SA ministers byeen oor Amerikaanse terreurwaarskuwing

Ministers binne die veiligheidsgroepering vergader vandag na ‘n terreurwaarskuwing wat deur die Amerikaanse ambassade in Pretoria uitgereik is, het RSG berig.

Maar die waarskuwings kom van ‘n besmette bron, ‘n sakeman van Oos-Afrika wat glo in Suid-Afrika woon en sulke gerugte versprei teen betaling het News24 berig.

‘n Bron uit die Suid-Afrikaanse intelligensiediens het gesê die sakeman is glo ‘n “gediskrediteerde” informant wat net geld najaag vir sy inligting.

Suid-Afrikaanse owerhede het die bedreiging onderspeel en gesê daar is geen rede tot paniek nie.

Die Amerikaanse regering het vroeër sy burgers in Suid-Afrika gewaarsku dat terreurgroepe Amerikaanse toeriste by luukse winkelsentrums in groot stede kan teiken.

Brittanje en Australië het ook reiswaarskuwings vir hulle burgers uitgereik.

‘n Woordvoerder van die Amerikaanse ambassade, Cynthia Harvey, sê wanneer hulle spesifieke en geloofwaardige inligting oor bedreigings ontvang, is dit hulle beleid om die inligting bekend te maak.

Sy het ook weer bevestig dat hulle met die Suid-Afrikaanse owerhede saamwerk.

Die Instituut vir Sekerheidstudies het vroeër gewaarsku dat terreurdreigemente in Suid-Afrika nie ligtelik opgeneem of geïgnoreer moet word nie.

‘n Senior navorser by die Instituut, Martin Ewi, sê terreurgroepe wil Amerikaanse en Europese belange wêreldwyd aanval, en dit sluit Suid-Afrika in.

Maar die Afrika-direkteur vir terreurnavorsing en analise (TRAC), Jasmine Opperman het gesê die waarskuwings is eerder gerig om buitelandse burgers “wat duidelik aandui dat hulle hul dreigemente van direkte aanvalle op Suid-Afrikaanse bodem invoer”.

Winnie Rust-moord: Kleurlingskare klap hande vir aangeklaagde Plaatjies

‘n Kleurlingskare in Wellington het gister ná afloop van verrigtinge in die Landdroshof op die dorp vir die aangeklaagde Nigel Plaatjies hande geklap (sien YouTube-video hier onder). Sowel Plaatjies as sy oom Johannes Plaatjies het op ‘n klag van moord op die 77-jarige skryfster Winnie Rust verskyn. Die ouer Plaatjies het volgens berigte vir die gehoor in die hof gekyk en gelag, waarna iemand in die gehoor op hom geskree het: “Jy lag, jou gemors!”

Nigel Plaatjies se ma, Lien, wat geruime tyd by een van mev. Rust se dogters as huisbediende gewerk het, het oor hom gesê: “Die verlore seun moet nou huis to‎e kom.”

Die saak is gister tot 13 Junie vir ‘n amptelike borgtogaansoek uitgestel. Beide Plaatjies en sy oom ontvang regshulp en daar is gister aan die hof gesê dat hul borgtogaansoek steeds deur hul prokureurs voorberei word.

Die liberale mev. Winnie Rust het onder andere Nigel Plaatjies se uitgawes op atletiek en liggaamsbou finansieel geborg. Sy is grusaam in haar huis doodgeslaan en haar selfoon en bankkaarte is uit haar handsak gesteel. Selfoonseine het agterna die polisie in staat gestel om die Plaatjies-mans vas te trek.

Minderjarige messteker weer voor

‘n Minderjarige swart skoolseun van Thabong in die Vrystaat sal na verwagting later vandeesmaand weer in die hof verskyn nadat hy na bewering sy vriend met ‘n mes doodgesteek het.

Polisiewoordvoerder, Mamello Mokhuoane, sê wyle Mpho Musi het die verdagte se huis op 28 Mei besoek om sy hoed by hom te kry.

Sy sê die twee tieners het glo ‘n woordewisseling gehad oor klere wat hulle aan mekaar geleen het.

Die verdagte, wat minderjarig is, se naam kan nie bekendgemaak word nie. Hy het Musi glo met ‘n mes in die bors gesteek, waarná hy weggehardloop het. Die 17-jarige Musi is op die toneel dood verklaar.

