Karel Combrinck: Rom, rom rom, so kom ons om

Deur die eeue is die Europese beskawing telkens deur toestromings of invalle uit ander wêrelddele bedreig. Tot met die twintigste eeu was hierdie toestromings so te sê deurlopend beperk tot bevolkings met min of meer dieselfde etniese aard en kenmerke. Sedert die middel van die twintigste eeu is dit nie meer so nie en is die vloedgolwe van werksoekers of asielsoekers of wat-ook-al-soekers net nie meer kultureel assimileerbaar nie. Van geval tot geval, het die Europese beskawing op verskillende maniere gereageer teenoor bedreigings van buite, maar meesal het hulle daarvoor geswig.

Hoewel die linksliberale engeltjies hulle vlerkies laat fladder en histeriese gilletjies laat hoor by die aanhoor van woorde soos «toestroming» of «besetting» (of «invasie», Hans!), of enige ander vergelyking tussen die groot volksverskuiwings (Völkerwanderungs) van die verlede en die huidige situasie, bestaan daar talle ooreeenkomste tussen die toestand in Europa vandag en veral dié voor die val van Rome. Die linkse engeltjies argumenteer dat die asielsoekers, vlugtelinge en fortuinsoekers Europa vandag in vrede binnestroom en nie met geweld nie, maar die resultaat bly uiteindelik dieselfde. Die «vlugtelinge» het teen hierdie tyd al goed agtergekom dat hulle Europa kan beset sonder om ‘n skoot te vuur.

Teen die aanvang van die vyfde eeu was Rome ‘n slympoel van morele, militêre en politieke verval. Die dekadente heersersklas het totaal kontak met die werklikheid verloor en het haas geen weerstand meer probeer bied teen die druk wat die Romeinse ryk uit alle oorde bedreig het nie. Inderwaarheid is hulle gefassineer deur die «barbaarsheid» wat hulle lewensruim begin binnedring het, want op ‘n bepaalde manier het dit darem ‘n soort lewenskragtigheid verteenwoordig vir ‘n gemeenskap wat in groot mate lewensat geraak het. ‘n Soort selfmoordsindroom het hom van die Romeinse bevolking, veral die heersersklas, meester gemaak.

Een van die redes vir die ondergang van Rome was die eindelose reeks van, meesal, nuttelose oorloë wat hulle in die voorafgaande jare gevoer het teen alles wat leef en beef. Die parallel met moderne Europa is weereens duidelik, ‘n eindelose reeks oorloë wat uitgeloop het op die groot oorloë van 1914-18 en 1939-45 wat die Europese bevolkings ongeveer wit gebloei het. (D.w.s. dié wat hoegenaamd nog wit is). Vandaar dat hulle nou dink hulle kan hulle verswakte geenpoel met Afrikane en Arabiere aanvul.

Die barbare het dus die Romeinse ryk meesal sonder stamp of stoot of teen halfhartige Romeinse weerstand oorrompel: Gote, Vandale, Saksers, Swabiërs, Friese, Jute, Franke, Hunne, Boergondiërs en Lombarde. ‘n Algemene praktyk was dat die Romeine probeer het om die barbare met somme geld asook geskenke van uitgebreide grondgebied af te koop ten einde hulle te oorreed om hulle strooptogte te staak. Dit het tog nie verhoed dat die Gote Rome in 410 in puin gelê het nie. Die Oos-Romeinse keiser, Theodosius, het selfs sy kleindogter as bruid aan Attilla geskenk en sy eie dogter Aelia Galla Placidia was getroud met die koning van die Gote.

Vergelyk hiermee die Europese Unie wat nou 3 miljard euro aan Turkye gaan betaal, asook visumvereistes gaan verslap sodat Turkye die «toestroming van vlugtelinge na Wes-Europa kan help stuit». Nou wat op aarde die Turke verhoed om, soos die Hunne en Vandale van ouds, die geld te vat en tog niks omtrent die vlugtelingprobleem te doen nie, sal niemand weet nie. En nog minder sal iemand weet hoe ‘n mens die toestroming van immigrante hok slaan deur die verslapping van visumregulasies. Feit is, dis net ‘n foefie om die indruk te skep dat iets aan die saak gedoen word.

