Twee vermeende terroriste is onlangs in en na Suid-Afrika in afsonderlike voorvalle vasgetrek, het die Valke Sondag gesê.
In die eerste voorval, is ‘n vermeende ekstremis, wat reis op ‘n paspoort van die Verenigde State van Amerika via Turkye, by die OR Tambo op 16 Desember gevang, het Media24 berig.
“Hy was reeds gemerk deur Interpol,” het die Valke se woordvoerder Hangwani Mulaudzi gesê.
“Hy is toegang tot die land geweier en moes terug na Turkye.”
In die tweede voorval, wat ook plaasgevind het verlede maand, is ‘n Irakse man wat probeer het om te vlieg uit Turkye na Suid-Afrika gekeer. Hy is deurgang geweier deur die Turkse owerhede. Hy is daarna in hegtenis geneem.
“Hulle voel hy huldig ekstremistiese menings… [volgens] hul eie intelligensie,” het Mulaudzi gesê. Suid-Afrikaanse wetstoepassing wag nou vir ‘n verslag van Interpol oor die aangeleentheid om meer besonderhede te bekom.
Die Sunday Times berig dat die Irakse man bedrywig was vir die Islamitiese staat en hy is ‘n bommaker. Die Irakse ambassadeur Saad Kindeel het volgens die koerant gesê dat die man “nie wou kom na Suid-Afrika om vir ISIS te werf nie, maar om ‘n spesifieke teiken wat later aangeval sou word, te identifiseer”.
Intussen het Mulaudzi gesê gesê dat Suid-Afrikaanse amptenare waaksaam bly en skakel met ander wetstoepassingsagentskappe om die bedreigings van terrorisme die hoof te bied.
“Suid-Afrika is nie immuun teen hierdie voorvalle nie.”
Hy het gesê interne bedreigings van terroriste-aktiwiteit kon ook nie geïgnoreer word nie.
Die polisie in Kimberley sê niemand is nog in hegtenis geneem nadat 78 skape hierdie week by die Veemark Vleismark in die stad gesteel is nie.
Polisiewoordvoerder, Olebogeng Tawana, sê die skape is Donderdag by die vleismark gesteel.
Hy sê lede van die veediefstaleenheid het die spoor van die veediewe tot so ver as 10 km van die vleismark gevolg waar daar toe op die ingewande van 34 skape afgekom is.
Dit wil voorkom of die booswigte volgens Tawana die karkasse en vel saam met hulle geneem het. Die polisie het Vrydagoggend 21 van die 78 gesteelde skape naby die plaas Eureka gevind.
Tawana sê dat hulle elke leidraad opvolg in ’n poging om die veediewe vas te trek.
Suid-Afrikaanse universiteite word oorval deur voornemende studente met duisende hoopvolle aansoekers wat reeds lang rye vorm by die verskillende kampusse in die land. Kommer heers dat die oorlading weer na geweld gaan lei.
Die oorvloed studente is die gevolg van aangepaste matriekslaagsyfers asook ‘n belofte van studiebeurse en hulle is waarskynlik nie goeie universiteitsmateriaal nie, gemeet aan die matriekuitslae.
Saam kan die 17 universiteite net sowat 60 000 eerstejaar-studente aanvaar, terwyl meer as 150 000 matrieks met universiteitstoelating geslaag het.
Die meer as 70 persent van kandidate wat Wiskundige Geletterdheid geslaag het, se gemiddeld was slegs 37 persent vir 2015. Vir die meeste ander vakke lyk die gemiddeldes ewe sleg.
Volgens die Economist kom Suid-Afrika se onderwysstelsel tweedelaaste uit 76 lande op die ranglys van die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling ten spyte daarvan dat miljarde in die onderwys gestort word.
Suid-Afrika bestee baie meer geld aan onderwys as ander lande, te wete 6,4 persent van die land se BBP terwyl die EU se gemiddeld slegs 4,8 persent is.
