Kategorie: Rubrieke

BRICS – ‘n geleentheid vir die Afrikaner?

Tot gisteraand redelik laat was ek in gesprek met ‘n jong Russiese PhD-student uit Moskou wat navorsing oor Afrikaans en Afrikaners doen. Dit het toevallig op dieselfde dag gebeur as wat die BRICS-konferensie in Durban tussen die regerings van Brasilië, Rusland, Indië, China en Suid-Afrika plaasgevind het.

Die gesprek, maar ook alles wat daar die afgelope paar dae in die media rondom BRICS geskryf is, het my aan die dink gesit. My gevolgtrekking is dat BRICS ‘n enorme geleentheid vir Afrikaners verteenwoordig.

Met die uitsondering van China, bestaan BRICS uit lande wat tans vanuit die internasionale handelstelsel uitgesluit word. Dink daaraan: Watse Russiese handelsmerke dra jy in jou sak rond of hang in jou kas? Wanneer laas het jy ‘n Brasiliaanse tydskrif gelees? Net soos wat Afrikaans en Afrikaners in Suid-Afrika “onsigbaar” geword het, bly sekere lande op die internasionale verhoog afwesig.

Die Russe se intense belangstelling in Afrikaans is iets wat my nogal boei. Daar is seker omtrent vyftig Russe in Moskou wat Afrikaans uit hul eie aangeleer het en ons kultuur deurlopend bestudeer. Blykbaar het een van hulle al sewentien boeke oor die Russiese deelname aan die Tweede Vryheidsoorlog geskryf!

Ook die afgelope week dink en lees ek aanmekaar oor die Engelse identiteit – in ‘n poging om Suid-Afrika te verstaan. Sedert 1994, maar ook daarvoor, het Suid-Afrika amper nog meer Engels as Brittanje geword. Trouens, ‘n interessante onlangse verskynsel is die soort identiteitskrisis wat Brittanje beleef noudat Skotland, Wallis en Noord-Ierland al hoe meer selfstandig begin word, met Skotland wat dreig om heeltemal van die Verenigde Koninkryk af te skei.

Iewers in V.S. Naipaul se briljante roman oor die Kongo, A bend in the river, verwys hy na die Arabiese kultuur in Oos-Afrika wat soos die dowwe lig van ‘n vergane ster steeds flikker. In vele opsigte is Suid-Afrika se sterk Engelse identiteit vir my so iets: die Britse Ryk is lankal dood en in Engeland self wonder mense al hoe meer oor die sin en inhoud van Engels-wees, terwyl die sogenaamde “Suid-Afrikaners” hulself steeds verbeel dat hulle ‘n onderdeel van ‘n groter, universele kultuur met sy sentrum in Londen verteenwoordig.

Ook in dié opsig lui ons land se lidmaatskap van BRICS die doodsklok vir Suid-Afrika se selfversekerde Engelsheid. By al die nuttelose debatte wat daar in ons land gevoer word – soos byvoorbeeld oor “witheid” en sulke twak – het ‘n indringende gesprek en ontleding oor Engelsheid uitgebly. Want maak geen fout nie: oor die afgelope meer as 200 jaar is Afrikaners ook grondig verengels. Dis dié dat ons mense Australië en ander Statebondslande waar die Britse koningin steeds die staatshoof is as ‘n soort utopie beskou waarheen hulle wil emigreer.

In sy surrealistiese verhaaltjie, “calamity gulch (engelse gedagtes)”, wat in die bundel Katastrofes opgeneem is, skryf Breyten Breytenbach: “Een van my ideale was nog altyd om op die een of ander wyse die eentonige verloop van die alledaagse in Londen te ontwrig. Ek sou graag die stad vanuit ‘n vliegtuig in die lug wou bemors.”

Met al die stakings en geweld, is die verloop van ons Engelse lewens hier in Suid-Afrika sekerlik nie “eentonig” nie, maar ek kry dieselfde gevoel as Breyten Breytenbach se verteller as ek die meedoënlose Engelsheid in Woolworths teëkom of ons advokate in die howe aanhoor waar hulle oor mekaar val om die regters – al is hulle swartes of Indiërs – as “Milord” of “Milady” aan te spreek. Wat is meer absurd as dít? Hulle kort nog net wit pruike in die middel van die Pretoriase somer.

Maar terug by BRICS. Vele mense beskuldig China daarvan dat hy die nuwe koloniale moondheid in Afrika geword het en moontlik is hulle reg. Aan die ander kant is Chinese die grootste enkele groep besoekers aan die Voortrekkermonument. Daar is selfs meer Chinese wat die Voortrekkermonument besoek as Afrikaners wat deesdae eerder Woolworths wil vereer. Wat presies sien hulle daar? wonder ek.

Ek het nog van geen Chinees gehoor wat nee gesê het vir ‘n transaksie omdat die persoon aan die ander kant ‘n blanke was en nie ‘n swarte nie, anders as die Amerikaners en Wes-Europeërs wat Suid-Afrika toe kom en hul ellendige politieke korrektheid hier by ons kom afdwing. Ook kan ek my kwalik voorstel dat Russe, soos die Britte maak, hul neuse vir Afrikaners sal optrek en vra watse SEB-gradering jy nou eintlik het voor hulle ‘n koeksister by jou sal koop.

Kortom, ek dink ons kan met Russe en Chinese sake doen. En met die Russe kan ons selfs kulturele uitruilprogramme van stapel stuur, mekaar se boeke vertaal en iets meer van mekaar te wete probeer kom. Van ons nagraadse studente behoort Rusland toe te gaan, en andersom.

Vanweë ons land se gerigtheid op Engeland en die Statebond, weet ons omtrent niks van Rusland – of die meeste ander lande – af nie. Ons verstaan ook niks van hul ekonomieë en waar geleenthede vir uitvoer bestaan nie. Hierteenoor beskik elke Duitse dorpie oor ‘n eie Handelskammer wat plaaslike maatskappye van inligting oor handelsgeleenthede voorsien. Is dit verbasend dat Duitsland die suksesvolste uitvoerland in Europa is?

Die samewerkingsooreenkoms wat daar gister tussen Rusland en Suid-Afrika gesluit is, is reeds ‘n goeie begin. Dit gaan oor kernkrag en satelliettegnologie, albei gebiede waar Afrikaners reeds oor kennis en vaardighede beskik. Maar ons moet ook die moontlikhede van handel met Rusland op meer alledaagse vlak ondersoek.

Blykbaar is Rusland nog meer korrup as Suid-Afrika. Maar die voordeel van handel tussen lande is dat betalings gewoonlik tussen banke geskied en dikwels neem die bank die risiko van die teenprestasie deur die kliënt aan die ander kant.

Pleks dat die honderde Afrikaner-ekonome ons alewig inlig oor Pravin Gordhan of die idiotiese me. Gill Marcus se vermoedens oor die plaaslike inflasiekoers – wat in elk geval deur ander, eksterne faktore soos die waarde van die rand, die olieprys of Eskom se manewales, bepaal word – behoort ons ekonome veel meer op die buiteland te spesialiseer en inligting oor handelsgeleenthede daar beskikbaar te stel.

Vanweë hul snoesige verhouding met die moederland, het plaaslike Engelse nog altyd ‘n voordeel bo Afrikaners gehad as dit by handel met Brittanje kom. Wat BRICS betref, is die speelveld egter nou gelyk.

Ons moet inklim.

Suid-Afrika se multikulturele distopie raak literêre tema

Vrydagoggend was ek ‘n gas op KykNET se ontbytprogram, Dagbreek, in die Stark-ateljee in Randburg. Die eienaar, Friedrich Stark, het in die ou Suid-Afrika die rol van Trompie in ‘n fotoverhaal gespeel, as ek reg onthou. Al het die gesprek oor die holruggeryde tema van Afrikanerskuld oor apartheid gegaan, was dit vir my heel aangenaam, die soort Afrikaanse stedelike ervaring waartoe dele van Johannesburg soos Randburg hom steeds leen. In ‘n ander wêreld sou ons oor heel ander en interessanter kwessies met mekaar in modernistiese kafees of TV-ateljees kon argumenteer, amper soos lede van een van die kleiner Skandinawiese volkere.

Iets soos: dan sal die Kaap weer Fins of Deens wees, nie Hollands nie. Ons het ‘n paar Alvar Aalto-meubelstukke en -glase nodig om reg aan die Afrikanermorfologie te laat geskied. Toe ek en my vrou brandarm studente was, het ons honger gely om ‘n stel Alvar Aalto-glase in ons Hillbrowse woonstel te mag hê. Op Sondae-oggende het ons op die balkon lemoensap uit die glase gedrink en na eksperimentele Duitse musiek deur Karlheinz Stockhausen geluister terwyl ons na die pragtige moderne geboue, waarvan sommige deur beroemde Suid-Afrikaanse argitekte ontwerp is, rondom ons staar en my vrou met haar immer teenwoordige sketsboek gesigte of brokstukke argitektuur met ‘n 2B-potlood op Canson-papier vaslê. Dis nou voordat Hillbrow in ‘n tuisland van Nigerië omskep is.

Kennelik verskil Afrikaners egter steeds in hul interpretasie van die geskiedenis, want aan die een kant van die tafel voor die KykNET-kameras was ek en Ernst Roets van Afriforum wat probeer argumenteer het dat ons geen morele skuld dra nie en aan die oorkant was ‘n joernaliste van Beeld, Lourensa Eckard, asook ‘n akademikus van die Universiteit van Johannesburg, prof. Mia Swart, wat gemeen het toestande in die land sou verbeter indien ons byna soos Adriaan Vlok histrioniese verskonings aan swartmense aanbied. Hoewel, Swart het darem toegegee dat Adriaan Vlok se voetewassery van enkele jare gelede meesal spot ontlok het.