Vir baie jare reeds voor die inploffing van hulle ryk het die Romeine gebruik gemaak van nie-Romeinse slawe om hulle werk te doen en van nie-Romeinse soldate om hulle te verdedig. Meeste van hierdie soldate was juis sg. «barbare », soos onder meer die Gote en die Galliërs wat vir letterlik eeue die swaartepunt van die Romeinse leër uitgemaak het. Die Oos-Romeinse ryk het selfs Hunne as huursoldate gebruik. Vergelyk hiermee die miljoene vreemde werkers wat Wes-Europa die afgelope dekades binnestroom. Die «gelukskoot vir Duitsland», waarvan mev Merkel praat, is duidelik net goedkoop arbeid vir Duitse nywerhede. Hoeveel vetkatte wêreldwyd ry nie reeds met BMW’s en Mercedes-Benze wat deur derdewêreldarbeid aanmekaar gesit is nie.

Ná die finale induiestorting van die Wes-Romeinse ryk, teen die einde van die vyfde eeu, was daar van regering nie meer sprake nie en het totale wanorde ingetree. ‘n Menigte Germaanse stamme onder leiding van hulle onderskeie koninkies en stamhoofde het maar sake onder mekaar uitgespook. Mettertyd het ‘n Germaanse stam, die Franke, egter daarin geslaag om die oorhand te verkry nadat hulle inderdaad grootliks in die Latynse kultuur opgeneem is, wat in daardie stadium die gedaante van Frans begin aanneem het. Die belangrike punt is dus dat hierdie «barbare» wel vatbaar was daarvoor om in die Westerse, christelike kultuur opgeneem te word, met die uitsondering van die Hunne wat Mongole was en van wie daar in elk geval geen spoor in Europa oorgebly het nie.

‘n Duisend jaar na die val van Rome het dieselfde lot ook Konstantinopel, die hoofstad van die Oos-Romeinse ryk (Bisantium) te beurt geval en min of meer om dieseselfde redes. In 1453 het die Turke Konstantinopel sonder veel moeite ingeneem en so ‘n vastrapplek op die Europese vasteland verkry wat hulle tot vandag toe nog het en waarvandaan hulle die Wes-Europese samelewings eeue lank onverpoosd kon bedreig.

Die val van Rome en van Konstantinopel het ook die einde beteken van die christelike beskawings in Noord-Afrika en in Klein Asië (vandag Turkye). Ook die einde van ou christelike stede soos Alexandrië, Efese, Pergamum, Tarsus en Antiochië. In die vierde eeu n.C. was die christenbevolking van Noord-Afrika groter as dié van die res van die destyds bekende wêreld altesaam. Hiervan het niks oorgebly nie.

Daar was tog ook enkele gevalle waar die Europese beskawing sy rug teen indringers styf gemaak het. So het die generaal Aetius, half Romeins en half Goties, met ‘n mengelmoesleër van Romeine, Gote, Franke, en Boergondiërs in 451 die Hunne by die Franse stad Troyes oortuigend verslaan. In 732 het Karel Martel die Arabiese invallers wat Frankryk vanuit Nood-Afrika deur Spanje binnegedring het, by die stad Poitiers voorgekeer en verpletter. Soortgelyk was die oorwinning van ‘n Europese alliansie teen die Turke by die groot seeslag van Lepanto in 1571, asook die oorwinning van die Oostenrykers, weer teen die Turke, voor die poorte van Wene in 1683.

Maar ongelukkig is hierdie gees sedertdien nie konsekwent in Europa gehandhaaf nie. Nadat die Engelse in die laaste wêreldoorlog hardnekkig weerstand gebied het teen die Duitsers wat hulle ook as barbaarse invallers beskou het («the Hun»), laat hulle toe dat Pakistani’s en Nigeriërs hulle land letterlik beset. En daar is vandag meer Turke, Afrikane en Arabiere in Europa as op enige ander tydstip in die geskiedenis en hulle word elke dag net nog meer. Kortom het ons vandag weer ‘n soort situasie soos voor die val van Rome toe ‘n heersersklas te dekadent en lamlendig was om ‘n voet te versit om hulle eie lewens en beskawing te verdedig. Inderwaarheid het hulle vrotsigheid toe, soos nou, ‘n lugleegte geskep wat die «barbare» van buite die ryk ingesuig het. Die rede vir die val van Rome was nie soseer die mag van die barbaarse Germaanse, Slawiese en Turkse stamme wat hulle uit die Noorde en Ooste bedreig het nie, maar hulle eie ruggraatloosheid en lamsakkigheid. Dit behoef geen besondere wysheid, insig of geleerdheid nie, om te sien dat Europa vandag in dieselfde situasie verkeer.