By die Noordwes Universiteit se Mafikeng-kampus bou kommer op oor oorlading nadat die aanvanklike teiken van drieduisend reeds oorskry is.
‘n Woordvoerder van die studenteraad, Bongani Mahlangu, sê gewoonlik word 2800 nuwe studente aanvaar, maar die inname staan reeds op 3100. Mahlangu sê die kampus het 14 000 aansoeke ontvang.
Die universiteit het intussen studente verseker dat die registrasieproses Maandag glad sal verloop, het RSG berig.
Die Nelson Mandela Universiteit werk dag en nag om die invloei van studente-aansoeke vir toelating in 2017 te hanteer.
Die universiteit se kommunikasiebestuurder, Zandile Mbabela, sê die instelling het vanjaar reeds meer as 110 000 aansoeke ontvang teenoor die sowat 80 000 wat verlede jaar verwerk is.
Die universiteit kan slegs 6 500 eerstejaar-studente hanteer. Mbabela sê laat aansoeke word tot die einde van die werksdag aanvaar en word verwerk soos dit ontvang word.
Hy sê voornemende studente moet kennis neem daarvan dat sekere van die kursusse reeds vol is en kan op die universiteit se webtuiste gaan vasstel watter programme reeds gevul is.
Gefrustreerde studente wat Donderdag probeer het om by die Sentrale Universiteit van Tegnologie in Bloemfontein te registreer, sal vandag moet terugkeer weens die stadige registrasieproses.
Hulle sê sommige studente moes weens tegniese probleme met die registrasie huis toe gaan. Sommige het gekla dat hulle ver gereis het en nie verblyf het nie, en ook nie geld het om terug te kom nie.
Die sentrale universiteitsbestuur het intussen gesê dat hoewel die nasionale studentehulpfondsskema nie klasgelde vir eerstejaars betaal nie, studente aanvaar word wat deur die skema goedgekeur is.
Die Kaapse Metroraad sê die polisie se hulp is ingeroep om die onlangse brande naby Somerset-Wes en Grabouw in die Overberg te ondersoek.
Owerhede glo dat van die brande met opset gestig is, het RSG berig.
Die skade word op sowat 54-miljoen geraam. Brandbestryders was gisteraand nog besig om te verhoed dat die brand in die Hottentots-Hollandsberge na Stellenbosch versprei.
Die burgemeesterskomiteelid vir veiligheid en sekuriteit, JP Smith sê hulle werk saam met die polisie ná inligting van ooggetuies ontvang is.
Smith het mense met inligting gevra om na vore te kom. Hy sê twee van die brande wat in Grabouw gewoed het, is moontlik die werk van brandstigters.
Die Pretoriase Hooggeregshof het AfriForum se aansoek om te verhoed dat Eskom kragvoorsiening aan munisipaliteite weens wanbetaling afsny, met kostes van die hand gewys. Regter Hans Fabricius het beslis dat munisipaliteite verantwoordbaar gehou moet word.
Dit is meestal munisipaliteite in die Vrystaat wat geraak word. Afriforum het aangevoer dat dit onregverdig teenoor belastingbetalers sal wees as Eskom die krag afsny, maar SANCO se woordvoerder, Jabu Mahlangu sê hulle is teleurgesteld in die munisipaliteite in die Vrystaat, Noordwes, Mpumalanga en die Noord-Kaap wat Eskom meer as 10 miljard rand skuld.
SANCO het gevra dat die Departement van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake munisipaliteite wat Eskom geld skuld, onder administrasie plaas.
Vroeër het Eskom ingestem om die afsny van kragvoorsiening uit te stel sodat die munisipaliteite reëlings kan tref om hul skuld te betaal. Die kragvoorsiener se bestuurshoof, Matshela Koko het die hofbeslissing verwelkom.
Regter Fabricius het beslis dat Eskom nie `n verpligting het om krag aan belastingbetalers te voorsien nie. Dit is die munisipaliteit se verantwoordelikheid.