Die belangrike punt wat ek gemaak het, is dat alle volkere ter wêreld ‘n verskriklike geskiedenis het. Sowel die kolonialisme as die twee wêreldoorloë, maar ook die kommunisme, het niemand moreel ongeskonde gelaat nie. Anders as die Britte, Duitsers, Turke, Kambodjane, Russe, Chinese, Hoetoes, Amerikaners en Australiërs, het Afrikaners nog nooit ‘n volksmoord teenoor enigiemand gepleeg nie. Die enigste massagrafte in ons land is deur die Britte hier nagelaat, wat 30 000 van ons vroue en kinders laat omkom het.

Hierop het prof. Swart geantwoord dat ek “apartheid probeer relativeer”. In akademiese artikels relativeer sy egter self apartheid deur dit met Nazisme te vergelyk – asof daar hoegenaamd enige parallel bestaan. Selfs ‘n kommunistiese intellektueel soos Albie Sachs het enkele jare gelede teenoor my toegegee dat so ‘n vergelyking in die Suid-Afrikaanse konteks “nie behulpsaam” (“not useful”) is nie.

Waarom moet Afrikanerakademici om bedenklike, opportunistiese redes ons volk in internasionale akademiese tydskrifte op Engels beswadder deur ons Nazi’s te noem? Dis ‘n kwessie wat vorentoe ons aandag behoort te geniet.

Maar afgesien van hierdie “b-mol”, soos die Franse sê, het die gesprek goed verloop. Dis voortreflik dat Afrikaners van mekaar kan verskil en dat die konsensuskultuur van die ou én die nuwe Suid-Afrika toenemend verbreek word. Dit is slegs deur verskille en debat dat ons by gemeenskaplike oortuigings sal uitkom. Voorheen was daar ‘n gefabriseerde konsensus wat die verdeeldheid en faksionalisme van die sewentiger- en tagtigerjare veroorsaak het. Dieselfde gefabriseerde konsensus is deur mnr. FW de Klerk gebruik om Suid-Afrika in die beloofde land van ‘n multikulturele utopie in te lei. Daar was nooit enige kritiese debat daaroor nie; ons moes alles bloot aanvaar omdat die Nasionale Party en sy Britse raadgewers so besluit het.

Die ontnugtering met die multikulturele utopie was nog nooit so groot soos nou nie. Selfs iemand soos Mia Swart wat glo dat elke Afrikaner eintlik ‘n Nazi is, gee toe dat die land “swak bestuur” word. Lourensa Eckard van Beeld is onder die indruk dat apartheid “verskriklik” was, maar dat die huidige toestand ten minste ewe verskriklik is. Iemand wat in die verlede selfs Marxisties links was soos Breyten Breytenbach het onlangs verklaar: “Die politieke korrektheid dwarsoor die wêreld is sieklik, multikultarisme is erger as die swart pes in die Middeleeue!” (Beeld 27 Januarie 2013)

Soos die droom van absolute gelykheid onder kommunisme, is die ideaal van die multikulturele samelewing besig om in ‘n distopie te ontaard. Nêrens word hierdie siening meer blatant, selfs militant, aangebied as in die hedendaagse Afrikaanse letterkunde nie. Persoonlik was ek bewus van ‘n hele paar Afrikaanse romans waarin die Suid-Afrikaanse hede en toekoms op ‘n besonder negatiewe wyse – ‘n distopie – voorgestel word. Maar die omvang van die aantal Afrikaanse fiksiewerke wat Suid-Afrikaanse multikulturalisme as ‘n distopie soortgelyk aan George Orwell se 1984 of Animal Farm voorstel, het my nogal verbaas.

In ‘n klein taal soos Afrikaans, is so ‘n verskynsel niks minder as ‘n literêre beweging nie, wat op die duur dalk so belangrik of belangriker as die Sestigerbeweging van weleer mag blyk.

Op Stellenbosch is ‘n PhD-student, Joan-Mari Barendse, tans besig met ‘n proefskrif oor die onderwerp en het reeds akademiese artikels daaroor gepubliseer. Die volgende onlangse Afrikaanse romans stel die nuwe of multikulturele Suid-Afrika as ‘n distopie voor:

Oemkontoe van die nasie, deur P.J. Haasbroek (2001)

Miskruier, deur Jaco Botha (2005)

Horrelpoot, deur Eben Venter (2006)

Die nege kerse van Magriet, deur Barend P.J. Erasmus (2006)

Beslissing in die Karoo, deur Sebastian Biehl (2011)

Die amigdala van Alrina Smal, deur Gustav Venter (2012)

In verskeie van hierdie boeke word die multikulturele Suid-Afrika wat sedert 1994 volgens die Anglo-Amerikaanse model met regstellende aksie en die onderdrukking van minderheidstale soos Afrikaans ingerig is, gesatiriseer – of as ‘n land van verval, moord en verkragting voorgestel. Die reaksies van Afrikanerkarakters in die boeke is óf ‘n soort gelate berusting en fatalisme, óf aktiewe weerstand en opstand teen die stelsel.

Me. Joan-Mari Barendse praat van “klassieke distopieë” en “kritiese distopieë”. In die klassieke distopie ly die karakters onder die stelsel, maar ontwikkel geen werklike kritiese bewussyn nie en aanvaar hul lot met gelatenheid. Hierteenoor wil die kritiese distopie juis deur die karakters se optrede en houdings jeens die totalitêre stelsel waarin hulle hul bevind, die leser tot kritiese besinning aanmoedig.

In ‘n novelle soos dié van Ayn Rand, wat onder die titel Loflied in Afrikaans vertaal is, ontsnap die twee hoofkarakters uiteindelik uit die kwasi-kommunistiese gemeenskap waarin hulle vasgevang is en begin soos Adam en Eva ‘n nuwe samelewing buite die distopie. In die strokiesboek V for Vendetta deur Alan Moore en David Lloyd, waarvan ‘n suksesvolle film gemaak is, kom die anargistiese hoofkarakter V in opstand teen ‘n soort fascistiese staat in Engeland deur terreur te pleeg en soos Guy Fawkes te probeer om die Britse parlementsgebou op te blaas.

Sowel Rand se Loflied as V for Vendetta kan daarom as “kritiese distopieë” beskou word. In Gustav Venter se roman wat einde verlede jaar as eboek deur PRAAG uitgegee is, Die amigdala van Alrina Smal, is daar elemente van beide tipes distopie. Alrina en haar man volg slaafs die morele kodes van die Suid-Afrikaanse distopie na, met tragiese gevolge. Maar ‘n ander karakter in die boek, Alrina se halfbroer Walie Olckers, onttrek hom heeltemal aan die multikulturele samelewing op ‘n plaas in die Hantam naby Nieuwoudtville waar hy as argitek op sy eentjie ‘n toekomstige stad net vir Afrikaners ontwerp.

Terwyl die regse, nasionalistiese diskoers misluk het om Afrikaners te mobiliseer, voel ek sterk dat die rigting wat ons nou inslaan, vrug sal dra. Ons kunstenaars, skrywers, sangers, dramaturge, joernaliste, akademici en denkers is besig om op allerlei maniere die veelkoppige multikulturele hidra te ontleed, uit te beeld en uiteindelik saam-saam aan te val. Die Afrikaner se verstommende skeppende vermoë – die gees van “Boer maak ‘n plan” – het dié nywerheids- en landbouland feitlik sonder kapitaal tot stand gebring. Ook het dit die Afrikaanse kultuur geskep wat feitlik uniek ter wêreld in ‘n taalstryd teen die magtige Engels geslaag het.

Kan daardie skeppende vermoë ons weereens van die Middeleeuse swart pes van multikulturalisme, soos Breyten Breytenbach dit noem, bevry?

WAM Carstens oor Afrikaans

WAM Carstens, tot onlangs die voorsitter van die Afrikaanse Taalraad (ATR), het pas (15 deser) ‘n artikel oor Afrikaans op LitNet Akademies gepubliseer. Dit is ‘n portuurbeoordeelde artikel waarvoor die outeur R10 000 ontvang. Ek moet noem dat daar ‘n opvallend ernstige onvermoë by die outeur se verwerking en sistematisering van die stof en die aanbieding daarvan onder sinvolle hoofde en onderhoofde te bespeur is. Die artikel wek nie die indruk van ‘n netjies afgewerkte stuk werk nie. Voorts bepaal ek my aandag egter by die inhoud.

Die titel van die artikel is: “Op pad van ‘n verdeelde na ‘n gedeelde toekoms in die Afrikaanse taalgemeenskap: Die rol van die Afrikaanse Taalraad in die proses van versoening.” Hierdie titel berei die leser in ruime mate voor op die politiek-korrekte teks wat volg; dus dat dit eerder gaan om politieke as taalkundige oorwegings. Daarmee insinueer ek nie dat politiek en taal altyd maklik geskei kan word nie. My beswaar is teen die mate waarin Carstens en die ATR se posisie of rol eerder deur politiek as taal bepaal word. Die ATR se slagspreuk, “Bemagtig, bevorder, beskerm”, het ‘n politieke geur. Daar is geen sprake van die ontpolitisering waarvan gewag gemaak word nie. Propaganda teen Afrikaans en die Afrikaner word deur Carstens eerder welwillend gesluk as manmoedig beveg. Die verdedigende en apologetiese modus waarin glad te baie Afrikaanssprekendes verval het, kon myns insiens ten beste opgehef word as Carstens liewer die anti-Afrikaanse elemente daadwerklik bestry het.