Tans is dit hoofsaaklik die probleem dat die jongste vloedgolf immigrante, oorwegend Moslems, sy dit dan nou vlugtelinge of nie, die christelike geloof en beskawing net nooit sal aanvaar nie. Hulle is onopneembaar en sal dit bly tot in lengte van dae. In Engeland is die poging om immigrante in die Engelse samelewing te integreer jare gelede reeds prysgegee. Vandag streef die Engelse die sosiale model na van gemeenskapsvorming. Daar word dus nie meer getrag om indiwidue in die Engelse samelewing op te neem nie, as’t ware van hulle «Engelse» te maak nie, maar om die vestiging van verskillende etniese en godsdienstige gemeenskappe binne die landsgrense aan te moedig. In Engeland het hierdie program nou al sover gevorder dat daar inderdaad moslemgeregshowe is wat sake tussen Moslems beslis. En ons weet natuurlik almal van die gebiede in Engeland (no go areas) waar die Britse regering, polisie ens net nie meer toegang het nie.

Die stelsel van integrasie het dus jammerlik misluk. Dit is net ‘n kwessie van tyd voordat die community model ook misluk want, soos enige redelike intelligentge mens weet, water en olie het die eienskap dat hulle nie meng nie.

Die jongste gebeure in Europa het onmiskenbaar bewys dat hierdie vloedgolf uit die moslem- en derdewêreld net geen etniese, kulturele of godsdienstige affiniteit met die Westerse beskawing het nie. Die sg. Siriese «vlugtelige» gaan trouens uit hulle pad om hulle veragting vir Westerse bekawingsnorme te kenne te gee: massaverkragtings van vrouens en meisies, die besoedeling van paaie en openbare plekke , beskadiging van eiendom en wat nog meer. Die jongste berigte dui daarop dat in Duitsland (Zwickau) hulle vrouens in swembaddens aanrand, in die water en storte ontlas en sover gaan as om openlik langs die swembaddens te masturbeer. Kyk gerus maar self deur die sleutelwoorde op die internet in te tik.

Is hierdie situasie dít wat mev Angela Merkel as ‘n «meevaller» (chance) vir Duitsland beskryf ? Verrotte verstand is nie beperk tot ministers van die Nasionale Party nie. Gaan die Duitsers maar voortsluimer en slaap, soos ons ook, tot Ta’ Ingeltjie hulle land met «meevallers» te gronde gerig het? Gaan die Westerse lande in hierdie jongste migrasiekrisis ons verras en anders optree as wat hulle die afgelope veertig jaar reeds optree? Daar was ‘n storietjie dat die Deense regering die immigrante vir hulle eie onderhoud wil laat betaal en nog ‘n ander beriggie dat die Swede 80 000 vlugtelinge wil repatrieer. En dan ook nog beriggies van betogings wat hier en daar beplan word. Ons sal maar sien wat daarvan word, maar in elk geval bly dit maar maar speldeprikkies aan die probleem wat reeds dekades voortwoed, gerugsteun deur ‘n linksliberale pers en futlose politici. Intussen gaan ons maar voort om ons eie grafte te grawe wat.

In sekere sin het ons ook ‘n volksverskuiwing in Suid-Afrika gehad. In my kinderdae was daar bykans geen swartes in groot dele van die Kaapprovinsie nie en in elk geval geen in die Wes-Kaap nie. In die sestigerjare het die Nasionale Partyregering op die briljante gedagte gekom om goedkoop swart arbeid uit die Transkei na die Wes- en Suid-Kaap in te voer. En steeds vandag karwei die vrugteboere in die Wes-Kaap nog steeds duisende goedkoop swart arbeiders uit die Transkei aan om in die vrugteboorde en wingerde te kom «werk» . Uit ondervinding weet ons dat hierdie werkers hulle by die eerste die beste geleentheid uit die voete maak om op die Kaapse vlakte te gaan plak. So ons is ook maar in ‘n swak posisie om lesse uit te deel.