Mokhuoane sê hy verskyn weer op 28 Junie in die hof.

Verkiesingsgeweld dwing Durban tot stilstand

Vyf mense is in hegtenis geneem en verskyn binnekort in die hof op aanklagte van openbare geweld ná Maandag se wydverspreide oproerigheid in en om Durban.

Ontevrede betogers het paaie versper, sakeondernemings geplunder en minstens 30 voertuie aan die brand gesteek, het RSG berig.

Volgens die polisiewoordvoerder, Thulani Zwane is een persoon tydens ‘n skietery gewond en ‘n saak van poging tot moord word ondersoek.

Die oproeriges is ontevrede oor die ANC se kandidaatlys vir die munisipale verkiesing wat onlangs bekendgemaak is.

Intussen duur die oproer in en om Durban voort. Die polisie is by Inandaweg noord van Durban ontplooi waar ‘n groep betogers sedert vroeg vanoggend byeen is.

Die polisiewoordvoerder sê die paaie is tans oop, maar die polisie monitor die situasie.

Noordkusweg, Umgeni en Springfieldweg, asook Queen Nandi-rylaan en die Sea Cow Lake-gebied is plofbaar.

Tydens die opmars tussen Parlock na die Connaught-brug is eiendom beskadig en gevandaliseer.

Die Durbanse Kamer van Handel en Nywerheid het ‘n beroep op sake-ondernemings gedoen om risikobestuurstrategieë in te stel om die uitwerking van voortslepende oproer te verminder.

Grootskaalse verkeersontwrigting het Maandag in verskeie gebiede noord van Durban voorgekom.

Die bestuurshoof van die Kamer, Dumile Cele sê in ‘n verklaring die ontwrigtings het tot gevolg gehad dat talle werknemers, insluitend mediese personeel, nie betyds by die werk kon opdaag nie, wat pasiënte regstreeks geraak het.

Belangrike verspreidingsentrums in die gebied is ook geraak.

Die ANC in die provinsie het vroeër die protesoptrede veroordeel.

Die ANC se provinsiale sekretaris, Super Zuma, sê dit maak nie sin dat mense openbare eiendom beskadig as hulle probleme met die ANC het nie.

Hy sê daar is behoorlike platforms om probleme te lug. Zuma sê misdadigers het die proses gekaap.

VN reël droogtekonferensie in Windhoek

Meer as 600 deelnemers word by die eerste Afrika Droogtekonferensie verwag wat vanaf 15 tot 19 Augustus in Windhoek sal plaasvind.

Die konferensie sal ’n tegniese sessie insluit waaraan kenners sal deelneem, gevolg deur ’n hoëvlaksessie waartydens ministers in Afrika en verteenwoordigers van VN-agentskappe teenwoordig sal wees.

Die tema is “Die verbetering van veerkragtigheid teen droogte op die Afrika-vasteland”

Die kerndoelwitte van die konferensie is om ’n strategiese raamwerk vir droogtebestuur op te stel wat die veerkragtigheid teen droogtes vir die hele Afrika-vasteland sal verbeter; om streeks- en internasionale aandag op die kwessie te fokus om veerkragtigheid te kan verbeter; behoeftes en tekortkominge sowel as goeie praktyke te identifiseer en vennootskappe en samewerking tussen lande te versterk.

Die projekkoördineerder het tydens die bekendstelling gesê Afrika is kwesbaar vir die impak van droogtes, wat na verwagting as gevolg van klimaatveranderinge meer dikwels gaan voorkom.

Suider-Afrika is juis kwesbaar vir droogte weens die totale gebrek aan staatshulp vir sukkelende boere, ‘n nuwe verwikkeling onder die ANC wat eerder op “rassisme” fokus. Na verwagting gaan voedselpryse met ten minste 25% styg en 5 miljoen ton mielies sal ingevoer moet word.

“Die kwesbaarheid is beklemtoon deur die voortdurende El Niño-weerverskynsel. Oos-Afrika ervaar die ernstigste droogte in 60 jaar en die Verenigde Nasies (VN) het hongersnood in Somalië verklaar. Suider-Afrika word ook ernstig geraak en die droogte is in Maart vanjaar as ’n streekramp verklaar,” het Kauna ­Schrö­der gesê.