Die rede waarom die ATR hom in ‘n ongunstige posisie bevind, is omdat dit vir hom in die eerste plek om versoening gaan, wat sekerlik eerder ‘n politieke as taalkundige ideaal is: “Versoening tussen die uiteenlopende Afrikaanse gemeenskappe was … van die begin af die fokus in die hele proses.” In die “hartseer verlede van Afrikaans” het dinge glo so “skeefgeloop” dat ‘n “heelmaakproses” nodig is. Die “slagyster van die verlede” word as sleg voorgestel en het glo benadeel, gemarginaliseer, veronreg, verdeel, verskeur en versplinter, gevolglik word talle kere beweer dat daaroor gewroeg word. Al die bekende holruggeryde segswyses teen Afrikaans kom in die teks voor: daar kleef ‘n stigma aan en dit is bevlek, dra die bagasie van die verlede en is die taal van die onderdrukker. Daar word uitgesien na ‘n gedeelde toekoms: inklusief, heelmakend, versoenend, verenigend, bemagtigend, transformerend, demokratiserend. “Verskonings vir die onverskoonbare (= apartheid)” moenie geopper word nie. Die apartheidsera word sonder meer as onvry en die na-apartheidsera as vry voorgestel, terwyl ‘n mens deesdae nie veilig in jou eie huis voel nie en moed moet monster voor jy dit buite waag.

Apartheid het “‘n groot seer gelaat.” Ampie Coetzee word aangehaal: “In Afrikaans is daar dinge gesê, en Afrikaners het dinge gedoen, in die verlede wat afskuwelik was.” Daar word verwys na die “foute” en “slagoffers” van die verlede en na die bekende beskuldig dat alle blankes “skuldig” aan apartheid was. Nêrens in die teks word nie-wittes se gedrag veroordeel of sleggesê nie. Die ANC se propaganda het by die onkritiese Carstens in die spreekwoordelike lieflike plekke geval. Daar word ook na Mamphele Ramphele verwys wat beweer dat apartheid “psigologiese littekens” gelaat het. Ter wille van ewewig behoort die sielkundige en ekonomiese littekens gelaat deur bv die UDF/ANC se boikotte, onrus, geweld en terrorisme ook genoem te word. Afrikanernasionalisme word as ‘n vlieg in die salf voorgestel. Die euwel van swart mag kom egter nêrens aan bod nie.

Carstens beweer alle kante van ‘n saak moet aandag kry, maar sy teks is nie ‘n toonbeeld hiervan nie. Daar word na Willie Esterhuyse se “voorheen-onderdruktes” verwys maar nie na die tans benadeelde blankes nie. Meerdere kere verwys Carstens (afkeurend) na die bomontploffing deur wittes op Worcester in 1996. Nelson Mandela se bomplantveldtog word egter nie genoem nie; wél dat hy na minderheidsgroepe uitgereik het. Carstens gee die volgende getuigskrif: “Nelson Mandela het apartheid verafsku, maar hy het nie haat en bitterheid in sy binneste vertroetel nie.” Mandela is die enigste persoon na wie in die teks as “meneer” verwys word; iets wat heeltemal buite orde in ‘n wetenskaplike, vakkundige artikel is. Nêrens word die UDF/ANC en PAC se vandalisme en terrorisme genoem nie, wat nog te sê veroordeel. Verskeie kere verwys Carstens (goedkeurend) na die Soweto-opstand in 1976. Die joernalis J Rantoa se bewering van rassisme word aangehaal, asook dat die destydse regering volgens hom Afrikaans in alle Suid-Afrikaners se kele afgedruk het. Afrikaans is seker destyds in sekere opsigte bevoordeel, maar in veel mindere mate as Engels deur die ANC-regering, maar Carstens noem dit nie.

André Duvenhage beweer “die apartheidsregering [het] sekere groepe hul taal en kultuur … ontneem.” Dit is gewoon onwaar, maar weereens opper Carstens geen beswaar nie. Tydens apartheid is die kulturele belange van die verskillende etiese groepe erken en is trots op hulle moedertale aangemoedig. Ek was bv teenwoordig toe ‘n woordeboeksentrum vir Xhosa in die jare sestig deur die regering aan die Universiteit Fort Hare gevestig is. Rantoa: “There is nothing special about Afrikaans.” Carstens spreek hom nie teen nie, omdat dit nie politiek-korrek sou wees nie. Die waarheid is dat Afrikaans hoogs spesiaal is in die sin dat dit lank voor Engels plaaslik op groot skaal (ten minste in proto-vorm) gepraat is en Afrikaners se bydrae tot die ontwikkeling en beskawing van die land heel moontlik groter as dié van enige ander etniese of taalgroep is.

Carstens wil die toekoms van Afrikaans verseker. Met die oog hierop en in ooreenstemming met die huidige neiging in Suid-Afrika word slegs kwantitatiewe norme in ag geneem; dus hoe meer sprekers van Afrikaans daar is, des te beter die oorlewingskanse van die taal. Daar is in die teks nie ‘n enkele woord oor die gehalte van die Afrikaans waarop die ATR-proses afstuur nie. Die bruines wat sitting in die ATR het, is sover bekend almal teen Standaardafrikaans gekant en ten gunste van groter erkenning vir ‘n hibridiese variant, naamlik die mengeltaal Kaaps. Hierdie standpunt is etnies en polities gemotiveerd.

Hoewel die toenemende besoedeling van Afrikaans met onnodige Engelse woorde ‘n aaklige werklikheid is wat reeds talle kere in die literatuur geopper is, is daar in Carstens se teks en bronnelys geen verwysing hoegenaamd hierna nie. Dit is waarskynlik te wyte aan sy klem op versoening, dus politiek, pleks van hierdie elemente in die ATR trompop te konfronteer en aan hulle uit te wys dat Engels en die ANC die hoofbedreigings vir die voortbestaan van Afrikaans is. Daar word darem sagkens erken “dat die Suid-Afrikaanse regering nie werklik daarop ingestel is om Afrikaans … te bevorder nie.” (In werklikheid is daar “aktiewe benadeling”, soos Flip Buys tereg op 3 deser in Rapport uitgewys het.) Afrikaans moet vanselfsprekend in ‘n respektabele vorm behou en eerder in gehalte opgehef as afgedruk word.

Carstens vertel dat hy namens die ATR met regse Nederlandse politici gesprek gevoer het en dat daar die moontlikheid van geldelike ondersteuning uit daardie oord was. ‘n Medelid van die ATR, Christo van der Rheede, het hom toe aangematig om Carstens ‘n “taalprostituut” te noem. Carstens behoort sulke vermetelheid nie versoenend te duld nie. Van der Rheede was in daardie stadium die hoof van Naspers se Stigting vir Bemagtiging deur Afrikaans. Sy ampsplig was om veral bruines se grootskaalse migrasie na Engels te stuit. Ampshalwe het hy dus aan bruines verkondig dat hulle Afrikaanse skole moet bywoon, maar hy het sy eie kinders in Engelse skole geplaas. As Carstens nie vir Van der Rheede, wat hy eufemisties ‘n taalaktivis pleks van ‘n ANC-aktivis noem, kan kortvat nie, is daar min hoop op sukses vir die ATR.

In die artikel word telkens die wens uitgespreek dat mense Afrikaans in hulle huise moet gebruik. Dit is glad nie die hoofprobleem nie; selfs nie by die bruines nie. Dit is veral bruines wat in die openbaar hoogs dislojaal teenoor Afrikaans is. Carstens en die ATR behoort die moed van hulle oortuiging te hê om hierdie probleem openlik aan te spreek. Alle Afrikaanssprekendes moet, in soverre dit enigsins prakties moontlik is, Afrikaans oral benut.

Die sug na inklusiwiteit, wat “ononderhandelbaar” is, neem by Carstens die vorm van gelykheid aan. Alle mense in die nuwe Suid-Afrika is gelyk verklaar, gevolglik het die ATR alle variante van Afrikaans, dus ook dié wat uitermate met Engels (woorde, uitdrukkings, grammatika, uitspraak) besoedel is, gelykwaardig verklaar. Die ideaal is om alle soorte Afrikaanssprekendes (“die heterogene Afrikaanspraters”) en alle variante van Afrikaans (“‘n ruim Afrikaans”) in een gelukkige bondel saam te snoer. Dit is glo moontlik as almal hulle stories in die WVK- of Tutu-modus vertel. Mode-politiek dien by Carstens deurgaans as die aanbevole model vir taalkundige sake. Die amptelike erkenning en bevordering van allerhande taalvariante deur die ATR (“om die taal in sy … diversiteit uit te bou”) gaan Standaardafrikaans, as die enigste algemeen erkende en ontwikkelde vorm van Afrikaans, myns insiens verswak en die oorlewingskanse van hierdie taal beduiwel. As die nuwe Suid-Afrika ‘n normale samelewing wil wees, moet Afrikaans in sy standaardvorm erken en bevorder word, soos wat elders in die wêreld met alle erkende tale gedoen word.

Die ATR bemoei hom nie net met Afrikaans nie. Hy wil alewig die gebruik van alle Suid-Afrikaanse tale bevorder, dus meertaligheid. Die skoenmaker behoort hom verkieslik by sy lees te hou. Die taak om Afrikaans sinvol te bestuur, is moeilik genoeg. Die sprekers van ander tale behoort self die heil van hulle moedertaal te bevorder in soverre hulle dit nodig ag. Bemoeiing deur die ATR stel hom aan die beskuldiging van paternalisme bloot.

Die regses word daarvan beskuldig dat hulle versoening in die wiele ry. “‘n Klaarblyklike doring in die vlees skyn die term Afrikaner te wees.” Leopold Scholtz: “Afrikaans is groter as die Afrikaners, want laasgenoemdes deel hulle moeder met die meeste bruin mense en selfs sommige swart mense en Indiërs.” Carstens: ‘n Organisasie soos Praag “dra nie altyd die soort legimiteit wat ‘n mens graag hier sou soek nie.” “Pogings van onder meer … Praag … het nie die beplande sukses behaal nie, en wel om ‘n goeie rede: ‘Die probleem is eenvoudig dat elke organisasie wat tans met Afrikaans gemoeid is net ‘n deel van die Afrikaanse gemeenskap verteenwoordig en daarom in die oë van sommige ander Afrikaanssprekendes “bevlek” of “gestigmatiseerd” is.'” Nêrens in die artikel word sulke etikette om bv die ANC se nek gehang nie.