Die ANC kort ‘n Perikles

Perikles se bekende redevoering in Athene, meer as 2500 jaar gelede, het vir toekomstige geslagte, een van die paaie van versoening aangedui.

Die eienskap wat ek die meeste by die ANC-leiers en in swart geledere mis, is wyse manne, hulle wat reeds oud is met geen persoonlike ambisies nie en bewese suksesse in hul privaatlewens. Verder moet hulle reeds welaf wees, voordat hulle in die politiek belangrike poste mag beklee. En dan moet hulle ‘n passie hê om Suid-Afrika ‘n beter plek vir al sy inwoners te maak, Afrikaners ingesluit.

Met hierdie eenvoudige benadering, het die Romeinse Ryk vir meer as 400 jaar lank, meer as ‘n derde van die wêreld se bevolkings geregeer.

Maar die huidige vlak van arrogansie, de jure-rassisme en minagting vir Afrikaners se geskiedenis en nasionale identiteit, verteenwoordig die heersende waardestelsel by die ANC en sy ondersteuners. In hul gebrek aan waardering en sensitiwiteit vir hul onderdane, wat ons geword het, is hulle min of meer 2 500 agter die blanke beskawing.

Die huidige debatte rondom rassisme dui nie op ‘n slegte huidige verhouding tussen die twee kampe nie, maar eerder op ”n baie slegte begin vir die ANC se politieke heerskappy oor die Afrikaners. In die beginfase van enige nuwe verhouding, bepaal die wen van vertroue meer as 40% van die verhouding se latere sukses.

Die ANC het tot op hede geen erkenning aan die Afrikaners se bydrae tot die totstandkoming van Suid-Afrika verleen nie. Nie net dit nie, maar hy vernietig ook stelselmatig die Afrikaners se trotse geskiedenis.

En dit is presies hierdie tipe kulturele arrogansie van die ANC teenoor die Afrikaners, wat die Amerikaners die oorlog in Viëtnam laat verloor het, en hulle tans laat swaar trek in die oorloë in Afghanistan en Irak. Die ANC het weliswaar in 1994 die nuwe regering geword vanweë die geslepe kommunistiese onderhandelaars in sy geledere, maar die hy is besig om die vrede te verloor.

In Afghanistan is daar één stam, die Pasjtoens, wat die hele streek se houding teenoor die Amerikaners bepaal en Afghaanse militêre suksesse verseker.

Tydens die Peloponnesiese oorloë tussen Athene en Sparta, sowat 400 jaar voor Christus, was gebalanseerde en gekultiveerde redevoering aan die orde van die dag.

Die ANC-leierskap kom ‘n Perikles kort wat die Afrikaners se vertroue kan wen.

Die Atheners het ‘n jaarlikse gebruik in die winter gehad om die eerste soldate wat in die oorlog gesneuwel het in die openbaar te begrawe. Nadat die soldate se oorskotte ter aarde bestel is, maak ‘n man wat gekies is vir sy intellektuele gawes en algemene reputasie ‘n toepaslike toespraak ter ere van die dooies. Dit was die reël tydens al dié begrafnisse.

Tydens een so ‘n begrafnis, is Perikles gekies om die jaarlikse toespraak te maak. En Perikles se begrafnisrede het seker een van die beroemdste toesprake in die geskiedenis geword, omdat dit erkenning gegee het aan die ander wat lank voor jou, jou eie nessie waarin jy so snoesig is, uitgeveer het.

Indien die ANC ‘n swart Perikles in hulle geledere kan vind, kan hy dalk by die volgende groot Afrikanerbyeenkoms soos Geloftedag ‘n versoenende toespraak maak met die volgende inleiding: “Ek sal begin deur te praat oor ons voorvaders, die Afrikaners en die Voortrekkers, want dit is net gepas en reg by so ‘n geleentheid om eer aan hulle te betoon vir wat hulle bereik het. In hierdie land van ons het hulle nog altyd van geslag tot geslag gelewe, en hulle, deur hulle waagmoed en goeie eienskappe het dit vir ons gegee – ‘n vry land. Hulle verdien vir seker ons lof en eer. Nog meer so verdien hulle kinders dit. Want by die nalatenskap wat hulle gekry het, het hulle die land Suid-Afrika vir ons gevoeg, wat ons nou het, en dit was nie sonder bloed en sweet dat hulle Suid-Afrika vir ons, die huidige geslag, gegee het nie.”

