VSA bewillig miljarde vir nuwe sonkragaanleg in Noord-Kaap

Die Amerikaanse Oorsese Privaat Beleggingskorporasie (OPIC) het vyf miljard rand vir ‘n nuwe sonkragaanleg in Suid-Afrika bewillig.

Twee maatskappye sal saamspan om die projek die lig te laat sien. Dit sal na verwagting sowat honderd megawatt krag tot die netwerk lewer.

Die inisiatief is deel van President Barack Obama se Power Africa-plan, waarvolgens 90 miljard rand op die vasteland bestee sal word.

SolarReserve van Kalifornië en Saoedi-Arabië se ACWA Power sal saamwerk om die 100 megawatt sonkrag-aanleg in die Noord-Kaap te bou en te bedryf.

Die maatskappy het gesê die plan het ten doel om toegang tot elektrisiteit in Suider-Afrika te bevorder.

Die inisiatief beoog om kapasiteit van die vasteland se elektrisiteit te verhoog, met ‘n bykomende fokus op kleinskaal beleggings in hernubare energie.

OPIC het ook gesê Standard Bank het ‘n waarborg van $250m ontvang om kragopwekkings- en infrastruktuurprojekte te finansier in Suider-Afrika.

OPIC is in 1969 opgerig onder Richard Nixon as ‘n Amerikaanse “sagtemag-instrument” in die ontwikkelende wêreld om privaatfondse in infrastruktuurontwikkeling te kanaliseer, het Reuters berig.

Beurtkrag wink terwyl steenkoolskermutselinge woed

Beurtkrag kan weer vandeesweek in werking tree nadat dit vir vyf weke lank nie ingestel is nie.

Eskom het vroeër gewaarsku dat die kragnetwerk die volgende paar dae onder druk kan kom weens instandhoudingswerk by die Cahora Bassa hidro-elektriese-aanleg in Mosambiek.

Suid-Afrika sal weens dié instandhouding slegs 650-megawatt kry van die 1500 megawatt wat hy normaalweg vanaf Mosambiek invoer.

Die instandhoudingswerk sal teen aanstaande Sondag voltooi wees.

Eskom het reeds sowat 900 megawatt verloor, weens onderhoudswerk by een van Koeberg se reaktore.

Die kragvoorsiener sê hy sal van noodreserwes gebruik maak om die tekort aan te vul.

Volgens berigte het Eskom ‘n kontrak van bykans vier-miljard aan die Gupta-familie toegeken om steenkool aan die kragvoorsiener te lewer.

Die kontrak is onder toesig van Cyril Ramaphosa gesluit, wat die energie-oorlogskamer bestuur.

Daarvolgens sal die Guptas die Majuba-kragstasie in Mpumalanga vir die volgende tien jaar van steenkool voorsien.

Die kontrak is volgens berigte onderteken ten spyte daarvan dat die gehalte van hul steenkool verskeie kere nie die gehalte-toets kon slaag nie.

Die bestuurshoof van die Gupta-familie se Oakbay Investments, Nazeem Howa, het die berigte in `n Sondagkoerant oor swak gehalte steenkool bestempel as feitelik foutief.

Hy sê Eskom se daaglikse toetse sal bewys dat hul steenkool vir die Majuba-kragstasie nie van `n swak gehalte is nie.

Intussen het die Oekraïne se grootste energie-maatskappy, DTEK, Vrydag gesê hulle sal nie meer steenkool aankoop vir die komende winter uit Suid-Afrika nie, het die Russiese nuusagentskap Tass berig.

Aflewerings van die ooste van die Oekraïne, wat beheer word deur anti-juntamagte, sal hervat word.

DTEK se uitvoerende hoof, Maxim Timchenko het aan joernaliste by die jaarlikse vergadering van die Jalta Europese Strategie in Kiëf gesê, dat die steenkool te duur is.

Hy het gesê die maatskappy sal steenkool uit oostelike Lugansk en Donbass-streke per spoor invoer waar sowat twee miljoen ton se voorraad is.

Timchenko het gesê “groot vooruitgang” is gemaak wat voorrade steenkool vanuit Donbass betref. Tot 40.000 ton steenkool word daagliks afgelewer in die juntabeheerde deel van die Oekraïne.

Grafte skielik onder Medupi ontdek

‘n Tweede impakstudie by Eskom se Medupi-kragstasie in Ellisras (Lephalale), Limpopo het gelei tot die ontdekking van verskeie swart grafte, het eNCA berig.