In hierdie artikel, wat veronderstel is om ‘n wetenskaplike werkstuk te wees, word die politieke kersie op die taalkoek geplaas wanneer Carstens sy Damaskus-oomblik bely: “Ek was ná ‘n gesprek met [Christa] van Louw in November 2004 oortuig van my eie skromelike onkunde oor die gevolge van apartheid, wat my beskaamd gelaat het oor die aandeel wat ek daaraan gehad het.” Dan kom Carstens met ongekwalifiseerde stellings soos: “Dat apartheid mense van hulle menswaardigheid ontneem het. Dat mense minderwaardige burgers in hulle land van geboorte was. Dat mense daagliks verneder is. Dat sy as jong swanger vrou aangerand is deur lede van die veiligheidsmagte,” ens. Geen gruweldade deur nie-wittes word uitgelig nie. Geen woord nie oor die minderwaardige burgerskap wat blankes tans het omdat dit grondwetlik is om teen hulle as groep te diskrimineer op grond van hulle beweerde kollektiewe skuld.

Na aanleiding van Wilhelm Jordaan se uitlatings oor die Anglo-Boereoorlog, beveel Carstens die volgende aan: “Vereenselwig jou ‘volledig en empaties’ met die lot van die onderdrukte mense. Raak betrokke in ‘intens persoonlike kommunikasie’ met die ‘lydendes’ … Doen … bemagtigings- en opheffingswerk waar jy kan. Die lydendes is geregtig op ‘menswaardige behandeling’. Optredes moet daarom gekenmerk word deur ‘uiterste deernis en respek’. Aanvaar ‘namens [jou] volk morele verantwoordelikheid vir die oorlog en vra om vergifnis'”

Ek het na die beste van my vermoë ‘n korrekte aanduiding probeer gee van die inhoud van ‘n artikel wat veronderstel is om eerder oor taal as politiek te handel.

Wenke aan ‘n volksmoeder

In Rapport (10.03.13) begin Sonja Loots haar rubriek deur na ID du Plessis se “sogenaamde” Maleierverhale te verwys. Hoewel Du Plessis werklik ‘n kenner van die Kaapse Maleiers was en sekerlik meer kontak as Loots met hulle gehad het, word sy skryfwerk verdag gemaak.

Loots vertel vervolgens hoe sy as goeie moeder haar kinders inlei in die wonderwêreld van die Moslems. Toe een van hulle beweer dat daar duiwelsheid skuilgaan, neem sy haar kinders na ‘n Moslem sodat hulle kan sien watter goeie mense Moslems is; dus, een swaeltjie maak ‘n somer.

By die Woordfees gaan Loots na ‘n gesprek luister waaraan Shaka Sisulu en Carel Boshoff deelneem. Heel voorspelbaar hou sy van wat Sisulu te sê het, maar Boshoff irriteer haar en sy wil nie na hom luister nie.

Dit lyk asof die fout nie soseer by Loots se kind lê nie, maar by haar as ouer. In opvoeding is ewewig noodsaaklik. Dit is waar dat daar goeie Moslems is, maar kinders behoort daarvan bewus gemaak te word dat daar ook slegte Moslems is, dat daar in die verlede en ook in die hede baie onheile deur sommige van hulle gepleeg is.

Wanneer ‘n ouer sy kinders oor bv Nelson Mandela inlig, moet daar nie vasgesteek word by die getal jare wat hy in die tronk deurgebring het en dat dit sogenaamde bose wittes is wat hom sy vryheid ontneem het nie. Daar moet ook vir hulle vertel word van bv die bomplantveldtog wat Mandela aangevoer het, dus hoekom hy in die tronk was, en dat hy baie korter in die tronk sou gewees het as hy bereid was om geweld af te sweer. Dan sal Loots se kinders besef dat Mandela nie sonder meer ‘n vredesikoon is nie, dat hy hierdie beeld verwerf het eers nadat hy in sy doel geslaag het om die politieke mag oor te neem en hy dit raadsaam geag het om die wittes oor hulle magsverlies te paai.

As Loots ‘n goeie ouer wil wees, sal sy haar kinders leer dat daar onder die spreekwoordelike wit omies met grys skoene uit die apartheidsera, soos ID du Plessis, ook goeie mense is. Sy sal haar kinders dan ter illustrasie na sommige van hierdie omies neem wat taalbulle genoem word omdat hulle veg vir die behoud van Afrikaans as voertaal aan die Universiteit Stellenbosch. Die kinders sal dan besef dat om vir jou moedertaal te veg, eerbaar is, dat nie net Engels ‘n reg op voortbestaan het nie.

Vir ‘n ewewigtige uitkyk op sake sal Loots haar kinders na bv Orania neem en uitwys dat dit oorwegend ordentlike mense is wat in ‘n grootliks misdaadvrye omgewing arbei en dat hulle nie bakhand staan vir gratis huise en dienste nie. As hulle “Neanderdalmense” is, kan dit nie net sleg wees om so te wees nie.

Afrikanerskape en die tweede revolusie

Om Afrikaners dop te hou, is omtrent soos een of ander riller uit Hollywood. Jy weet daar gaan netnou ‘n monster uit die kas klim om die onskuldige held of heldin aan te val, maar jy kan niks doen om hom of haar te waarsku nie. Soos in daardie ou, rokerige bioskope van weleer, begin die kinders al waarskuwingskrete uiter, maar helaas is die figure op die silwerdoek doof.

Behalwe in dié geval gaan dit nie oor ‘n enkeling se lot nie, maar oor dié van ‘n hele volk van ongeveer drie miljoen mense. Soos slaapwandelaars strompel hulle horende doof en siende blind voort, en skynbaar gaan niks tot hulle deurdring nie. Eers het hulle mnr. FW de Klerk blindelings gevolg en nou is dit ‘n Johannesburgse joernalis van Duits-Joodse afkoms wat tans in Kaapstad woon, mev. Helen Zille.

Kom ons speel die Hollywood-riller net so effens terug tot in 1983. In daardie jaar was ek nog besig om my Meestersverhandeling te voltooi en het ek deeltyds by Telkom in Rosebank, Johannesburg, gewerk. Rondom my het ‘n hele horde onskuldige, naïewe Afrikaners in hul semistaatsinstelling gewerskaf en meesal op erg burokratiese wyse allerlei reëls en prosedures gevolg. Gee vir ‘n Afrikaner ‘n reël en hy lê hom daarby neer.

Ewenwel, op ‘n goeie dag besluit ek om die twee of drie mense in my kantoor ‘n bietjie nader oor die ANC in te lig. Die hele geskiedenis van die Rivonia-verhoor, die lewenslange vonnis vir Mandela, asook Winnie Mandela wat so dan en wan ingeperk word, maar wat tog op ‘n dag ‘n groepie van ons studente op die Wits-kampus kom toespreek het.

My onmiddellike hoof by Telkom – ek meen sy naam was mnr. Johan van der Walt – het op daardie stadium nog nooit van die ANC gehoor nie. Trouens, die algemene gevoel wat ek gekry het, is dat my toehoorders gedink het daar was iets fout met my omdat ek hierdie dinge weet! Afrikanerskape werk in hul sosialistiese staatsdiensparadys by Telkom, Transnet, die Ontvanger van Inkomste, die polisie, die weermag en natuurlik die res van die burokrasie in Pretoria en steur hulle nie aan enige donker wolke op die horison nie.

Reg binne daardie kantoor was daar sekere spore van die komende verandering reeds te bespeur, vir die fyn waarnemer! Die blanke Afrikaanse liasseerklerk is telkens deur haar werklas of haar eie domheid oorweldig, waarna twee swart liasseerklerke naas haar op dieselfde posvlak aangestel is. Op ‘n dag kom sy by ons kantoor ingewals en verklaar so ewe: “Hulle het vir my twee meide gegee om my by te staan.” Vir ons almal was dit duidelik dat “die twee meide” glad nie onder daardie indruk was nie en haar as ‘n gelyke gesien het.

Daar was ook ‘n ouerige swart bode by Telkom in Rosebank. Hy het so ‘n blou stofjas gedra, as ek reg onthou. Tydens teetyd elke oggend het hy hom in die destydse Rand Daily Mail, die liberale koerant waar mev. Helen Zille ‘n verslagggewer was, verdiep. Ek kon sien hy slurp alles op. Anders as sy Afrikanerkollegas wat al hul pensioene oor twintig of dertig jaar kon uitwerk, het hy geweet wie die ANC is. Hy het elke oggend mev. Helen Zille en Alistair Sparks, die redakteur en ‘n groot Afrikanerhater, se propaganda gelees en geglo dat die revolusie wel sou kom.

Mnr. Johan van der Walt het ‘n sogenaamde “B-baan-matriek” gehad, as ek reg onthou. Hy was nie baie produktief nie want hy was alewig besig om allerlei privaatprobleme in werkstyd op te los, soos om ‘n nuwe motor te koop of ‘n swembad by sy huis op Alberton te laat insit. Die Kreepy Krauly wat soms teen die kant van die nuwe swembad vassit, het hom dosyne oproepe na die swembadmense laat maak en uiteindelik het hulle dit vir hom met ‘n Barracuda vervang.

Een oggend het hy my wel “oor die kole gehaal”, soos hy dit gestel het, omdat ek tien minute laat was. Hy het nie veel van my gehou nie, want ek het oor te veel bedenklike kennis beskik, onder andere oor die ANC en wat Winnie Mandela dink.

As ek destyds vir mnr. Johan van der Walt sou gesê het: oor minder as tien jaar gaan mnr. PW Botha nie meer president wees nie en gaan sy opvolger, mnr. FW de Klerk, jou oortuig om vir jou eie ondergang te stem, sou hy seker gedink het ek is nog meer eienaardig. As ek verder sou gegaan het en hom vertel het dat daar in die toekoms weens regstellende aksie geen blanke Afrikaners meer by Telkom sou werk kry nie, sou hy seker daar en dan die psigiatriese afdeling van die Johannesburgse Algemene Hospitaal gebel het om my te laat toesluit.

