Rand verloor 17% van sy waarde

randnoteDie Suid-Afrikaanse geldeenheid word tans geteister deur die ekonomie se afhanklikheid van swak Europese markte, blootstelling aan verlangsamende ontluikende markte, plaaslike onrus en strenger VS- monetêre beleid.

Die Amerikaanse Federale Reserwe het op 22 Mei aangekondig dat hy uiteindelik sy stimuleringsprogram sal moet beëindig, iets wat insgelyks ‘n stormagtige bydrae gevoeg het tot die orkaan reeds die Suid-Afrikaanse rand tref.

Soos in ander geldeenhede in die sogenaamde “ontluikende markte”, het Suid-Afrikaanse valuta onlangs gesukkel.

In Januarie was die rand nog op 8,75 teenoor die Amerikaanse dollar.

Donderdag het die rand ‘n vierjaarlaagtepunt van 10,44 bereik, met min tekens dat die swakker geldeenheid uitvoere stimuleer, soos mens sou verwag.

“Sedert die begin van die jaar het die rand, soortgelyk aan die Brasiliaanse real of die Indiese roepee, met omtrent 17 persent gedaal het,” sê Daniel Makina, ‘n professor aan die Universiteit van Suid-Afrika.

“Die fondse vlug nou terug Amerika toe,” sê hy.

Onbestendige kapitaalvloei is niks nuuts vir ontluikende markte nie, maar teen die agtergrond van stadiger Chinese groei, is dit ‘n harde slag.

Die wanhoop was ooglopend toe die Suid-Afrikaanse minister van finansies, Pravin Gordhan, die Verenigde State in Junie tot versigtigheid gemaan het.

“Bestuur u interne sake en globale sake op verantwoordelike wyse sodat die negatiewe uitwerking op ons ekonomieë nie so ernstig is as wat dit mag voorkom nie,” het hy gewaarsku.

Sy woorde het egter op dowe ore geval.

In Suid-Afrika het krediet opgedroog, terwyl invoere – wat nou duurder is – die land steeds binnestroom.

Hoër brandstofpryse het verbruikersinflasie bokant die sentrale bank se boonste teikenband van ses persent laat toeneem.

Tesame met stadiger groei, heers daar tans donker voorspellings van ‘n “stagflasionêre spiraal”.

Na verwagting sal Suid-Afrika, wat Afrika se grootste ekonomie verteenwoordig, vanjaar slegs twee persent groei.

Dit moet vergelyk word met die meer as agt persent groei in die buurland Mosambiek.

Een destabliserende faktor is arbeidsonrus.

Ondanks die feit dat geskille dikwels gewelddadig raak, lyk die ANC – wat noue bande met die vernaamste vakbondfederasie COSATU handhaaf – dikwels onwillig om in te gryp.

“Daar is ook plaaslike redes waarom die rand die wind van voor kry. Die motor- en mynsektore, asook ander sektore, is tans besig met taai onderhandelings en daar mag turbulensie as gevolg daarvan wees,” sê die Nedbank-ekonoom, Busisiwe Radebe.

Sedert die begin van die week staak daar 30 000 motorwerkers, wat die plaaslike produksie knielhalter, terwyl werknemers in die boubedryf na verwagting vanaf Maandag hul werktuie gaan neerlê.

Hulle sal waarskynlik deur werkers in die myn- en tekstielbedrywe gevolg word.

Sulke stakings is dié tyd van die jaar algemeen in Suid-Afrika, wanneer die jaarlikse loononderhandelings plaasvind.

Maar te midde van ‘n trae ekonomie en die spanning ná die dodelike mynstaking verlede jaar by Marikana, waartydens 34 stakers deur die polisie doodgeskiet is, bly beleggers senuagtig.

“‘n Gebrek aan ‘n ooreenkoms tydens loononderhandelings in die mynsektor mag beleggers nogmaals die skrik op die lyf jaag,” sê Shilan Sha, ‘n ekonoom by Capital Economics.

Die vooruitsigte vir die rand lyk tans onseker.

“Die toekoms van die rand sal hoofsaaklik deur die uitslag van die verkiesing aanstaande jaar in April bepaal word,” sê Radebe – AFP

Mandela se toestand ‘soms onstabiel’

medi_clinic_harthosp
Die Medi-clinic-harthospitaal in Pretoria

Terwyl oudpresident Nelson Mandela se toestand “ernstig maar stabiel” bly, raak dit met tye onstabiel, het die presidensie Saterdag aangekondig.

