyks is daar hopelik ook nie so iets soos kollektiewe skuld nie.) “You can help strangers in emergencies or in small ways that are not too costly or sacrificial to you, but you don’t want to help people who can help themselves, making them dependent on you instead of their own effort” (840). Rand was by uitstek ‘n anti-kommunistiese kampvegter vir kapitalisme en indiwidualisme.

Ongelukkig ontbreek die ruimte om hier ook Peter Schwartz se uitstekende boek oor hierdie onderwerp te bespreek: In defence of selfishness: Why the code of self-sacrifice is unjust and destructive (New York: St Martin’s Press, 2015, 256p; Amazon Kindle $12.99).

Bykans alle blanke DA-kiesers is rassiste, aldus Mmusi Maimane

Dis amptelik, aldus die “Obama van Soweto”, die DA se leier, Mmusi Maimane: Rassiste is nie welkom in die DA nie. Nie net dit nie: As jy wel ‘n rassis is, moenie eers bodder om jou kruisie vir die DA te gaan trek nie. Voorts gaan daar glo van DA-lede verwag word om ‘n anti-rassisme eed af te lê. Orwell sou hom morsdood gelag het. Bid jou aan: ‘n Politieke party wat sy lede se gedagtes dmv ‘n eed rein wil hou. Die DA is ook ten gunste van anti-blanke kwotas, aldus die DA se kwota-leier. Laasgenoemde is natuurlik soos ‘n hond wat ten gunste is van wors in sy eie hok. Maimane probeer wel vergeefs om daardie kwotas as blote teikens te probeer afmaak, maar gelukkig is ons nie naïef nie, of hoe?

Oor wat presies ‘n rassis en rassisme sou wees, is mnr Maimane helaas baie vaag. Een voorbeeld van rassisme wat hy wel opper, is as mense lag vir vreemde uitsprake van woorde wanneer swartmense nie hulle huistaal praat nie. Ek ken egter geen Afrikaner wat lag wanneer ‘n swart persoon Afrikaans praat nie; inteendeel, ons almal waardeer dit veel eerder om in Afrikaans aangespreek te word, al is daar ‘n paar woorde wat nie heeltemal reg uitkom nie. Ek het nog nooit enige Afrikaner ‘n swart persoon hoor tart oor sy uitspraak van Afrikaans nie. Die Afrikaners wat ek ken, kwalifiseer dus skynbaar nie as rassiste volgens daardie spesifieke definisie nie. Daar was wel ‘n Engelse aanbieder op eNCA wat geskors is omdat hy snedig gelag het oor die minister van onderwys se uitspraak van ‘n Engelse woord. Maimane praat dus skynbaar van wit Engelse.

‘n Ander voorbeeld wat Maimane opper, is dat rassiste glo nie ander mense se bestaan erken nie (“not bothering to acknowledge people”). Weer eens: Ek is nie bewus van selfs die mees stereotipiese, regsgesinde plaasboer wat nie sy werkers sal groet nie. Weer eens lyk dit vir my of Maimane eerder ‘n wrewel het aan – wie weet? – ryk Engelse uit die Noordelike Voorstede, die mêdems wat onder mekaar kla oor hoe moeilik dit is om goeie bediendes te kry. Moontlik is dit hulle wat nie verstaan dat, in die swart kultuur, dit goeie maniere is vir ‘n ondergeskikte om te wag dat die ander persoon hom eerste groet nie.

Wat Maimane eerder bo beskryf, is swak maniere, maar die meerderheid Afrikaners is opgevoed om goeie maniere teenoor almal te toon, wit of swart. Ek verstout my ook om te sê die meeste Afrikaners verstaan die swart kulture veel beter as jou deursnee Engelse snobis.

‘n Veel duideliker leidraad oor wat kwansuis rassisme sou wees, kom wel in die res van die toespraak voor. Die kern van die probleem, volgens Maimane, gaan oor wat dr Samantha Vice, daardie argetipiese mors van ‘n wit vel, “white privilege” sou noem. Maimane verwys in sy toespraak pertinent na strukturele ongelykhede as die kern van die probleem, en spesifiek na grondbesit. In hierdie opsig is daar geen verskil tussen Maimane en die EFF nie. Malema beskou alle blankes wat ‘n plaas of selfs ‘n voorstedelike lappie grond besit as sogenaamde gronddiewe. Onthou: Maimane ganse toespraak het gehandel oor rassisme, en volgens Maimane, asook Malema, is die kern van die rassismeprobleem eintlik strukturele ongelykhede, waarvan grondbesit ‘n belangrike komponent is.

Dus: Jy, meneer die blanke boer, en jy, meneer en mevrou wat sukkel om julle verband op julle meenthuiserfie te betaal, is per definisie skuldig aan strukturele ongelykheid en derhalwe ‘n aartsrassis. Jy het iemand se grond gesteel. Selfs al is jy dus ‘n tipiese Afrikaner wat dit waardeer as ‘n swart persoon jou in Afrikaans aanspreek, maak jou besit van ‘n lappie grond jou volgens die DA se leier per definisie ‘n rassis en aandadig aan strukturele rassisme.

Voorts is ongelyke opvoeding, volgens Maimane, deel van die kernprobleem. Dus: As jy as blanke jou kinders se opvoeding as opperbelangrik ag, en as jy ‘n slawedrywer is wat hulle dwing om op skool te presteer, is jy aandadig aan strukturele rassisme, want dan diskrimineer jou optrede teen diegene wat nie noodwendig ‘n hoë premie op ‘n goeie opvoeding plaas nie. Jou toppresterende matrikulant steel swart skoolkinders se geleenthede.

Gelukkig bied mnr Maimane darem toe verlossing en bevryding aan blankes tydens sy toespraak. Jy, meneer en mevrou die strukturele rassis, kan ook gered word van jou rassisme. Al wat jy hoef te doen, is om gedweë, soos ‘n skaap ter slagting, tot jou eie nadeel mee te maak aan anti-blanke diskriminasie. Jy moet dus vir lief neem daarmee wanneer jy en jou kinders van ‘n werk ontsê word in die naam van reg-stelende aksie, wat as amptelike DA-beleid herbevestig is tydens Maimane se toespraak.