Intussen is die wolwe – soms letterlik in die vorm van geweldsmisdadigers – onder die Afrikanerskape losgelaat. Van die soort sosialistiese paradys en lewenslange, voorspelbare loopbane wat daar destyds bestaan het, het daar bloedweinig oorgebly.

Ek verstout my egter om te sê dat die Afrikaner nog nie sy skaapagtigheid afgeskud het nie. ‘n Week of tien dae gelede skryf iemand vir my op Facebook: “Die Afrikanerleiers het ons uitverkoop. Nou gee ons Helen Zille ‘n kans.” Agter my rekenaarskerm het ek my byna dood gelag. Mev. Helen Zille, van die Rand Daily Mail, wat destyds blykbaar ‘n ANC-lid was en saam met ‘n hand vol linkse Engelse en Jode die propaganda vir radikale verandering in ons land geskryf het… sy gaan die Afrikaner red!

Blykbaar het een van die grootkoppe in die DA reeds in die gange van die parlement onlangs opgemerk: “Daar is nie meer plek vir die Afrikaner in Suid-Afrika nie.” Ons gaan verdwyn, is so min of meer die boodskap.

En daarvoor gaan ons mense stem! Die Afrikanerskape stel nooit teleur nie.

Maar koms ons speel nou die riller effens vorentoe. Dis nie meer 1983 nie, maar 2007. Ek eet middagete saam met Tim du Plessis, die destydse redakteur van Rapport, in Melville. Op ‘n stadium wentel die gesprek na Jacob Zuma, wat op daardie stadium in allerlei hofsake oor die wapentransaksie verstrengel was. Ek sê toe vir hom dat ek dink mnr. Jacob Zuma gaan die volgende ANC-leier en later president van die land word.

“Nee wat,” seg Tim. “Dis net ‘n aweregse persoon soos jy wat so iets kan uitdink. Zuma het nie ‘n kat se kans om ooit leier van die ANC te word nie, wat nog te sê president van die land.”

Ek kry so ‘n gevoel van déjà vu. Hier is nog ‘n Afrikaner met sekerhede oor die toekoms, soos daardie Telkom-werknemers van destyds. Sover ek weet, kom Du Plessis van Klerksdorp af. Hy het sy hele lewe lank nog net by Naspers gewerk, die Telkom van die perswese. Behalwe dat selfs Naspers al regstellende aksie toepas en hul middeljarige blanke mans afbetaal om deur bruines vervang te word. Nog net nie vir Du Plessis nie. Miskien hou hulle hom daar aan as ‘n soort apartheidsoewenier, ek weet nie.

In Beeld lees ek mos onlangs iets in die trant van: “Die DA-burgemeester van Midvaal, Timothy Nast, het die Afrikaanse skole oorreed om van hul apartheidsname ontslae te raak.” Volgens dieselfde berig is 88% van die ouers ten gunste van naamsveranderings vir die skole. Blykbaar is Nast ook, nes mev. Zille,  van half-Duitse afkoms en was vandeesweek op Twitter gebelgd toe ek hom ‘n Engelsman noem.

In elk geval, of jy nou half-Duits, Brits, Joods, Portugees, Grieks, of wat ook al is, jy kan verseker wees dat Afrikanerskape jou blindelings sal volg, vir jou sal stem of die mooi voorspellings wat jy oor die toekoms in jou Nasperskoerant maak, vir soetkoek sal opeet.

Die vermaarde Afrikaanse violis, Zanta Hofmeyr, het op ‘n keer vir my gesê: “Jy moenie te goed wees nie.” Daar is wel briljante Afrikaners, mense met leierseienskappe. Mense wat nie net ‘n B-baan-matriek het nie. Wat ‘n bietjie meer van die wêreld as die Kreepy Kraulies van Alberton verstaan. Om een of ander vreemde rede, hou Afrikaners nie van hulle nie. Afrikanerkrewe; ons trek mekaar in die emmer af.

Moenie te goed wees nie. Moenie te veel weet nie.

Mev. Helen Zille, soos Timothy Nast op Midvaal, veg nou éérs hard teen apartheid. Min of meer alles wat Afrikaans is, is simbole van apartheid en daarom uit die bose. Hulle leef in die verlede, in 1983, toe die anti-apartheidsbeweging internasionaal hoogty gevier het – sonder dat die Afrikanerskape eens daarvan geweet het.

Omdat ek ‘n patriotiese Afrikaner is wat trots is op my taal, kultuur, letterkunde, geskiedenis en alles wat daarmee saamhang, beskuldig mense my daarvan dat ek “in die verlede leef”. Juis nie. Soos in 1983, word ek deur die hede en ons potensiële toekoms geboei.

Die beroemde miljardêrbelegger uit die VSA, Warren Buffet, het mos gesê: “Die uitsig in die truspieël is altyd helderder as deur die voorruit.” Naspers en die DA kyk alewig in die truspieël. Daarom sien hulle nie wat nou besig is om te gebeur nie.

Een van die merkwaardige dinge wat die afgelope paar jaar plaasgevind het, is dat die ANC ‘n byna volledige Zoeloe- etniese party geword het. Onlangs in die Business Day kla Aubrey Matshiqi steen en been daaroor. Die hele droom van ‘n “reënboognasie” wat deur die alliansie van Xhosas en linkse Engelse en Jode uitgedink is, en waaroor Naspers steeds sanik, het eintlik volledig skipbreuk gelei. Ferdi Greyling van Beeld is al ‘n senuweewrak soos die gebrek aan “nie-rassigheid” by die ANC hom kasty.

Miskien werk “nie-rassigheid” in die Britse Bantoestan, Lesotho, waar Prins Harry van Brittanje gereeld besoek by etniese Sotho’s aflê. In elk geval swymel die Naspers-koerante nog meer oor die rooihaarprins as oor die Zille-dinastie in Kaapstad.

Die DA en waarskynlik die pas gestigte Agang van me. Mamphela Ramphele, het die draers van die vorige ANC-visie vir Suid-Afrika geword. Geen wonder mev. Zille is so trots op haar “ANC-verlede” nie, want sy staan gister se ANC-idees voor. Dit is die multikulturele stelsel wat dr. Angela Merkel van Duitsland as ‘n “mislukking” beskryf het, maar waaraan die Amerikaners en die Britte verbete vasklou.

Vanaf 2007 het Jacob Zuma ‘n onverwagte tweede revolusie binne die ANC laat plaasvind, dié van ‘n magsverskuiwing vanaf die Xhosa-Engelse groepering na die Zoeloes.

Vir ons hou dit enorme implikasies in. Indien Afrikaners bereid sou wees om, nes die Zoeloes, binne ‘n bepaalde party onder intelligente en vooruitstrewende Afrikanerleierskap te groepeer, kan ons deelneem aan die nuwe etniese politiek in Suid-Afrika.

Dis nou die ou ANC (Zille/Ramphele) teen die nuwe ANC (Zuma). Kan Afrikaners nie ‘n derde speler in hierdie liga word nie? Elke ander etniese groep in die land tree in sy eie belang op, behalwe ons.

Ons is mos Afrikanerskape. Siende blind en horende doof.

Ons vertrou veral nie mense wat te goed ingelig is nie. Ons verkies middelmatigheid. Iemand soos Zille met haar soort Benoni-sjarme, opgesmuktheid en Hollywoord-tabberds met slepe wat sy parlement toe aantrek.

Moenie te goed wees nie.

Beswaar teen naamsveranderings van skole in Midvaal

Mnr. Timothy Nast
Burgemeester
Munisipaliteit van Midvaal

Geagte mnr. Nast,

Volgens berigte in die media steun u die naamsveranderings van Afrikaanse skole in Midvaal wat historiese name soos dié van drs. Hendrik Verwoerd en D.F. Malan insluit, en wil dit voorkom asof u, ‘n Engelsman wie se voorouers van Brittanje afkomstig is, selfs druk op sulke skole plaas om hul name te verander.

Verder het u op 2 Februarie die volgende getwiet:

“FF+ and their 23 supporters can join Verwoerd in the history books!”

In die lig van die onlangse uitlatings van me. Lulu Xingwana oor Afrikanermans wat weens hul “Calvinisme” vir geweld teen vroue in die land verantwoordelik sou wees, toon u opmerkings en teenkanting teen historiese Afrikaanse name vir ons ‘n onrusbarende vyandigheid teenoor Afrikaners en die Afrikaanse tradisie.

Namens die Pro-Afrikaanse Aksiegroep wil ek ons sterkste beswaar uitspreek teen die verandering van enige Afrikaanse name van ‘n historiese of kulturele aard in Midvaal.

Ek versoek u ook om nie verder by Afrikaanse skole in te meng of u posisie as burgemeester van Midvaal te misbruik om skole te beïnvloed of te dwing om hul name te verander nie.

Met trots kan ek aan u noem dat ek aan die Hoër Seunskool Helpmekaar gematrikuleer het, die eerste Afrikaanse hoërskool in Johannesburg. Toe die naam “Helpmekaar” destyds voor 1920 voorgestel is, was daar insgelyks beswaar van Engelse raadslede in Johannesburg daarteen omdat dit te “nasionalisties” of “rassisties” (in die destydse sin van anti-Brits) sou wees. The Star het na die stigting van ‘n Afrikaanse hoërskool in Johannesburg verwys as: “There is something rotten in the state of Denmark.”

U opmerkings oor Afrikaners wat saam met Verwoerd “tot die geskiedenisboeke behoort”, herinner sterk aan die trotse tradisie van Britse chauvinisme in ons land en verskil nie wesentlik van me. Lulu Xingwala se ewe etnosentriese opmerkings oor die geweldsgeneigdheid van “Calvinistiese” Afrikanermans nie.

Soos me. Lulu Xingwana, hoop ek dat u die vrymoedigheid sal hê om ‘n verskoning aan die Afrikanergemeenskap te bied vir u kwetsende aanmerkings oor ons kultuur en geskiedenis.