“Die groot verwagte uitkoms van die konferensie is ’n strategiese raamwerk om Afrika se veerkragtigheid teen droogtes te verbeter. Dit geniet reeds die volle steun van die Afrika-unie (AU). Ons kan nie resultate hê as ons nie al die feite bymekaar het nie,” het Schröder gesê.

Terselfdertyd soek die ministerie na borgskappe van en vennootskappe met die private sektor ten einde die droogte te verlig.

Schröder het gesê langtermynvennootskappe is ook moontlik op gebiede soos die verbetering van vroeë waarskuwingstelsels vir droogtes in Namibië, die ontwikkeling van versekeringsmeganismes teen droogtes asook water- en energiebesparingstegnologie.

Die Landbounavorsingsraad (LNR) van Suid-Afrika, het op die LNR se voorlegging oor sy strategiese plan tot 2020 aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou en visserye verslag gedoen oor 10 000 pakkies witmieliebaster sade wat in 2014/’15 gratis aan kleinboere in Limpopo, Mpumalanga, Noordwes, die Vrystaat en KwaZulu-Natal uitgedeel is om te toets.

Die twee sade WE3127 en WE3128 is nie geneties gemodifiseer nie en word onder die handelsnaam DroughtTEGO verkoop. Die eerste droogteverdraagsame witmieliebastersaad wat deur die LNR se Wema-projek (Waterdoeltreffende mielies vir Afrika) ontwikkel is, is in 2014 bekend gestel.

Nege kleinboere van die boerevereniging Mokaba in Mokopane, Limpopo, het te midde van die ergste droogte in 20 jaar hul opbrengs tot 1,14 t/ha van die vorige seisoen se 0,6 t/ha (toe hulle ander mieliekultivars geplant het) verhoog.

VK-gesant na Namibië

Die Verenigde Koninkryk se minister belas met Afrika, James Duddridge, het dié week besoek aan Namibië gebring.

Duddridge is die ondersekretaris van buitelandse sake in die buitelandse sake en Statebondkantoor.

Voor hy in 2005 tot die politiek toegetree het, was hy onder meer tien jaar lank in die bankwese in Afrika en Londen waar hy op finansiële sake van nywerhede gefokus het.

Tydens sy besoek het hy die premier, die adjunkpremier en minister van internasionale betrekkinge en samewerking, die minister van werke en vervoer asook die minister van finansies ontmoet.

Luidens ‘n verklaring deur die Britse hoë kommissariaat in Windhoek, is Duddridge gretig om die Namibiese regering se agenda vir ekonomiese groei en armoedevermindering te ondersteun.

Hy het ook Britse en Namibiese sakeleiers ontmoet vermoedelik om oor Britse belastingvrye beleggings te gesels.

Voor sy besoek het Duddridge gesê: “Die Verenigde Koninkryk is gereed om meer in Afrika te belê en ek hoop my besoek sal help dat dit gebeur.”

Oorsese gebiede van Haar Majesteit val nie onder die Britse reg wat vereis dat maatskappye geregistreer word nie.

Daar is ook geen vereiste vir ‘n openbare toeganklike databasis van eienaarskap nie, maar na die onthullings van die Panama Papers, is die Verenigde Koninkryk onder druk om amptenare in staat te stel om die inligting van diensverskaffers te inspekteer.

Duddridge is direk gemoeid met sulke pogings nadat die Britse premier, sy baas, geïmpliseer is in belastingontduiking.

Die Suid-Afrikaanse Reserwebank het verlede week die nuutste verwikkelinge oor die Suid-Afrikaanse owerhede se ondersoek na die Panama Papers bekend gemaak.

Die bank het saam met die tesourie en die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) in die parlement se portefeuljekomitees oor die onwettige finansiële uitvloei toegespreek.

Volgens SAID is daar ongeveer 1 700 individuele Suid-Afrikaners, 56 Suid-Afrikaanse tussengangers en 79 oorsese entiteite wat bande met 81 Suid-Afrikaners het, wat uit beskikbare data geïdentifiseer is.

‘Die kopdoek is ons kroon’

Die ANC se Vroueliga het die dra van kopdoeke vanaf Vrydag tot Sondag aangemoedig, het die leierskap van die organisasie Sondag gesê.