As jy jou eweneens verbeel het dat grondroof slegs onder ‘n EFF- of ANC-regering sou voorkom, dink weer. Maimane het ook bevestig dat die afneem van blankes se grond amptelike DA-beleid is, en enige blanke wat hom teësit is onmiddellik ‘n rassis. So ook moet jy jou nie verbeel dat die gewettigde, rassistiese korrupsie bekend as SEB sal verdwyn onder ‘n DA-regering nie. Al wat sal verander, is dat dit DA-lede sal wees wat hul lywe tenderpreneurs sal hou. En weer eens: Durf wag om beswaar aan te teken, en die DA jaag vir jou soos ‘n brandsiek hond weg en skeur boonop jou eed op.

Uit hoofde van die bogenoemde feite, lyk dit vir my asof geen blanke kieser wat a) eiendom besit, b) goeie onderwys op prys stel, of c) besware het teen rassisme soos SEB of RA, vir die DA kan stem nie. As jy aan een van daardie drie skuldig is, is jy per definisie ‘n blanke rassis, volgens die Mbeki-bewonderaar, Maimane. Jy kan dus ook nie jou eed met ‘n rein gewete gaan aflê nie, sou jy ‘n DA-lid wou word.

Sterkte, meneer Maimane, om toekomstige verkiesings sonder minstens 60% van jou totale stemvee tot op hede te probeer aanpak.

Leon Lemmer: Barack Obama vanuit Afrikanerperspektief

In Suid-Afrika het ons in 1990/1994 die oorskakeling na die veelgeprese demokratiese orde beleef, waarin alle volwasse inwoners stemreg het; dus eintlik ‘n gepeupelkrasie. Ingevolge FW de Klerk se beloftes sou die nuwe Suid-Afrika vry van kommunisme en geweld wees. Pleks daarvan was al die staatshoofde sedert 1994 kommuniste en word die geweld, wat so kenmerkend van die UDF/ANC se “bevrydingstryd” was, tot op hede onverpoos voortgesit. Die mate waarin ons deur ‘n gewelddadige samelewing gekondisioneer word, het duidelik geblyk toe die onlangse studente-onrus en -vandalisme allerweë lof toegeswaai is; nie net deur fundamenteel misleide joernaliste soos Max du Preez nie, maar ook deur die staatshoof, die minister van hoër onderwys en universiteitsrektore.

Die plaaslike politieke opset is sodanig dat die oorweldigende swart meerderheid nooit iets anders as ‘n swart staatshoof sal wil hê nie. Dit spreek boekdele teen die populêre veronderstelling dat swartes noodwendig nie-rassisties is. In Amerika, met die teenoorgestelde bevolkingsamestelling (wit meerderheid, swart minderheid), het die swartes bankvat saam met baie links-liberale blankes ‘n swart president, Barack Obama junior, tot staatshoof verkies. In Suid-Afrika tref ‘n mens ook toenemend die verskynsel aan dat poste wat tradisioneel deur blankes beklee is nou deur swartes gevul word, asof dit ‘n noodwendigheid is.

Die Burger het vir ‘n aantal jare (2006-2011) ‘n “swart” redakteur, Henry Jeffreys, probeer maar hy was te doeltreffend met die vervreemding van die tradisionele, beskaafde, Europeesgeoriënteerde lesers. Die Universiteit Stellenbosch (US) het ‘n “swart” rektor (2007-2014), Russel Botman, aangestel, met katastrofiese gevolge vir Afrikaans en Afrikanerkultuur aan daardie universiteit. Die DA het verplig gevoel om ‘n swart leier, Mmusi Maimane, te verkies. Dit is die soort ding wat vroeër of later in links-liberale geledere gebeur omdat daarop aangedring word dat polities verligtes moet uitleef wat hulle propageer.

In al vier die laasgenoemde gevalle (Obama, Jeffreys, Botman, Maimane) het die aanstelling van ‘n swarte ‘n kulturele breuk met die verlede veroorsaak; selfs ‘n grondige verandering van die institusionele kultuur genoodsaak. Dieselfde neiging kan aan die Universiteit Vrystaat en op die Potchefstroom-kampus van die Noordwes-universiteit waargeneem word, na die aanstelling as rektor van onderskeidelik Jonathan Jansen en Dan Kgwadi. Mense is minder eenders as wat dikwels voorgegee word.

In die geval van godsdiens is daar die neiging om ‘n religie by die behoeftes van ‘n groep en selfs ‘n individu aan te pas. Elkeen glo in meerdere of mindere mate soos dit hom pas omdat dit so ‘n diep persoonlike saak is. Wat die christelike godsdiens betref is daar nie net Rooms-Katolieke en Oosters-Ortodokse en Protestantse christene nie, maar talle variasies binne hierdie groepe. Pinkster- (Pentacostal) en soortgelyke charismatiese groepe, waar daar meer aksie is, het baie gewild geword by mense wat bv graag sing en dans. Die (radikale) aanpassing van nie-inheemse godsdienste kom algemeen by swartes voor. Meer uitsonderlik is dat swartes dit noodsaaklik ag dat soortgelyke aanpassings ook by ander instansies, soos universiteite, gemaak moet word. Pleks van by die aard van ‘n instansie aan te pas, word verlang (kenmerkend, by voorkeur geëis) dat die instansie eerder by swartes moet aanpas/transformeer, met potensieel noodlottige gevolge vir die voortgesette doeltreffende funksionering van die instansie. Dink bv aan die US.