Die Pretoriase Hooggeregshof het verlede week Afriforum se dringende aansoek van die hand gewys wat Eskom wou keer om dié munisipaliteite se krag af te sny. Eskom sal vanaf 16 Januarie begin om hulle kragtoevoer te beëindig.
‘n Woordvoerder van die Musina-munisipaliteit in Limpopo, Wilson Dzebu, sê die munisipale raad oorweeg dit om dissiplinêre aksie teen sy munisipale bestuurder, Johnson Mathivha, in te stel oor finansiële wanbestuur.
Volgens Dzebu is die raad bekommerd oor die skuld van meer as `n honderd-miljoen rand aan Eskom. Die munisipaliteit het ook net twaalf persent van die R35-miljoen van die munisipale infrastruktuurtoelaag bestee. Dzebu sê die munisipaliteit het op ‘n spesiale raadsvergadering besluit dat die burgermeester en munisipale bestuurder die kwessie moet oplos.
Sekere munisipaliteite skuld Eskom sowat nege miljard rand in agterstallige betalings.
AfriForum het sy teleurstelling uitgespreek met die beslissing van die Pretoriase Hooggeregshof dat Eskom wel kragvoorsiening aan munisipaliteite mag afsny.
Suid-Afrika wil ekonomiese en politieke bande met Wes-Sahara versterk.
President Brahim Gahli van die Saharawi Arabiese Demokratiese Republiek is op ‘n werksbesoek in Suid-Afrika.
Hy vergader vanoggend met president Jacob Zuma. Bande tussen die twee lande dateer terug uit die stryd teen “apartheid en kolonialisme”.
Wes-Sahara is die enigste land in Afrika wat nog gekolonaliseer is en is jare reeds in ‘n geskil met Marokko gewikkel.
Die woordvoerder van die presidensie, Bongani Ngqulunga sê Suid-Afrika steun die vryheid en selfbeskikking van die mense van Wes Sahara.
Die Polisariofront het formele erkenning van 37 lande, en het lidmaatskap in die Afrika-unie. Marokko het voorheen erkenning of ondersteuning vir sy posisie in die gebied van verskeie Afrika-regerings en die Arabiese Liga verkry.
Sedert 2006, het geen ander lidland van die Verenigde Nasies Marokkaanse soewereiniteit oor Wes-Sahara erken nie.
Die minister van basiese onderwys, Angie Motshekga, het die distrikte bekend gemaak wat die beste in vanjaar se matriekeindeksamen gevaar het.
Die vak met die meeste onderskeidings was Afrikaans as tweede taal, terwyl landbouwetenskap die minste gehad het.
Die slaagsyfers vir wiskunde en wetenskap het effens gestyg, maar die gehaltebeheerliggaam, Umalusi het vroeër al sy kommer daaroor uitgespreek.
Die voorsitter, John Volmink het wiskunde uitgesonder as die vak waarin leerlinge swak vaar. Dit is bekend dat die departement die gemiddeld jaarliks moet aanpas met soveel as nege persent om die swart wanpresteerders deur te kry.
Motshekga het die aankondigings in Midrand gemaak waar vanjaar se matriekslaagsyfers bekend gemaak is. Die uitslae toon dat meer as 60 000 van die bykans 670 000 matrieks wat vir die eksamen ingeskryf het, nie eksamen geskryf het nie.
Slegs die leerders se eksamennommers word gepubliseer. Die matriekuitslae is van sesuur vanoggend af by skole, in koerante en aanlyn beskikbaar.
Omdat die presteerders nie meer by naam genoem word soos voorheen nie, maar slegs per eksamennommer, moet die bekendmaking van sogenaamde presteerders met ‘n sak sout geneem word, aangesien dit moeilik verifieerbaar is.
Motshekga sê die Overberg in die Wes-Kaap het die hoogste slaagsyfer van 92,7 persent gehad. Die Vrystaat het vanjaar die hoogste slaagsyfer in die matriekeindeksamen met 93 persent.
