praag.co.za

Tag: Groot Trek

  • Leon Lemmer: Peter Hitchens oor die ontaarding van die Britte

    Leon Lemmer: Peter Hitchens oor die ontaarding van die Britte

    Christopher Hitchens (1949-2011) was ‘n radikale, konfronterende, marxistiese joernalis wat baie polemieke met sy omtrede uitlatings ontketen het. Saam met Richard Dawkins, Daniel Dennett en Sam Harris was hy een van die grondleggers van die militante Nuwe Ateïsme. In sy latere lewe is Hitchens daarvan beskuldig dat hy polities (meer) regsgesind geword het, bv vanweë sy renons in Bill Clinton en sy veroordeling van NAVO se militêre inmenging in Bosnië.

    Vandag skryf ek egter oor Christopher se minder bekende broer, Peter Hitchens (gebore in 1951), ook ‘n Britse joernalis, wat in sy prille jeug ‘n aanhanger van Leon Trotskie (1879-1940) se marxisme was. Hy verwys na homself as “a former Bolshevik” (bron hier onder, Kindle 4904). Peter het polities van verlinks tot regs gevorder, van sosialisme, via die Britse Arbeidersparty tot lid van die Konserwatiewe Party (1997-2003); ‘n party wat hom mettertyd ook nie meer aangestaan het nie. Deesdae beskou hy Edmund Burke (1729-1797 – Praag 2.05.2020) as sy mentor. Hitchens wil nie polities byderwets wees nie. Hy is ten gunste van die doodstraf en gekant teen homoseksualiteit asook die dekriminalisering van dwelmgebruik, bv dagga. “Legalization … lead[s] to social acceptance” (3820). Hy het geen simpatie met mense wat deur eie toedoen aan longkanker (weens die rookgewoonte) en vigs (weens homoseksuele gedrag) ly nie. Tydens Suid-Afrika se 1994-oorgang/ondergang was hy in Suid-Afrika. Hy het tot die juiste gevolgtrekking gekom, naamlik dat Nelson Mandela nie ‘n heilige is nie. Verder het hy die Wikipedia korrek as ‘n linkse naslaanbron geïdentifiseer.

    Soms dryf Hitchens sy konserwatisme dalk te ver. Hy is bv gekant teen die “valsheid” van Britse Somertyd. Hy verkies Greenwich Mean Time (GMT) dwarsdeur die jaar. Hy verset hom selfs teen die metrisering van mate en gewigte. “My instincts … revolt against the shiny, efficient, ugly and stone-cold metric system” (4797). “English measures … pounds and ounces, inches and feet, chains and furlongs … were destroyed with slow subtlety and cunning, and resistance is left to a few eccentrics, such as me, fuming hopelessly against a loss nobody else can see” (4803). “[English] measurements … were based on the individual. A pound was what could be held in the hand. A pint was what a grown man might reasonably drink to quench his thirst. An inch was the top joint of a thumb, a foot was, well, a foot, and a yard was a pace. A fathom of water was deep enough to close over a man’s head. They worked outwards from the human. Metric measurements, by contrast, were based on a (mistaken) calculation of the Earth’s circumference” (4839).

    Ek bespreek vandag die volgende boek van Peter Hitchens: The abolition of Britain: From Winston Churchill to Theresa May (London: Bloomsbury, 1999/2018, 368p; Amazon Kindle $21,23). Die hooftitel van die boek word in die 2018-voorwoord soos volg verduidelik: “The abolition of a great and famous nation is now virtually complete. This book, originally [1999] intended as a warning in letters of fire, might now at least serve as a headstone” (116). Die newetitel wek verkeerdelik die indruk dat hierdie boek onlangs geskryf is. Al die hoofstukke is reeds in 1999 vir die eerste keer gepubliseer. Slegs die voor- en nawoord is later bygevoeg. Nogtans toon die teks uitstekende insig in die diepgaande veranderinge wat sedert die dood van Winston Churchill (1874-1965) in die Britse omstandighede en geestesklimaat ingetree het. “The death of Churchill, an unchallengeable father figure, was a final farewell to a reassuring past” (182).

    “My argument is that we chose the wrong future in the second half of the twentieth century” (101). Hy noem dit ‘n kulturele revolusie (162). “We have gravely devalued knowledge and academic qualifications, made many thoughts almost unthinkable, sundered many of the invisible bonds which once held our society together, and inflicted upon our country a permanent and irreversible change in morals, values, customs, taboos, language, humour, art and even eating habits” (167). In Suid-Afrika het dit veel erger daaraan toe gegaan. In 1994 het ons ‘n politieke revolusie beleef, waarna ‘n kulturele revolusie ingetree het waarin ‘n grootliks vreemde swart kultuur die twee tradisioneel leidende blanke kulture/lewenswyses verdring het. Hitchens noem Brittanje “a wholly foreign country” (187). Uit die oogpunt van die blankes geld dit in veel groter mate vir Suid-Afrika.

    Volgens die outeur het die Britte in 1965 nog rede gehad om hulleself as die voortreflikste mense op aarde te beskou en kon hulle met reg trots op en patrioties jeens hulle land wees. Hy verwys na “a society that was profoundly civilized, gentle and humane” (707). Hy meen dat die Britse samelewing sedertdien feitlik onherkenbaar ontaard het. Dit herinner aan die ingrypende verskille wat daar tussen die ou en die nuwe Suid-Afrika bestaan, wat onder meer die entoesiasme vir en die tradisionele patriotisme van Afrikaners vir hulle geboorteland weggekalwe het. Daar kan egter kwalik van Afrikaners verwag word om die tradisionele Britte as verhewe organismes te beskou, gedagtig aan onder meer die Anglo-Boereoorlog. Tog is daar vir die plaaslike blankes min troos in die volgende reeds aangehaalde woorde: “The abolition of a great and famous nation is now virtually complete” (116). Brittanje is nog ‘n blanke Westerse land wat weens bv selfaangedoende, ingevoerde multikulturaliteit besig is om onder te gaan.

    In Suid-Afrika ken baie jongmense van die huidige geslag nie die land se geskiedenis nie. Dit is veral te wyte aan die propaganda van die ANC-regime, bv in skoolgeskiedenisboeke, en die uitlatings van ANC-nalopers in die massa-inligtingsmedia. In Brittanje het iets soortgelyks gebeur. Hitchens verwys na “a generation to whom the past was not just a foreign country, but a place of mystery which was easier to mock than understand” (146). By hedendaagse Britte, soos by Amerikaners, is daar die neiging om onpatrioties te wees, om ‘n negatiewe siening van hulle land en hulle geskiedenis te hê. “The ideas of the past were invariably wrong, that putting the clock back was a sin, while progress and change were both inevitable and right” (616). Hitchens verwys na “the ‘anti-establishment’ tendencies in politics, academe, broadcasting and the press” (458). “Patriotism, monarchy and Englishness in general [became] unfashionable and – worst of all – comical” (600). “In 1965, even the radicals were loyal patriots” (474).

    Daar word plek-plek na Suid-Afrika verwys:

    • “The old struggle between Afrikaner and British settlers in South Africa had ended in the triumph of the National Party, the building of grand apartheid and the founding of a Boer republic outside the Commonwealth” (637).
    • Die Britse openbare mening is “unshakeable in its certainty that personal righteousness is reserved for those who share its views about South Africa” (151), naamlik dat die swart politieke bewind reg en goed is en die blanke bewind van weleer, by name apartheid, verkeerd en sleg was.
    • Voorgeskrewe skooldrag word in progressiewe geledere geassosieer met “repressive and reactionary forms of government such as apartheid South Africa and Augusto Pinochet’s Chile” (1119).
    • “Opposition to apartheid or General Pinochet are valued more highly than personal adherance to the Ten Commandments or the Sermon on the Mount. An adulterer with the correct view on Nelson Mandela is perferable to a Mother Teresa who fails to critize the currently unfashionable regimes of the world” (4446).
    • Vir ‘n politieke aktivis soos Desmond Tutu gaan dit om die hiermaals en nie om die hiernamaals nie. Hy probeer om ‘n (swart) hemel op aarde te skep. Hitchens noem dit sosiale teologie “in which Christian charity to your neighbour was expressed through political action at home and abroad, rather than in your own conduct. This was especially attractive to the British because the Church’s old missionary links with the former colonies now gave it a potent voice in places such as South Africa, where it was to play an often creditable role in resisting the stupidities of Grand Apartheid” (1658).
    • Die hedendaagse afkeer van Standaardafrikaans kan ingevolge kulturele marxisme verduidelik word. Ordentlike, suiwer Afrikaans herinner aan ‘n glorieryke verlede wat deur ANC-kamerade weggewens word. “The glories of the language were offensive to the modernizers because they reminded them of what they owed to the past, because they reinforced the bonds of tradition, but above all because they constantly reminded them of a view of religion which was not theirs. It did not offer salvation through the Overseas Development Agency, the Anti-Apartheid Movement, Amnesty International and the Social Security budget. It offered it in an entirely non-political way, through the faith and deeds of the individual” (1871).

    Hitchens kan nie (heeltemal) vrede met die nuwe elektroniese kultuur maak nie. Hy noem dit “post-literate” omdat die inligting eerder deur piktogramme, dus deur beelde/illustrasies, as deur teks oorgedra word (223). “Early television was nothing like the modern force which has now displaced all other forms of culture and entertainment. Its effect on the imagination has been the motor of the new morality and the new conformism” (234, ook 468). “The BBC [British Broadcasting Corporation] functions as a sort of priesthood of the politically permissible, awarding airtime and favour to those it likes, and silence, bad camera angles or mockery to those it dislikes” (4952). “[Television] encourage[s] only one set of ideas about what was good” (447). “It made each one of us more like the other, it narrowed the gaps between us and made us simultaneouly less alone and more conformist. We have all noticed the way in which mass culture has flattened out accents and made us dress and even walk in standardized fashions” (238).

    “This regimentation has also affected our thinking, and our ability to choose. In a society of stable values and unchanging tradition, this would not be specially important, and the cinema had far less impact on 1930s Britain than television was to have fifty or sixty years later. The effect of television, especially colour television, on a society whose values were all open to question and whose morals were dissolving was explosive, and continues to be” (243). “Television robs adults of one of their most important tasks, as passers-on of culture to the young” (2116). Gelykmaking, eendersverklaring en internasionalisering kan die taak van regerings vergemaklik maar het ‘n vernietigende uitwerking op bv individualiteit, kreatiwiteit en eiesoortige kultuur. NP van Wyk Louw het reeds in 1936 geskryf: “Ons tyd wil net van gelykheid en gelykmaak weet; die natuur ken net ongelykheid en streng rangordening” (Berigte te velde, Kaapstad: Nasionale Boekhandel, 1959, p 17). Plaaslik is dieselfde neiging as in Brittanje waarneembaar: “The increasingly blatant use of soap operas as cultural propaganda” (Hitchens 48). Sepies en baie ander televisieprogramme is as’t ware ‘n siekte wat nie net bedags nie maar veral saans kulturele verwoesting saai.

    Amerika was die eintlike wenner in die Tweede Wêreldoorlog. Amerika het die leidende land geword. “By 1941 we were a defeated nation” (285). “When American servicemen began arriving in Britain in 1942, much of the United Kingdom fell under a bizarre and unique form of military occupation” (4140). “They spoke the same language but brought with them a completely different culture, different morals, different habits of courtship and even different tastes in food and drink, music and entertainment” (4145). “The total number of Americans in the UK at this time [1944] was more than 1.6 million, mostly active young men, at a time when Britain’s active young men were mainly away from home” (4171). Hitchens bied die volgende as ‘n kompliment aan: “A rather touching and honourable refusal by Britons to countenance the US Army’s colour bar” (4192).

    Die Amerikaanse besetting van Brittanje het tot lank ná die oorlog voortgeduur. Hierdie situasie “undermined and belittled Britain’s image of herself, and the British people’s view of themselves” (270). Amerikaanse kultuur het die Britte grondig beïnvloed, nie net vanweë die baie Amerikaanse soldate wat daar gestasioneer was nie, maar ook vanweë Amerikaanse rolprente en televisie. Daar was gevolglik “the increasing use of American terms in language” (280), asook die groeiende invloed van Amerikaanse populêre musiek, bv rock (295). Hitchens verwys na moderne populêre musiek “with its strangely bisexual appeal and its carnal beat” as “part war-dance, part fertility ritual” (2121). Wat die tradisionele Britse kultuur ook ontwrig het, is “America’s supposed ‘classlessness’, actually a fiction, [which] mocked our minutely graded caste system” (290).