Die ANC se uitdagings om tot ‘n hoër beskawingsvlak te beweeg, het dus ‘n paar komponente. Eerstens moet hulle hul negrologie, en geïnstitusionaliseerde rassisme laat vaar. Tweedens moet hulle bydraes van ander in die verlede tot Suid-Afrika se hede erken. Verder moet hulle die toekomstige bydraes van ander tot Suid-Afrika toelaat.

Maar die koue werkliheid is dat die ANC in die uitleef van sy negrologiese waardestelsel, en kies van vriende, direk daarvoor verantwoordelik was dat die Amerikaanse ambassade in Pretoria, asook Amerikaanse konsulate landwyd, onlangs vanweë dreigemente van Somaliese terreurgroepe moes sluit.

Die ANC maak van Suid-Afrika ‘n baie onveilige plek, omdat hy eerder filantropiese gevoelens teenoor terroriste koester. Nie net vervreem hy die VSA en ander lande nie, maar ook die Afrikanervolk waaroor hy so meedoënloos regeer. Sy uiteindelike ondergang kan nie ver wees nie.

справка от наркологаДанильченко

Wat praat jy, man!

Image

Parmalatjogurt n? ‘n PRAAG-aksie enkele jare gelede. Ongelukkig het Afrikaansintussn al weer van die houers verdwyn…

Iemand wat van beter behoort te weet, het op 'n keer gesê ons het nie Afrikaans op jogurthouertjies nodig vir die taal om te oorleef nie. Waar het ons Afrikaans dan nodig om te sorg dat die taal geil groei? Om dié vraag te probeer antwoord, is dit interessant om die situasie in die Romeise Ryk met ons s'n te vergelyk. Andrew Dalby bespreek in sy boek Language in danger volledig die verskynsel waarom tale uitsterf.

Enigeen in die Romeinse Ryk wat Latyn as moedertaal geleer het, het 'n voorsprong gehad. As jy nou nog Grieks ook magtig was, is jy as 'n meer afgeronde mens beskou. In gekultiveerde kringe moes jy af en toe 'n Griekse woord kon laat val. Maar jy moes weet wanneer om dit te doen. Dit was pure aansit, wat moes toon dat Latyn net nie oor die regte woord beskik nie, maar Grieks wel. Dit het ook geïmpliseer dat jy vlot in Grieks was, 'n taamlike statussimbool. Is dit nie amazing(!) dat hoe meer dinge verander, hoe meer bly hulle dieselfde nie.

Maar selfs nodiger as om Grieks te leer, was dit om Latyn te leer. Die Romeinse owerheid was nie nasionalisties of chauvinisties oor taal nie. Anders as in ons tyd is daar nooit wette gemaak wat mense verplig het om Latyn te leer nie. Politici moes Latyn ken, want dit was die taal van die Senaat. En regsgeleerdes moes, want alle hofsake is in Latyn, en af en toe in Grieks, aangehoor. Maar vir mense sonder politieke ambisie en wat regsgeleerdes kon vermy, het die lewe soos altyd voortgegaan.

Hoekom is so baie plaaslike tale dan tot niet? En dit was baie. In die gebied waaroor die Romeinse keisers regeer het, is daar 'n honderd jaar voor Christus sestig tale gepraat. Vyfhonderd jaar later is net tien van hulle oor. In die weste van die Romeinse Ryk het Latyn die plaaslike tale verdring. In die ooste was dit Grieks.

Voor die Romeine hul opwagting gemaak het, is Gallies byvoorbeeld oor 'n uitgestrekte gebied gepraat: vanaf dele van sentraal Spanje tot in die huidige Turkye. (Ja, ook deur Asterix-hulle.) Die Galliërs was polities sterk, alhoewel hulle nooit 'n politieke eenheid gevorm het nie. Hulle het veral baie moeite met die opleiding van hulle druïde gedoen. Julius Ceaser skryf dat dit tot twintig jaar kon neem om een van die druïde op te lei, omdat hy so baie dinge moes memoriseer. Om geheimhouding te verseker, was dit vir die druïde verbode om enigiets van hul opleiding neer te skrywe. Gallies is een van die vyftig tale wat uiteindelik in die stof gebyt het voor Latyn en Grieks. 