William Washington Bragg het ‘n uitstekende boek oor die ideologiese wortels van Barack Obama geskryf: Obama’s radical roots: Saul Alinsky, Jeremiah Wright, and the others who shaped his worldview (Jefferson Adams Library of American History, 2011, 105p; Amazon Kindle $7,97). Daardie “others” verwys na Charles Ogletree, asook Afrika- en Moslem-invloed. Ek het by ‘n vorige geleentheid oor Jeremiah Wright en bevrydingsteologie geskryf (Praag 9 Januarie). Vandag skryf ek oor Obama se beïnvloeding deur sy biologiese afkoms, asook oor Saul Alinsky en andere. Uit wat volg, kan afgelei word in hoe ‘n groot mate Obama se presidentskap (sedert 2009) ‘n breuk met die verlede is. Hy is polities linkser as enige van sy voorgangers. Hy is “not one of us” (Kindle 62). Die aanwesigheid van swartes in die Withuis is vir baie blanke Amerikaners ‘n ongemaklike waarheid. Obama verkeer onmiskenbaar buite die hoofstroom. Dit word nie as ‘n kompliment bedoel nie. Dit illustreer sy onaanpasbaarheid. Let in wat volg ook op die talle ooreenkomste tussen Obama aan die een kant en plaaslike en Afrika-swartes en die ANC aan die ander kant.

Onyango Obama

Barack Obama jr se andersheid kan onder meer (kenmerkend) teruggevoer word na sy ouerhuis, of eintlik die gebrek aan so ‘n huis. Hy het sy pa net een keer ontmoet. Sy oupa was die Moslem en veelwywer Onyango Obama (1895-1979). Barack jr bewaar sy oupa se pasboek, sodat hy weet dat dit nie net die apartheidsregime nie maar ook die Britte is wat van reservaatswartes in Kenia pasboekdraers gemaak het. Onyango was ‘n kok wat vir Britte gewerk het. Soos wat ANC-kamerade deesdae graag verkondig, het Onyango daarop geroem dat hy weerstand teen die blanke owerheid gebied het en daarom gemartel en in die tronk gegooi is. Volgens Sarah, sy derde vrou: “The African warders were instructed by the white soldiers to whip him every morning” (159).

Toe Barack jr dié storie hoor, wat heel moontlik aangedik of fiktief is, het hy tot die besef gekom dat “their struggle was my birthright” (113). Bragg: “It is impossible to know … whether he was imprisoned at all … no records of his imprisonment have appeared” (151). “In understanding [Barack] Obama [Jr] and how he was shaped by his family, it is the legend that matters. In his memoir Obama admits that he too felt lasting resentment towards his [grandfather’s and] father’s oppressors” (172). Dit is nie net plaaslike swartes wat dit teen standbeelde van blankes het nie. “When Obama entered the White House [2009], he pointedly returmed to Britain the bust of Winston Churchill that the British government had lent to George W Bush after the 9-11 attacks” (179).

Barack Obama sr

Onyango se oudste seun was Barack Obama senior (1936-1982). “Baraka” beteken seën (blessing) in Arabies. Hy het ‘n sendingskool bygewoon en die christelike geloof aangeneem. Reeds op skool was hy opstandig. In Nairobi het hy in aanraking gekom met radikale arbeidsaktiviste soos Tom Mboya (1930-1969), wat ‘n leier in die onafhanklikheidsbeweging was. Mboya se leuse was: “To hell with European domination” (200). Barack sr is ook beïnvloed deur ‘n radikaal linkse Keniaanse onafhanklikheidstryder, Oginga Odinga (1911-1994), wat belangstelling in Sowjet-Rusland in hom aangewakker het. ‘n Amerikaanse geletterdheidsonderwyseres, Elizabeth Mooney, het gesorg dat Barack sr in 1959 ‘n student aan die Universiteit van Hawaii geword het. Daar was hy een van die “counter-culture people” wat op sy “promiscuous love life” geroem het (221). Hy het ook aan swart burgerregtebetogings deelgeneem.

In sy tweede studiejaar het Barack sr in die Russiese klas kennis met ‘n blanke Amerikaanse eerstejaar, Stanley Ann Dunham, gemaak. Hoewel hy sedert 1954 tot sy dood met Kezia Aoko getroud was en reeds twee kinders gehad het, het hy voorgegee dat hy van sy eerste vrou geskei was. Dunham was spoedig swanger en hulle het in 1961 getrou. Barack sr het dus sy pa se veelwywery voortgesit. Toe hy in 1962 ‘n Harvard-studiebeurs ontvang, het hy vertrek en sy vrou en kind, Barack jr (gebore in 1961), in Hawaii agtergelaat. Hulle het in 1964 geskei. Aan die Universiteit Harvard Barack sr “continued his drinking and womanizing” (266). In 1964 is sy studiebeurs weens wanprestasie nie hernu nie en moes hy na Kenia terugkeer.

In 1963 het Kenia onafhanklik geword met Jomo Kenyatta (1894-1978) as president, Odinga as visepresident en Mboya as minister van justisie. Baie blankes en Asiate het die land verlaat. Barack sr het werk by Shell gekry. Hy het valslik voorgegee dat hy ‘n doktorsgraad het. Toe Mboya in 1964 die minister van ekonomiese sake word, is Barack sr as ‘n beplanningsbeampte aangestel. Hy het Afrika-sosialisme as beleid voorgestel. Dit het die herverdeling van rykdom, bv “radically progressive taxation” (423) en die uitwissing van privaat eiendom ingesluit. “At the very least restrict the size of farms” (375). “Wealthy individuals could in principle be stripped of everything without any real cost to the overall good” (436). Heelwat van sy voorstelle is eintlik marxisties en word ook plaaslik by die ANC-regering aangetref. “His ultimate objective was to see at least enterprises nationalized” (386). “Nationalization would primarily target white- and Asian-owned enterprises” (411).

Hierna het Barack sr ‘n pos by die Reserwebank gekry en daarna een by die toeristekorporasie, maar sy alkoholisme het deurlopend vererger. Later was hy soms werkloos. In 1971 het hy Hawaii besoek “visiting his son for the first and only time. Ann was by this time separated from her second husband, Lolo Sotero, though she was still living in Jakarta. Barack Jr was living with his grandparents in Honolulu … back in Africa, Obama’s second American wife, who he had met while at Harvard, was taking advantage of his absence to flee his home and file for divorce. Ruth Baker was a Jewish schoolteacher from Boston … she … had endured years of mistreatment before finally leaving for good” (494). Hulle het in 1973 geskei. In 1982 “while coming home from the bar, Barack Obama Sr slammed his car into a tree at high speed and was killed” (512).