Die onafhanklike assessering wat deur Mbofho Consulting gedoen is, het ‘n totaal van 20 “erfenisplekke”, wat sewe grafte insluit, op die terrein van die kragstasie ontdek.

Eenheid Ses van Medupi is Sondag amptelik geopen deur President Jacob Zuma en word beskou as die antwoord op Suid-Afrika se kragleweringsprobleem.

‘n Paar swart gesinne kla nou oor “pyn en swaarkry” wat die konstruksie veroorsaak het, omdat hulle sê dit is gebou oor die grafte wat hul kommunikasie met voorvadergeeste belemmer het.

Gesinne sê hulle is nie in staat om toegang tot die grafte te kry nie en hulle voel “verlate en ontkoppel”.

“Destyds was daar ‘n berg waarheen ons gegaan het en sodra ons met die voorvaders gepraat het, het ons nie gesukkel om reën te kry nie, maar nou dat dinge deurmekaar is – weet ons nie wat om te doen nie,” het een van die eisers, Piet Mokawe gesê.

Die gesinne sê hulle is nie geraadpleeg toe die eerste erfenisimpakbeoordeling plaasgevind het voor die konstruksie begin het in 2007 nie.

Eskom sê terwyl hulle die bevindinge van die mees onlangse impakstudie aanvaar, het hulle net geweet van een graf toe daar met konstruksie begin is in 2007.

“Vanuit ons oogpunt is daar geen definitiewe bewyse nie en die rede waarom ek dit sê, is terwyl Eskom besig was om die OIE (omgewingsimpakstudie) te doen, het ons ‘n professionele mening ingewin, argeoloë se raad gekry, om die plek te inspekteer,” het Abram Masango, ‘n waarnemende uitvoerende beampte van Eskom gesê.

Die families wil hê President Jacob Zuma moet ‘n reinigingseremonie by die kragstasie bywoon.

“Medupi het ‘n fout gemaak deur nie die gesinne te raadpleeg wie se grafte daar is nie en dit is hoekom ons al hierdie probleme het,” het ‘n plaaslike tradisionele geneser, Lazarus Seodisa aan eNCA gesê.

Die reinigingseremonie moet Zuma insluit, sowel as al die tradisionele genesers en hoofde van Limpopo, het Seodisa gesê en bygevoeg dat ‘n koei en ‘n bok vir elke graf geslag moet word.

“Ons moet met die voorvaders oor Lephalale en Medupi praat. Die maatskappy moet suksesvol wees sodat ons kinders werk sal hê.”

Eskom ontken dat Medupi al R300 miljard kos

Konstruksie van die Medupikragstasie by Ellisras (Lephalale) in Limpopo, sal na verwagting teen 2019 voltooi wees, en sal ten minste R105 miljard kos, het Eskom Sondag gesê.

“Daar is berigte dat die projek R300 miljard sal kos … ons weet nie waar die syfer vandaan kom nie,” het Abram Masango aan joernaliste gesê tydens die amptelike bekendstelling van Eenheid Ses by Medupi.

President Jacob Zuma het vroeër Eenheid Ses geopen – die eerste van Medupi se ses eenhede wat voltooi moet word – en wat na verwagting minstens 800 MW elektrisiteit aan die sukkelende nasionale kragnetwerk sal lewer.

Masango het gesê die laaste eenheid, Eenheid Een sal in 2019 voltooi word en sal na verwagting in 2020 gekommersialiseer word.

Die projek, bekend as “Projek Alpha”, het begin met drie eenhede in 2007, en is later uitgebrei tot ses eenhede.

Eskom se uitvoerende hoof, Brian Molefe het aan ANA gesê werkers by Medupi sal toegerus wees met verskeie vaardighede nadat die kragstasie voltooi is.

“Mense sal Medupi verlaat met goeie vaardighede, en sal kan werk as ambagsmanne op enige plek in die wêreld.”

Toe hy gevra is hoe Eskom enige verdere moontlike vertragings by Medupi sal verhoed, het Molefe gesê streng nakoming van projekspertye sal geïmplementeer word.

“Ons gaan streng projekbestuurbeginsels toepas en almal kry om te fokus op die taak op hande … ons het lesse geleer, ons sal seker maak dat sperdatums nagekom word.”