Die uwe,

Dan Roodt

Die verbeelde swart inbreker in Oscar se huis

Suid-Afrika is ‘n gewelddadige plek. Ons verkragting en huishoudelike geweld maak dit een van die mees gevaarlike lande ter wêreld, veral om ‘n wit vrou te wees.

Verlede jaar alleen is daar 15 609 moorde gepleeg, maar die sensasionele gebeure rondom die moordaanklagte teen Oscar Pistorius het hierdie ongelukkige toedrag van sake eerder onder sensasie toegegooi as om die nodige soeklig daarop te skyn. Die antagonis in hierdie geval, is nie ‘n swart inbreker nie, maar het die seldsame onderskeid om ook die groot protagonis te wees.

Dus is die protagonis se verweer dat sy optrede voortspruit uit die verbeelde teenwoordigheid van ‘n “inbreker”, waarskynlik swart, baie nader aan die werklikheid waarin Suid-Afrikaners leef.

Ten minste kan ons uitsien na ‘n skouspelagtige, sensasionele moordverhoor, waar Valentynsdag, krieketkolwe, geweld en verbeelde swart inbrekers sal aansny by kritiek teen ons regstelsel, wit skuld, vroueregte, rasvooroordele, wapenbeheer en les bes, apartheid. Wat Oscar Pistorius ook al in sy huis aangevang het, het hy ten minste die ondergang van die gedrukte media vertraag.

In die Oscarverhaal wat internasionaal ontvou, is ras natuurlik totaal afwesig soos per afspraak in die gedrukte pers, behalwe waar enige boosheid verbind aan Afrikaners kan word. En met daardie van is hy blykbaar Afrikaans, al is hy Engels. Sy vermoorde meisie, ten spyte van haar Afrikaanse van, is heeltemal Engels, vreemd genoeg.

Vir buitelandse koerante is dit opnuut weer die geleentheid om hul gestereotipeerde en oningeligte indrukke te gee van hoe die land se psige inmekaar pas. Die lustelose dik ousies van die ANC se Vroueliga was gelukkig teenwoordig om die prentjie van rasseharmonie te voltooi met hul besware oor geweld teen raslose vroue.

Een onwelkome newe-effek hier ter plaatse is dat die DA en Britsgesindes se verwarde reaksies op Ramphele se Agang en haar strooistooisel minder sotlik lyk, maar dit sal seker nie vir ewig duur nie, aangesien kiesers een of ander tyd sal moet gaan toustaan om te stem.

Van die ander interessante kwessies oor die Pistorius-saak is hoe die sosiale media reageer. Joernaliste by die borgverhoor kon via Twitter laat weet as die aangeklaagde sy oë knip. “Gevestigde nuusbronne”, maw koerante, kon dus opvolg met die ietwat meer gedetailleerde analise om die diskoers van “Ons is almal kleurloos” met ‘n dik toepaslike laag politoer te bedek. Die menslike drama wat sekonde per sekonde uitgetwiet word, is uitsonderlik goed hiervoor.

Dit blyk ‘n ideale simbiotiese verhouding te wees om alles binne 140 karakters en minder sekondes te weet, gevolg deur die uitgebreide “verklaring” op ‘n webwerf en in ‘n koerant. Hoe sneller hoe beter, aangesien allerlei onwaarhede ewe gemaklik neffens die feite staan.

Afgesien van die onversadigbare vraag na meer inligting, bied Twitter ook ‘n skrikwekkend akkurate termometer van die openbare mening se koors. Donderdagoggend was daar groot simpatie vir Pistorius wat binne ‘n paar uur verdamp het toe die polisie aangekondig het dat hulle ‘n moord ondersoek.

Tans lyk dit asof die openbare mening in die guns van die vermoorde meisie swaai, teen die gestremde atleet, danksy die negatiewe en foutiewe berigte in Britse dagblaaie.

As Oscar daarin slaag om uit die tronk te bly, ongeag of hy skuldig is of nie, sal dit te wyte aan die denkbeeldige swart inbreker by sy toilet wees. Daardie einste inbreker wat ons almal vrees, en wat alte dikwels ongenooid en met funeste gevolge aanmeld.

As hy tronk toe gaan, sal sy atletiekprestasies vergete wees. Hy sal net nog ‘n mislukte Afrikaner word, al was hy Engels. Die Britse koerante sal hom met oorgawe in hul ou gunstelingstereotipe toespit. Die werklikheid maak nie meer saak nie. Oscar se verhoor is reeds die bewys dat die leuen sal seëvier.

Daar is te veel Afrikanerleiers!

Hoeveel keer het ek nie al die klagte moes aanhoor nie: Die Afrikaners het geen leier nie. Soos ek nou die dag getwiet het, is die probleem eerder een van: Too many chiefs and too few Indians.

Daar gaan nie ‘n week verby dat nog iemand hom nie aanmeld as Afrikanerleier of -orakel nie. Trouens, elke Naspersjoernalis wat in Beeld of Rapport skryf, is van mening dat hy op grond van sy blootstelling aan Britse en Amerikaanse propaganda die wêreld so volmaak begryp, dat hy ewe seer as orakel kan optree. Tans praat die Nasperskoerante vir Mamphela Ramphele aan, as hulle nie steeds vir Helen Zille as die volmaakte Afrikanerleidster voorhou nie.

Daar bestaan ‘n horde Afrikaanse organisasies en steeds word nuwes gestig. Elkeen het een of ander siening van die politiek en is oortuig dat die oplossing óf ‘n volkstaat naby sy eie plaas of voorstad is óf om ‘n nuwe privaat- Afrikaanse universiteit te begin. Só hardloop ons soos ‘n klomp afkophoenders op die veld rond terwyl ons vyande net meer en meer punte teen ons aanteken. Party wil die ANC opponeer met woorde soos in die DA of selfs met wapengeweld (sonder wapens, bygesê). Ander wil weer met die ANC saamwerk sonder dat hulle besef dat die ANC tans geen rede het om met ons saam te werk nie omdat hulle reeds die vernaamste magsinstrumente ingepalm het.

Dis ‘n hele deurmekaarspul en daar is geen rigting of beleid nie. Ons voorouers het baie duidelike beleid gehad en daarom was hulle polities, ekonomies en militêr suksesvol. Ek praat nou van die vorige twee eeue toe ons konstant met Brittanje en selfs die Sowjetunie in stryd was. Dis net op propagandagebied waar hulle ‘n groot loesing ontvang het, waarna alles soos ‘n kaartehuis inmekaar gestort het.

Die huidige probleem is nie een van leierskap nie, dis ‘n gebrek aan denke. Sonder denke het ‘n mens geen insig nie en kan jy ook geen beleid formuleer en toepas nie.

Eintlik is daar net twee begrippe wat vir ons belangrik moet wees: soewereiniteit en identiteit. Vir ons voorgeslagte het alles daarom gegaan: om hul vryheid en onafhanklikheid te verkry en om die Afrikaanse taal en kultuur uit te bou. Vandat mnr. De Klerk op die toneel verskyn het en Koos Bekker beheer oor Naspers verkry het, is hierdie twee begrippe egter vervang met die Anglo-Amerikaanse dogmas van multikulturalisme, integrasie, “nasiebou”, globalisme en dergelike meer.

FW de Klerk is ‘n volslae sikofant. Dieselfde geld vir Bekker en die horde dom joernaliste wat in sy koerante skryf of op sy TV-kanale verskyn. Hulle dink dat Suid-Afrika die een-en-vyftigste staat van Amerika is en dat die soort multikulturele idille wat in Hollywoord-rolprente vir ons uitgebeeld word, die werklikheid is. Ons moet net polities korrek wees en dan het ons ‘n briljante toekoms.

Die resultaat van hierdie rampspoedige gebrek aan helder of analitiese denke is die feitlik sadistiese toestand van wanorde waaronder Afrikaners vandag moet leef. So pas het een van ons PRAAG-rubriekskrywers, Joseph Secrève, op ons Engelstalige blad ‘n stuk gepubliseer: The West’s slippery slope to sadism waarin hy aantoon hoe ons eintlik soos slawe of aangehoudenes al gekondisioneer is om die uiterste geweld en onvryheid te aanvaar!

Die Nuwe Suid-Afrika is ‘n groteske sielkundige eksperiment wat op siek en patologiese gedrag uitgeloop het. Dis net hier op PRAAG wat u dit sal lees, want ons dink onafhanklik en wetenskaplik oor die Afrikaner se haglike situasie. Trouens, ek verstout my om te sê dat PRAAG reeds ‘n intellektuele en politieke beweging verteenwoordig waarvan die invloed ver buite ons landsgrense gevoel word.

Moontlik was mnr. De Klerk ‘n goeie leier, want soos die fluitspeler van Hamelin het hy sy volgelinge verblind en hulle gelei na ‘n onbekende plek waar duisende mense doodgemaak sou word en waar mense van hul eiendom op allerlei maniere – hetsy wettig, hetsy onwettig – beroof sou word. Tensy hy kwaadwillig en self ‘n sadis was wat ons net wou laat seerkry, het hy dit vanweë gebrekkige denke gedoen.

Leierskap kan goed óf sleg wees, afhangend van die denke wat dit onderlê. Uit ons onlangse geskiedenis moet dit vir elkeen helder wees. Niks is so gevaarlik soos ‘n goeie leier met slegte idees nie!

As die groot verloorder van die Suid-Afrikaanse geskiedenis, is die Afrikaner van alle mag en invloed gestroop. Daar is tans ‘n triljoen rand se bates wat deur die Openbare Beleggingskommissaris bestuur word: aandele in openbare maatskappye (Telkom, Eskom, Transnet, die Landbank, ens.) en bates van die staatspensioenfondse. ‘n Groot deel daarvan is deur Afrikaners geskep en het aan hulle behoort voordat mnr. De Klerk dit met ‘n pennehaal weggeteken het. Dit is egter maar ‘n geringe deel van alles wat ons verloor het: skole, universiteite, grond, die Weermag wat ons moes beskerm, munisipale bates. En natuurlik veiligheid en selfrespek.