Ann Dunham

Barack jr se ma, Ann Dunham (1942-1995), “was for much of her adult life a foreign aid worker, who was often well paid by American foundations and government agencies” (528). Dalk is dit wat van haar kind “a black activist in Chicago” gemaak het (551). Hy “embraced a ‘post-racial’ conception of himself” en “pledged to open America to the world, a … sort of cosmopolitan outlook” (566). Dunham was “a dreamy idealist on a futile quest to change the world” (535). Haar pa was onder meer ‘n meubelverkoper. Sy het ‘n student aan die Universiteit van Hawaii geword. “Hawaii was by far the most multi-cultural of all the states” (619). Hier het sy Barack sr ontmoet, swanger geraak, getrou, Barack jr as kind gekry en geskei.

Daarna het Dunham die Indonesiër en Islamiet Lolo Sotero (ook Soetoro, 1935-1987) ontmoet, met hom getrou (1965) en in Jakarta gaan woon (1966). In 1970 is hulle dogter, Maya, gebore. Barack jr “attended two different schools in Jakarta: one Catholic, one Muslim* … when the boy was nine [1971], she sent him back to Hawaii to live with his grandparents” (658). Gedurende sy skoolloopbaan was Dunham net drie jaar lank in Hawaii, toe sy weer ‘n universiteitstudent was. In 1975 het sy na Indonesië teruggekeer om as deel van verdere studie tot 1978 veldwerk in antropologie te doen. Haar proefskrif het sy egter eers meer as ‘n dekade later suksesvol voltooi. Sy het die Ford Foundation sover gekry om “a women’s studies program at the University of Indonesia” te begin (725). Daarna was sy onder meer gemoeid met mikrokredietverlening.

[* Barack jr se oupa en sy stiefpa was Moslems en hy het ‘n Moslemskool bygewoon. Dit is van die redes waarom Donald Trump in sy presidensiële verkiesingsveldtog met anti-Moslemuitsprake vorendag kom.]

“If there is a constant theme through her life and work, it was an interest in inequalities that result from flaws in the social system itself … It was the kind of thing she was very interested in – some kind of injustice based on something structural or cultural” (783), bv die uitbuiting van armes. Ons ken dit plaaslik: Die stelsel kry die skuld, nie die “slagoffers” nie. Sy was ‘n aanhanger van Jesse Jackson se militante swartbewussynspropaganda, “his idea of a multiracial ‘rainbow coalition'” (795); vandaar Desmond Tutu se “rainbow nation”. Dunham het georganiseerde godsdiens vermy ten gunste van “eclectic spiritualism … She meditated in Buddist monasteries en left small offerings in the Hindu communities” (795). “She raised her children to adopt the same detached, eclectic attitude” (803). Sy en Sotero het in 1980 geskei.

Saul Alinsky

In 1985 het Barack Obama jr (van nou af bloot Obama genoem) aan die Universiteit van Columbia gegradueer. Soos die kommuniste wou hy die wêreld verander. “To bring about what he saw as real, fundamental change to society, he chose to become a community organizer … ‘Change will come from a mobilized grass roots. That’s what I’ll do. I’ll organize black folks … What really inspired me was the civil rights movement'” (821). Hy het ‘n gemeenskapsorganiseerder, onder meer ‘n opstoker, in Chicago geword, “the capital of the African American community” (835) en deesdae die toonbeeld van ‘n geruïneerde stad. Dit was die setel van Saul Alinsky (1909-1972) se gemeenskapsorganisering, met Obama as een van sy toegewydste dissipels. “After Obama was elected to the United States Senate in 2004, Michelle Obama [his wife] claimed: ‘Barack is not a politician first and foremost. He’s a community activist exploring the viability of politics to make change'” (858). Toe Obama in 2007 sy kandidatuur vir die presidentskap aangekondig het, “he continued to invoke the spirit of Alinsky into the presidential campaign … Obama called his training in community organising the ‘best education’ he ever had” (864).

Alinsky, ‘n Jood van Russiese afkoms, is nooit weens sy pro-burgerregtebedrywighede gearresteer nie, maar om hom vir swartes meer aanvaarbaar te maak, het hy beweer dat hy tronkstraf uitgedien het. Sy pa was Benjamin en sy ma Sarah. Sy was ‘n moeilike vrou. “‘a plotka Führer’, troublemaker” (1910). Nelson Mandela se voornaam, Rolihlahla, beteken ook moeilikheidmaker/skoorsoeker. Alinsky was ‘n sosiologiestudent en veral geïnteresseerd in kriminologie. “He, like his [University of Chicago] professors, believed … ghettos made criminals and poor people, not the other way around … due to social disorganization which … [is] largely the result of economic defects in our social order” (920; ook 981). Die skuld word dus op blankes gepak. Dit is Alinsky wat gesê het: “The issue is never the issue” (1018); “the revolution is the issue” (1179). Dink aan Open Stellenbosch wat teen Afrikaans agiteer maar eintlik revolusie najaag.

Die manier waarop gemeenskappe georganiseer was, het glo veroorsaak dat mense “deprived or disenfranchised” gevoel het (981). Al Capone (1899-1947) het die bendebedrywighede in Chicago aangevoer. Alinsky en sy “confrontational, anti-establishment organization” (992) “was accepted by the mobsters” (932). Alinsky se boek, Rules for Radicals (1946/1971), “is written for the Have-Nots on how to take it away” (1066). Alinsky: “You want to organize for power!” (1076). “He wanted his organizers to agitate and mobilize heretofore quiet people into active, protesting citizens who, if necessary, would publicly confront city officials and make demands” (1097). “He said the organizer should be ‘an abrasive agent to rub raw the resentments of the people of the community; to fan latent hostilities of many of the people to the point of overt expressions'” (1113).

As Alinsky-dissipel kon Obama hom nadoen: Obama “was a natural, the undisputed master of agitation, who could engage a room full of recruiting targets in a rapid-fire Socratic dialogue, nudging them to admit that they were not living up to their own standards … He could be aggressive and confrontational. With probing, sometimes personal questions, he would pinpoint the source of pain in their lives, tearing down their egos just enough before dangling a carrot of hope that they could make things better” (1119). Die begrip “hoop” speel ‘n opvallende rol in die burgerregtebeweging van die Amerikaanse swartes; vandaar Russel Botman se HOOP-projek aan die US, wat deur Wim de Villiers voorgesit word (Matieland, 2015, p 40). De Villiers: “Ek staan op die skouers van reuse soos my voorganger, prof Russel Botman” (p 41).