“Terwyl sy toestand met tye onstabiel raak, wys die dokters daarop dat die oudpresident groot uithouvermoë vertoon het en dat sy toestand danksy mediese ingrypings neig om te stabiliseer,” het die woordvoerder Mac Maharaj in ‘n verklaring gesê.

Volgens hom werk die dokters hard om ‘n ommekeer te bewerkstellig, om Mandela se gesondheid te verbeter en om hom gemaklik te hou.

“President Jacob Zuma versoek Suid-Afrika om aan te hou bid vir Mandela en om hom te alle tye in hul gedagtes te hou,” het Maharaj gesê.

Zuma sou Saterdag na Maleisië vir ‘n amptelike besoek reis.

Die besoek is bedoel om die maatskaplike, politieke en ekonomiese bande tussen die twee lande te verstewig.

Zuma sal ‘n Lewenslange Toekenning vir Wêreldvrede namens Mandela ontvang, wat deur die Mahathir-wêreldvredstigting uitgeloof word.

Vroeër vandeesmaand het die presidensie gesê Mandela was steeds in ‘n ernstige toestand maar dat hy konstant verbeter.

“Die mediese span het ook herhaal dat, hoewel sy gesondheid verbeter, Madiba steeds in ‘n ernstige toestand verkeer.”

Saterdag was Mandela se 78ste dag in die Medi-Clinic-harthospitaal te Pretoria.

Die ikoon is op 8 Junie vir ‘n herhalende longkwaal opgeneem. – Sapa

Hein Boonzaaier kry ontslag weens ‘gebrek aan getuienis’

Mnr. Hein Boonzaaier
Mnr. Hein Boonzaaier

Mnr. Hein Boonzaaier, een van die aangeklaagdes in die sogenaamde “Bloemfontein-4-terreursaak” het vandag ontslag gekry in die Bloemfonteinse landdroshof weens ‘n gebrek aan enige getuienis teen hom. Die staat het die saak teen hom teruggetrek.

Volgens mnr. Boonzaaier, het hy op Geloftedag, 16 Desember 2012 met sy hond in sy tuin gaan stap. Hy woon in Centurion. “Dit was presies kwart voor agt die oggend,” vertel hy. “Die volgende oomblik verskyn daar 30 swaar gewapende polisiemanne met volle lyfpantser en semi-outomatiese gewere wat op my gerig word. Ek het nie geweet wat aangaan nie, of ek moes hardloop of uitbars van die lag nie.”

Die volgende oomblik is mnr. Boonzaaier op ‘n klag van “terrorisme” in hegtenis geneem. Hy moes byna twee maande in die tronk deurbring voordat hy borg kon kry. Die staat het sy borgaansoek, asook dié van die ander drie aangeklaagdes, Johan Prinsloo, Mark Trollip en Martin Keevy, teengestaan.

Volgens sy regspan, “moes hy nooit gearresteer gewees het nie”. “Ek dink dit het suiwer daarom gegaan om my te probeer diskrediteer, ‘n doel waarin die staat en die media geslaag het,” sê hy.

Mediaverhoor

Sowel die Naspersgroep as die Mail & Guardian het teen Boonzaaier losgetrek met ‘n “mediaverhoor” waarin dié finansiële konsultant van Centurion as “regse ekstremis”, “staatsgreepbeplanner” en dergelike meer beswadder is.

Volgens Boonzaaier is daar gepoog om getuienis teen hom te vervals deur stellings wat hy tydens ‘n vergadering in die VSA gemaak het te verdraai sodat dit klink asof hy “presies die teenoorgestelde gesê het van wat hy eintlik gesê het”.

Voor sy inhegtenisname was Boonzaaier betrokke by die stigting van ‘n nuwe politieke party, die Federale Vryheidsparty en is hy ook tot president van die party verkies. “My poging om aan die demokratiese politiek deel te neem, is egter beantwoord met hardhandige, wederregtelike arrestasie,” het hy gesê.

Boonzaaier meen dat die bevel om hom in hegtenis te neem, vanuit ANC-geledere gekom het. “Die vreemdste was dat die Nasionale Vervolgingsgesag, wat luidens die grondwet ‘n onafhanklike liggaam is, my nie wou vrylaat nie allhoewel daar geen behoorlike klag of getuienis teen my was nie. Eers toe die minister daartoe ingestem het, is ek vrygelaat.”