Die oorspronklike bedrag wat begroot is, was R69 miljard toe die aanleg begin is in 2007.

Medupi moes vier jaar gelede geopen gewees het, maar die konstruksie is vertraag deur arbeidsonrus, wat glo gelei het tot stygende kostes van miljarde rande.

Eskom leen nóg R20 miljard op markte

Die elektrisiteitsverskaffer Eskom het gister gesê dat hy nog 20 miljard rand op die plaaslike en internasionale markte gaan leen, asook ‘n poging gaan aanwend om laer pryse op sy steenkoolkontrakte te onderhandel.

Volgens Brian Molefe, die uitvoerende hoof van Eskom, het die maatskappy reeds R49,5 miljard in buitelandse fondse geleen, wat onmiddellike likiditeitsprobleme uit die weg ruim.

Eskom het verlede jaar R3,6 miljard wins gemaak, wat egter die helfte minder is as die R7,1 miljard wat hy verlede jaar aangeteken het.

Die graderingsagentskap Standard & Poor het Eskom se kredietgradering in Maart tot dié van “rommel” verlaag, wat heel waarskynlik die verskaffer se rente-onkoste gaan verhoog.

 

“Skuldkoste oor die afgelope jaar het reeds gestyg en sal weereens styg soos wat meer geld geleen word, waarby ‘n mens die Federale Reserwe se rentekoersverhogings moet inreken, dus neig dít alles in die verkeerde rigting,” meen Peter Attard Montalto, ‘n ontluikende-markte-ekonoom by Nomura.

Volgens hom sou tariefverhogings ‘n beter opsie wees, maar Suid-Afrika se energie-reguleerder het ‘n versoek om elektrisiteitspryse met 9,5 persent op te stoot, verwerp.

Intussen het daar ‘n dispuut ontstaan tussen Eskom en sy hoofverskaffer, Glencore, die maatskappy wat deur die Suid-Afrikaans-Joodse miljardêr, Ivan Glasenberg, vanuit Switserland beheer word, ontstaan. Eskom eis R2 miljard aan vergoeding van Glencore se Optimum-steenkoolmyn vanweë die swak gehalte steenkool wat hy na bewering van die myn ontvang het.

Glencore hou egter vol dat hy Eskom van “hoëgehaltesteenkool” voorsien het.

Sedert die ANC se oorname van Eskom, het die elektrisiteitsreus bloot nuwe personeel teen hoë salarisse aangestel, sonder om die nodige onderhoudswerk en vernuwing van sy sentrales te verrig. Vandaar die beurtkrag waaraan Suid-Afrika gereeld onderwerp word.

 

DA wil Russiese kernooreenkoms teenstaan

Die Demokratiese Alliansie is van plan om die kernooreenkoms teen te staan. Die party het Sondag op ‘n nuuskonfrensie na die federale vergadering in Durban, onderneem om op hernubare energie te fokus.

Die leier van die DA, Mmusi Maimane sê Suid-Afrika moet begin om in alternatiewe energie te belê.

Onafhanklike kragvoorsiening sal egter die noodsaaklikheid van die Russiese triljoenrand-kernkragooreenkoms knou.

Kenners meen die Russiese kernooreenkoms is bloot gemik op ANC-kaderverryking op ’n skaal wat die wapenskandaal en Nkandla na kinderspeletjies sal laat lyk.

Die departement van Energie weier steeds om te reageer oor vroeëre berigte dat president Jacob Zuma die beheer oorgeneem het van ‘n kernooreenkoms van een-triljoen rand met Rusland.

Die ooreenkoms is regstreeks met Rusland se president Vladimir Putin beding en die minister van Energie, Tina Joemat-Pettersson, het glo opdrag gekry van die president om dit te onderteken.

Volgens die DA sal kompetisie vir Eskom die ANC se kaderverrykingskemas, wat afhanklik is van die yslike bouprojekte by Medupi- en Kusile-kragsentrales, in die wiele ry.

Mededinging van alternatiewe kragvoorsieners sal die ANC se frontmaatskappy, Chancellor House, se beleggings namens Eskom ook ondermyn.

Chancellor House kon reeds honderde miljoene van belastingbetalers se geld vir die ANC afskep deur sy aandeelhouding in Hitachi, kontrakhouer vir die vervaardiging van stoomketels vir die mega-kragopwekkers.