Alinsky “hated exploitation and felt obliged to facilitate an equalizing of opportunity … If Alinsky’s true goal was fundamental social change, a goal that seems to have attracted Obama to organizing, this raises the deeper question: change of what kind? Alinsky was unquestionably, as he said himself many times, a radical. But what sort of a radical was he? He acknowledged an affinity with C Wright Mills [1916-1962], who called himself a ‘plain Marxist'”(1202). Alinsky “always insisted he was not a communist” (1210). Maar hy was gewillig om met kommuniste saam te werk “when he thought it would advance his goals. He opposed the purging of Communists from unions, and endured criticism because he, as a friend recalled, ‘wouldn’t be part of this liberal anti-communist attitude'” (1216).

“He earned the respect and indeed admiration of at least one radical black leader, Malcolm X” [1925-1965] (1236). “It is not fanciful to imagine that Alinsky would have been proud of the pupil [Obama] he never met, but who went further than anyone trained in his philosophy and methods ever had done” (1265). “Alinsky’s basic ideas … shaped Obama’s own thinking about politics and society” (1275).

Charles Ogletree

Charles Ogletree (gebore in 1962) maak daarop aanspraak dat hy sowel Barack as Michelle Obama se mentor was toe hulle regte aan die Universiteit Harvard studeer het. “After the 2004 Democratic Convention, Obama travelled to Martha’s Vineyard to attend the annual discussion about race and social justice hosted by Ogletree and Henry Louis Gates” (1782). Ogletree en Gates (gebore in 1950) is albei swart dosente verbonde aan Harvard; Ogletree in regte en Gates in African American Studies. Vir Ogletree gaan dit om bv menseregte en geregtigheid. “He tries to ensure that he can use the classroom as a way of ‘working for social justice'” (1951). Dit herinner aan Nico Koopman aan die US. Gates se oriëntasie, daarenteen, is literêr, maar ook pro-swart. Hy wil hê die werke van swartes moet in die literêre kanon* (lys van beste boeke) opgeneem word. Diegene wat walgooi, ly glo aan intellektuele rassisme.

[* Harold Bloom bespreek in sy boek, The Western Canon: The books and school of the ages (London: Papermac, 1995), 26 outeurs, waarvan almal blank en net vier (Jane Austin, Emily Dickinson, George Eliot, Virginia Woolf) vroue is. In sy uitgebreide kanon (p 531-567), wat ook nie-Westerse werke insluit, oorheers die teenwoordigheid van blanke mans (Dead White European Males) ook. “Nearly everything that has been revived or discovered by Feminist and African-American literary scholars falls all too precisely into the category of ‘period pieces’, as imaginatively dated now as they were already enfeebled when they first came into existence” (p 540). “In our schools and colleges … all aesthetic and most intellectual standards are being abandoned in the name of social harmony and the remedying of historical injustice. Pragmatically, the ‘expansion of the Canon’ [soos wat Gates verlang – kyk vorige paragraaf] has meant the destruction of the Canon, since what is being taught includes by no means the best writers who happen te be women, African, Hispanic, or Asian, but rather the writers who offer little but the resentment they have developed as part of their sense of identity” (p 7). “We are destroying all intellectual and aesthetic standards in the humanities and social sciences, in the name of social justice” (35).]

Bragg: “Perhaps the cause to which Ogletree has devoted the most attention is that of reparations for slavery” (1958). Hedendaagse blankes moet glo weens die destydse slawerny skadevergoeding aan hedendaagse swartes betaal. “He argues that there is a direct line of continuity between the enslavement of blacks and their current economic position. He says: ‘while the causes of African American poverty are complex, they are based in part on a history of racism and discrimination that politically, culturally, socially, and psychologically disenfranchised African Americans'” (1965). “As well as seeking compensation from the government and taxpayers, Ogletree would like to see reparations claims made against specific companies that he feels profited from the slave era” (1977). “Race has provided the focus of Ogletree’s life and works” (1855). Hy het onder meer oor Suid-Afrika gepubliseer (kyk die Wikipedia). Soos Thabo Mbeki sê hy “we live in two societies: one black, one white” (1855). Soos Mbeki noem hy swartes eerste.

Volgens Ogletree is swart diewe “in jail because of their poverty … If they had the resources they would not be out there robbing” (1831). Dus, as ‘n swarte ‘n BMW-motor gehad het, sou hy nie een gesteel het nie. Dit is soos Michael le Cordeur redeneer: Swart studente beroof die universiteit se kafeteria omdat hulle honger is. Die hoë prioriteit wat die besteling van drankwinkels geniet, kan dan aan die diewe se dors toegeskryf word, ens. Ogletree: “The law can be ‘an instrument for social and political change … a tool to empower the dispossessed and disenfranchised … and a means to make the privileged more respectful of differences'” (1841). “The courts have proved an especially powerful and pernicious vehicle for racism … Ogletree openly describes himself as a liberal and judicial activist” (1862). “He believes that the state exists not just to protect individual rights and arbitrate neutrally between the claims of various individuals and groups. Rather, it must take an active part in addressing inequalities created by the social system” (1869).

Volgens Ogletree moet die staat bv haatspraak reguleer. “He considers individuals, communities and the state to be under a moral obligation ‘to offset the burdens of free speech as it affects minority communities.'” Daarmee breek hy nie ‘n lansie vir blankes in Suid-Afrika nie, maar vir swartes in Amerika. “He has openly compared capital punishment to lynching, and thinks that the use of the death penalty is a reflection of America’s pervasive racism. … ‘To take a historical view, the racially disproportionate application of the death penalty can be seen as being in historical continuity with the long and sordid history of lynching in this country'” (1905). Nelson Mandela het hom ook teen die doodstraf uitgespreek omdat die meeste misdadigers wat andersins tereggestel sou word swart sou wees.