Die Wes-Kaap is in die tweede plek gevolg deur Gauteng, Noordwes, die Noord-Kaap, Mpumalanga, KwaZulu-Natal, Limpopo en die Oos-Kaap.
Vanjaar se nasionale matriekslaagsyfer staan op 72,5 persent – effens beter as verlede jaar se syfer van 70 persent.
Motshekga sê meer leerders het met universiteitsvrystelling geslaag en meer as 100 skole het geen druipelinge nie. Waarskynlik is die meeste van dié skole Afrikaans.
Duisende matrikulante het oral in Suid-Afrika begin fees vier nadat hulle hul uitslae gekry het.
Altesaam 442 672 leerlinge het die 2016-matriekeindeksamen geslaag, die tweede grootste getal leerlinge in die geskiedenis.
Sowat 50 persent van leerlinge oor die land heen het toelating tot graad- en diplomastudies ontvang.
Die Adjunk-uitvoerende hoof van die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas), Jaco Deacon, sê leerlinge en leerkragte het hul goed van hul taak gekwyt.
Hy sê leerlinge, ouers en ander familielede het ook ‘n waardevolle bydrae gelewer tot die klas van 2016 se suksesvolle skoolloopbaan. Hy haal ook sy hoed af vir die departement se harde werk ondanks talle uitdagings.
Burundi se minister van die omgewing en water, Emmanuel Niyonkuru (54), is Sondag in die vroeë oggendure op pad huis toe in die hoofstad, Bujumbura, doodgeskiet, het Pierre Nkurikiye, polisiewoordvoerder, getwiet.
Die African News Agency berig ‘n jong vrou wat saam met Niyonkuru was, is saam met die eienaar van ‘n kroeg wat Niyonkuru gereeld besoek het en twee veiligheidswagte wat sy huis bewaak het, deur die polisie vir ondervraging in hegtenis geneem.
Pres. Pierre Nkurunziza het sy skok oor die moord uitgespreek.
“Dié misdaad sal gestraf word,” het hy gesê. Die president het daarna verwys as ‘n sluipmoord.
‘n Vrou is sedertdien in verband met die voorval in hegtenis geneem, het Al Jazeera Sondag berig.
Die moord, die eerste op ‘n kabinetslid sedert Nkurunziza in 2015 vir ‘n omstrede derde termyn as staatshoof gekies is, volg op ‘n relatief rustige paar maande in die konflikgeteisterde land waar twee etniese groepe mekaar gereeld die stryd aansê.
Genocide Watch beskryf Burundi as een van die lande waar volksmoord ‘n besonder hoë waarskynlikheid het om plaas te vind.
Nkurunziza het op Twitter sy medelye met Niyonkuru se familie uitgespreek en “aan alle inwoners van Burundi” gesê die moordenaars sal swaar gestraf word.
Minstens 500 mense het reeds gesterf en 300 000 het landuit gevlug sedert onluste in April 2015 begin het. Die regering blameer die moorde op buurland Rwanda.
Intussen het dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, voorsitter van die Afrika-unie se kommissie, op Twitter haar medelye uitgespreek en die moord op Niyonkuru skerp veroordeel as ‘n “barbaarse daad” wat ‘n deeglike ondersoek van die Burundiese regering sal vereis.
Tanzanië se pres. John Magufuli het die hoof van die staat se elektrisiteitsmaatskappy Sondag afgedank nadat die maatskappy tariewe verhoog het, ‘n stap wat die president sê sy planne in die wiele sal ry om die Oos-Afrikaland te industrialiseer.
Waarskynlik sal dit ook sy politieke loopbaan help.
Tanzanië se elektrisiteitsreguleerder het Donderdag planne goedgekeur om elektrisiteitstariewe van Tanzanië se elektrisiteitsvoorsieningsmaatskappy (Tanesco) met 8,53 persent te verhoog, minder as die helfte van wat die nutsmaatskappy sê nodig is om verliese te verminder.