    Hitchens maak gewag van “the huge scale of the war effort and the breath and depth of the destruction it had caused not just to the physical fabric of the country but to its social fabric. Few now recall that the immediate postwar years were a time when many were alarmed by a rapid increase in crime, an atmosphere of purposeless rebellion among the young and a great deal of family breakdown because of the number of marriages which failed to survive the long partings of war” (680). “The Americanization of our sex lives was probably more important than all these put together. American attitudes towards divorce and adultery, the collapse of American puritanism … under the blows of Kinsey and the contraceptive pill, fanned out across the country like an infectious disease” (290). “As late as 1965, the child of divorced parents was an exception at any school, illegitimate children were a shameful rarity, homosexual acts were illegal, and contraception and abortion were taboo subjects in most homes” (572). Hierby kom nog “the arrival of North American feminism” (306).

    Van die veranderings in die Britse leefwyse wat Hitchens opgemerk het, is die agteruitgang van die gehalte van standaard- of tradisionele Engels [Estuary English (358)], bv weens Amerikaanse invloed. “Estuary English – the universal classless patios of southern England” (3363). Daar is deesdae baie meer misdaad (566), bv inbrake (561), as voorheen en daar lê vullis in die strate (363), onder meer weens die multikulturele gedaanteverwisseling wat veral die stede ondergaan het. Maar sulke negatiewe verskynsels word deur linksgesindes goedgepraat. Daar is “a crude moral justification for crime, seen by many modern thieves as a form of taxation levied upon the greedy by the rest” (2381). In Suid-Afrika maak die ANC-regime die nieblankes wys dat die blankes hulle grond gesteel het en dat die blankes hulle besittings bekom het deur nieblankes uit te buit, bv deur hulle te min vir hulle arbeid te vergoed. Dit kan ten minste deels verduidelik waarom misdaad, bv onwettige grondbesetting en diefstal, op so ‘n buitensporige skaal in Suid-Afrika gepleeg word.

    “In 1965 … eating in the street, except for a holiday ice cream or a homebound parcel of fish and chips, was practically unknown, and drinking in the street quite unthinkable for most people” (512). Die gedrag van mense het verander; eintlik versleg (479). Daar is al beweer dat die hedendaagse Britse kultuur gekenmerk word aan “lager, football and bodily functions” (611). Hoflikheid en goeie maniere het skaarser geword (479). Goeie smaak het agteruitgegaan (368). Mense voel minder veilig as voorheen, veral snags (389). In 1965 was Brittanje baie meer verenig as tans (432), met baie inwoners in Wallis en veral Skotland wat deesdae van Engeland wil wegbreek. “Northern Ierland … was the only place on British territory where British patriotism took the form of nationalism” (4615). Daardie nasionalisme is uit nood gebore – die gevaar vir Protestantse Britte van vereniging met en oorheersing deur die Rooms-Katolieke Iere van die Ierse Republiek. By die Britte in Noord-Ierland is daar deesdae egter al hoe groter onsekerheid of hulle in die toekoms deel van die Ierse Republiek of van Engeland gaan wees. Voorheen was daar nasionale solidariteit in Brittanje maar sedert 1965 het gebeure dit weggekalwe (653).

    “A nation is the sum of its memories, and when those memories are allowed to die, it is less a nation. However, when a people cease to believe their national myths, and cease to know or respect their history, it does not follow that they become blandly smiling internationalists” (756). Die ANC-regime beywer hom vir die herskrywing van Suid-Afrika se geskiedenis, sodat die swartes beter en die blankes, veral die Afrikaners, slegter voorgestel word. Plekname word verander en standbeelde vernietig of verwyder ten einde die Afrikanerdom se trotse verlede te misken. Gebeure soos die Groot Trek en die Slag van Bloedrivier word as mites afgemaak. Dit alles word gedoen om die Afrikaners as etniese nasie, as volk, te probeer vernietig. Afrikanisme en globalisme word as plaasvervangers vir Afrikanernasionalisme aan ons opgedring. Regeringsleiers soos Donald Trump en Boris Johnson verset hulle teen globalisme. Hulle ondersteun onderskeidelik Amerikaanse en Britse nasionalisme, maar word om veral hierdie rede in die massa-inligtingsmedia verguis. As eilande is Brittanje, volgens Hitchens, “uniquely suited to be a nation-state” (809); des te meer sedert sy onttrekking aan die Europese Unie.

    Ons het pas die onverkwiklike ondervinding gehad dat Jeremy Vearey (Praag 26.05.2018), ‘n opgeleide ANC-terroris, oud-Robbeneilander, nie-taalkundige en nie-letterkundige, klaarblyklik weens politieke redes deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra is om vanjaar, vyftig jaar ná sy dood, die NP van Wyk Louw-gedenklesing te lewer. ‘n Soortgelyke vergryp is die jaarlikse Neville Alexander-lesing wat deur die Afrikaanse Taalmuseum en -monument aangebied word ter huldiging van nog ‘n oud-Robbeneilander. Hitchens vestig die aandag op ‘n soortgelyke polities byderwetse skuif: om die blanke Florence Nightingale (1820-1910), tradisioneel dié heldin in die verpleegkunde, met ‘n swart rolmodel, die Jamaikaan Mary Seacole (1805-1881), te vervang (910). Albei het gedurende die Krim-oorlog (1853-1856) gewonde soldate verpleeg. Dit herinner aan die vervanging van ons volksplanter van weleer, Jan van Riebeeck, met ‘n nuwe vader van die (swart) Suid-Afrikaanse nasie, die geweldenaar Nelson Mandela. Sedert 1994 is daar in ANC-geledere selfs meer as een moeder vir hierdie nasie ontdek.

    Volgens Hitchens is die Britse neo-marxiste “drearily left-wing, and focussed upon suffering and deprivation rather than upon achievement or heroism. They are also notably more forgiving of the misdeeds of communist totalitarianism than of fascist totalitarianism” (938). Weens die gebrek aan positiewe prestasie deur ANC-kamerade word negatiewe gebeure, soos ongehoorsaamheid en geweldpleging, sedert 1994 in Suid-Afrika tydens openbare vakansiedae in herinnering geroep. Dit dui op geestelike en morele bankrotskap.

    In Suid-Afrika is skoolonderrig vir die verskillende kultuur- en etniese groepe, elk met sy eie leerplanne, sedert 1994 deur gemeenskaplike leerplanne, primêr afgestem op die swart meerderheid, vervang. In Brittanje is die tradisioneel monokulturele skoolonderrig tot multikulturele opvoeding omvorm. Hitchens noem dit “yet another excuse to denigrate the nation-state, apologize for the Empire and abolish the lore of the British tribe” (998). Terselfdertyd was daar, soos in Suid-Afrika, ‘n ernstige verlaging in akademiese standaarde – “standards always are out of date” (2272) – en die vernietiging van die tradisionele geskiedenisleerplan (1003). In Suid-Afrika verkondig die ANC-regime openlik dat ons geskiedenis volgens die voorkeure van ANC-kamerade herskryf word. Daar is blanke historici wat hartlik aan hierdie projek saamwerk. “In an incredibly short time, we have been turned into a nation without heroes, without pride in our past or knowledge of either our past triumphs or our past follies and disasters” (1007).

    Plaaslik was daar al uitsprake van die nuwe bewindhebbers dat dinge soos meriete en standaarde Westerse uitvindings is wat maar agterweë kon gebly het. Jonathan Jansen het hom by uitstek smalend oor akademiese standaarde uitgelaat, heel moontlik omdat hy, sonder om dit te erken, besef dat akademiese standaarde in die skole en aan die universiteite in die ou Suid-Afrika veel hoër was as wat hulle in die nuwe Suid-Afrika is. Hitchens skryf: “The great universities of Oxford and Cambridge are still being attacked by ministers for trying to maintain some standards” (48). Later skryf hy van “a general lowering of Oxbridge standards” (1134). Dit is die Britse weergawe van die ANC se: “pass one, pass all.” Dit is ‘n tragedie as geestelike vervlakking twee van die oudste en akademies-wetenskaplik mees gerespekteerde universiteite in die wêreld aangetas het. Albei het in die 13de eeu ontstaan..

    Hitchens noem die hedendaagse marxiste “cultural revolutionaries”: “They believe, in most cases with some passion, that education should be used to eradicate privilege and élitism, to spread the gospel of the new society in which everyone (and everything) is equal” (1015) – dus “the ‘democratic’ or levelled society” (1042). Mededinging word ontmoedig. As sommige skoliere akademies beter as ander presteer, word die (natuurlike) ongelykheid by skoliere sigbaar. As ‘n skolier druip, tas dit sy menswaardigheid aan, wat taboe in hedendaagse verligte samelewings is. Meriete is tot ‘n onding verklaar omdat dit ‘n hiërargie daarstel. “Melanie Phillips [Praag 18.08.2018] has condemned the ‘all must have prizes’ ethos of the modern system” (1108). Die gesag van onderwysers word deur ‘n verbod op (lyf)straf ondermyn. Dit skep ‘n situasie in die klaskamer waarin leer weens gebrekkige dissipline bemoeilik word. In baie gevalle leer skoliere deesdae op skool minder as voorheen. Om hierdie feit te kamoefleer, verkies die ANC-regime dat daar van leerders pleks van skoliere gepraat word. Die marxistiese obsessie met verandering (pleks van verbetering) is die rede waarom sulke disfunksionele verskynsels hulle opwagting maak (1064). Sodanige transformasie word deur sommige sielkundiges goedgepraat; “those stand-by experts who can always be counted on to decry common sense, defy public opinion and loathe hallowed tradition” (1166).

    Een van die hoofoogmerke van kulturele marxisme is om die tradisionele gesin te vernietig. “The greatest fortress of human liberty, proof against all earthly powers, is the family [“huisgesin”]. In its small private space, it can defy the will of authority and the might of wealth. It is without doubt the most effective means of passing lore, culture, manners and traditions down through the generations. Its loyalties are stronger than those of the state, more powerful even than patriotism. All serious tyrannies have sought to undermine or infiltrate it, socialist tyrannies most of all” (2837). “There are many explanations for authority’s mistrust of the family. The main one must be that it cannot control what goes on there, what ideas are taught, what wealth stored up, what loyalties fostered” (2853). Weens sy magsbeheptheid sou die ANC-regime te graag iedere gesin na sy beeld wou afrikaniseer en aan die ANC gedienstig maak. Huwelike, dus histories normale gesinsvorming, word nie deur die ANC-regime bepleit nie. Die huwelik is al beskryf as “an unromantic compromise between sensuality and drudgery” (3070). Die huwelik is in baie gevalle nie hemel op aarde nie maar kultureel nogtans meesal ‘n beter, bv meer stabiele, situasie as heteroseksuele saambly of ‘n selfdegeslagverbintenis.

    In Suid-Afrika kom enkelouergesinne algemeen voor, veral by die swartes. Trekarbeid, dus die blankes, is dikwels die skuld hiervoor gegee. Eintlik is ‘n gebrek aan seksuele dissipline, oftewel permissiwiteit – “moral poverty” (2635) – ‘n meer geldige rede. Die eksponensiële toename in buite-egtelike kinders kan ook toegeskryf word aan die (oor)gewilligheid van die ANC-regime om ongehude moeders met staatstoelaes te vergoed. Dit geskied sonder dat enige teenprestasie vereis word. Daar is ook nie ‘n maksimum perk vir sulke kinders nie. In die nuwe Brittanje is daar al hoe meer buite-egtelike kinders. “Roughly 44% of children in Britain are now born to mothers who are not married” (63). “The new cruelty, which leaves hundreds of thousands of children without a proper family, is imposed through many acts of generosity by the state and the taxpayers, and through the broad-minded tolerance of individuals and opinion-formers” (2428). “It is certain that crime is higher among the children of broken homes than among those from stable families” (4354). Wat nodig is, is “a sensible compromise between stern duty and individual kindness” (2433).

    “Illegitimacy – the very thing marriage is supposed to prevent – has become so common as to be the norm. Shame and stigma, which once both defended respectable marriage and heaped misery on the poor bastard and his wretched mother, have disappeared. Instead, there is the slower, vaguer, more indirect misery of a society where fewer and fewer children have two parents, and where more and more women are married to the State” (2444). Maar dit is juis hierdie toenemende getal afhanklikes van staatstoelaes wat aan die ANC-regime ‘n substansiële steunbasis verseker. Terselfdertyd veroorsaak kinders uit enkelouergesinne dikwels dat misdaad floreer.