“Ek dink dit was alles deel van ‘n plan om ons politieke party te diskrediteer, afgesien daarvan dat dit teen my persoonlik gerig was. Ek kry die indruk die regering wou nie hê dat ek aan die politiek moes deelneem nie,” sê Boonzaaier.

Die saak teen sy drie mede-aangeklaagdes gaan voort. Mnr. Martin Keevy is vir ‘n tweede keer na die Bloemfonteinse psigiatriese inrigting vir ‘n waarnemingstydperk van 30 dae verwys.

Staat sal nie Marikana-slagoffergesinne bystaan nie

Gesinslede van die Marikana-slagoffers
Gesinslede van die Marikana-slagoffers wag vir beter dae

Die Menseregte-kommissie het Donderdag ‘n beroep op President Jacob Zuma gedoen om die kommissie se sperdatum van 31 Oktober uit te stel sodat die kommissie sy werk kan voltooi.

Die MRK se verteenwoordiger by die kommissie sê ‘n gebrek aan befondsing het die werk van die kommissie ontwrig.

Die hoofregsverteenwoordiger van die mynwerkers, advokaat Dali Mpofu, het Maandag aangekondig dat hulle nie weer aan die kommissie se werksaamhede gaan deelneem voordat hulle befondsing bekom het nie.

Verskeie howe, waaronder die Konstitusionele Hof, het Mpofu se aansoek dat die staat gedwing moet word om die mynwerkers se regskoste te betaal, van die hand gewys.

Die minister van Justisie, Jeff Radebe het ook gesê die regering gaan nie vir privaat-regsverteenwoordiging by die kommissie betaal nie. – RSG

Meer as twee-derdes van Ramphele se rykdom van SEB

Meer as twee–derdes van die Agang–leier Mamphela Ramphele se R55–miljoen kom van SEB-transaksies.

Ramphele, wat die huidige SEB-beleid uitgekryt as ‘n “mislukking” op die Agang–webwerf, het R40–miljoen van bemagtigingstransaksies gemaak, het The Star berig.

“Die manier waarop SEB toegepas word misluk in sy primêre doel van transformasie van die ekonomie, maar het ‘n hoë koste en verryk slegs ‘n klein politiese elite,” lui ‘n inskrywing op die party se webwerf.

Ramphele het na bewering aandele in

Ramphele, ryk uit SEB
Ramphele, ryk uit SEB

, maar het van die Nashua- en Eduloan–aandele sedertdien verkoop.

Ramphele se woordvoerder Adi Mistry–Frost het bevestig dat sy R40–miljoen deur middel van SEB-transaksies gekry het, maar weerlê bewerings dat sy geveinsd is.

“Met die uitsondering van Pearsons, is die SEB-transaksies waarby Dr Ramphele betrokke is, deel van haar vergoeding as ‘n voorsitter of direkteur.“

Ramphele het haar R55–miljoen vroeër hierdie week verklaar en President Jacob Zuma gevra om sy finansiële sake oop te stel. Zuma het in reaksie gesê hy doen dit reeds omdat die wet dit vereis.

Vrystaatse burgemeesters met afdanking gedreig

Thabo Meeko
Thabo Meeko

Burgemeesters in die Vrystaat is deur die ANC met afdanking gedreig indien hulle nie hul pligte uitvoer nie.

Thabo Meeko, woordvoerder van die ANC in die Vrystaat, het gesê burgemeesters het vroeër dié maand briewe onderteken wat die ANC toestemming gee om hulle af te dank indien hulle nie hul werk doen nie.
Hy sê munisipaliteite se uitvoering van hul pligte sal van tyd tot tyd geëvalueer word.
Meeko sê hierdie is ’n duidelike bewys dat die ANC wel druk weens gebrekkige dienslewering in munisipaliteite wil verlig en ’n beter lewe vir inwoners wil skep. – OFM

Vermeende babaverkragter weer voor

rooikruishosp‘n Plaaswerker van Ceres wat daarvan beskuldig word dat hy ‘n vier maande oue baba en ‘n sewejarige seun verkrag het, sal Donderdag weer in die hof verskyn.