Pres. Magufuli se kantoor het die afdanking van Tanesco se besturende direkteur, Felchesmi Mramba, in ‘n verklaring aangekondig, het Reuters berig.
Ure voor die aankondiging van die afdanking het die president die prysverhogings gekanseleer.
“Dit is onaanvaarbaar terwyl ons planne maak om ‘n vervaardigingsbedryf te bou en te verseker dat meer burgers toegang tot elektrisiteit het,” het Magufuli in ‘n verklaring gesê.
Ongeveer 40 persent van Tanzanië se bevolking van ongeveer 50 miljoen mense het toegang tot elektrisiteit en die regering hoop om dit tot 75 persent teen 2025 te vermeerder.
Sedert hy ‘n jaar gelede aan bewind gekom het, het Magufuli dosyne staatsamptenare afgedank as deel van ‘n teenkorrupsieveldtog en om nuwe stukrag vir doeltreffende regering mee te bring.
Hy het ‘n dosent aan die staatsuniversiteit van Dar es Salaam, Tito Esau Mwinuka, as waarnemende besturende direkteur van Tanesco aangestel.
Die elektrisiteitsmaatskappy wou aanvanklik ‘n tariefverhoging van 18,19 persent instel om ‘n verliesmakende tendens uit te wis en skuld aan onafhanklike kragprodusente en brandstofvoorsieners te betaal.
Die tariefverhoging sou op 1 Januarie in werking getree het.
‘n Eg-Suid-Afrikaanse Nuwejaarsverhaal: ‘n Oorlaaide swart taxi wat onwettige immigrante vervoer van Zimbabwe.
‘n Taxibestuurder is in hegtenis geneem naby Mokopane Maandag wat na bewering sy voertuig met 31 passasiers volgeprop het – dubbel die getal van die 15-sitplekke waarvoor die voertuig bedoel is.
Nog erger, is daar gevind dat sommige van diegene wat hy vervoer het, onwettig in die land is.
Limpopo se departement van vervoer was verstom toe hulle die 15-sitplek Quantum Maandag van die pad aftrek.
“Ons was geskok oor hoe dit oorlaai is. Dit is onaanvaarbaar, ons kan nie mense met op ons paaie hê sonder gehoorsaamheid aan die reëls van die paaie nie,” het die departementele woordvoerder Joshua Kwapa sonder ironie verklaar.
Hy het gesê die taxibestuurder, uit Zimbabwe, is in hegtenis geneem en oorhandig die polisie sodat hulle sy optrede kan ondersoek.
Kwapa het gesê polisiebeamptes het bevind dat 14 van die passasiers nie die nodige dokumente het om in die land te wees nie.
“Binnelandse Sake is ingeroep om die ongedokumenteerde immigrante wat op reis was uit Zimbabwe na Gauteng te bring,” het hy gesê.
Kwapa het gesê die polisie is besig met verdere ondersoeke.
Die taxibestuurder staan tereg op aanklagte van roekelose en nalatige bestuur, en die oorlaai van ‘n voertuig.
Hy sal aanstons verskyn in die Mokopane-landdroshof.
Die DA en ANC het mekaar oor en weer beskuldig nadat die ANC het ‘n oproep gedoen het om beslaglegging op amptelike en diplomatieke paspoorte van DA amptenare wat doelbewus Suid-Afrika se buitelandse beleid ondermyn.
Die regerende party het die burgermeester van Tshwane, Solly Msimanga, se besoek aan Taiwan skerp veroordeel. Die ANC se woordvoerder, Zizi Kodwa, sê Msimanga se gedrag toon dat die DA nie die land se grondwet eerbiedig nie.
Vermoedelik ervaar die ANC tans groot druk van China om die afvalliges te straf.
Kodwa sê buitelandse beleid is konsekwent en as dit behoorlik uitgevoer word, sal dit nie enige handelsooreenkomste of diplomatieke bande met enige land oortree nie.