“Ek dra die kopdoek al vir ‘n lang tyd, so ek is bly dat ek nou meer geselskap sal hê wat dit sal dra. Dit is belangrik om te demonstreer, uiterlik dra ons kopdoeke, omdat ons dit nou doen vir die ANC,” het die Afrika-Unie voorsitter Nkosazana Dlamini-Zuma gesê aan honderde vroueliga-lojaliste met die afskop van die “Kopdoekveldtog”.

Die vroueliga in KwaZulu-Natal het ter herdenking van die Soweto-opstand 40 jaar gelede asook die Vroue-optog 60 jaar gelede die Kopdoekveldtog by die Durbanse stadsaal geloods.

Dlamini-Zuma het gesê dit is hul verantwoordelikheid om kopdoeke oor naweke te dra ter ondersteuning van die regerende party en die Vroueliga.

Sy het bygevoeg dat sy bly is dat baie ander vroue “die kopdoek gaan dra”.

Verlede maand het ‘n eNCA-verslaggewer ‘n uitval met haar werkgewer gehad oor ‘n kopdoek. Haar video-insetsel is glo onttrek omdat sy ‘n Afro-hooftooisel gedra het.

Nontobeko Sibisi beweer in ‘n e-pos aan haar kollegas dat haar insetsel van die lug gehaal is sonder haar medewete want “vir nege sekondes uit ‘n stuk van ‘n sowat drie minute, verskyn ek geklee in ‘n doek”.

In reaksie hierop het eNCA se redakteur Anton Harber teruggekrabbel oor die kopdoek.

Hy het verklaar dat daar ‘n beleid is “oor hoe verslaggewers en ankers moet kyk op die lug en dit sluit allerlei haarversierings in”.

‘n Bespreking is inderhaas geïnisieer oor die sogenaamde riglyne het Harber bygevoeg, kennelik om swart gemoedere te kalmeer.

Sondag het Fikile Masiko, sameroeper vir die Young Women’s Desk, beklemtoon dat sy trots is op die kopdoek: “Ons wil hê eTV moet weet dit is nie iets wat ‘n onderdrukking of onprofessioneel vir ons is nie.”

“Dit is ons kroon.”

Welkom-polisie lê beslag op kos vir onwettige myners

Welkom se polisie het ‘n groot hoeveelheid voedselpakkette en sigarette ter waarde van sowat R500 000 wat bestem is vir onwettige mynwerkers wat ondergronds werk in beslag geneem, het die Vrystaatse polisie Saterdag gesê.

Katlego Sekuriteit se beamptes wat die St Helena-myn se perseel in Welkom oppas, het Saterdagoggend vroeg ‘n wit bakkie opgemerk wat mense aflaai.

Die bakkie het weggery en ‘n kort rukkie later het ‘n groot wit vragmotor aangekom en geparkeer langs die St Helena-myn se Skag 10, ‘n ventilasieskag.

Netjies verpakte kos vir die onwettige mynwerkers ondergronds is met die vragmotor vervoer.

Die bestuurder het te voet gevlug en verdwyn in die donker nadat hy opgemerk is deur die sekuriteitsbeamptes.

Die kospakkies is meestal gemerk vir ‘n “Themba Kaba”.

Welkom se polisiebeamptes is na die toneel ontbied en die pakkette is gekonfiskeer.

Die pakkette bevat, onder andere, pakkies grondboontjies, 500ml bottels Coca-Cola en Stoney-gemmerbier, 1kg pakkies mieliepap, aarbeiroomkoekies, Bull Brand se gepekelde vleis, en sigarette, met ‘n straatwaarde van sowat R500 000.

Werkers by UV sal voortgaan met staking

Stakende lede van Nehawu by die Universiteit van die Vrystaat (UV) het gesê hulle sal met hul optrede voortgaan totdat daar aan hulle eise voldoen word.

Die staking het vir ‘n tweede dag voortgeduur terwyl loononderhandelings gevoer is.

Nehawu se provinsiale organiseerder, Jabu Makhubo, sê lede van die Qwaqwa-kampus van die UV het nou ook begin staak. Hy sê werkers sal terugkeer werk toe nadat ‘n skikking bereik is.