President Zuma het op 12 Februarie in sy staatsrede ’n 9-punt-plan aangekondig tot 2019, wanneer sy tweede termyn eindig, wat as handleiding vir sy administrasie sal dien wat onder meer sy verbintenis tot die Russiese kernkontrak insluit.

Eskom se monopolie sal behou word weens die Wysigingswetsontwerp op die Ontwikkeling van Minerale en Petroleumbronne wat ter tafel gelê is.

Dié wetsontwerp sal gas-eksplorasiepogings smoor en sodoende die noodsaak vir sluiting van die Russiese kernooreenkoms versterk.

Volgens die DA is die uitstaande kenmerk van 9-punt-plan die groot aantal beslissende take wat aan “maatskappye in staatsbesit” toegeken sal word.

Onder die dekmantel van ’n “ontwikkelingstaat” en “energiebehoeftes” word geleenthede vir kaderverryking dus vermenigvuldig.

Die leier van die EFF, Julius Malema het die ANC intussen skerp aangeval.

Hy het duisende EFF-ondersteuners gister toegespreek tydens die party se tweede bestaansjaarvieringe by ‘n saamtrek in Rustenburg.

Adjunkpresident Cyril Ramaphosa het ook onder skoot gekom. Malema het voorts beweer dat die Eskom-krisis, wat tot gereelde beurtkrag lei, opsetlik veroorsaak word.

Malema het beurtkrag as een van die ANC-regering se mislukkings beskryf.

TLU: Eskom se dreigemente onaanvaarbaar

TLU SA sê hy is verheug oor die feit dat NERSA voorlopig geen verdere tariefverhogings aan Eskom toegestaan het nie, maar dit is onaanvaarbaar dat Eskom nou met meer beurtkrag dreig.

NERSA het besluit om nie Eskom se aansoek vir ‘n tariefverhoging van 9,58% toe te staan nie.

Die president van die unie, Louis Meintjes, sê die landbou, land en ekonomie kan nie ‘n verdere elektrisiteitstariefverhoging bekostig nie.

Meintjies sê die land kan ook nie langer onbekwame bestuurspraktyke by die energieverskaffer — wat oor ‘n monopolie beskik — bekostig nie.

Die Vryemark Stigting het intussen gesê swak beleid by Eskom het die situasie geskep waarin die kragverskaffer die land gedompel het.

‘n Direkteur by die Vryemark Stigting, Eustace Davie, sê baie van Eskom se probleme is vanweë hul weiering lank reeds om onafhanklike kragprodusente nie toestemming te gee om krag aan die netwerk te lewer nie.

Davie sê van die belangrikste besluite by Eskom is deur die regering geneem.

NERSA het gesê verskillende wyses wat Eskom sal aanmoedig om sy verouderende kragaanlegte te onderhou, ondersoek sal word.

Die hoof van elektrisiteit by NERSA, Thembani Bukula sê goeie onderhoud moet beloon word, terwyl swak prestasie gestraf moet word.

‘n Senior bestuurslid van Eskom, Thava Govender sê die kragverskaffer sal eers met die regering beraadslaag voordat hy verder kommentaar lewer.

Eskom sê NERSA se besluit om nie ‘n tweede verhoging toe te staan nie, sal ondersoek word.

Die regering het sy 13,91% belang in Vodacom aan die Openbare Beleggingskorporasie verkoop te help om die R23 miljard toekenning aan Eskom te finansier, het die Nasionale Tesourie in ‘n verklaring gesê.

Die Nasionale Tesourie en die Departement van Telekommunikasie het saamgewerk in die uitvoering van die transaksie.

Derde dood weens beurtkrag en wanbestuur

Drie pasiënte is na bewering reeds dood tydens beurtkrag by die Letaba-hospitaal in Limpopo, nadat die familielid van ‘n derde pasiënt wat gesterf het, na vore gekom het.

Dit weerspreek die departement van Gesondheid se verklaring dat slegs een dood gekoppel kan word aan die kragonderbreking.

Die ma van ‘n 17-jarige seun wat een van die drie pasiënte was wat in die intensiewe sorgeenheid van die Letaba-hospitaal dood is, sê haar seun is in die hospitaal opgeneem op 14 Junie na ‘n hartaanval.

Hy was aan masjiene gekoppel tot sy dood op 20 Junie teoe die krag afgegaan het. ‘n Kragopwekker wat moes aanskakel, was glo sonder diesel.