    “The cultural revolutionaries have understood that a nation’s literature is one of the ways, perhaps the most important way, in which values are transmitted unchanged from generation to generation. They understand that Shakespeare’s Englishness is not an accident, and that Shakespeare and Englishness have helped to form each other” (2722). “This literature is also dominated by men” (2727). Wat ‘n marxis soos Terry Eagleton (gebore in 1943) hieromtrent doen, is “to try to rebuild Shakespeare as some sort of Marxist critic of the social order” (2738). “The desire for a national culture is seen as damagingly conservative, often ‘racist’ and almost inevitably unsympathetic to the rights of women” (2772). “Something called ‘the cult of the apron’ is constantly attacked” (2801). Die nuwe vooroordeel (2812) is dat vroue net sulke bekwame skeppers van letterkunde, asook ander literatuur, bv nie-fiksie, en ander kuns as mans is. Pas is daar ‘n bohaai in die plaaslike pers opgeskop omdat blankes oor die toekenning van literatuurpryse besluit het. Volgens die polities byderwetse narratief moet enersyds sowel mans as vroue en andersyds sowel blankes as nieblankes by enige openbare geleentheid, bv besluitneming, betrek word. Die ANC-regime verlang voorts dat swartes substansieel in die meerderheid moet wees en vroue in dieselfde mate as mans betrek moet word. Dit gaan nie om meriete, bv kennis en kundigheid, nie. Dit gaan om ras en geslag.

    In hoofstuk 15, onder die opskrif, “Is Britain civilized?” word die linkse politikus, Roy Jenkins (1920-2003), uitgesonder as die hoofaanstigter van die Britse kulturele revolusie. “He should see it as his task to revolutionize all our habits” (3939). Volgens Jenkins: “It is about the need to make this country a more civilized place in which to live” (3949). Hy het bv die doodstraf en sensuur veroordeel, maar hom ten gunste van die openbare aanvaarding van aborsie, homoseksualiteit en dobbel uitgespreek. Jenkins het “a new era of loving the sinner” ingelui (4070). Die gevolg was: “The laws have grown more permissive and society more violent, selfish and chaotic” (4075). Jenkins was “the Europhile of Europhiles” (3994). Hy het geen gevaar vir die Britse kultuur weens massa-immigrasie voorsien nie. Hy het verkies om Brittanje voor te hou as deurgaans moreel voorbeeldig, naamlik as “the traditional refuge op the oppressed” (3978).

    Wat ek uiters eienaardig vind, is dat Hitchens, anders as baie ander waarnemers, nie die verwording van Brittanje primêr aan die massa kultureel vreemde inkommers toeskryf nie. In sy 2018-nawoord is daar net ‘n enkele opmerking hieroor, wat eintlik geen verduideliking verskaf nie: “Immigration itself, which I deliberately did not include in my 1999 book [why not?], has beyond doubt transformed many towns and urban areas beyond recognition, far beyond what had happened in the forty years of immigration before 1997” (4753). “The UK welcomed an estimated net 1.5 million immigrants in the decade to 2008. Part by accident, part by design, the Government had created its longed-for immigration boom” (4770).

    Die skuld hiervoor word by uitstek aan Tony Blair (Britse eerste minister, 1997-2007) toegeskryf. “The Blair government was not like any previous governments. It had a declared cultural purpose” (4871). “The truth, that New Labour was a sophisticated version of Eurocommunism, hugely socially radical, deeply hostile to the nation-state and monoculture and coldly dismissive of Church and Crown, can be observed in its actions by those who understand these things” (4899). Blair het erken “that he had himself been a Trotskyist” (4899). “Labour supporters … felt that mass immigration had changed their lives for the worst without their permission. It was this, above all, that turned a strong anti-EU minority into a decisive majority” (4776) in 2016.

    Hitchens se betoog is soms wydlopig. Hy is geneig om in sypaaie af te dwaal. Die volgende kan as ‘n samevatting van sy konserwatiewe stellinginname beskou word: “The pattern in all these events is the same: Behaviour which was once deviant is made to seem mainstream, or al least acceptable, and those who are unhappy about it are portrayed as narrow-minded, old-fashioned, prejudiced and wrong. The effect of this implicit propaganda upon public opinion has been enormous, causing many people to be ashamed of views they had held since their childhood and had thought until recently were normal” (3439). Veertig jaar gelede was daar onder blanke Suid-Afrikaners ‘n oorweldigende mate van eenstemmigheid dat een mens, een stem rampspoedige gevolge sou hê, ‘n swart meerderheidsregering die land in sy swernoot sou stuur, gedwonge rasse-integrasie absoluut verwerplik is, ens. Deesdae word diegene wat steeds sulke menings huldig as verkramp en rassisties uitgekryt. Die ergste is blankes, insluitende oud-Broederbonders, wat deesdae valslik voorgee dat hulle eintlik reeds hulle hele lewe lank nalopers van die ANC is.

    “How do you tell that a country has died? I would say that the moment comes when its people no longer even know that they have lost their culture and their history” (4730). Die Afrikanerdom is darem nog nie daar nie, maar is fluks op pad daarheen. Binne enkele geslagte kan sowel ons voortreflike Afrikanerkultuur as ons roemryke geskiedenis in die vergetelheid verborge wees. NP van Wyk Louw het in 1936 oor “ware volkskuns” geskryf: “Die beste daarvan sal alleen vergeet word wanneer die geaardheid en omstandighede van ‘n groep so verander dat hy homself nie meer daarin herken nie” (17)

  • Gustav Venter: Die derde bestaanskrisis en die volk

    Gustav Venter: Die derde bestaanskrisis en die volk

    Alle volke is bestem om te verdwyn, sommige gouer as ander. Dit kan wees dat die Afrikaner een van die volgende volke is om in die vergetelheid weg te val, en as dit die geval is, sal dit wees weens ʼn gebrek aan belangstelling.

    “Alle mense moet sterf,” is die sombere slagreël van die treffer-TV-reeks Game of Thrones, wat net wys, om ʼn Lukas Maree-insig uit te brei, dat wysheid in selfs die goedkoopste drank raakgedrink word. Net soos mense sal volke ook uitsterf. Dit is natuurlik so dat die heelal ʼn vervaldatum het, al lyk dit onmoontlik ver in die kosmiese pad af. My vriend Phillip Botha, die skrywer, het altyd gepraat van die kosmos wat in die volheid van tyd “opgerol” sal word, soos ʼn boekrol, en al die bestaande volke daarmee saam. Maar, net soos met mense, is daar baie volke wat uitgesterf het, en sekerlik nog sal uitsterf, voordat die groot heelalsontbinding plaasvind.

    Ons moet dit in die gesig staar dat velerlei volke, sommige van hulle talryk en gedug, eenvoudig verdwyn het; uitgedelg of geabsorbeer in ander volke. Die Afrikanervolk het reeds om en by ʼn kwart van sy mense aan die diaspora afgestaan. Die Van der Merwes, Krugers en Viljoens van Londen, Sydney en Toronto sal met die Britte, Australiërs en Kanadese assimileer. ʼn Geslag van nou af sal Afrikaans nie meer hulle huistaal wees nie, soos die geval was met die Boere van Patagonië. Dit los driemiljoen van ons ter plaatse waar ons vooruitsigte nie juis bemoedigend is nie; nie terwyl ons belemmer word deur die aanslag op Afrikaans, die afskaffing daarvan as universiteitstaal, die druk op ons skole om te verengels, die uitskuiwing van ons mense uit die formele ekonomie en die moordveldtog teen ons mense nie, alles in die omgewing van vyandige volke met ʼn ongebreidelde aanwaskoers.

    So, ons volk gaan uitsterf, miskien gouer as ander, maar nie vandag nie. Dieselfde Game of Thrones wat vir ons “elke mens moet sterf” gegee het, verskaf ʼn sinvolle benadering tot die aantog van die einde. “Wat sê ons vir die dood?” vra die Dansmeester, ʼn flambojante swaardgeveginstrukteur. “Nie vandag nie!” So bekommer ons ons nie oor môre nie. Want môre sê ons weer: “Nie vandag nie.” Natuurlik sal dit nie die dood self stuit nie. ʼn Mens kan dit tienduisende dae in ʼn ry sê en elke keer reg wees, maar daar kom ʼn dag wat jy verkeerd sal wees en jy sal net eenkeer verkeerd wees. Maar nou, hierdie dag, is ons reg: Nie vandag nie!

    Dit het al voorheen voorgekom asof die Afrikaner se laaste dag getel is. Ons huidige bestaanskrisis is nie ons eerste nie. Afhangend van hoe ʼn mens daarna kyk en oordeel, is hierdie die volk se derde, sommige mense sê vierde, sodanige potensiële ondergang. Vir my lyk dit na drie tydperke waarin die vertakkings van geskiedenis die Afrikaner net sowel na sy einde as na sy oorlewing kon neem. Daar was die tyd onder Britse bewind in die Kaap vanaf 1805 tot die Groot Trek in die 1830’s; die strek tussen 1877 en 1881 toe die Transvaal geannekseer is; en nou, die jare na die Groot Oorgawe van 1994. (Ander sou die tydperk na die Tweede Vryheidsoorlog vanaf 1902 as bestaanskrisis sien, toe die volk verslaan en verrinneweer was, moedeloos en verarm in ʼn grootliks verwoeste land onder die hak van ʼn hovaardige oorheerser, maar ek reken die Afrikaner het toe na binne gekeer en die mense het ʼn samehorige krag onder mekaar gevind wat hulle onvernietigbaar gemaak het.)

    Daar is min volke wat met soveel drif weggewens is as die Afrikaner. Tewens, daar is net een ander: die Jood. Maar anders as die Jood het die Afrikaner nooit ingemeng in ander lande se huishoudelike sake nie, en anders as die Jood het die Afrikaner nog altyd net een oorweldigende politieke gebeurtenis gehad: Om homself in sy eie land te regeer. Tog, soos die Jood, het die Afrikaner ʼn noodlottige staatkundige sonde begaan: Hulle het in die pad gekom van ʼn groot, arrogante en honger moondheid: Engeland.

    Toe die Engelse die Kaap as byvoordeel in hulle onsmaaklikheid met Napoleon bekom het, was die Afrikanervolk nog maar ʼn klein groepie mense in die Kaap en ʼn klompie ander wat verder Noord en Oos met die kus op verwaai het. In die voorafgaande 150 jaar het omstandighede hulle volgens karaktereienskappe gekeur om selfstandig, avontuurlustig en vryheidsliewend te wees. Hulle vryheidsbegeerte, helaas, het loodreg gebots met Engelse hebsug. Toe die Britte eers die voordele van die Kaap ingesien het, was daar geen keer aan hulle nie; hulle moes dit eenvoudig hê, dit alles hê, en as hulle ʼn klein, wydverspreide volkie moes uitsnuit om hulle gulsigheid te verlig, is dit gesien as die ongelukkige, maar natuurlike, verloop van dinge.

    Die Engelse magsontplooiing het om die opskietlote van die nuwe Afrikaners gerank soos klimopplante wat ʼn roosbos verstrengel en wurg. Die magistrate en amptenare en sluwe sendelinge het ter toejuiging van die Engelse koerante die Boere beledig, beskuldig en beduiwel. Die Afrikaner, vergestalt in die Grensboer, het nou voor sy eerste bestaanskeuse gekom:

    Doen hy niks en bly hy waar hy is, sal sy jong kultuur eenvoudig platgedruk en die mense in die Engelse kultuur opgesuig word. Die Afrikaner het ʼn strakke keuse gehad en die maklikste sou wees om ʼn langsame Engelse oorname van hom en sy kultuur toe te laat. So – veg, vertrek of verdwyn.

    Uiteindelik het die volk genoeg gehad en sy besluit geneem. Die Boere het alles wat hulle dierbaar geag het verkwansel of net verlaat, hulle waens gepak en Noord getrek, net Noord, weg, enige plek heen om net weg te kom van die verstikkende Engelse teenwoordigheid af. Sou die Afrikaner werklik verdwyn het as die Boere nie getrek het nie? Alles dui daarop. Hoewel daar ʼn energieke stryd in die Kaap om die behoud van Afrikaans was, het verengelsing gou ʼn uitdyende greep op die bevolking gehad. Dekades later sou die nuwe Boererepublieke die bastion van Afrikaans word en kon die ouer Afrikaanse gemeenskap nuwe energie uit die Noorde vir die oorlewing van die Taal vind.

    Die Groot Trek het die volk gered, maar skaars vier dekades later het hulle tweede groot bestaanskrisis aangebreek. Nadat die Engelse hulle al hoe verder Noord gedryf het, hoofsaaklik uit Natal, het die Boere hulleself geplant in die Transvaal en die Oranje-Vrystaat. Hulle was so skepties oor die regering, oor énige regering, dat hulle baie traag aan politieke prosesse, maar ywerig aan onderlinge vetes, deelgeneem het en dit het hulle skokkend na aan hulle einde as volk gebring.

    Na die ontdekking van goud moes die welvaartbehepte Britte dit eenvoudig alles in besit neem, en soos 70 jaar tevore, was die Boerevolk in die pad. Met al die geslepenheid van eeue se volgehoue intriges en swendelary het die Engelse amptenare begin om die Boere se ondergang beplan. Hulle meesterstrategie was om die jong Afrikanerkultuur te versmoor onder die gewig van Engels. As hulle enigsins gehuiwer het, was dit omdat hulle onseker was oor wat hulle van die Boere kon verwag.