Ogletree ondersteun uiteraard ook regstellende aksie. Hy sê bv van universiteitstoelating: “Affirmative action admissions policies seek to realign the balance of power and opportunity by doing what is, at heart, quite simple: affirmatively including the formerly excluded” (1869). Russel Botman het ontken dat daar by die US se MBChB-toelating teen blankes op grond van ras gediskrimineer word. Dié toelating word glo bloot “belyn”. Obama se wens om onwettige immigrante wettig te verklaar en grensbeheer tussen die suidelike state en Mexiko te verslap, kan aan die invloed van Ogletree toegeskryf word. Die oorgrote meerderheid sodanig gewettigde inkommers sal vir die Demokratiese Party stem. Ogletree beweer Amerika se immigrasiebeleid berus op dubbele standaarde omdat blankes bevoordeel en nie-wittes benadeel word. “Once inside the country, Latinos are systematically and disproportionately targeted for deportation” (1931).

Slot

In Suid-Afrika word die staatshoof deur die dominante politieke party benoem. In Amerika word hy regstreeks deur die kiesers verkies. Dat iemand soos Obama, met sy anti-blanke, kommunistiese en Moslem-simpatieë, die president van Amerika geword het en selfs vir ‘n tweede termyn herkies is, behoort wantroue in demokrasie as politieke stelsel te wek. Die oorwig Amerikaanse kiesers word as beskaafde, geletterde, ontwikkelde mense beskou. Hulle behoort ook in redelike mate ingeligte mense te wees, hoewel die betroubaarheid/ewewigtigheid van baie van die (ideologiese) inligting wat hulle bereik, bevraagteken kan word. In Suid-Afrika, met sy oorwig van minder ontwikkelde, beperk geletterde en swak ingeligte kiesers, het stikdonker nag in 1994 aangebreek weens bv algemene stemreg en ‘n uiters gebrekkige grondwet. Byvoorbeeld, omdat die staatshoof nie direk deur die kiesers verkies word nie, het Nelson Mandela die dwaasheid verkondig dat hy sy laaste jaar in dié pos wou gebruik om uitsluitlik die ANC se belange te dien. As staatshoof beskou Jacob Zuma hom klaarblyklik nie as iemand wat alle Suid-Afrikaners se belange moet bevorder nie. Daarom gee hy blankes die skuld vir alles wat verkeerd is en etiketteer hy hulle selfs as gronddiewe.

Karel Combrinck: Townshipmanewales

Ekstreemregs en ekstreemlinks is die twee uiterste pole van die politiek. Tussenin is daar vele skakerings. Die skakerings is meesal besig om verder na links of verder na regs te beweeg. Dikwels beskuldig politieke opponente mekaar daarvan dat hulle ekstreemlinks of ekstreemregs is terwyl hulle in werklikheid nóg die een, nóg die ander is. Veral linkses het ‘n voorliefde daarvoor om enigiemand wat minder links is as hulle, as «ekstreemregs» uit te maak, moontlik omdat hulle nie juis veel ander argumente het nie. «Verregs» is natuurlik ook ‘n sinoniem vir «rassisties».

In Frankryk word Marine Le Pen en die Front National uitgemaak vir « regsekstremiste» omdat hulle dit waag om voorkeur te wil gee aan Franse burgers wat betref arbeidsgeleenthede, behuising en mediese dienste en omdat hulle probeer wal gooi teen die vloedgolf immigrante uit die Derde Wêreld. Sulke standpunte maak van jou in Frankryk ‘n regsekstremis en ‘n fascis.

Maar nou is dit ook so dat ‘n politieke ideologie wat een van die uiterste pole uitmaak soms omswaai en sy eie teenpool word. Dis byna soos die teorie van die ysmassa by die Noordpool wat so swaar word dat dit die aarde se ewewig versteur sodat dit omswaai en die Noordpool die Suidpool word, of inteendeel wegsmelt sodat dieselfde gebeur.

Die Nasionale Party is een van die beste voorbeelde van ‘n regse bewind wat skielik ‘n linkse bewind word. Die Kommunistiese stelsel in die Sowjetunie is nog ‘n voorbeeld van ‘n bewind wat sy eie teenpool geword het. In ‘n groot mate het die Nasionale Party-regering geword wat die Sowjetbewind was. En watter beter simbool kan daar wees van die Nasionale Party se ommeswaai as die patetiese figuur van Adriaan Vlok, wat nadat hy Minister van Polisie was in die Nasionale Party-kabinet en lid van die Veiligheidsraad, die ANC se voete gaan was. Soos dr Roodt dit iewers stel, kon so’n obseniteit net in die verrotte verstand van ‘n Nasionale Party-minister uitbroei. As ‘n mens na onlangse foto’s van Adriaan Vlok kyk, kan jy sien dat die voosheid nou ook na sy gesig versprei het.

Volgens onlangse berigte in die Natbroekpers wil Adriaan Vlok, noudat hy die «einde van sy dae sien naderkom», weereens die tyd uitkoop om boete te doen oor sy onchristelike optrede tydens sy ministersjare. ‘n Mens wonder watter deel van die ANC se anatomie hy nou wil was. Daar verskyn soms foto’s van hom, verloopte ou fascis, ewe voosgesig tussen sy townshipmaatjies, as’t ware ‘n soort ou Trevor Huddleston met ‘n Afrikaanse naam. As hy dan so ‘n behoefte voel om sy medemens van diens te wees, waarom dan nie die verarmde Afrikanerkindertjies in die plakkerskampe help nie? Maar nee, ‘n mens se naaste moet mos altyd noodwendig swart wees en dan gaan die kameras ook mos nie in wit plakkerskampte belangstel nie.

En dan is daar natuurlik nog gevalle. Dink maar aan die groteske harlekyn RF Botha, op sy dag grootbekvolksheld en «kampvegter vir Suid-Afrika», wat ná byna twintig jaar as minister in die Nasionale Partyregering sy knieë deurkruip vir ‘n joppie by die ANC. Dis die soort mense aan wie ons ons lot toevertrou het. Die verrotting in sy brein het ook ernstige skade aan sy gesig berokken. Kyk maar na foto’s van hom deesdae. En dan die ander een: die ou Broederbonder en testosteroonpsigopaat het natuurlik ook ernstige gesigprobleme, simptoom van gevorderde breinverrrotting. Hoe lui die ou gesegde? ‘n Vis vrot van die kop af.