Punies, wat in Noord-Afrika gepraat is, was die taal van 'n groep mense wat 'n letterkunde gehad het en wat baie vernuftig was, veral met landbou en besproeiïng. Hulle het groot biblioteke gehad, maar toe hulle in 146 vC deur die Romeine ingeneem is, is dié biblioteke verwoes. Binne 'n eeu hierna het daar niks van Punies oorgebly nie.

Aramees het egter die Romeinse Ryk oorleef. Dit word vandag nog in dele van Sirië gepraat. In die tyd van die Romeinse keisers is dit veral deur Jode gepraat. Soos vir die Galliërs is opvoeding vir die Jode baie belangrik. Anders as vir die Galliërs, het die Jode egter 'n sterk skriftelike tradisie. Soos die geskiedskiedskrywer Josefus sê, om as wys geag te word onder die Jode, moes jy die Wet ken en die Skrifte kon vertolk.

Die les vir Afrikaans? Dis nie genoeg om Afrikaans te praat nie, ons moet dit skryf ook. En ons moet dit skryf op alle terreine van die alledaagse lewe. Op hoeveel van hierdie terreine word ons klaar verplig om Engels te gebruik? 'n Mens word yskoud as jy dink wat veral by ons Afrikaanse universiteite en by werksplekke oor die algemeen aan't gebeur is. En meteens begin daardie jogurthouertjies met of sonder Afrikaans krities belangrik lyk. 

Die tale wat wel uitgesterf het, is dié waarvan die sprekers afhanklik geword het van Rome vir hul oorlewing en welvaart. Van die tale wat oorleef het, is waar die sprekers, miskien vanweë afgesonderheid of ontoeganklikheid, eenkant gehou is van die Romeinse kultuur of terwyl hulle gebly het waar hulle is, geen kans gehad het om te deel in Romeinse welvaart nie. 

Van laasgenoemde is daar twee voorbeelde – Illeries (wat beskou word as die voorloper van hedendaagse Albanies) en Vaskonies (wat beskou word as die vroeë Baskies). Beide Albanies en Baskies, wat vandag nog bestaan, word gepraat in afgeleë, bergagtige gebiede, wat min Romeinse invloed toon. Is 'n volkstaat dalk tog noodsaaklik vir Afrikaans se oorlewing?

Image

Etruskiese vrou

Etruskies is gepraat is deur 'n konfederasie van stede in Toskanje, en was 'n taal van wetenskap en godsdiens. Eens op 'n tyd, so is gesê, het Romeine skool toe gegaan om Etruskies te leer, soos wat hulle later Grieks geleer het. Etruskiërs was veral bekend as waarsêers en die laaste heidense keiser het in 365 nC Etruskiese toekomsvoorspellers by hom gehad toe hy Persië binnegeval het. 

Image

Etruskiese skrif, maar die taal het weens die sprekers se tweetaligheid uitgesterf

Maar ten spyte van hulle hoogsontwikkelde kultuur en hulle kundigheid was Etruskies ook nie beskore om te oorleef nie. 'n Honderd jaar voor Christus kan 'n mens (letterlik) sien die skrif is aan die muur vir dié taal. Dit was toe dat die Etruskiërs tweetalige grafstene begin oprig, 'n duidelike bewys dat die mense en die hele gemeenskap tweetalig begin word het. Uiteindelik sou hulle almal net Latyn praat. Om 'n fyn beskaafde kultuur en 'n klomp kundigheid te hê en selfs om as konsultante gebruik te word, is dus ook nie genoeg vir 'n taal se voortbestaan nie. 

En sien 'n mens hierdie tweetalige "grafstene" nie elke dag in Afrikaans meer word nie? In die Rooi Rose van Junie 2009 kom die Idols-aanbieder, Liezel van der Westhuizen, vir die joernalis verbasend Engels voor. En dan kom die antwoord hoekom. Liezel was in Engelse skole en slaan gou oor na Engels as haar gebrek aan Afrikaanse woordeskat haar laat vasdraai.