Nóg regstappe kan dus teen Limpopo se gesondheidsdepartement ingestel word nadat die familie gesê het hulle 17-jarige seun is in die Letaba-hospitaal tydens beurtkrag dood.

Dit volg nadat ‘n vrou ook verlede Donderdagaand in die hospitaal se waakeenheid tydens ‘n kragonderbreking dood is.

Die minister van Gesondheid, dr. Aaron Motsoaledi, het verlede Vrydag die Letaba-hospitaal besoek en gevra dat ’n volskaalse ondersoek gedoen word.

Eskom kry miljarde se inspuiting

Eskom sal ‘n reddingsboei van belatingbetalers ontvang nadat twee wetsontwerpe miljarde rande beskikbaar gestel het aan die sukkelende kragvoorsiener.

Die Nasionale Vergadering het Woensdag die wetsontwerpe goedgekeur van ‘n R23 miljard-kontantinspuiting aan Eskom asook ‘n R60 miljard lening.

Eskom se benarde situasie is te danke aan ongehoorde bonusse vir wanpresterende bestuurslede, peperduur spysenieringskontrakte en ‘n yslike personeel.

Vrydag sal ‘n tender uitgereik word vir die gereelde lewering van 300 koeke by Eskom se hoofkantoor.

Die geld wat beskikbaar gestel word sal waarskynlik weer gaan om bogenoemde onverkwiklikhede te help betaal, terwyl Suid-Afrika se ekonomiese groeikoers afwaarts aangepas sal word weens beurtkrag.

Die debat oor die kontantinspuiting het ontspoor toe Mzi­ngisi Dlamini van die EFF Cyril Ramaphosa beskuldig het dat hy “en sy vriende by Glencore oor tenders onderhandel het om Eskom van steenkool te voorsien”. Hy wou nie die stelling terugtrek nie.

Dlamini sê Ramaphosa het volle beheer oor besluite by Eskom en is ten nouste bestrokke by die bestuur.

Julius Malema, EFF-leier, het Dlamini ondersteun aangesien die adjunkpresident wel betrokke is by besluite rakende die elektrisiteitsituasie.

“Hy is hier om die geld te steel! Ons sal dit nie terugtrek nie,” het Malema verklaar. Ramaphosa het ongeërg op sy iPad gekonsentreer terwyl hy oopmond sit en kougom kou het.

Lechesa Tshenoli, adjunkspeaker, het daarna die EFF-lede gevra om die raadsaal te verlaat.

Die uitvoerende hoof van Eskom, Brian Molefe het intussen gesê dat die kragverskaffer drastiese tariefverhogings nodig het om beurtkrag te voorkom.

Hy het tydens openbare verhore van die Nasionale Energiereguleerder in Johannesburg gesê talle kritiseer die bekostigbaarheid van ‘n 25persent tariefverhoging, maar min noem die koste van beurtkrag.

Nersa sê hy sal teen Maandag ‘n besluit neem oor of die tariefverhoging goedgekeur is of nie.

IMF, landbou waarsku teen kragverhogings

Eskom sal moontlik nie hierdie jaar verdere tariefstygings aan al sy kliënte kan deurgee nie, na waarskuwings van die IMF en landbou.

Tydens die verhoor van die Nasionale Energieguleerder oor Eskom se voorgestelde tariefverhogings, het die kragreus gevra vir ‘n bykomende tariefverhoging van meer as nege persent vanjaar.

Eskom vra vir die verdere tariefverhoging van meer as nege persent van die energiereguleerder, NERSA, behalwe die 12 persent wat reeds toegestaan is.

Agri SA het vroeër gewaarsku dat ‘n bykomende Eskom tarief-verhoging van meer as 25 persent daartoe sal lei dat boere nie genoeg kos kan produseer om die mense van Suid-Afrika te voed nie.

Die landbou-organisasie het gesê Suid-Afrika beleef sy ergste droogte in 20 jaar.

‘n Senior ekonoom van Agri SA, Thabi Nkosi het gesê die landbousektor het al vanjaar ’n geraamde skade van meer as nege miljard rand gely weens die droogte, wat tot groot skuld onder boere gelei het.

Die Internasionale Monetêre Fonds het ook gewaarsku dat Suid-Afrika se voortdurende kragkrisis die grootste struikelblok is vir groei.