Ons het nie die getalle om by die stembus enige invloed uit te oefen nie en mev. Zille se lekkergeloof dat die DA in 2019 of 2024 of 2029 of iewers as die perde horings kry gaan regeer, is net dít: ‘n lekkergeloof, ‘n illusie waaraan ons arme mense vasklou.

Ons het ook nie wapens om soos die Sloweniërs ‘n stuk grondgebied af te baken, grensposte op te sit en agterna ‘n klein onafhanklikheidsoorloggie te voer nie.

Die wapens van die gees en van denke is egter veel skerper as dié van staal. Soos hulle sê: die pen is magtiger as die swaard. ‘n Paar verdwaalde wit kommuniste en swart nasionaliste in die vorm van die ANC het die vorige NP met sy gevorderde weermag, polisie en staatsapparaat verower. Behalwe ‘n kommunis, was Joe Slovo ook ‘n denker en hy moes lekker gelag het om ‘n naprater soos Roelf Meyer te ontmoet. Destyds was Meyer se resitasies wat hy uit Britse koerante geleer het, die room van Afrikanerdenke!

Gelukkig het ons iets nuuts in die plek daarvan geskep, op hierdie webblad, en op sosiale media soos Facebook en Twitter: ‘n pragmatiese en moderne, byna postmoderne, idee van Afrikanervryheid. In pas met ons tyd, maar gewortel in die klassieke Afrikanerdenke van 200 jaar wat ek hierbo met twee woorde opgesom het: soewereiniteit en identiteit.

In rugby is die Afrikanerstyl om in jou opponent vas te hardloop en as’t ware bo-oor hom by die doellyn uit te kom. Dit mag iets sê oor ons onverskrokkenheid, maar in die politiek werk dit nie so nie. Selfs die magtige Amerika met sy globale vloot en arsenaal wapens kan niemand trompop loop nie. Waar hy onlangs met wapengeweld sy wil probeer afdwing het, het hy net onmin gesaai en sy bondgenote vervreem.

Die Afrikaner se magsbasis is danksy intellektuele swakheid byna heeltemal onder ons weggekalwe. Daar is egter nog enkele dinge waaraan ons soos drenkelinge aan ‘n stuk opdrifsel in die see vasklou: ons taal, Afrikaanse skole, ‘n paar plase en eiendomme wat nog nie “hervorm” is nie, asook kleiner maatskappye wat nog nie “getransformeer” is nie.

Voeg hierby die soort digitale territorium wat ons hier op die internet vir ons geskep het en waar die droom van Afrikanervryheid steeds voortleef, daar waar dit vanuit die hoofstroommedia soos die koerante, die radio en TV verban is.

Skole, plase en rekenaars. Dis die somtotaal van ons wapens. En selfs dié karige arsenaal is nie sonder bedreiging nie, want in Gauteng is mev. Barbara Creecy, die LUR vir onderwys, besig met ‘n grootskaalse aanslag op ons oorblywende Afrikaanse skole, terwyl radikale grondhervorming nog voor die deur lê. Ook ons vryheid van spraak op die globale internet word deur sommige state en groot maatskappye bedreig.

Ons eerste groot uitdaging is om ons skole te behou. Daardie skole kan kennisvestings word van waar die geslag wat nou opgroei ‘n hernieude aanslag kan loods om vryheid te bekom. Dis ook daar waar die Afrikaanse letterkunde en die Afrikanergeskiedenis opnuut aan die volgende geslag oorgedra mag word. Dis die laaste loopgraaf; as ons daar verloor, verloor ons alles.

PRAAG sal binnekort ‘n strategie loods om Creecy in haar spore te stuit en om opnuut die Afrikaner se soewereine reg te bevestig om oor sy eie opvoeding te besluit. Hiervoor het ons u hulp en ondersteuning dringend nodig.

Sluit nóú by PRAAG aan en verseker vir ons kinders ‘n toekoms!

Daar is egter ‘n tweede terrein waar ons baie meer aktief sal moet raak: dié van die diplomasie. Die ANC-regering is maar net een van ‘n aantal buitelandse moondhede – vriendelik, vyandig of neutraal – waarmee ons betrekkinge moet aanknoop en wat ons agter die skerms moet probeer beïnvloed.

Ongelukkig is dit nog ‘n terrein waarvan Afrikaners bloedweinig begrip het: hoe om twee groot moondhede teen mekaar af te speel, hoe om persoonlike en kulturele verhoudinge aan te wend om politieke doelwitte te bereik en dergelike meer.

Maar ook hier het PRAAG die afgelope paar jaar klinkklare suksesse behaal. Ons was in Amerika, Nederland, België, Swede, Israel en Egipte. Oral het ons vir Afrikaners vriende en potensiële bondgenote gewerf. Eintlik lê die veld nog braak en kan die Afrikanersaak maklik tot binne die Algemene Vergadering van die Verenigde Nasies of selfs die Veiligheidsraad ingedra word, as ons maar net ‘n paar vliegkaartjies oorsee kan betaal.

Kragdadige vertoon gaan ons nêrens bring nie; denke en diplomasie wel.

Een organisasie staan tussen Afrikanerondergang en -vryheid: PRAAG. Dis vir u om te kies…

Sonja Loots se anti-Afrikanervenyn

Sonja Loots het ‘n mate van bekendheid verwerf na die verskyning van haar boek, Sirkusboere (Kaapstad: Tafelberg, 2011). As so ‘n spektakel van die vernedering van enige ander Suid-Afrikaanse bevolkingsgroep gemaak sou word, sou die boek nie ‘n uitgewer gevind het nie. Die boektitel weerspieël baie duidelik Loots se afkeer van haar Afrikanervoorgeslagte. Sy het al gesê dat sy “deelnisvol die moer in vir ons Afrikaanse voorvaders” is; dermate dat sy sommer rugby ook haat. Die boek is nie net gepubliseer nie; dit is bekroon.

Twee van die hoofkarakters in die boek is op historiese figure uit die Anglo-Boereoorlog gebaseer. Daar is Ben Viljoen wat, soos Loots, die verlede soos ‘n vrot vel van hom wil afskud. Daarteenoor is daar Piet Cronjé wat soos ‘n miskuier aanhou om die stink bal van die verlede saam te sleep. Loots wek die indruk dat sy die arm vrou se Antjie Krog wil wees. Albei sou te graag eerder in Engels as in Afrikaans wou skryf, maar is nie daartoe in staat nie. As kompromis gebruik albei sonder wroeging graag Engelse woorde in hulle Afrikaanse teks.

Waar kom Loots se politieke oorverligtheid vandaan? Nadat sy aan die Universiteit Stellenbosch gegradueer het, het sy aan die Universiteit Rhodes studeer. Daarna het sy drie jaar lank in Londen gewoon. Sy wou haar graag daar vestig, maar moes teen wil en dank na die nuwe Suid-Afrika terugkeer. Tans is sy ‘n dosent in Afrikaans aan die Universiteit Kaapstad, waar haar lesings ‘n kenmerkende ideologiese inslag het.

Inligting op die internet maak dit duidelik dat Loots erg nie-rassig is; dat ‘n inklusiewe identiteit ons voorland moet wees. Selfs dat die soort geskiedenis wat in die nuwe Suid-Afrika aan skoolkinders opgedis word, stukke waarheidsgetrouer as die handboeke uit die apartheidsera is. Die voorleggings van Flip Buys en Koos Malan oor Afrikaans aan Nederlandse parlementslede is deur Loots gekritiseer, terwyl sy nie ‘n woord van kritiek oor die anti-Standaardafrikaanse uitsprake van Michael le Cordeur en Henry Jeffreys uitgespreek het nie (Rapport, 9.12.2012).

Onlangs is Loots toegelaat om “die ander kant” in Rapport (10 Feb) te belig. Soos in haar sirkus, het sy dit weer oor “Afrikaner-navelgazing oor versuurde verhoudings kort ná die Anglo-Boereoorlog.” Sy verwys na ‘n opvoering wat sy bygewoon het. Loots beklemtoon deurentyd die magdom historiese navorsing wat sy al gedoen het. ‘n Mens wonder of sy al kennis geneem het van die baie simpatie wat daar onder die Britte vir die Boere was; sowel tydens as na daardie oorlog. Loots het glo saam met ‘n “bruin tante” weg van die opvoering na buite gevlug: “Dit was bedompig daarbinne.”

Volgens Loots was daar in ander opvoerings “genadiglik” nie net “geykte denke oor onsself” nie. Daar het die bedompigheid plek vir “suurstof” gemaak. Sy verwys na die werk van Athol Fugard, Breyten Breytenbach en David Kramer: “Al drie behoort tot die trotse tradisie van eenkant-stemme wat onvoorspelbaar en dikwels ongenooid opdaag om Afrikaans se verroeste werfhekkies oop te gooi en ‘n paar wolwe onder die loom werflammers in te jaag.”

Sy borduur soos volg voort oor haar voorliefde vir nie-Afrikaners: “Wat sou Afrikaans gewees het sonder kunstenaars soos Sheila Cussons, Olga Kirsch, Adam Small en Peter Blum? Hoeveel saaier sonder die majestueuse verbeelding van Kramer, Fugard en Breytenbach wat soos valke oor ons werf sirkel? Nie een van hulle is een van ons, op óns manier nie. Hulle wil dit ook nie wees nie, want hul werk sou nooit uit gemaklike familiariteit kon spruit nie.”