So was dit ook met ons land en sy “leiers”.

Dan Roodt: Wat van ‘n Groot Trek terug Suid-Kaap toe?

Charles Smith vra vanoggend na watter land ons behoort te emigreer, gegewe die verval en polarisering in Suid-Afrika.

Hy skryf:

Een van die dae gaan Afrikaans ’n taal wees wat jy vir die kombuis, kerk en vleisbraaivure los. Die meeste van ons het nie boe of ba gesê oor Kovsies wat Ingels word nie. Sodra ons geld kry, hol ons na die kajieng-kerke en grênd (Ingelse) skole. Dan kan ons mos net sowel Amerika toe trek. Of na Australië, Engeland of Kanada. Die wêreld ís ons woning. Jammer, Totius! As ons geld ruik, is ons goners, soos die Yanks sê. Zuma en kie soek ons nie hier nie en hulle neuk ’n eens goeie land op.

Ek sou eerste Yankland oorweeg. Barack Obama is al leier waarna ek kan luister. Maar daar word graad eens in skole doodgeskiet en regses keur dit goed! En Donald Duck gaan hul president word.Never! En Europa gaan ’n plek soos in die Tweede Wêreldoorlog word met terroriste as die nuwe Nazi’s. Nein!

Met die hittegolf het ons ’n voorsmakie gekry hoe die Outback voel. En aardverhitting gaan groot dele van Australië vernietig. Wel, hier ook (maar ons sal net ’n nuwe kerk soek wat dit ontken, of ’n motor met beter lugverkoeling). Maar ons het minder vlieë en beter bier. En beslis mooier meisies. En AB is die beste krieketspeler ter wêreld. Vat so, Steve Smith!

Wat van die Suid-Kaap? Ek is ‘n gebore en getoë Transvaler – hier het my oupagrootjie bloed gestort teen die Engelse – maar sal dit oorweeg om Mosselbaai of omgewing toe te trek. Daar is ‘n hawe en ‘n mens kan in dié streek ‘n enklawe skep, tesame met die res van die Wes-Kaap wat tans net onder beheer van die ANC Lite is, nie die ANC-SAKP nie.

Net gister hertwiet ek amper uit verveeldheid ‘n petisie wat iemand op change.org loop, dat die Kaap moet afstig, en ná ‘n paar uur was daar meer as 3 000 ondersteuners daarvoor! Ons sal moet aanvaar dat die grootste deel van SA net nog ‘n Afrikaland gaan word, soos Zimbabwe of Angola minus die olie. Daardie Voetspore-program op TV was nogal insiggewend om aan te toon hoe lyk dit werklik noord van die Limpopo: die gebrek aan paaie, die traagheid, die korrupsie, geen hospitale of gesondheidsorg nie, ens. As Afrikaners saamstaan en ‘n nuwe ontwikkeling in die suide begin, kan ons steeds ons lewenstandaard behou en veilig wees.

Ons moet nooit Suid-Afrika laat vaar nie, maar as ons eers veilig, georganiseerd en welvarend is, kan ons met ‘n soort “reconquista” van die noorde begin. Nooit weer moet ons egter onder Afrika-gesag staan nie; dis ononderhandelbaar. Die klimaat in Europa en Amerika verander nou in ons guns; dis net ‘n kwessie van tyd voordat die hele Weste sal begin saamstaan: nie die verraderlike elites nie, maar die gewone mense en die volkere. Dis opwindend om te ervaar, die welwillendheid tussen alle blankes, ongeag, taal, kultuur of Katoliek/Protestant/agnostikus.

‘n Deel van ons mense kan dalk in die noorde agterbly om die fort op plase en ander plekke te hou, met baie swaar privaat veiligheidsdienste om hulle teen aanvalle en geweld te beskerm.

Karel Combrinck: Sondebokke

Onlangs is een en ander gesê oor sondebokke. Dit het spesifiek gegaan oor linksliberales, verloopte Afrikaners ingesluit, wat ‘n sondebok probeer soek vir die mislukking van hulle in-sonde-gebore rommelrepubliek en die skuld daavoor te probeer plaas voor die deur van Jacob Zuma. Lesers mag gesien het dat die New York Times, daardie orakel van linksliberalisme, nou ook tot die koor toegetree het met onder meer twee uiters kritiese inleidingsartikels oor Zuma die afgelope twee weke. Die gedagte dat Jacob Zuma soveel verskil kan maak, al is dit in ‘n negatiewe rigting, sou hom waarskynlik tot eer strek.

Die begrip sondebok is so oud soos die mensdom self. So word daar in die Ou Testament melding gemaak van ‘n sondebok op wie die volk sy skulde kon projekteer ten einde hulleself weer witter te kon was as sneeu. Daardie sondebok was aanvanklik natuurlik letterlik ‘n dier, maar met verloop van tyd was sondebokke meesal mense en het die begrip «sondebok» dus die metaforiese betekenis gekry van ‘n mens op wie ander hulle skuld kon pak.

Dit lyk asof daar êrens, diep in die psige van die mens ‘n soort oerbehoefte skuil om sy skuld op iets of iemand anders af te laai.

Die voorbeeld by uitstek van ‘n sondebok was natuurlik Christus self wat aan ‘n kruis gespyker is op aandrang van ‘n histeriese, skreeuende, baarduitrukkende, klereskeurende en as-op-die-hoof-strooiende horde . Soos die aangrypende gedig van Elizabeth Eybers lui wat Praag in sy onlange kersboodskap aangehaal het :

Het jy kon dink, eenmaal sou jy
die hele wêreldskande dra ?

Met hierdie sondebok was die verskil net dat hy homself as offer gebring het en nie iet sof iemand anders nie.