Die IMF sê in ‘n verslag oor Suid-Afrika met die kragkrisis wat al hoe meer verdiep, word slegs ‘n matige herstel tot ‘n twee persent groei vir 2015-2016 verwag.

Staatshulp aan die sukkelende Eskom en wegholstaatsdienslone sal openbare finansies knou, volgens die IMF.

Eskom se waarnemende uitvoerende hoof, Brian Molefe, was Dinsdag in die warm stoel toe hy die onbenydenswaardige taak gehad het om te pleit vir nog regeringshulp.

Molefe en sy span het besonder onvoorbereid vir die verhore opgedaag, en energiereguleerder het Eskom se voorleggings uitmekaar geskeur.

Eskom argumenteer dat hulle sonder ‘n bykomende R16 miljard vir diesel en korttermynkragaankope, beurtkrag van Fase Twee as ‘n daaglikse werklikheid sal moet aanvaar.

Volgens ‘n brief van die Nasionale Tesourie aan munisipaliteite sal enige tariefverhoging wat na 15 Mei vanjaar aangekondig is, na die volgende finansiële jaar oorgedra moet word.

NERSA het die brief tydens die verhoor aan Eskom oorhandig. Molefe en sy span was klaarblyklik nie daarvan bewus nie.

Volgens ‘n woordvoerder van NERSA, Thembani Bukula, was hulle wel bewus van die regering se opdrag.

Eskom hou openbare verhore oor hoër tariewe

Die Nasionale Energiereguleerder van Suid-Afrika (Nersa) sal vandag en môre openbare verhore hou om Eskom se voorgestelde verhoging in die verbruikersprys van elektrisiteit te bespreek.

Die elektrisiteitsverskaffer het Nersa verlede maand genader om die verhoging aan te vra want munisipaliteite verhoog in Julie hul kragtariewe aan verbruikers.

‘n Styging van 12,69% vir vanjaar is reeds vroeër goedgekeur vanaf April vir Eskom-kliënte.

Eskom vra nou ‘n bykomende sowat 12% om glo te betaal vir die ekstra diesel wat verbrand word om die land se ligte aan te hou.

Nersa beplan dus openbare verhore op 23 en 24 Junie in Gauteng oor die hersiene aansoek.

Cosatu-vakbonde het reeds gewaarsku dat hulle gaan betoog teen enige tariefverhogings, en eis ‘n moratorium op die afsny van krag aan munisipaliteite wat Eskom geld skuld.

Suid-Afrika se ferro-chroombedryf sal waarskynlik van sy smelterye moet sluit as gevolg van hoë elektrisiteitspryse wat kan lei tot 200 000 werksverliese.

Die verteenwoordiger van die ferro-allooi vervaardigersvereniging, Jacobus Zaayman, het ‘n voorlegging gemaak by NERSA se openbare sittings oor Eskom se voorgestelde tariefverhogings.

Zaayman sê ‘n styging in tariewe sal produksiekoste verder verhoog en die meeste van die smelterye in Suid-Afrika sal moet sluit.

Eskom het vroeër aangedui dat voorsiening ook gemaak sal moet word vir die twee en ‘n half persent omgewingsheffing in sy aansoek om ‘n bykomende tariefverhoging.

Dit beteken dat die aansoek vir ‘n verhoging op nege en ‘n half persent sal neerkom.

Sonder die omgewingsheffing kom die totale verhoging op meer as 22 persent te staan.

Provinsie gryp in nadat Eskom krag afsny

Die Vrystaatse provinsiale regering moes noodgedwonge ingryp by die Mafube munisipaliteit – wat ondermeer Frankfort, Villiers en Cornelia insluit – nadat dié munisipaliteit se finansiële probleme amper daartoe gelei het dat Eskom sy kragtoevoer afsny.

Olly Mlamleli, die LUR vir samewerkende regering en tradisionele sake, sê haar departement en die provinsiale tesourie het die munisipaliteit gehelp om by die nasionale taakspan, wat saamgestel is om munisipaliteite by te staan, hulp te kry.

Mafube is een van 13 munisipalteite in die Vrystaat wat se staatstoelae deur nasionale tesourie weerhou is. Die munisipaliteit skuld Eskom ongeveer R40 miljoen en kon vir die afgelope drie maande nie sy amptenare betyds betaal nie.

Bergpasse sluit, plakkershutte oorstroom, beurtkrag aangepas

Sneeu en ysige windtoestande kom sedert Dinsdagaand voor oor die grootste dele van die hoogliggende gebiede in die Oos-Kaap en omliggende gebiede.