    Die Boere was wyd versprei oor die Oranje-Vrystaat en die Transvaal, maar hulle kon ʼn beproewing op die slagveld gewees het. Hulle was omtrent deurgaans bedrewe jagters, gehard, tuis in die veld, vasberade tot anderkant hardkoppig, moeilik om te intimideer…

    Die Engelse het verniet gevrees, in een van die vreemdste wendinge in Afrikanergeskiedenis, het Theophilus Shepstone op ʼn dag, karig begelei deur ʼn wag van 20 polisiemanne, Pretoria te perd binnegery en die Transvaal geannekseer. En niemand, nie een van daardie taai, aggressiewe Boere het ʼn vinger gelig om hom te verhoed nie. Die hele volk, verbitterde president en radelose kabinet ingesluit, het in oënskynlike verlamming, ʼn onverklaarbare lamsakkigheid, toegekyk toe die Vierkleur gestryk is en H. Rider Haggard die Union Jack gehys het.

    Sewe dekades se ongemak onder die Britse hak en vier dekades se ontbering, stryd, moeite, opoffering en desperaatheid het asof dit as was, in die Pretoriase briesie weggewaai. Die Boere was terug waar hulle so desperaat nie wou gewees het nie: Onder Britse heerskappy.

    Die Britte was verstom oor hoe maklik dit gebeur het. Waar was die vuurvreters wat ʼn wilde subkontinent een wawielomwenteling op ʼn slag mak gery en hordes bloedlustige vyande laat wyk het?

    Wel, die vuurvreters was besig om te boer, te jag en gesinne te bou. Die bestanddele het nog nie behoorlik uitgerys as ʼn volk nie en hulle was yl verstrooi oor ʼn baie groot gebied. Daar was nie werklik sprake van ʼn staande weermag of selfs ʼn volksmilisie wat groot genoeg was om deur die toue te klim teen die Britse Ryk se ervare, gebreide en getalryke weermag nie. Hierdie is alles goeie praktiese verskoning vir die Boere se sawwe, roemlose oorgawe.

    En as hulle gebrek aan kragtige optrede nie volledig, of selfs hoofsaaklik, deur praktiese oorwegings verklaar kan word nie? Vir my, met my kennis van Boere, weliswaar moderne boere, blyk dit dat daar ander elemente is wat eerder dié gebrek aan weerstand verduidelik. Ek dink die Transvaalse Boere van 1877 het verset bloot benede hulle beskou. Ek dink hulle het gely aan wat beskryf kan word as Boerekoelheid.

    Hulle was krygers, jagters en temmers van die land. Daar was in hulle staan-voor-die-son-op-en-gaan-slaap-na-donker-roetine en lewensbenadering weinig tyd of geneigdheid tot vermaak of selfbehaaglikheid. Vir meeste van hulle moes politiek na die mees selfbehepte tydverkwisting gelyk het. Dit was, eenvoudig, iets waarop hulle neergesien het. Shepstone se astrante anneksasie was dorpsake en wat op die dorp gebeur, was selde tot voordeel van die plase en hulle Boere. Laat die dorp na die dorp se dinge omsien en die Boere sal ʼn oog op die uitspansel hou vir die beweging van die wolke. Gemeet teen die giere en gunste van die natuur was watter vlag bo die Raadzaal geroer het, van geen werklike belang nie. Politiek, weerstand, samewerking… geheel en al benede ʼn Boer se tyd en aandag. Dit is Boerekoel.

    Ek, geen boer wat ek is nie, woon al agtien jaar op ʼn plaas. My bewondering en toegeneentheid jeens ons land se landbouers, is perkeloos. Dis net dat ek nie blind is vir hulle swakhede nie. En ek sien Boerekoel rondom my elke liewe dag. Hierdie Boere het hulle eie kode en daarmee saam nie net ʼn eergevoel nie, maar ʼn bepaalde snobisme. Hulle duld geen swakheid nie. Hulle probeer nie mooipraat met ʼn Jersey-bul nie, want dit help nie, en as jy in die nag oor ʼn witgerypte land moet loop om ʼn pomp af te sit, dan sug en verduidelik jy nie. Jy doen dit want dit moet gedoen word. Dít is landbou en vir lank was dit ook om ʼn land te bou. Die handhawing van die doen-wat-gedoen-moet-word skep ʼn gewoonte om te oordeel tussen wat sterk en wat swak is. ʼn Boer het net ongeduld met swakheid en hulle verbind die dorpslewe alte maklik met swakheid. ʼn Stadsjapie staan nie in die nag op om ʼn koei te help wat sukkel om te kalf nie.

    Daar is veral een dorpenaarseienskap waarmee ʼn boer geen geduld het nie: Vrees. Jy kan nie ʼn plaas bou as jy bang is nie; bang vir beeste, bang vir bokke, bang vir slange in die land, bang vir roofdiere, bang vir rowers, bang vir koue, bang vir… wel enigiets nie. En as jy onwillekeurig wél vrees, wel, om Vadersnaam, moet dit net nie wys nie.

    Dorpenaars wys hulle vrees en, in hierdie plek en tyd van skielike, brutale doodslag, is die dorpenaar bang om vermoor of verbrysel te word en daarom dra sommige van hulle pistole aan hulle lywe. Ek, na amper twee dekades op die plaas, is een van hulle. Ek dra my tamaaie pistool pal. En ek sien hoe word daarna gekyk.

    Daar is hierdie boeregesigsuitdrukking van halfbedekte minagting: Die vermakerige lig van ʼn winkbrou, die opkrul van mondhoeke, die geamuseerde oogwendings. ʼn Boer is bedrewe om dié kyk uit te deel, maar niemand is banger om só aangekyk te word as hy nie. Daarom dra min, heeltemal te min, boere pistole aan hulle. Dis ʼn dorpsding en ʼn boer doen nie dorpsdinge nie. Dis nie koel nie… nie Boerekoel nie.

    So dit is my gedagte, sonder bewys maar ook sonder die kans dat iemand die teendeel kan bewys, dat die Afrikanernasie skaars na verrysenis amper in 1877 uitgesterf het weens Boerekoel. Die anneksasie het net vir ʼn raps meer as drie jaar, tot Februarie 1881 geduur. As dit nog vyf of tien jaar langer gehou het, is die kanse goed dat dit Afrikaans noodlottig en onomkeerbaar sou beskadig het. Sonder sy taal sou die Boer ʼn Engelsman geword het, getrou aan Engelse owerhede en aangegryp deur die Engelse kultuur.

    Die omvangryke Engelse kultuur was uiters verswelgend. In die Kaap was daar geen teken van verset nie. ʼn Vlammetjie het weliswaar vir Afrikaans gebrand en die volk se oorlewing het al hoe duideliker saamgeval met die worsteling om Afrikaans op die been te kry. Die taalstryd het die oorlewingstryd geword, maar as die Transvaal sou verengels het, is dit te betwyfel dat die Kaap veel langer as kampvegter vir Afrikaans sou uitgehou het. Dit was die latere, meer soliede Transvaal wat Afrikaans geanker en laat oorleef het. Tussen 1877 en 1881 was daar weinig vasberadenheid ter wille van Afrikaans te siene.

    Die Boer, sy taal, sy grondgebied en sy staat was pens en pootjies in die sakkie en Brittanje moes dit nog net toeryg. Toe daar nog net ʼn skrefie lig deur die vernouende opening ingeskyn het, het daar, soos dikwels in die Afrikaner se geskiedenis, iets vreemds gebeur en dit het te doen gehad met ʼn wa.

    Die Boere het weldra besef dat dit nie lekker is onder die Britse kombers nie. Afrikaners was, verbysterend genoeg, weer vreemdelinge in hulle eie land. Hulle het nou nie juis teen die prikkels geskop nie, maar begin om teen dit te stoot in ʼn proses wat hulle lydelike verset genoem het.

    Die Transvaalse leierskorps het ʼn uitweg langs amptelike weë probeer vind met afvaardigings Brittanje toe om by die owerhede te kla, natuurlik met geen sukses nie. Dit help nie jy kla die skerpioen se pote by sy kop aan nie. Die burgers self het begin kriewelrig raak. Net so ongeërg ʼn Boer kan wees, net so hardkoppig kan hy wees as iets op hom afgedwing word. Jy kan met ʼn steekse Boer niks uitrig nie.

    Die lydelike verset het aan die Engelse begin skaaf en hoe ongemakliker hulle geword het, hoe meer Boerstemme het opgegaan om die geweer op te neem. Daar was bloedsproei in die lug en die Boere het dit geruik. Die druk vir wapenkonflik het verhewig. ʼn Ontketening was al wat ontbreek het.

    Op die ou end was dit die tradisionele wrywingspunt van belasting wat die vlam teen die buskruit gehou het. ʼn Boer, Piet Bezuidenhout, het verseg om belasting te betaal. Die Engelse het met hulle eie soort burokratiese kilheid beslag op sy wa gelê met die doel om dit op te veil. Tydens die veiling het ʼn onthutste klompie Boere onder Piet Cronjé die afslaer verwilder, die wa ingespan en dit teruggesleep na Piet Bezuidenhout.

    Die Engelse het hulleself nou onwrikbaar op ʼn kruispad wat links na ellende en regs na mislukking sou lei, bevind. Tree hulle nie op nie, rafel hulle gesag uit. Tree hulle hardhandig op, stoot hulle die Boere nader aan die ontbrandingspunt. Die Boereleiers, Paul Kruger, Piet Joubert en MW Pretorius, het nou weer besef dat die Volk reg is om uiteindelik groot besluite te neem.

    Hulle reël ʼn Volksvergadering by Paardekraal en daar verenig die Boere in hulle vasbeslotenheid om die Engelse strop van die nek af te haal, en as vryheid deur die loop van die roer moet kom, nou ja, mag die Here hulle behoed.

    Tot vandag toe word die Slag van Majuba met dié straatnaam in Amsterdam, Nederland, gedenk.

    Van hier af was Boer en Brit asof op ysterspore teen volle vaart op pad na ʼn botsing. Toe dit uitbreek, het die Boere in ʼn paar kort, vernietigende veldslae, wat ʼn klimaks op ʼn koppie bekend as Majuba bereik het, die Britte verrinneweer en verjaag en hulle onafhanklikheid teruggekry.

    ʼn Tydperk van konsolidasie en voorspoed het gevolg. In die Transvaal het ʼn verspreide spul landbouers en hulle taalgenote in die dorpe ʼn sterk saamsnoerende identiteit ontdek en saamgekom as ʼn volwaardige volk met sterk nasionale bande met hulle volksgenote in die Vrystaat en die Kaap. Die wind het vol opgekom in die taal se seile. Afrikaanse koerante het in oplaag en inhoud gegroei en die eerste eksperimente met Afrikaans as skrywers- en digterstaal was rasend suksesvol.

    Veral onder die leierskap van Paul Kruger in die Transvaal en M.T. Steyn in die Oranje-Vrystaat is die republieke se staatsadministrasie versterk en onderwys verbeter. Diamante en goud het nuwe voorspoed gebring en kon betaal vir klein, goedtoegeruste weermagte.

    Brittanje was egter nog nie bereid om die werk van hulle hande te laat vaar nie. Die nuwe goud- en diamantvelde het hulle net te veel laat kwyl en sowat agtien jaar na Colley se mislukking op Majuba-koppie, het die Ryk ʼn volgende oorlog teen die twee klein republieke bewimpel. Die Afrikaner was nog nooit voorheen deur ʼn ramp van dié omvang en intensiteit getref nie. Na drie jaar se verpletterende oorlog, nadat die vredesverdrag in Melrose Huis onderteken het, was die volk verslaan en verniel met groot dele van die land wat in puin en as gelaat is deur ʼn ongenaakbare en hovaardige vyand.

    Verstommend genoeg, te midde van die verdriet en skielike armoede, was dit volk nie moedeloos nie. Sy rug was styf, hy het vorentoe gekyk en die gedeelte trauma van die oorlog het eenheid onder hulle geheg. ʼn Samehorige Afrikaner wat nie net trots nie, maar trotserend is, kan nie onderdruk word nie. Die bestaan van die Afrikaner was in daardie tydperk nie in die weegskaal nie.

    Die Britte, bewerig in hulle Pyrrhusoorwinning, het die Boere sulke gunstige vredesvoorwaardes aangebied dat die Afrikaner minder as 50 jaar later die politieke mag in die land oorgeneem en in 1961 die laaste Britse klitse uit hulle hare gekam het tydens Republiekwording.

    Deur die loop van die twintigste eeu het die Afrikaner skool gegaan, geleer, gewerk, voorspoedig geword, gelandbou en land gebou en Afrikaans het ʼn volwaardige taal geword: huistaal, moedertaal, dramataal, letterkundetaal, vaktaal, wetenskapstaal, sporttaal, met woordeboeke en spelreëls en woordelyste en ensiklopedieë…

    Soos altyd was dit die Afrikaanse taal wat die volk se vuurkolom in die nag was. Solank die volk met mekaar in hulle taal gepraat het, was die Afrikaner onvernietigbaar. Afrikaans was die wekroep in 1880 om Shepstone se anneksasie omver te werp en Afrikaans was die prieel waarteen die volk sterk gerank het toe die oorlog in 1902 geëindig het.