Dit bring 'n mens sommer by Dalby se beskrywing van 'n taalverskuiwing by 'n indiwiduele gesin in die Romeinse Ryk. En dit kom tog so bekend voor! So 'n gesin kon besluit om niks met die nuwe taal te doene te hê nie. Maar dan sou hulle hul afsny van 'n moontlike inkomste en verbetering in hul lewensomstandighede. Vir handels- en werksgeleenthede was Latyn noodsaaklik. En as hulle besluit om Latyn te ignoreer, sou hulle kinders buitendien opnuut moes besluit of hulle dieselfde gaan doen.

Die minderheidsgroep kon egter ook besluit het om Latyn te probeer praat as dit nodig was soos met kliënte of werkgewers. Uiteindelik sou hulle, met oefening, in staat wees om Latyn goed genoeg te praat vir alledaagse gebruik.

Van dan af moes hulle oor hul kinders se opvoeding 'n besluit neem. Hulle kon aandring dat net die moedertaal gepraat word. Dis die makliker keuse, maar kon die kinders benadeel: dit sou gou duidelik word dat daar meer geleenthede was vir jongmense wat Latyn kon praat. Soos om, in ons tyd, Engelse aanbieders op Idols te kan word. As hulle sou besluit om te weier om Latyn te praat, sou die volgende geslag buitendien weer opnuut moes besluit om Latyn in die huis te praat of nie.

Hulle kon ook besluit om hul kinders liewer Latyn te leer, so goed soos hulle kon en hulle aanmoedig om meer te leer. Die kinders sou dan min of meer tweetalig grootword. Hulle sou hul moedertaal by die huis en met die bure praat, maar in die handels- en werkswêreld Latyn. Die volgende geslag sou dan al hoe meer na Latyn neig, want dit is die taal van geleenthede en voortuitgang.

Net diegene wat 'n sekere kulturele bewustheid gehad het, sou voortgegaan het om hul moedertaal in stand te hou, sê Dalby. Die res sou elke volgende geslag minder en minder die ou taal praat en meer en meer die nuwe een totdat die ou taal uiteindelik heeltemal vergete is.

Het Afrikaners daardie kulturele bewustheid? 'n Mens se eerste reaksie op daardie vraag, is 'n onomwonde nee. Maar daar is tog ligpuntjies, wat 'n mens moed gee. Een is die geweldige oplewing in Afrikaanse musiek en die Afrikaanse musiekkanaal MK op Dstv wat op 21 Junie 2008 'n twee uur lange pretdokumentêr oor Afrikaanse musiek uitgesaai het, is 'n duidelike bewys daarvan. Dié program is juis vervaardig om te probeer uitpluis waarom jong mense vandag na Afrikaanse musiek luister terwyl hulle dit nie in die 1960's en 1970's gedoen het nie. 

Daar was ook die afgelope vyf jaar 'n ontploffing in nuwe Afrikaanse tydskrifte. Die aantal kinderboektitels in Afrikaans, vertaal en oorspronklik, het ook drasties toegeneem. En hofsake om Afrikaans as voertaal by skole te behou, is ook positief.

Dis dalk goed as 'n mens ter wille van daardie kulturele bewustheid vir Afrikaners 'n meer wetenskaplike rede, as blote hardkoppigheid, gee waarom dit belangrik is om hul taal in stand te hou. Linguïste soos Dalby is oortuig daarvan dat elke taal op aarde 'n unieke denk- en kennissisteem bevat. Gaan die taal verlore, raak daardie anderster kyk op die wêreld ook verlore. Dieselfde argument as vir biodiversiteit in die dierewêreld geld hier: raak die genepoel van 'n spesie te klein, steek allerhande afwykings kop uit. Net so met die ideëpoel van die mensdom soos vervat in sy tale.

Dus: praat Afrikaans waar jy kan. Skryf dit waar jy kan. Dring daarop aan waar jy kan. En koop tog Afrikaanse boeke en CD's! Sodat die uniek-Afrikaanse manier van dink bewaar kan bly vir jou en jou kinders.

no deposit mobile slotsАлександр Фильчаков прокурор