“Dit is hul vervreemding of vreemdelingskap wat die vars manier van kyk moontlik maak. Dit is die waaksaamheid van die alleenreisiger wat sorg dat hulle minder maklik trap in die slaggate van kulturele arrogransie en traak-my-nie-agtigheid teenoor ander.” Daarna impliseer Loots dat sy ontuis by Afrikaners voel, dat Afrikaners insluimer terwyl nie-Afrikanerelemente wakker is: “Hulle lê nie saam met ons in die bed nie. Hulle werk nie vanuit ‘n voosgesitte leunstoel nie, maar as ‘t ware op staande voet.” Die “ons” dui op Afrikaners; iets wat Loots om die dood nie wil wees nie. Die “voosgesitte leunstoel” is daar vir die sluimerende Afrikanerslapgatte.

Loots wil hê Afrikaners moet sluk wat deur nie-Afrikanerelemente aan hulle voorgesit word. By ‘n Kramer-konsert “het sommige gehoorlede soos donkies bly blêr vir ‘stokoud’ [verkramp] pleks van ‘slinternuut’ [verlig]. Steeks en dom beur sulkes in die rigting van Blokkies Joubert en sy drinkebroers in die Royalhotel [‘n verwysing na die deur haar gehate rugby], terwyl hul eselore doof bly vir wat Kramer se musiek sê oor ons benepenheid, dweperigheid en agtelosigheid teenoor die armes.”

Samevattend kan ‘n mens seker sê dat Afrikaners, volgens Loots, ‘n stink verlede het wat hulle soos ‘n miskuierbal bly saamsleep. Ook dat daar by Afrikaners ‘n bedompige atmosfeer heers, wat met die suurstof, die varsheid, by nie-Afrikaners gekontrasteer word. Die Afrikanerwerf het verroeste hekke; dus, dit is uit die oude doos. Daardie werf, wat alles simboliseer wat die Afrikaner is, is ‘n ingatplek waar mense vol van kulturele arrogansie slaap. Eintlik is die Afrikaners so steeks en dom soos donkies en dronkies; slapgatte vol van benepenheid, dweperigheid en agtelosigheid.

Dit is maklik om Loots se gebrek aan insig en ewewig in te sien. Sy gaan klaarblyklik heeltemal oorboord met haar gekoesterde vooroordele. Die vraag wat ek egter in die midde wil lê, is: Sou enige koerant Loots se “ander kant” gepubliseer het as sy enige ander bevolkingsgroep as Afrikaners met soveel irrasionele oorgawe en venyn aangeval het?

лобановский обыск

Ons vir jou, Mugg & Bean?

Soos diegene wat my op Twitter volg sal weet, lees ek tans ‘n boek vanaf die Klub Digitaal-ebiblioteek genaamd Stuff white people like deur Christian Lander. Dis ‘n ligte, satiriese soort kyk na Noord-Amerikaanse blankes en hul dikwels paradoksale, polities korrekte gedrag en gewoontes.

Een van die elemente wat hy voortdurend beklemtoon, is die skuldgevoelens van blankes. Daarom voel hulle verplig om vir die Demokratiese Party te stem, eksotiese kosse te eet en om swart vriende te hê. Trouens, vir blankes is dit ‘n statussimbool om swart vriende te hê en by ander blankes daaroor te spog.

Wat Lander sê, geld seker meer vir blankes met universiteitsgrade in Amerika as vir gewone mense wat nog nie heeltemal so polities korrek is nie. Maar ‘n mens herken die patroon. Ook Suid-Afrika is in ‘n hoë mate veramerikaans en daarom “hou blankes” min of meer van dieselfde “goed” as Amerikaanse blankes: Apple-produkte, organiese kos by Woolworths, selfone met bekende handelsmerke en meesal Duitse motors.

Trouens, volgens dr. Corné Mulder van die Vryheidsfront Plus is een van die vernaamste redes waarom Afrikaners nie in groot hoeveelhede Orania toe sal trek nie, omdat daar nie ‘n Mugg & Bean is nie.

Ek dink ek moet hom gelyk gee. Elke keer as ek in die weste van Johannesburg by die Mugg & Bean in die Cresta-winkelsentrum kom, hoor mens net Afrikaans rondom jou. Die spyskaart is suiwer Amerikaans en natuurlik slegs in Engels, die kelnerinne is Zimbabwiërs, maar dis wat Afrikaners wil hê. ‘n Soort ersatz-weergawe van Amerika.

‘n Groot rede waarom Afrikaners sleg doen met klein sake, veral restaurante en kafees, is dat hul volksgenote die meer Amerikaanse handelsmerke bo enigiets anders verkies. Tuisnywerhede waar ‘n mens nog tradisionele Afrikaanse gebak of Boeredisse kon koop, moes een na die ander hul deure sluit omdat supermarkte ook sulke produkte begin verkoop het. Ook smaak die Mugg & Bean se Amerikaanse koffie van ‘n Zim-kelnerin lyk my lekkerder as Boeretroos wat deur ‘n tannie met ‘n voorskoot bedien word.

In dié opsig het Christian Lander waarskynlik ook gelyk, wat ons betref: Blankes hou van “diversiteit” en eksotiese disse en handelsname. Hulle mag nie van die politieke implikasies van die multikulturele samelewing hou nie, maar verkies tog die gedekultureerde mengelmoes bo enige vorm van kulturele of gastronomiese nasionalisme.

Die enigste volkere wat redelik nasionalisties oor hul kos voel, is die Franse en die Italianers. ‘n Dekade of wat gelede was die Italiaanse filosoof Giovanni Vattimo in Suid-Afrika en het hy beken dat “die enigste tyd wanneer hy effens Italiaans voel, is wanneer hy besig is om te eet”.

Onlangs was daar blykbaar ‘n herrie in Parys toe die globale ketting Starbucks een van sy kafees in Montmartre, die tradisionele kunstenaarsbuurt van Parys, wou open. Dis gesien as ‘n aanval op Franse kultuur. Die gemiddelde Afrikaner, wat reeds 80% veramerikaans is, staan seker verstom oor dié reaksie. Waarom is dit belangrik? Wat maak dit saak as ons die Wimpy of die Spur bo enigiets inheems verkies?

Tradisioneel het die Afrikaner sy kultuur as beperk tot die kerk, die skool en die universiteit gesien. Vanaf die negentiende eeu was die meeste stede in Suid-Afrika Engels en tot vandag toe verstom dit my dat ‘n mens in 100% Afrikaanse voorstede in Pretoria byna geen Afrikaanse tekens teëkom nie. Maar ook die kerke verengels, of Afrikaners besoek deesdae charismatiese kerke wat op die Amerikaanse model geskoei is en die onderwysdepartement wil die oorblywende Afrikaanse skole verengels.

In Swede, waar politieke nasionalisme feitlik tot ‘n misdaad verklaar is, het dit my verstom hoe taalnasionalisties die mense eintlik is. In Stockholm, wat seker ook vir ‘n wêreldstad kan deurgaan met vele buitelandse besoekers en toeriste, is alle spyskaarte slegs in Sweeds en dit geld meesal vir die disse ook. En tagtig persent van die motors op die pad is Volvo’s, met nog ‘n tien persent Saabs en dan ‘n paar Volkswagens en Mercedesse wat die meer eksotiese modelle uitmaak.

Wat Stuff white people like ook na sterk na vore bring, is die blanke se behoefte daaraan om modern en byderwets te voel. Ek haat die eertydse hippie-woord “cool” wat om een of ander rede weer in die mode geraak het, maar lesers sal verstaan wat ek bedoel. Die Franse praat van à la mode, om ín te wees.

Van die beste Afrikanerintellektuele van die twintigste eeu, soos Fransie Malherbe en C.M. van den Heever, het hierdie aspek van kultuur en politiek goed verstaan. Van den Heever skryf iewers in die dertigerjare dat daar toe ongeveer 200 miljoen mense in die Britse Ryk gewoon het – teenoor ‘n miljoen Afrikaners in Suid-Afrika. Hy het die Engelse kultuur met lig vergelyk, wat mense aantrek soos motte na ‘n kers. As ons vandag die Engelse kultuur met die Amerikaanse McWorld-kultuur vervang, geld sy opmerking nog steeds.

Europa het egter nog altyd vir verrassings gesorg. Daar is tans ‘n anti-Amerikaanse gevoel wat besig is om op Europese Vasteland op te bou, met straatgevegte tussen Links en Regs in Duitsland, amper soos in die 1920s. Die lot van Afrikaners is in die verlede meermale deur verwikkelinge in Europa bepaal. Ons taal bly aan die vele tale en dialekte wat in Noord-Europa gepraat word, verwant.

Vanoggend het ek op Engels getwiet: “If it weren’t for boerewors and a few left-over Afrikaans public signs from the “apartheid era” (theatres, etc.) SA would be 100% American.” Dit klink effe sinies, maar dis eintlik waar. As ek by die Staatsteater of by die Johannesburgse stadskouburg nog ‘n paar tweetalige tekens raaksien uit die ou dae, is dit amper soos die reste van ‘n vergange beskawing wat ‘n mens daar ontdek. Ook in Ou Johannesburgweg in Midrand oorkant die ontkleeklub Teazers is daar ‘n bordjie wat die aantal kilometers na “Verwoerdburg” aandui. Nog ‘n anomalie in ‘n veramerikaansde, polities korrekte Suid-Afrika.

Die uitdaging vir Afrikaners het nog nie verander sedert die begin van die twintigste eeu nie. Dit gaan nuwe en selfs radikale denke verg om ‘n Afrikaanse lewe te skep wat nie meer net ‘n dowwe weerkaatsing van Obama se Amerika is nie.

Onderliggend aan moderne denke is egter nie net politieke korrektheid en ‘n eklektiese, “diverse” maatskaplike kode nie. Die strewe na suiwerheid en oorspronklikheid het by tye die botoon gevoer, in die Weste, maar ook onder Afrikaners.

In ‘n sekere sin, kan Afrikaansheid moderner as Amerikaansheid wees. Die vraag is hoe ons dit in die werklike lewe en in die ekonomie tot stand kan bring. Oftewel hoe ons aan so ‘n abstrakte idee uiterlike vorm kan gee.

Фильчаков