    Op 1 Februarie 1990 was die Afrikaner sterker as ooit. Afrikaans is beskerm en versorg en het uitgeswel tot ʼn magtige taal in die mond van miljoene mense. Die Afrikaner het reeds die volgende fase van sy ontwikkeling suksesvol betree. Die landbouer wat die spoorweë en mynwese geskep en beman het, het die staatsadministrateur, polisieman, soldaat, verpleegster en onderwyser geword, en nou ook die geleerde en die bedryfspersoon. Sy ekonomie het die kniehaltering van internasionale sanksies oorleef. Hy het sy vyande buite die landsgrense verslaan en binnelands getem. Op 1 Februarie 1990 was die Afrikaner sterker as ooit. En die volgende dag het F.W. de Klerk oorgegee en die volk aan sy Derde Groot Bestaanskrisis uitgelewer.

    Die Eerste Bestaanskrisis was die Britse besetting van die Kaap.

    Die Tweede Bestaanskrisis was die Britse anneksasie van die Transvaal.

    Die Derde Bestaanskrisis beleef ons nou onder die bedompige gewig van meerderheidsoorheersing. Hierdie Bestaanskrisis het soveel ooreenkomste met die Tweede Bestaanskrisis: ʼn Volk se aandag was te afgelei om homself doeltreffend te verset en hy het onverklaarbaar toegelaat dat alles van hom deur sy vyand ingepalm word. Afrikaans word van alle krippe weggekeer en sy belastinglas word ondraaglik. ʼn Vyandelike pers striem sy goeie dade en na elke opoffering van hom word net nog meer by hom geëis. Indien hy nie sy weg daardeur vind nie, kan die Derde Bestaanskrisis sy laaste wees. En dan verdwyn hy, soos los saad wat opslaan in ander lande waar hulle goeie Aussies, Nieu-Seelanders en Kanadese word, of, in Suid-Afrika opgeslurp in die weereens dominante Engelse kultuur.

    Die vorige twee bestaanskrisisse is oorkom deur ʼn Groot Trek en ʼn Groot Oorlog. Wat sal dit verg om die Derde Bestaanskrisis te oorleef?

    Groot Trek… maar waarheen?

    Groot Oorlog… maar waarmee en teen wie?

    Groot Verset?

    Swart Maandag. Foto: Heidelberg Nigel Heraut.

    Tog was daar flitse van hoop in 2017. ʼn Restaurantgroep het sy bars houding berou toe dit gestuit het teen Boerehalsstarrigheid. ʼn Europese skakelreus het gestruikel toe hy rasseonrus wou gebruik om sy kliënt se misdadigheid te verdoesel. ʼn Maandag waarin honderdeduisende Afrikaners swart aangetrek het, het die swart meerderheid se keel laat toetrek.

    So, ja, alle volke moet uitsterf, maar vir eers, hier is wat ons vir die Dood sê: Nie vandag nie!

  • Dan Roodt: Wat van ‘n Groot Trek terug Suid-Kaap toe?

    Dan Roodt: Wat van ‘n Groot Trek terug Suid-Kaap toe?

    Charles Smith vra vanoggend na watter land ons behoort te emigreer, gegewe die verval en polarisering in Suid-Afrika.

    Hy skryf:

    Een van die dae gaan Afrikaans ’n taal wees wat jy vir die kombuis, kerk en vleisbraaivure los. Die meeste van ons het nie boe of ba gesê oor Kovsies wat Ingels word nie. Sodra ons geld kry, hol ons na die kajieng-kerke en grênd (Ingelse) skole. Dan kan ons mos net sowel Amerika toe trek. Of na Australië, Engeland of Kanada. Die wêreld ís ons woning. Jammer, Totius! As ons geld ruik, is ons goners, soos die Yanks sê. Zuma en kie soek ons nie hier nie en hulle neuk ’n eens goeie land op.

    Ek sou eerste Yankland oorweeg. Barack Obama is al leier waarna ek kan luister. Maar daar word graad eens in skole doodgeskiet en regses keur dit goed! En Donald Duck gaan hul president word.Never! En Europa gaan ’n plek soos in die Tweede Wêreldoorlog word met terroriste as die nuwe Nazi’s. Nein!

    Met die hittegolf het ons ’n voorsmakie gekry hoe die Outback voel. En aardverhitting gaan groot dele van Australië vernietig. Wel, hier ook (maar ons sal net ’n nuwe kerk soek wat dit ontken, of ’n motor met beter lugverkoeling). Maar ons het minder vlieë en beter bier. En beslis mooier meisies. En AB is die beste krieketspeler ter wêreld. Vat so, Steve Smith!

    Wat van die Suid-Kaap? Ek is ‘n gebore en getoë Transvaler – hier het my oupagrootjie bloed gestort teen die Engelse – maar sal dit oorweeg om Mosselbaai of omgewing toe te trek. Daar is ‘n hawe en ‘n mens kan in dié streek ‘n enklawe skep, tesame met die res van die Wes-Kaap wat tans net onder beheer van die ANC Lite is, nie die ANC-SAKP nie.

    Net gister hertwiet ek amper uit verveeldheid ‘n petisie wat iemand op change.org loop, dat die Kaap moet afstig, en ná ‘n paar uur was daar meer as 3 000 ondersteuners daarvoor! Ons sal moet aanvaar dat die grootste deel van SA net nog ‘n Afrikaland gaan word, soos Zimbabwe of Angola minus die olie. Daardie Voetspore-program op TV was nogal insiggewend om aan te toon hoe lyk dit werklik noord van die Limpopo: die gebrek aan paaie, die traagheid, die korrupsie, geen hospitale of gesondheidsorg nie, ens. As Afrikaners saamstaan en ‘n nuwe ontwikkeling in die suide begin, kan ons steeds ons lewenstandaard behou en veilig wees.

    Ons moet nooit Suid-Afrika laat vaar nie, maar as ons eers veilig, georganiseerd en welvarend is, kan ons met ‘n soort “reconquista” van die noorde begin. Nooit weer moet ons egter onder Afrika-gesag staan nie; dis ononderhandelbaar. Die klimaat in Europa en Amerika verander nou in ons guns; dis net ‘n kwessie van tyd voordat die hele Weste sal begin saamstaan: nie die verraderlike elites nie, maar die gewone mense en die volkere. Dis opwindend om te ervaar, die welwillendheid tussen alle blankes, ongeag, taal, kultuur of Katoliek/Protestant/agnostikus.

    ‘n Deel van ons mense kan dalk in die noorde agterbly om die fort op plase en ander plekke te hou, met baie swaar privaat veiligheidsdienste om hulle teen aanvalle en geweld te beskerm.

  • Die nuwe-Suid-Afrika-legitimiteitskrisis

    Die invloedryke Duitse regsfilosoof Carl Schmitt het van “uitsonderlike toestande” gepraat waartydens mag van hande verwissel: oorloë of politieke krisisse oor die algemeen. Die Franse noem hul huidige stelsel die “Vyfde Republiek”, aangesien daar sedert die Revolusie van 1789 al vier vorige republieke was wat om een of ander rede ten einde geloop het. Die Vyfde Republiek het tydens die Algerynse oorlog op 4 Oktober 1958 begin.Suid-Afrika ervaar tans ‘n legitimiteitskrisis wat tot so ‘n uitsonderlike toestand mag lei.

    Dan RoodtTot dusver het ons ten minste vier ander uitsonderlike toestande gehad. Die eerste was tydens die 1790s toe die Patriottebeweging onder Kaapse Afrikaners teen die Kompanjie se heerskappy begin beswaar maak het. Ons voorouers is juis deur die Franse Revolusie geïnspireer en het daarom in die nag geheime pamflette versprei en op selfregering begin aanspraak maak.

    Ná die tweede Britse besetting in 1806 het die Groot Trek plaasgevind, wat insgelyks op ‘n verwerping van die “wettige gesag” van Brittanje neergekom het. Selfs die NG Kerk het die Trekkers onder sensuur geplaas en geëkskommunikeer.

    Die Rebellie van 1914 was ingelyks ‘n legitimiteitskrisis, maar het nie tot ‘n uitsonderlike toestand gelei nie, aangesien die Botha-regering wel die mag behou het.

    Maar in 1922 het daar ‘n staking en opstand van werkers aan die Rand plaasgevind wat gewelddadig deur die Smuts-regering onderdruk is. Dit het tot die magsverlies van Smuts en die pro-Britse faksie in ons politiek aanleiding gegee, met Hertzog wat in 1924 aan bewind gekom het. Sonder daardie Hertzog-regering sou daar nooit ‘n oranje-blanje-blou-vlag of Die Stem gewees het nie!

    Gedurende die 1980s is ‘n ongekende propaganda-oorlog vanuit die buiteland teen Suid-Afrika gevoer, tesame met buitelandse inmenging in die vorm van steun vir stedelike terreur en guerilla-oorlog teen die land. Natuurlik was die Angolese of Grensoorlog ook aan die gang.

    Ten minste vier state het destyds teen ons opgeruk: Die voormalige Sowjetunie, Kuba, Oos-Duitsland en Swede. Vanweë die eksterne druk het Afrikaners al hoe meer verdeeld geraak, met die HNP en KP wat van die NP afgestig het. Op die ou end het FW de Klerk en die hele kabinet teen PW Botha se leierskap gemuit. Nie lank daarna nie het die NP gekapituleer teenoor die eksterne ANC en SAKP-leierskap wat deur die vier buitelandse magte, asook die globale Angel-Saksiese media ondersteun is.

    Die chaos van die vroeë negentigerjare was ‘n klassieke geval van ‘n legitimiteitskrisis wat tot ‘n uitsonderlike toestand en magsoordrag lei.

    Dog, hoewel die ANC intussen sy militêre en institusionele mag binnelands gekonsolideer het en steeds in die buiteland gewild bly, ervaar sy bewind tans ‘n tipiese Afrika-legitimiteitskrisis. Daar heers wydverspreide korrupsie, nepotisme en magsmisbruik op alle regeringsvlakke. Nie net deligitimeer dit die stelsel nie, maar die staat verloor ook beheer oor sy burgers. Misdaad is geheel en al buite beheer. In sommige voorstede is elke huis al beroof. In vele ander lande sou die regering reeds deur betogings en ‘n versetsbeweging oorweldig gewees het.

    Waarom gebeur dit nie in Suid-Afrika nie? In die eerste plaas is die bevolking, veral Afrikaners, baie vredeliewend en wetsgehoorsaam. Daar aanvaar hulle selfs gesag wat nie meer wettig is nie. Swartes betoog wel makliker en brand geredelik geboue af, maar in die verlede – vóór 1994 – is hulle juis deur Swede, Nederland en ander state betáál om dit te doen!

    Geen betoging of opstand geskied ooit spontaan nie en veral ook nie die publisiteit wat agterna daaraan gegee word nie. Meer mense sterf tans gewelddadig as ooit onder die NP-regering en tog bly die buitelandse media heel kalm oor Suid-Afrika, anders as in die tagtigerjare toe selfs ‘n paar brandende buitebande iewers as die “begin van revolusie” voorgestel is.

    Omdat die ANC en SAKP deur middel van propaganda aan bewind gekom het, verstaan die organisasie dat hy beheer oor die media moet uitoefen. Vandaar dus die taamlik openlike manier waarop gesorg word dat die SAUK en sy bestuur deur ANC-lojaliste gevul word.

    Wat Afrikaners betref, verseker die Naspersgroep ook “denkbeheer”. Al hoe minder Afrikaners word toegelaat om in die groep se Afrikaanse koerante te skryf en op KykNET te verskyn! Bruines, swartes en selfs Engelssprekendes geniet as meningsvormers voorkeur in die Naspersmedia.

    Brood en sirkusse – panem et circenses soos die Romeine dit genoem het – is ‘n ander manier waarop die staat poog om sy kwynende legitimiteit te behou. Vandaar die staatstoelaes wat uitbetaal word en wat vir die ANC stemme moet verseker, asook sy konstante inmenging in sport, wat in die meeste lande as ‘n privaataangeleentheid beskou word. Slegs in die voormalige kommunistiese Oos-Europa is sport so konstant deur die staat oorheers.

    Om te keer dat die legitimiteitskrisis in ‘n volskaalse politieke krisis of noodtoestand oorslaan, sal die ANC en sy meelopers steeds poog om propaganda aan te wend. Vandaar ook die Mandela-kultus wat selfs noudat die Groot Xhosa dood is, lewendig gehou moet word met jaarlikse “Mandela-dae”, die onthulling van standbeelde op elke denkbare en ondenkbare plek, en so meer.