“Ons wil ‘n memorandum Vrydag oorhandig en ons moet voortgaan om te onderhandel. Ons het vir die universiteit vertel wat ons wil hê om dit op te los, 7.15% of so, maar ons is bereid om te onderhandel. Partye moet bereid wees om te onderhandel.”

Intussen het universiteit se woordvoerder, Lacea Loader, gesê die protes het nog geen effek op die akademiese of eksamineringsproses tot dusver gehad nie.

Saturnus wink vir sterrekykers

Sterrekykers sal kon Donderdagaand teen ‘n donker naghemel ‘n helder Saturnus bewonder.

Naas Jupiter en Mars, was Saturnus die helderste voorwerp in die hemelruim en boonop heelnag sigbaar.

Saturnus se ringe en sy helderste mane was besonder sigbaar en sal deur Junie en Julie helder bly.

Saturnus is, van die aarde se oogpunt, presies aan die teenoorgestelde kant vanaf die son, maar sy naaste punt aan die aarde bly steeds tien maal die afstand wat die aarde van die son geleë is.

Opposisiestand lei daartoe dat Saturnus se “gesig” ten volle deur die son verlig word, wat ‘n uitstekende kans aan sterrekykers bied om die planeet met die oog, deur verkykers en teleskope te bestudeer.

Boonop kom Saturnus op soos die son ondergaan en gaan onder sodra die son opkom.

Die gebeurtenis volg kort ná Mars op 22 Mei vanjaar ook opposisiestand bereik het en sy naaste punt aan die aarde in meer as tien jaar bereik het.

Terselfdertyd sal die kwynende maan sterrekykers nie vanaand lastig val nie en bied ‘n ideale donker nag om om die hemelliggame te bekyk.

Jupiter en Mars ook tydens Juniemaand sigbaar. Jupiter is die helderste van die planete en skyn feitlik kort ná sonsondergang in die naghemel en gaan min of meer rondom middernag onder.

Mars, wat meestal net ‘n tikkie dowwer as Jupiter is, skyn saans bo Saturnus in die suidooste.

Angola kan nie meer buitelandse rekeninge betaal nie

Die Spaanse lugredery Iberia asook Air Namibia is van die rederye wat ernstig deur die valutakrisis in Angola geraak word.

Angola se sentrale bank beskik nie meer oor genoeg buitelandse reserwes om rekeninge te betaal nie.

Iberia sal vlugte tussen Luanda en Madrid van 1 Junie 2016 opskort en die maatskappy sal die inligting versprei aan kliënte en toeroperateurs.

Die Spaanse verklaring lui dat die besluit spruit uit die huidige ekonomiese situasie in Angola, na aanleiding van die daling in oliepryse en die gebrek aan buitelandse valuta.

Die maatskappy het gesê die klein aantal passasiers is ook nie versoenbaar met die vaste koste van die roete nie.

“Ons kliënte sal ‘n terugbetaling ontvang of aan ander maatskappye gestuur word, volgens hul behoeftes,” het die maatskappyverteenwoordiger gesê.

Die waarnemende besturende direkteur van Air Namibia, Mandi Samson, het gesê Angola skuld die nasionale redery miljoene Namibiese dollar omdat Air Namibia weier om die betaling in kwanza te ontvang.

Samson het egter twee weke gelede AirNam se bande met Angola, wat vanaf 1991 bestaan, geprys.

Die Angolese regering het betalings na buitelandse rekenings bevries en kan nie die inkomste wat Air Namibia op die Luanda-roete verdien, oorbetaal nie.

Benewens die redery se penarie, skuld die Banco Nacional de Angola (BAN), die sentrale bank, die Bank of Namibia (BoN) ook meer as N$5 miljard ná die aanvanklike omskakelingsooreenkoms tussen die twee lande se geldeenhede.

In Junie verlede jaar het die ooreenkoms tot ‘n massa-uitvloei van kapitaal uit Angola gelei.

Ingevolge die oorspronklike ooreenkoms sou die BoN elke 30 dae kwanza na die BNA terugstuur waarvoor die Angolese sentrale bank die plaaslike een in Amerikaanse dollar moes vergoed.

Die BNA kon dit egter nie bybring nie en ‘n hersiene betalingskedule van een keer per kwartaal is goedgekeur.