‘n Woordvoerder sê sneeu is ook in Lesotho en die Oos-Vrystaat aangemeld. Verskeie bergpasse moes gesluit word.

Nat en koue weerstoestande heers steeds in die Wes-Kaap. In die Oos-Kaap is alle bergpasse na Barkley-Oos vir verkeer gesluit.

Die Suid-Afrikaanse weerdiens sê die koue toestande in die land kan toegeskryf word aan koue lug agter die koue front, wat besig is om uit die land te beweeg.

Duisende plakkers is geraak deur oorstromings in die omgewing van Kaapstad, weens swaar winterreën.

‘n Woordvoerder van die stad se Rampbestuursentrum, Charlotte Powell, sê nat weerstoestande het dele in Khayelitsha, die Strand, Delft en Gugulethu, geraak.

Mense word van hulp voorsien, maar nie noodskuiling nie.

Eskom se waarnemende bestuurshoof, Brian Molefe het by ‘n mediakonferensie in Johannesburg gesê dat hulle deur die winter drie keer meer instandhoudingswerk as vorige winters gaan doen.

Molefe sê Eskom beplan om beurtkrag tydens werksure te vermy om die impak op sakeondernemings te beperk. Beurtkrag sal dus eerder tydens spitstye voor 10uur soggens en na vyfuur smiddae, en oor naweke toegepas word.

Hy sê egter dat ‘n nuwe strategie hul beplande instandhoudingswerk aan hulle opwekkingseenhede, slegs tot minimale onderbrekings sal lei.

Eskom het intussen wysigings aan die Fases van beurtkrag aangekondig. Molefe het by ‘n mediakonferensie in Johannesburg gesê Fase Een beurtkrag sal steeds toegepas word as daar ‘n tekort van duisend megawatt is, en Fase Twee wanneer daar ‘n tekort van twee duisend megawatt is.

Fase Drie beurtkrag sal egter nou toegepas word wanneer daar ‘n tekort van drie duisend megawatt is. In die verlede is Fase Drie eers met ‘n tekort van vier duisend megawatt toegepas.

Volgens Molefe is dit om die gaping tussen Fase Twee en Fase Drie beurtkrag te verminder.

Groot polisieteenwoordigheid na skietery by Medupi

Die polisie moes in groot getalle by die Marapong-lokasie in Ellisras (Lephalale) in Limpopo ontplooi word na ‘n skietvoorval.

Lede van die polisie se taktiese-reaksie-eenheid en ander polisiebeamptes patrolleer tans die gebied.

Twee konstruksiewerkers van Eskom se Medupi-kragstasie is gewond in die skietery.

Van die werkers by die kragaanlegkonstruksie het Donderdag weggebly uit vrees vir hul veiligheid, nadat ‘n onbekende skieter losgebrand het op ‘n groep werkers wat gewag het vir vervoer na die bouperseel.

Twee weke gelede is daar op twee busse geskiet, en een van die bestuurders is in die skietery gewond.

Honderde busse het egter Vrydag werkers weer aangery sonder enige ontwrigting.

‘n Span ondersoekbeamptes is intussen ingeroep om die skietvoorvalle te ondersoek.

Suid-Afrika se ekonomiese groeivooruitsigte is afwaarts aangepas weens vertragings in die vordering van die konstruksie van nuwe kragaanlegte.

Na verwagting sal die ekonomie met twee persent groei. Sonder die kragonderbrekings sou die koers tussen 2,5 en 3 persent gewees het.

Die graderingsmaatskappy, Fitch, het vroeër die maand sy kredietgradering van trippel-B bevestig en gesê ‘n onbestendige kragtoevoer het daartoe gelei dat hy sy ekonomiese groeivooruitsigte vir vanjaar en aanstaande jaar afgeskaal het.

Die Minister van Finansies, Nhlanhla Nene, sê die regering is op koers om teen 2017 sy tekort tot 2,5 persent van die Bruto Binnelandse Produk te verlaag vanaf 3,9 persent in die huidige geldjaar.

Eskom het ‘n uur gelede weer begin om Fase Een beurtkrag toe te pas.

Kragonderbrekings sal tot vanaand tienuur toe toegepas word. Die kragverskaffer sê dit is weens ‘n hoër vraag en gebrekkige opwekkingskapasiteit.