    Ongelukkig is dit so dat regeringskrisisse in Afrika veel langer vedra word as op ander vastelande lande. ‘n Vervallende staat kan dus dekades voortduur en indien daar nie van buite af ingegryp word nie, kan ‘n heerser en sy naaste familie of sy party oënskynlik onbepaald aan bewind bly. Robert Mugabe se Zimbabwe is so ‘n geval, maar daar is vele ander voorbeelde daarvan in Afrika.

    Die onbekende faktor in Suid-Afrika is die internet. Meeste mense, veral Afrikaners, beskik deesdae oor redelike goeie en selfs hoëspoedinternetverbindings. Terwyl staatsgesag van die tradisionele media soos radio, TV en koerante afhanklik is, woed die aftakeling daarvan op webwerwe en in die sosiale media.

    Twitter is reeds een van die mees invloedryke media en almal, van staatshoofde tot sokkersterre en joernaliste poog om hul invloed daar te laat geld. Hoewel Naspers en ander media ‘n veldtog teen Steve Hofmeyr voer, veg hy op Twitter, waar hy met een twiet 106 000 mense kan bereik, moedig terug.

    Persoonlik verskaf dit my nogal genoegdoening dat ek die meeste liberale joernaliste, ook van die kapitaalkragtige Engelse media, op Twitter uitstof wat ons aantal volgelinge betref.

    Oor die afgelope paar dae is ek besig om die redaktrise van een van die giftige anti-Afrikaanse en antiblanke webblaaie op Twitter in te haal en sal haar waarskynlik binnekort verbysteek. Haar invloedryke webblad word vanuit die buiteland en taamlik duistere bronne (buitelandse veiligheidsdienste?) gefinansier, maar praag staan nie vir hulle terug nie.

    Tans beskik ek oor 9 300 volgelinge op Twitter, wat elke dag met omtrent 30 toeneem. Volg my op Twitter en help my om die 10 000-kerf te bereik:


    Die stryd op die internet sal uiteindelik bepaal of hierdie stelsel sy natuurlike gang gaan en vanself in duie stort, en of dit nog jare en dekades lank zombie-agtig gaan voortduur.

  • Skoolgaan op die trekpad

    Skoolgaan op die trekpad

    Die geestelike boeke van die Voortrekkers het preek-, gesange- en kategeseboeke ingesluit. Die trekkers het graag gesing, soms met viool- of akkordeonbegeleiding. Party het draagbare huisorreltjies of serafyne gehad. Reeds in die agtiende eeu was daar liedeboeke waarin geestelike en selfs wêreldlike liedjies opgeteken is. Eie berymings op bestaande liedere is gedoen en die melodieë aangepas om die bekende liederwysies te vorm. Een so ‘n lied was “Wijk, wêrelds gewemel/ Ik moet naar den Hemel,/ Verhindert mij niet”, met ‘n hele aantal verse.

    Daar was enkele onderwysers, maar meestal het predikante en hul vroue, of die ouers self, die kinders onderrig. Onder die onderwysers op trek was Erasmus Smit en sy vrou Susanna, eerw. Daniel Lindley en sy vrou Lucy, Daniël Pfeffer (by die Tregardt-trek), Jan Bantjes, en ‘n stuk of tien ander. Kinders het onderrig ontvang in skryf, lees en reken en veral die Bybel. Die kinders het die syfers leer neerskryf en dan eenvoudige optel-, aftrek-, vermenigvuldiging- en deelsommetjies gedoen. Hoofrekene is geoefen deur skape te tel wat nie een-een geloop het nie, maar in troppies. Daarin was kinders vroeg bedrewe.

    Dit was die gewoonte dat kinders Bybeltekste, psalm- en gesangverse en gediggies van buite moes leer. Hulle moes dit dikwels opsê terwyl die ouers daarna luister. Sang was ‘n belangrike deel van die opvoeding. Die kinders het nagesing en was gou nootvas. By huisgodsdiens moes hulle die liedere insit. Verder het hulle die notebalk geleer: ut re mi fa sol la si ut. ‘n

    Deel van die leerwerk is in versvorm aangebied soos die getal dae van die maande: “Dertig dagen heeft November,/ Juni, April en September; / Februari vier maal zeven,/ ‘t Schrikkeljaar nog een daarneven:/ Voorts de andere een-en-dertig geven.”

    Leerboeke was baie skaars; daaronder was dié wat reeds in die vorige eeu gebruik is, soos die ABC, AB-jab en Trap der Jeugd, asook kategeseboeke soos die Kortbegrip van Hellenbroek en die Heidelbergse Kategismus.

    Briewe is per geleentheid na die Kolonie of Port Natal gestuur. Volgens Erasmus Smit het briewe van sy seun in Uitenhage so ses maande geduur om hom te bereik, partykeer darem korter. As iemand koerante ontvang het, is hulle van laer tot laer aangestuur. Piet Retief het briewe en koerante uit die Kolonie ontvang, en vir sy trekgenote koerante uit Port Natal saamgebring.

    Smouse het soms ook koerante en pos saamgebring. Onder die trekkers self het Gerrit Maritz negosie uit die Kolonie saamgebring en onder trekkers verkoop. Jan Fick van Graaff-Reinet het ná die Slag van Bloedrivier opgedaag en by hom kon die vroue egte broodpanne koop.

    Die Ier John Montgomery was ‘n troue vriend van Piet Retief en ander trekkers. Willem Robinson was ‘n bekende smous wat later in Transvaal presidentskandidaat was. Die smous het gewoonlik op ‘n sentrale plek seile tussen die waens gespan, stoele vir kopers neergesit en sy ware uitgepak — kruideniersware, naaldwerkbenodighede, materiaal, seildoek, breekgoed en hardeware. (Dit alles volgens Op Trek (deur J. Celestine Pretorius, redakteur, André Malan, Alana Bailey, Sandra Saayman, H.S. (Tia) Hugo en J.F. (Joey) Wilmans)

    турецкая баня чтолобановский александр игоревич харьков

  • Godsdienstige lewe tydens die Groot Trek

    Godsdienstige lewe tydens die Groot Trek

    Eerw. Erasmus SmitOp enkele uitsonderinge na het die predikante van die NG Kerk die trek afgekeur omdat hulle bang was dat die trekkers sou verwilder, maar veral omdat die trek opstand teen die wettige owerheid was. So het die Sinode van 1837, waarvan die meerderheid Afrikaners was, in ‘n herderlike brief die deelname van soveel lidmate aan die trek veroordeel.

    Predikante wat met die meerderheid verskil het, was J.C.L. en H.A. Moorrees en veral G.W.A. van der Lingen, wat diep vir die trekkers gevoel het. Hy was ‘n deel van sy jeug aan die oosgrens, waar hy ‘n kennis van en begrip vir die grensboere se harde stryd opgedoen het.

    Kaapse predikante het selfs geweier om kinders van trekkers en voornemende trekkers te doop. Ene Kotie Botha is net voor die Trek in George gebore. Die dominees van George en Cradock het geweier om die kind te doop van ‘n “rebel” teen Haar Majesteit. Eindelik moes die ouers soos arm mense aantrek en die predikant om die bos lei om die kind te kon doop.

    J.L. Hatting, wat ook die Trek meegemaak het, het onthou dat dominees van grensdistrikte geweier het om verbytrekkendes se kinders te doop. Ouers moes dan die baba terugneem na hulle vorige woonplek in die Kolonie of deur ‘n ander kerkgenootskap laat doop.

    Die trekkers was baie ongelukkig oor die houding van die Kaapse kerk, en het hulle daarvoor beywer om ‘n eie predikant te bekom. Eerw. Erasmus Smit, wat met Gerrit Maritz se suster Susanna getroud was, het die Maritz-trek vergesel. Omdat hy nie volwaardig georden was nie, was hy nie vir al die trekkers aanvaarbaar nie. Hy het nogtans gereeld gepreek en die sakramente bedien. Hy het glo met so ‘n mooi sagte stem gepraat dat mense heeltemal vergeet het hoe lank die preek geduur het!

    ‘n Paar sendelinge het naderhand onder die trekkers gearbei, soos eerw. James Archbell van die Londense en eerw. Daniel Lindley van die Amerikaanse Sendinggenootskap. Trekkers soos Sarel Cilliers, Karel en Jan Landman en Stephanus Maritz het ook die godsdiens waargeneem. Soos Rhe Carstens in Voortrekkerlewe toon, het godsdiens in die Tregardt-trek ‘n kleiner rol gespeel as in latere trekke, en verneem mens nie van godsdienstige aktiwiteite nie.

    Elders is eredienste meestal in kerktente gehou, of waens is na aan mekaar getrek en ‘n seil bo-oor gespan, sodat die diens daaronder kon plaasvind. Sondae is drie dienste gehou, en soms ook op Woensdag- en Saterdagaande. Kollektes is gereeld gehou, maar die opbrengs was klein omdat die trekkers feitlik geen inkomste gehad het nie. Die lidmate in Hendrik Potgieter se laer het vrywillig tot eerwaarde Smit se onderhoud bygedra.

    Bidure het dikwels plaasgevind. Nagmaal is elke drie maande gevier, maar dikwels was daar geen wyn nie en is Nagmaal net in die gees gevier. Nadat aanvalle afgeslaan is, en ook ná oorwinnings, is dankdienste gehou; ‘n Franse natuurkundige, A. Delegorgue het na een kommando as ‘n “voorttrekkende bidstond” verwys.

    Huweliks- en doopregisters is aangelê. Voor hulle kon trou, moes jong mense katkiseer. Hulle moes ‘n deeglike kennis hê van die Bybelgeskiedenis, en die vrae en antwoorde van die Heidelbergse kategismus van buite ken. Die Bybel en ander geestelike boeke was by ander kosbaarhede in die wakis. (Dit alles volgens Op Trek (deur J. Celestine Pretorius, redakteur, André Malan, Alana Bailey, Sandra Saayman, H.S. (Tia) Hugo en J.F. (Joey) Wilmans)

    справка в бассейнлобановский александр дети

  • By die uitspanplek

    By die uitspanplek

    Die trekkers het volgens Op Trek (deur J. Celestine Pretorius, redakteur, André Malan, Alana Bailey, Sandra Saayman, H.S. (Tia) Hugo en J.F. (Joey) Wilmans) in groepies getrek en gekampeer omdat daar nie weiding vir almal se vee was nie. Sulke groepe het oor en weer gekuier, koffie gedrink en soms saamgeëet, soos op Nuwejaar.

    Wanneer gevaar dreig, het die geselskappe gekonsolideer. Die meeste trekkers wat in vyandelikhede dood is, se waens was in klein groepies uitgespan en nie in ‘n laer saamgetrek nie. Tog was daar hardkoppiges wat nie in groot laers wou saamtrek nie. Die klassieke vorm vir die walaer was die sirkel, met soms ‘n kleiner sirkel binnekant vir beskerming van die vroue en kinders.

    Omdat hulle goeie jagters was, was daar altyd vleis, maar dit moes gesout of gepekel word om te hou. Een resep vir pekel was 6 bottels water, 1½ pond sout, ½ pond bruin suiker, ½ ons salpeter, ½ ons potas wat saamgekook word, en dan nog speserye na smaak.

    Ander kos was moeiliker bekombaar. Middele soos meel, koffie, tee, suiker en rys is wel saamgeneem, maar rys en brood is later net vir siekes gegee. Soms is lank genoeg oorgestaan om landerye te begin, want behalwe die implemente het saad, stiggies en moere saamgereis. Ook is koring, mielies, soetriet, piesangs, patats, heuning en pampoene van swart mense geruil. By laasgenoemde het hulle sorghum leer eet.

    Sout was skaars en wanneer hulle by ‘n soutpan verby is, is ‘n groot voorraad opgelaai. Koffie en tee is algemeen gedrink; die koffiebone is by smouse gekoop. Vir vuurmaak is ‘n tonteldoos gebruik, want vuurhoutjies was daar nog nie. Ook is bietjie kruit op ‘n droë lappie gegooi en ‘n klip gebruik om ‘n vonk mee te slaan.

    Onontbeerlik vir die vroue was die wit kappies met gestyfde rande wat hulle teen die son, wind en weer moes beskerm. Dit was byna ‘n skande om deur die son verbrand te wees. Kappies maak was ‘n fyn kuns; vir die rande was sulke fyn stekies nodig dat die vroue buite in die son moes sit en werk. Die rokke was lank en het net bokant die grond gehang.

    Naalde was kosbaar. Soms is ure gesoek na ‘n naald wat geval het. As die punt afbreek, moes ‘n nuwe punt op ‘n klip geslyp word. Mooi borduurwerk is soms gedoen. Verder is kerse gemaak, seep gekook, velle gelooi, rieme gebrei, velskoene gemaak en swepe gevleg. Swepe, sambokke en rieme moes snags weggebêre word anders het hiëna’s nadergesluip en dit opgevreet!