Benewens Angola, sukkel lugrederye ook om hul geld uit olielande soos Nigerië, Soedan en Venezuela te kry, het Iata bekend gemaak. Egipte, wat nie ‘n olieland is nie, het soortgelyke probleme maar weens onlangse vliegrampe.

Angola is sewe maande agterstallig met die uitbetaling en skuld rederye ‘n gesamentlike US$237 miljoen.

Nigerië is wat lande in Afrika betref die grootste sondaar en skuld lugrederye $591 miljoen wat ook reeds sewe maande agterstallig is.

Die regering in Venezuela is 16 maande agter met die oorbetaling van ‘n reuse $3,8 miljard wat rederye op roetes na en van hierdie land verdien het, blyk dit uit inligting wat deur Iata vrygestel is.

“Die rederybedryf is ‘n kompeterende bedryf met baie klein winsmarges. Daarom is die doeltreffende betaling van inkomste wat verdien is, kritiek belangrik. Dit is nie redelik om te verwag rederye moet in lande belê en roetes daarheen bedien indien hulle nie die geld wat hulle daardeur verdien, kan insamel nie,” het Iata se direkteur-generaal en hoof uitvoerende beampte, mnr. Tony Tyler, gesê.

Tyler het gepraat by die Internasionale Lugvervoervereniging (Iata) se jaarvergadering in Dublin, Ierland.

Hy het namens dié regering ‘n dringende beroep op regerings en hulle sentrale banke gedoen om die internasionale ooreenkomste wat hulle verplig om vinnige oorbetalings te doen, te eerbiedig.

Nie ‘n enkele skoon oudit in Limpopo, Noordwes

Die provinsies Limpopo en Noordwes kon weer nie daarin slaag om ‘n enkele munisipaliteit met ‘n skoon oudit op te lewer nie.

Dit is vervat in die Ouditeur-Generaal se verslag vir 2014/2015 wat in Pretoria ingedien is, het RSG berig.

Die verslag dui ook aan dat ‘n aantal munisipaliteite met ongekwalifiseerde oudits van 54 in die vorige geldjaar tot 72 gestyg het.

Munisipaliteite in Limpopo en Noordwes het die afgelope drie jaar ongekwalifiseerde oudits met bevindinge ontvang.

Die land se 272 munisipaliteite het ongemagtigde uitgawes van altesaam R14,6 miljard rand aangegaan.

Die Ouditeur-Generaal, Kimi Makwetu, het met die bekendstelling van sy verslag in Pretoria gesê daar is minstens tweeduisend dissiplinêre sake wat nog aandag moet kry.

Die Suid-Afrikaanse Plaaslike Regeringsvereniging, of SALGA, sê daar is ‘n aantal faktore wat betref onregmatige uitgawes.

Dit volg nadat die OG aangedui het dat die verkryging van goedere en dienste ‘n probleem bly by munisipaliteite.

Makwetu, sê tensy plaaslike owerhede meer aandag gee, sal daar altyd swakplekke wees in die tenderstelsel. ‘n Bedrag van 14 miljard rand is na bewering aan ongematigde uitgawes bestee.

Uganda verbreek militêre bande met Noord-Korea

‘n Ugandese amptenaar sê die land verbreek militêre bande met Noord-Korea om gehoor te gee aan sanksies wat die Verenigde Nasies Noord-Korea opgelê het weens sy kernprogram, het AP berig.

Kol. Shaban Bantariza, ’n woordvoerder van die Ugandese regering het aangekondig dat Uganda bloot die militêre samewerking beëindig, maar nie diplomatieke betrekkinge met Noord-Korea verbreek het nie.

Die verandering in beleid kom ten tyde van ’n besoek deur Suid-Korea se pres. Park Geun-hye aan Uganda.

Sy was Sondag die gas by ’n staatsbanket wat deur Uganda se pres. Yoweri Museveni aangebied is. By Sondag se geleentheid is tien samewerkingsooreenkomste tussen Uganda en Suid-Korea op die gebied van verdediging, gesondheid en onderwys onderteken.

Klaarblyklik het Museveni die Suid-Koreaanse afvaardiging die versekering gegee het dat die land sy veiligheidsbande met Noord-Korea sal verbreek.

Noord-Korea het opleiding aan Ugandese veiligheidsmagte in fisiese fiksheid, mariene oorlogvoering en wapenhantering gegee.