Die vroeë Christene is deur die Romeinse keiser, Nero, die skuld gegee vir die afbrand van Rome waarvoor hy hulle, as straf, voor die voet uitgeroei het. Gedurende die Middeleeue was dit hoofsaaklik sg. «hekse» wat geblameer is as dit nie reën nie, of wanneer oeste misluk, of wanneer ‘n kind in die dorp aan ‘n onbekende oorsaak sterf. In daardie dae was so te sê alle oorsake van sterftes onbekend, sodat «hekse» lustig verbrand en verdrink is.

Die groot sondebokke van die twintigste eeu was sekerlik die Nazi’s asook enigiemand wat deur die linksdekadentes as die Nazi’s se nakomelinge uitgemaak is. Die kommuniste van die Sowjetunie het aan hierdie sondebokstatus ontsnap as beloning daarvoor dat hulle die stryd teen die Nazi’s gevoer het aan die kant van die «Geallieerdes». Vir die grootste gedeelte van die bestaan van die Sowjetunie was akademici, intellektuele en ander linksgesindes, perverses en nuttige idiote in die Weste getroue ondersteuners van die Sowjet-styl-kommunisme en dis eers met die val van die Sowjetunie in die negentigs dat hulle skielik van mening verander het.

Maar dan die ander sondebok van die twintigste eeu: apartheid. Wat het die linkse gepeupel tog veel vreugde gehad aan hierdie «inkarnasie van absolute boosheid» waaraan hulle hul eie morele meerderwaardigheid kon meet. Soos die skrywer Christopher Hitchens (aangegaal deur leon Lemmer in sy artikel oor Moeder Teresa) dit stel : «The most hateful dictatorship of the twentieth century is the vile system of Apartheid in South Africa.» En noudat apartheid iets van die verlede is, nou teer hulle nog steeds op die halfafgeknaagde gebeentes van «onregverdighede uit die verlede» om hulle linkse ideologie ‘n bietjie lyf te gee. Sonder die skrikbeelde van nazisme en apartheid het die linkses moeite om hulleself te identifiseer of selfs die gevoel te kry dat hulle darem bestaan.

Die linkses en hulle nuttige-imbesielmeelopers, die fladderende engeltjies, soek dus nou weer naarstiglik na ‘n nuwe sondebok. Al die ou staatmakers van die verlede is uitgespeel: Hitler se nazisme, Mussolini en genl. Franco se fascisme, Pinochet van Chile en Salazar van Portugal en dr Verwoerd se apartheid en so ook Saddam Hoesein en Moeammar Ghaddafi. En nou is Bachar Al-Assad aan die beurt, maar Al-Assad het Rusland agter hom en dit is ‘n dikkerige kers om af te byt. Die hoofteiken bly nietemin Rusland. Hoe graag sou die Amerikaners en hulle handlangers tog nie van Wladimir Poetin en Rusland ook ‘n sondebok wou maak nie. Dis net dat hulle nou nie juis ‘n lekker argument kry om dit te regverdig nie. Rusland is nie ‘n diktatuur nie en het ‘n demokraties verkose regering. Hulle kan natuurlik Rusland se betrokkendheid in die Krim en in die Oekraïene gebruik maar dis nie heeltemal genoeg om van Rusland ‘n muishond te kan maak nie en trouens is die Russe se ingryping in die hierdie gebiede hoofsaaklik ‘n reaksie op die Amerikaanse program om missielstelsels op Rusland se grense op te rig.

Die jongste is dat hulle Rusland nou begin beskuldig daarvan dat hulle lugaanvalle in Sirië gerig is teen die burgerlike bevolking wat Bachar Al-Assad opponeer. Ons sal maar sien hoe ver kom hulle daarmee.

Maar die Russe het die afgelope tyd ‘n kragtige televisiesender, nl. Russia Today wat die ander kant van die saak stel en dit moeiliker maak vir die linkses om na willekeur oor hulle te lieg. ‘n Kommunikasie-instrument soos dié, is wat ons in die apartheidsdae kortgekom het. (Kyk gerus Russia Today op www.rt.com. Baie interessant.)

Die ware vyand van nasionalisme en volksidentiteit is Amerika en hulle klakkelose napraters aan die universiteite en in die media, waaronder die ou natbroekkrieketbrosjure, DieBurger, en die res van Natpers, die nuttigste idioot van almal. Die Amerikaners is wel begaan oor hulle eie nasionale identiteit. Hulle gun dit net nie aan ander ook nie, want dit staan in die weg van die uitbreiding van die Amerikaanse wêreldimperium. Was dit nie einste Amerika nie wat ten gunste was van die skepping van die Europese Unie en wat nou druk uitoefen om Turkye ook toegelaat te kry, nie om die Europese volkere te versterk nie, maar om hulle te verswak. Die sukses van die strategie kan gemeet word aan die mate waarin die Europese leiers en regerings vandag willoos agter die Amerikaners aanslof, veral wat betref die veldtog teen Rusland. Die nuttige idiote van die verlede was dié wat uit naïwitieit en verwronge humanisme meelopers van die Sowjetkommunisme was. Vandag is hulle dié wat om dieselfde redes Amerika se ambisies ter wille is.

Sonder sondebokke is die linksliberales eenvoudig spookasems . Hulle het weinig substansieels by te dra, benewens ‘n paar afgesaagde humanistiese slagspreuke en dan ook die beledigings waarop hulle enigeen trakteer wat nie met hulle saamstem nie. As daar nie werklik ‘n ideologie van betekenis is waarteenoor hulle kan reageer nie, soos nou, ontstaan aan daardie kant ‘n lugleegte wat onvermydelik deur iets of iemand gevul sal word. Volgens alle aanduidings is regsgesinde nasionaliste en patriotte in Europa vinnig besig om die vakuum te vul. Kyk maar die berig op 3 Januarie dat Geert Wilders nou vir die derde keer die mees gewilde politikus in Nederland is. En dan die moontlikheid van Donald Trump in die Withuis en Marine Le Pen in die Elysée-paleis in 2017. Die linkses moet dus maar net ‘n bietje geduld gebruik. Die nuwe sondebokke is in aantog. Kom ons gaan die Nuwe Jaar met hierdie bemoedigende vooruitsig tegemoet.