    In groot laers was die omstandighede soms haglik. Weens diefstalgevaar moes die trekkers die vee partykeer in die laer injaag, wat die ongerief vererger het. By die laers en uitspanplekke was daar streng maatreëls vir sanitasie, verwydering van afval en die voorsiening van skoon water.

    Die meeste trekkers het hul eie “huisapteke” saamgeneem. Hulle het groot waarde geheg aan wit-, rooi- en bruindulsies wat hoofsaaklik uit ‘n alkoholoplossing van kaliumasetaat bestaan het. Ander middels was kasterolie vir ‘n ongestelde maag, wonderessens vir slegte spysvertering, Hoffmans- Haarlemmer- en versterkdruppels, soetolie en dergelike meer. Baie van die middels was net ‘n troos. As een middel nie help nie, is maar ‘n volgende ingegee. Die siektes wat die meeste voorgekom het, was masels en “koors”.

    свет в спальнетопкарго отзывы

  • Op die trekpad

    Op die trekpad

    Groot TrekDie trekkers was heeltemal afhanklik van die trekosse en het hulle goed opgepas. Snags is soms groot vure gemaak om wilde diere weg te hou. ‘n Span het gewoonlik uit twaalf tot sestien osse bestaan, en elke os het sy eie naam gehad. In Tregardt se trek was daar ‘n Ribbok, Somer, Friesland, Rooiland, Wiegeland, Robbert, Duiker, Joeman, Vryman, Liefhebber, Witbol, Fluit, Witsenberg, Tiegerberg, Blouberg, Regter en Roman. Elke os het ‘n vaste plek in die span gehad. Links van die wadrywer op die wakis was die hotkant en regs die haarkant. In ‘n span van 12 was daar dus ‘n hotvoor, haarvoor, hotnaasvoor en haarnaasvoor, hot-op-ses, haar-op-ses, die hot- en die haarnaasagter, en die hotagter en haaragter.

    Volgens Op Trek (deur J. Celestine Pretorius, redakteur, André Malan, Alana Bailey, Sandra Saayman, H.S. (Tia) Hugo en J.F. (Joey) Wilmans) was die snelheid van die ossewa gemiddeld ongeveer 5 km per uur. As die reis voorspoedig was, kon ‘n trekker tot 32 km per dag aflê. Die osse moes gewoonlik rus nadat hulle so drie uur lank getrek het. ‘n “Skof” is dan afgelê.

    Teen dagbreek het die sweep reeds vir die oggendskof geklap. Op ‘n baie warm dag is daar nie in die hitte getrek nie, en is die osse uitgespan. Teen laatmiddag is daar weer ‘n skof getrek. As die maan helder is, en daar nie te veel leeus was nie, is soms ‘n nagskof afgelê.

    Elke wadrywer het ‘n sweep gehad. Die bamboesstok was meer as vier meter lank en die sweep self minstens vyf. Voor aan die punt van die sweep was die voorslag (‘n dun wildsbokvelriempie) van minder as ‘n meter lank.

    Die trekpad het baie gevare en ontberings opgelewer: donderstorms, haelbuie, ysige winternagte, versengende hitte; roofdiere, slange en giftige insekte. Waens wat omval, byvoorbeeld teen ‘n steilte of in ‘n drif, of selfs wanneer die osse op loop sit daarmee, het groot skade veroorsaak. Die veld was soms so ruig dat die mans met byle ‘n pad vir die wa moes oopkap.

    Verskriklik was dit as sulke ruigtes of die laer aan die brand raak. Op 2 Junie 1839 het daar ‘n brand in die laer van Jacobus Potgieter uitgebreek en is die ganse laer in as gelê. Die trekkers het net die klere aan hul lyf oorgehou, sommige nie eers ‘n hoed nie. Die groot hoeveelheid kruit op die waens het veroorsaak dat die laer heeltemal uitgebrand het. Vier mans en ‘n paar kinders het omgekom.

    Twee van die grootste hindernisse op pad was die Oranjerivier en die Drakensberge. Party het die Oranje oorgesteek by Buffelsvlei naby die huidige Aliwal-Noord en ander trekke by Zanddrif. J.H. Hatting vertel dat hulle eers die waens met vlotte oorgeneem het, daarna die vrag en die kleinvee. Die beeste moes maar self deurswem. Uiteindelik is die vroue en kinders oorgeneem. Onder die sing van “Komt! treên wij dan gemoedigd voort” (Gesang 20 vers 9) het hulle die oorkant bereik.

    Voordat die waens in 1837 na Natal is, het die mans die Drakensberge goed verken. Wildspaadjies was soms ‘n aanduiding waar waens kon ry. Sterk rieme van buffelvel is aan die waens vasgemaak en die mans het met alle mag aan die bergkant van die waens gehang om te voorkom dat hulle afstort. Om te keer dat die waens op loop raak, is remskoene gebruik, en om die vaart verder te stuit, is soms takke aan die agterstel vasgemaak.

    пинетки носочкиtopcargo отзывы

  • Voorbereidings vir die Trek

    Voorbereidings vir die Trek

    Die meeste van die ongeveer 10 000 Afrikaners wat getrek het, was van die distrikte Graaff-Reinet, Uitenhage, Somerset en Cradock, enkeles uit Swellendam, Beaufort-Wes en Grahamstad, en ‘n paar gesinne uit Colesberg. Die meeste trekkers het uit vrees vir maatreëls van die Britse bewind in die geheim vertrek. Plase en huisraad is op vendusies verkoop, maar omdat soveel grond tegelyk op die mark gekom het, was die pryse belaglik laag. Spekulateurs het boere soms aangemoedig om te trek sodat hulle goeie grond goedkoop in die hande kon kry.

    Volgens Op Trek (deur J. Celestine Pretorius, redakteur, André Malan, Alana Bailey, Sandra Saayman, H.S. (Tia) Hugo en J.F. (Joey) Wilmans) was die ossewaens 3,6 tot 4,5 meter lank, en 80 tot 100 cm. breed. Omdat die waens hout-asse gehad het, was die gemiddelde vrag van 1600 tot 1800 kg.

    Die onderdele kon onafhanklik van mekaar beweeg, wat verhoed het dat die wa breek as dit oor ‘n groot rots of miershoop gery of in ‘n diep gat beland het. Die waens kon ook uitmekaar gehaal word om oor ‘n hoë berg of groot rivier te vervoer. Om die houtwerk te beskerm, is die waens geverf — buite gewoonlik donkergroen, binne dikwels blou.

    Kenmerkend van die wa was verder die kakebeenvorm, die wiele in kommetjievorm (omdat hulle sterker was as die gewone regaf wiel) en die kaptent van bamboesstokke of bondels latte waaroor ‘n seildoek geplaas is wat met byewas of olie behandel is om dit waterdig te maak. Wanneer deur digte bosse of doringbome getrek is, is wildsvelle oor die tentkap vasgemaak om skeure te voorkom. Die wakis op die buikplank was sit- én bêreplek.

    Weens die min plek is baie goed in die Kolonie agtergelaat. Gewoonlik is ‘n katel op die wa oorkruis met rieme gespan en voorrade en opvoubare meubels rondom gerangskik. Op die waens was verder klere, komberse en ander beddegoed, meel en onbederfbare kos soos biltong, beskuit en droë vrugte, daarby seep, kerse, leerware soos skoene en swepe, ekstra onderdele vir die waens, en lood en kruit om mee te skiet.

    Die meeste het met meer as 135 kg kruit die reis aangepak. Omdat die Britse regering die Trekkers nie wou toelaat om met skietgoed die land te verlaat nie, en Engelse patrollies die waens tot by die Oranje laat visenteer het, moes smokkelplanne bedink word. Waens het soms twee buikplanke gehad. Die boonste was 15 cm. bokant die onderste, en tussen die twee is lood en kruit weggesteek.

    Soms is die ammunisie, in bokvelsakke toegewerk, met ‘n betroubare persoon vooruit gestuur, wat dit langs die pad begrawe het. Een keer het ‘n vrou ‘n patrollie bemerk, hul sak kruit tot by die kampvuur gesleep, ‘n velkombers oorgegooi en bo-op gaan sit. So het sy die kruit gered, hoewel dit maklik kon ontplof.

    Saam met die waens was vrygestelde slawe, maar sommige het weggeloop. Die oud-slawe was dikwels saam met die wit mense slagoffers van aanvalle. Verder het die trekkers hul diere saamgeneem — nie net beeste, bokke en skape nie, maar ook honde, katte, hoenders en eende. Die Tregardts is soggens deur hanegekraai gewek. Hans de Lange het ‘n mak bobbejaan gehad wat volgens oorlewering selfs kon toulei! Die versorging van die diere was ‘n belangrike deel van die dagtaak. Verliese is soms gely weens allerlei siektes en veldbrande.

    onlineЛобановский Харьков

  • Oorsake van die Groot Trek

    Oorsake van die Groot Trek

    Daar is drie keuses vir die grensboer: “Ons moet óf weghardloop, óf stilsit en ons kele laat afsny, óf ons moet verdedig wat ons het.” Dit was in 1825 die woorde van Andries Stockenstrom in die drosdy van Graaff-Reinet teenoor aan twee sendelinge van die Londense Sendinggenootskap (John Philip en William Wright) en ‘n liberale Britse setlaat Thomas Pringle).

    Stockenstrom (1792-1864) was landdros en sou in 1828 in Grahamstad as kommissaris-generaal van die oostelike provinsie word. Hermann Giliomee beskou hom as die grootste Afrikaner van die negentiende eeu. Anders as die ander goed opgevoede amptenare het hy homself “Afrikaner” en “Boer” genoem. Hy was volgens Giliomee in Die Afrikaners ‘n eerlike man met ‘n vurige, onafhanklike gees en kon geen skynheiligheid verdra nie.

    Vir hom was weghardloop onaanvaarbaar, en hy het tien jaar later die Groot Trek veroordeel. Hy het egter die opvatting verwerp dat die burgers nie die reg het om hulleself te verdedig nie. Vir hom was daar twee kernwaardes, naamlik waarheid en strenge en gelyke geregtigheid.

    Sy gespreksgenote het Stockenstrom probeer stilmaak deir te sê dat die koloniste geen reg het om in die grensgebied te wees nie. Stockenstrom het geantwoord dat die Britte hierdie beginsel meer as elke ander nasie verontagsaam het.

    Tog was die Groot Trek nie ‘n geval van weghardloop nie, sê Giliomee.Dit was ‘n goed beplande massa-opstand teen ‘n ondraaglike gebrek aan sekuriteit. Die trek het verskeie oorsake gehad, maar hulle kan opgesom word as ‘n gebrek aan grond, arbeid en veiligheid.

    Die grensboere het al hoe minder geweet hoe om op te tree teen rondlopers en veediewe. Baie het swaar verliese weens veediefstal gely en het toenemend vir hul lewens gevrees. In sekere dele was daar feitlik geen regeringsgesag nie. Die sesde grensoorlog (1834-1835) was vir die burgers ‘n geweldige skok. Hulle kon nie glo dat ‘n Xhosa-inval op so ‘n groot skaal moontlik was nie. Die hele grensgebied was in ‘n toestand van onrus.

    Die dryfveer vir die trek word opgesom in ‘n opskrif van A.J. Böeseken en D.W. Krüger in Drie eeue: “Daar was geen geloof in ‘n beter toekoms in die Kolonie nie.” Die skrywer F.A. Venter laat in sy roman Geknelde land (1960) sy hoofkarakter, Rudolf Dreyer wat eers kwaai teen die trek was, sê: “Hier sal ons altyd slawe bly. Hier sal ons altyd vir die swarte werk. Ons sal ons lewens hier nooit seker wees nie.” (Hy gebruik ‘n ander woord vir swarte.)

    Grensboere het kommissies aangestel wat die moontlikhede vir ‘n rustiger lewe elders moes ondersoek. ‘n Verkenningstrek onder Hendrik Scholtz het die Soutpansbergstreek verken, ‘n tweede onder Jan Andries Pretorius het ongunstig gerapporteer oor Damaraland, en die derde onder Pieter Lafras Uys het einde 1834 teruggekom met ‘n besonder gunstige verslag uit Natal.

    Binne twee jaar daarna het die uittog van die Voortrekkers begin. Destyds is hulle Emigrante-Boere genoem. Die naam Voortrekkers is van later en is in 1840 die eerste keer gebruik. Die naam Afrikaner was darem ingeburger; Louis Tregardt skryf in sy dagboek Africaander en Affrikaanders. Andries Pretorius noem ds. G.W.A. van der Lingen van die Paarl in 1838 in ‘n brief een waare Afrikaan, terwyl ‘n leidende Afrikaner, C.J. Brand, aan Pretorius skryf dat hy Afrikaander is.