Hoesmedisyne is kleurlingkinders op Kaapse Vlakte se nuwe dwelm

Benewens bendegevegte en swak skoolprestasie, is daar ‘n nuwe probleem op die Kaapse Vlakte: kinders wat hoesmedisyne as ‘n dwelm gebruik. Blykbaar het die neiging van kletsrymmusiek en die VSA oorgewaai, waar dit “lean” of “sizzurp” genoem word. Gister het die hoof van die Plumstead-hoërskool, Craig George, oor ‘n Kaapse radiostasie ouers daarteen gewaarsku en gevra om te let op die simptome van verslawing aan hoesmedisyne.

Blykbaar word die hoesmedisyne met pynstillers, lekkers, gaskoeldrink en alkohol gemeng en ook “pers drank” genoem, waarvan “liters” deur skoolkinders gedrink word.

Die Wes-Kaapse departement van onderwys sê dit veroorsaak “‘n gevoel van euforie, wat deur ‘n lomerige en kalm toestand gevolg word”.

‘n Apteker in Mitchellsplein op die Kaapse Vlakte het egter gewaarsku dat oormatige gebruik van hoesmedisyne lewerskade, hartversaking en asemhalingsprobleme kan veroorsaak vanweë die medisyne se hoë kodeïeninhoud.

Volgens hom bestaan die probleem reeds jare lank, maar het dit onlangs skerp toegeneem omdat dit deur Afro-Amerikaanse kletsrymers soos Lil Wayne in hul liedjies besing word.

“Dit het 25 jaar gelede begin en was eers gewilder in die blanke woonbuurte, maar het sedertdien na ons gemeenskap versprei. Hier sien ons ‘n toename in kinders wat hoesstroop probeer koop, maar ons personeel weet reeds wie die gereelde kopers is,” sê hy.

Jessie Shelver, ‘n woordvoerder vir die Wes-Kaapse onderwys-LUR, Debbie Shafer, sê dat hulle van die probleem bewus is.

“Ons doen ‘n beroep op apteke om daarvan bewus te wees aan wie hulle medisyne oor die toonbank verkoop. Die meeste van dié middels is wettig, maar apteke is veronderstel om ‘n register aan te hou,” sê sy.

Sy het bygevoeg dat die toenemende neiging die skoolprestasie van leerlinge, wat reeds van die swakste in die land is, verder benadeel.

“Die misbruik van oor-die-toonbankmedisyne soos hoes- en verslankingsmedisyne kan uitloop op hiperaktiwiteit, ‘n afname in aandag, asook aggressiewe gedrag,” sê sy.

‘n Twee-en-twintigjarige man van Strandfontein wat elke dag “lean” gebruik sê hy beskou dit nie as ‘n onwettige dwelm soos tik nie.

“Dit laat jou ‘lean’, kalm en afgekoel en ontspanne voel,” sê hy. “Ek gebruik ‘n hele bottel hoesstroop elke dag en kan nie sê hoe lank my dronkenskap duur nie, net dat ek snags lekker slaap. Ek koop dit by die apteek. Ek het geen newe-effekte nie, maar dit is verslawend.”

Dog die jong kleurlingman meen dat sowel die media as die musieknywerheid die skuld moet kry, aangesien “sizzurp” in liedjies as ‘n partytjiedrankie aangebied word, en hoe “kwaai” dit is om “lean” te wees.

Van die liedjies is The Far East Movement se treffer “Like a G6” wat die woorde bevat:

“Sippin sizzurp in my ride, like Three 6, Now I’m feeling so fly like a G6”.

Die kletsrymer Lil Wayne (foto hier bo) wy selfs ‘n hele liedjie daaraan, met die titel “Me and My Drank”.

Die plaaslike kletsrymer AKA se liriek bevat die woorde: “Coming to you live from the third world. Getting high on the purple.”

Die apteker van Mitchellsplein waarsku egter dat “lean” permanente skade aan die lewer en ander organe kan aandoen indien dit permanent gebruik word.

“Hoesmedisyne en pynstillers is ‘n groot probleem. Dié kinders drink dit direk uit die bottel, wat die lewer aantas,” sê hy. “Dié medisyne is sogenaamde skedule-twee-middels wat beteken dat mens dit oor die toonbank kan koop maar daar moet ‘n mate van beheer wees.”