Die man het na bewering by ‘n wendyhuis ingegaan terwyl die kinders geslaap het, en hulle daarna ontvoer en verkrag, berig Eyewitness News.
Die 25-jarige man is ‘n week gelede in hegtenis geneem en verskyn vir die tweede keer in die Ceres-landdroshof.
Hy staan tereg op aanklagte van verkragting en ontvoering. Dit is nie bekend of hy om borgtog gaan aansoek doen nie.
Intussen het die Rooikruis-kinderhospitaal Donderdag gesê die baba is in ‘n stabiele toestand nadat sy ‘n vyfde operasie ondergaan het. – EWN

Ligte vliegtuig stort neer in Mpumalanga

er24Twee middeljarige mans is dood nadat ‘n ligte vliegtuig in Matibidi, Mpumalanga, neergestort het, het paramedici gesê.

“Die mans het reeds gesterf voor die helikopter van die provinsiale nooddienste op die toneel aangekom het,” het Werner Vermaak, woordvoerder van ER24, gesê.

‘n Mediese helikopter in Nelspruit is na die toneel ontbied om te help, maar by hul aankoms is ontdek dat die twee mans reeds aan hul beserings omgekom het.

Die ligte vliegtuig het neergestort in ‘n gebied van modder en digte bosse naby Potholes in Matibidi. Die oorsaak van die ongeluk is nie bekend nie.

Kol. Leonard Hlathi, polisiewoordvoerder, het gesê die ongeluk word ondersoek. – Sapa

SA ontplooi soldate in DRK na Veiligheidsraad se goedkeuring

Rebelle van M23
M23-rebelle

Suid-Afrikaanse soldate gaan in die suide van die Demokratiese Republiek van die Kongo ontplooi word nadat die hoof van die Verenigde Nasies se missie in die DRK die beskerming van burgerlikes beveel het.

Die ontplooiing is deur president Jacob Zuma goedgekeur. Zuma het gister in Angola aangekom om vredespogings met die president van die DRK, Joseph Kabila, te bespreek.

Die minister van verdediging, Nosiviwe Mapisa Nqakula, het bevestig dat die ontplooiing ook deur die VN-Veiligheidsraad goedgekeur is.

Die hoof van die VN-missie, bekend as MONUSCO, sê daar is direkte aanvalle op bewoonde gebiede en VN-posisies in Goma. Hy sê die ontplooiing is genoodsaak nadat hernieude gevegte tussen die Kongolese weermag en die M23-rebelle uitgebreek het.

Vroeër vanjaar is 14 Suid-Afrikaanse soldate doodgeskiet en 27 gewond in gevegte tussen Suid-Afrikaanse soldate en rebelle in die Sentraal Afrikaanse Republiek.

Nosiviwe Mapisa Nqakula het aan die SAUK gesê indien Suid-Afrika nie ingryp nie, sal talle vlugtelinge uit die DRK oor die grense stroom na Suid-Afrika.

Zille storm uit vergadering oor SANW nie ontplooi word

zazille2Die emosionele uitbarstings van die Wes-Kaapse premier, Helen Zille is al bekend agv haar energieke Twitter-vingers.

Zille het Donderdag weer vir ongelukkigheid gesorg nadat sy uit ‘n vergadering met die minister van polisie Nathi Mthethwa gestorm het. Die vergadering is belê om hernude bendegeweld te bespreek op die Kaapse Vlakte.

Mthethwa se woordvoerder, Zweli Mnisi, het gesê Zille het die vergadering vroeg verlaat, met die verskoning dat sy ‘n afspraak met die minister van menslike nedersettings Connie September het.

“Die minister was hier teen 10:30 vir die geskeduleerde vergadering om 11:00. Maar ons moes lank wag vir die premier om te kom,” het hy gesê.

Die vergadering is belê nadat Zille ‘n ope brief aan die minister van polisie gerig het waarin sy vra dat die SANW ontplooi word in warm kolle soos Manenberg.

By die vergadering het Mthethwa gesê dat sosio-ekonomiese toestande op die Kaapse Vlakte agter die geweld sit en dit moet verbeter word.

Maar Zille het haarself glo gewip en gesê troepe moet dadelik ingeroep word om die strate te patrolleer.

Zille het haarself skielik verskoon om blykbaar vir September te gaan ontmoet. Mthethwa en sy amptenare moes daarna ontdek dat sy by inligtingsessie joernaliste by die parlement toegespreek het.

Zille se woordvoerder, Zak Mbhele, het ontken sy Donderdagmiddag uit die vergadering gestorm het. – timeslive.co.za