    недорогие люстры потолочныеДанильченео

  • Taaltoestand aan die Oosgrens voor die trek

    Was die regering se taalmaatreëls ‘n oorweging vir die trek? Blykbaar nie. C.F.J.Muller beskryf in Die oorsprong van die Groot Trek die taaltoestand in die grensdistrikte en -dorpe vóór die trek. Op die platteland het al hoe meer Setlaars Afrikaans begin leer (behalwe in die Setlaarsdistrik Albanie) en is in die Afrikaanse gemeenskap opgeneem.

    By gebrek aan ander kerkgeriewe het hulle noodgedwonge lid geword van die NG Kerk, waar die Skotse predikante hulle gou laat tuis voel het. In Port Elizabeth en Grahamstad is Afrikaners, soos in die Kaapse Skiereiland, in die Engelse gemeenskappe opgeneem. Kinders van Afrikaners is daar meer dikwels na Engelse skole gestuur, waar hulle vlotter en beter Engels leer praat het, en waardeur dit vir hulle makliker geword het om met Engelse te trou.

    Op die grensdorpe het Afrikaners en Engelse mekaar ontmoet en beter leer ken. Hulle het mekaar se taal aangeleer en gemeenskaplike probleme bespreek. Afrikaans was die algemene omgangstaal en Nederlands die skryftaal, hoewel Engels in die staatskantore veld gewen het. Briewe van hoër beamptes van Grahamstad en Kaapstad was in Engels; amptelike kennisgewings was in Nederlands en Engels.

    Die korrespondensie uit die platteland was in ‘n taalvorm tussen Afrikaans en Nederlands. Die briewe en rapporte kon moeilik vertaal word en het soms die amptenare grys hare gegee. Partykeer moes ‘n oorwerkte amptenaar uit sy karige salaris ‘n vertaler huur. Behalwe in Kaapstad, Grahamstad en Albanie was Hollands vóór die Trek toonaangewend ondanks Somerset se proklamasie. Sonder Hollands kon die owerheid nie die dorpe en distrikte administreer nie. Die veldkommandante en veldkornette se Hollandstaligheid moes noodgedwonge aanvaar word, skryf Muller, “want anders sou die ganse raamwerk van die plaaslike bestuur in duie stort”.

    Selfs ou dorpsbewoners soos Piet Retief en Gerrit Maritz het Engels blykbaar nooit heeltemal bemeester nie. Engels kon hulle verstaan en lees, en waarskynlik kon hulle dit redelik skryf, maar om ‘n ietwat ingewikkelde betoog daarin af te steek sou nie maklik gaan nie.

    Dieselfde geld vir Piet Uys, hoewel hy as renperdeienaar en burgeroffisier die vriend van baie Britse offisiere was. Op die meeste Oosgrensdorpe, selfs die kleinstes in die Karoo, het Engelstaliges gewoon. Baie beroepslui was Engels, maar kon Afrikaans met kliënte praat.

    Die Anglisasiebeleid was nog geen grief nie, en Voortrekkers het dit byna nooit genoem nie. Hulle was ontevrede omdat skole net Engels was, maar die meeste het hul kinders nie lank laat skoolgaan nie, of private onderwysers gebruik. In die kerk het so min lidmate Engels geken dat die Skotse predikante nie gehoor gegee het aan regeringsinstruksies om hulle Engels te help leer nie.

    Maar voor die Trek was daar tekens dat Engels begin veld wen het ten koste van Afrikaans en Nederlands, veral in die staatskantore, ekonomiese en beroepslewe. Nadat duisende Afrikaners na die noorde getrek het, het Engels in die Oos-Kaap gevorder. Afrikaanse bruin mense het hul taal behou; daar was min sosiale omgang met Engelse blankes.

    online freeлобановский александр дочь

  • Peiling oor volkstaat op Beeld-webwerf

    Peiling oor volkstaat op Beeld-webwerf

    Nuwe berig:

    {jathumbnail off} prinsevlagDie meningspeiling oor ‘n Afrikanervolkstaat op Beeld se webwerf is gister gesluit met ‘n oorweldigende meerderheid wat óf heeltemal ten gunste óf voorwaardelik ten gunste van ‘n volkstaat is. Die finale stemming in die referendum-om-onafhanklikheid-in-die-kleine lyk soos volg:

    Sou jy dit oorweeg om in ‘n volkstaat te bly?

    Ja: 56% 6191 stemme

    Nee: 27% 2941 stemme

    Dit hang af: 17% 1912 stemme

    ‘n Rubriekskrywer van Beeld, Pieter du Toit, het dit op hom geneem om die koerant en webwerf se lesers te betig oor hul steun vir ‘n idee wat hy as “doogebore” beskou. Du Toit se rubriek, Volkstaat hou g’n heil in, het ontsteltenis onder sommige lede van die Vryheidsfront Plus veroorsaak omdat Du Toit se halsstarrige verdediging van die status quo vir hulle “werklikheidsvreemd” aandoen.

    ‘n Lewendige bespreking met waarskynlik die meeste deelnemers ten gunste van Afrikaneronafhanklikheid vind tans op sowel die kommentaarafdeling van Pieter du Toit se rubriekbladsy as op dié bladsy op praag.co.za plaas.

    Kenners is dit eens dat die skielike uitbarsting van ‘n volkstaatdebat in die blaaie van Beeld, wat as ‘n hoofstroom-, liberale koerant beskou word, swanger aan politieke implikasiese vir Afrikaners én die land in sy geheel is. Die politieke debat in Afrikaans en in Engels in Suid-Afrika loop hiermee ook dermate uiteen dat ‘n mens reeds van “twee lande”, ‘n Afrikaanse en “Engelse, Mzansiese” kan praat.

    Eerste berig: Maandag, 11 Januarie 2010 14:32

    Die webwerf van die Johannesburgse dagblad Beeld, beeld.com, hou vandag op hul voorblad ‘n elektroniese meningspeiling met die vraag: “Sou jy dit oorweeg om in ‘n volkstaat te bly?”

    Sommige lesers sien die peiling as ‘n referendum-in-die-kleine oor Afrikaneronafhanklikheid en moedig hul vriende en kennisse aan om “Ja” te stem. Tot dusver het lesers só gestem:

    Ja: 54% 2346 stemme

    Nee: 27% 1193 stemme

    Dit hang af: 19% 814 stemme

     

    тамбов пеногенераторы,Олександр Васильович Фільчаков

  • Transformasie bevorder rassisme

    Johann WingardVanweë ons lang geskiedenis van konflik kan dit nie ontken word dat diep gewortelde spannings tussen Suid-Afrika se volksgroepe steeds heers en vir baie dekades nog sal heers nie. Daardie spannings heers reeds vir tweehonderd jaar en dateer terug na die eerse Xhosa-oorlog in 1811, waarna nog agt volwaardige oorloë in die Ooskaap gevolg het, die laaste in 1879. Die ANC-regering probeer nou om die inherente psige van sy landsburgers deur hardhandige maatreëls te onderdruk deur rassisme te kriminaliseer en as die grootste sosiale sonde te verhef – selfs groter as gewapende roof en verkragting.

    Tydens en ná die Groot Trek is die Oosgrensoorloë opgevolg deur oorloë tussen Boere en Zoeloes en tussen die Boere en Basotho’s, die Matabeles asook onderlinge gevegte tussen die verskillende swart stamme. Net toe dit lyk of mense in vrede begin saamleef, kom die Britte met hul oorloë teen die Zoeloes en die Boererepublieke, wat die hele spul weer beduiwel het. Al hierdie oorloë was gewelddadig, en die vrouens en kinders is nooit gespaar nie. Dit het gepaardgegaan met haat, wrewel en wantroue tussen volksgroepe wat as rassisme en xenofobie manifisteer en wat in die bloed van die land se burgers ingekruip het.

    Diepgaande haat en vooroordele het deel van mense se psige geword. Dit is van geslag tot geslag oorgedra. Swartes het die Boere gehaat en andersom. Niemand het die Engelse vertrou nie. Zoeloes het neergesien op die Sjangaans en die Xhosas is as die opperste skelms uitgekryt. Die arme Boesmans is tot die sandduine verban. Sedert 1994 het Zimbabwiërs, Nigeriërs, Mosambiekers en Somaliërs die teiken van vreemdelingehaat in die groot stede geword, wat selfs tot gewelddadige opstande gelei het.

    Die grensoorlog in Angola en SWA is deur baie swartmense as hul vryheidstryd beskou, terwyl die blankes dit as ‘n stryd teen die kommunisme gesien het. Dit het die antagonisme tussen volksgroepe verder verhoog.

    Hierdie bloedige konflikte is deur sosioloë as ‘n beskawingskonflik beskryf wat nooit tot ‘n einde sal kom nie. Dit was nog altyd in inheemse stamme se aard om mekaar se weiding en vee te roof. Paraatheid was die enigste werkbare strategie om die plundertogte aan bande te lê – baie soos Israel en die Palestyne wat dieselfde grondgebied moet deel.

    Maar ná 1994 is Afrikaners se paraatheidsvermoëns drasties ingekort. Die beskermingsdienste is getransformeer, die kommandostelsel is afgeskaf en wapenwetgewing toegepas om burgers te ontwapen. Sedertdien het terreur weer losgebars en duur onverpoosd voort, wat weer ‘n nuwe antagonisme tussen wit en swart laat opvlam het. Afrikaners voer daagliks ‘n oorlewingstryd teen bendes wat roof, moor en verkrag, presies soos in die Ooskaap van vroeër. Armoede, werkloosheid en misdaad word bygesleep om die swart-op-wit en swart-op-swart geweld te verduidelik, maar daar word geswyg oor ander Afrikalande waar groter werkloosheid en armoede bestaan.

    Eenrigtingrassisme het ‘n gerieflike politieke begrip geword. Volgens die meeste swartmense kan rassisme per definisie slegs wit-op-swart wees, omdat swartes “nooit meerderwaardig teenoor wittes sal voel nie”. Die rassesolidariteit tussen swartmense is veral treffend wanneer ‘n swart bestuurder weens onbekwaamheid afgedank word. Hiervoor word die swart bestuursforum (BMF) ingespan met die wete dat iets soos ‘n wit bestuursforum polities onbestaanbaar is. Gelukkig word Solidariteit en Afriforum se bestaan nie bevraagteken nie en kan hulle daardie rol vervul en doen hulle dit ook wel deeglik.

    Nou hoe gemaak in ‘n demokratiese land met sy veelgeroemde liberale grondwet?

    Teen die agtergrond van die land se geskiedenis is dit gou duidelik dat ‘n totale gebrek aan insig tydens die opstel van die grondwet geopenbaar is. Daar is eenvoudig nooit rekening gehou met die werklikheid van die kultuurklowe tussen landsburgers nie.

    Sport en die ekonomie is twee middelpuntsoekende kragte wat die samelewing bestaande uit alle rassegroepe probeer saambind, en dikwels daarin slaag om ‘n mate van samehorigheid te bewerkstellig. Maar dan word die goeie uitwerking daarvan vernietig deur politieke inmenging soos kwotas, rasseteikens en ander ideologiese kwessies soos transformasie.

    Vir veral Afrikaners is integriteit die hoeksteen van hul sportondersteuning – integriteit by die kies van spanne, afrigters en administrateurs. Afrikaners sal dikwels ‘n swart krieketspeler soos Loots Bosman verkies bo byvoorbeeld ‘n sukkelende Albie Morkel sodat plek gemaak kan word vir nog ‘n bouler soos Abdullah Ebrahim. Dit gaan dus nie oor ras nie, maar oor gehalte-integriteit om die teenstaanders te kan oorrompel.

    Rassisme kom tot uiting waar historiese vooroordele en gedragspatrone tussen rassegroepe opduik as een groep sy wil op die ander wil afdwing. Die antagonisme tussen groepe, wat inherent in die emosionele samestelling van die meeste swartmense en Afrikaners bestaan, lê baie naby aan die oppervlak van hul psiges. Tydens politieke gesprekke tussen groepe kom hierdie antagonisme tot uiting – lees gerus die woernaalgesprekke op die internet, waar die suiwerste vorm van rassisme tussen wit en swart daagliks plaasvind.

    Die enigste oplossing om sulke uitings van rassisme te verhoed, is dat een rassegroep nie sy wil op die ander sal afdwing nie. Solank transformasie, SEB, regstellende aksie en kwotas landsbeleid is, sal rassisme dus die onvermydelike uitvloeisel daarvan wees. Die hele beleidsraamwerk, waarvoor geen juridiese fundering bestaan nie, plaas die fokus op rasseverskille en voorkom enige vorm van versoening.

    Die kriminalisering van rassisme is dus ‘n vorm van magsmisbruik omdat dit ‘n onregmatige vorm van onderdrukking van normale menslike emosies verteenwoordig.

    потолочный светильникДанильченко Юрий Брониславович