Kodwa het ‘n beroep gedoen op die Department van Internasionale Betrekkinge en Samewerking en ook op provinsiale handelsdepartemente om nuutverkose raadslede behoorlik oor buitelandse beleid in te lig.
Maar die DA het teruggekap en gesê die ANC vergeet gerieflikheidshalwe dat Suid-Afrika ‘n skakelkantoor in die Taiwanese hoofstad Taipei het.
Die DA se skaduminister van Internasionale Betrekkinge, Steven Mokgalapa sê die ANC kan nie aan DA burgemeesters voorskryf met wie hulle kan samesprekings voer oor beleggingsmoontlikhede wat tot werkskepping kan lei nie. Hy sê die ANC is skynheilig oor die kwessie.
Mokgalapa sê die Tshwane metropool is ‘n onafhanklike vlak van regering wat daarop geregtig is om buitelandse belegginsmoontlikhede te ondersoek.
Maar volgens Kodwa is die Tshwane metropool is nie ‘n outonome staat wat regeringsbeleid kan negeer nie. Kodwa sê Suid-Afrika is ‘n eenheidstaat wat China erken en nie Taiwan nie. China bestempel Taiwan as ‘n renegaat-provinsie.
Kodwa sê Msimanga se optrede stel Suid-Afrika in die verleentheid.
Verlede maand het die regering van São Tomé en Principe diplomatieke bande met Taiwan verbreek, ‘n stap wat deur China verwelkom is.
China sê die besluit van die Afrika-eilandnasie is die korrekte pad terug na die ‘Een-China’-doelwit.
São Tomé het in 1997 sy bande met China verbreek nadat hy besluit het om Taiwan amptelik te erken. Volgens die ‘Een-China’-doelwit is daar net een China en Taiwan is deel daarvan.
Taiwan se departement van buitelandse sake het die stap veroordeel en beweer dat São Tomé op ‘n aansienlike hoeveelheid finansiële hulp aangedring het.
Die stap beteken dat slegs 21 lande en regerings, insluitende Swaziland en Guatemala, amptelik bande met Taiwan het.
Sowat 30 bendelede het die dag na Kersfees tronkamptenare aangeval tydens ‘n ontbytdiens wat daartoe gelei het dat die tronk vir besoekers gesluit is na sterftes gedurende die geweld.
Drie gevangenes is die dag ná Kersfees by die maksimumsekuriteitsgevangenis in Port Elizabeth se St Albans-gevangenis dood in die aanval deur bendelede en meer as 20 is beseer.
Nasionale Kommissaris van Korrektiewe Dienste Zach Modise het gesê sowat 30 bendelede, meestal van die dodelike en berugte 27s en 28s bendes in St Albans gebruik het tydens die ontbytdiens hul kans waargeneem.
St Albans, een van die “top vyf” maksimumsekuriteitgevangenisse in Suid-Afrika het ‘n reputasie vir bendegeweld teen bewaarders en die smokkel van dagga en Mandrax.
Die steekgevegte het in die eetkamer plaasgevind van die maksimumsekuriteitsarea, wat 647 gevangenes huisves. Ten tyde van die aanval was slegs 33 gevangenes vrygelaat uit twee selle.
In ‘n verklaring ná die besoek aan die gevangenis het adjunkminister Thabang Makwetla gesê die oortreders het skerp voorwerpe en selfgemaakte messe gebruik.
Die streekskommissaris van die departement van Korrektiewe Dienste in die Oos-Kaap, Nkosinathi Breakfast, sê die situasie by die St Albans-gevangenis in Port Elizabeth is weer onder beheer.
Die departement oorweeg dit om die tydelike sluiting van die tronk vir besoekers, later vandeesweek op te hef.
Die sluiting het gevolg na die gevegte tussen die gevangenes en die bewaarders.
Breakfast sê die situasie is terug na normaal en hulle sal aandag skenk aan die gevangenes se klagtes. Hy sê die meeste gevangenes het Sondag weer begin eet na ‘n hongerstaking.
Breakfast sê die ontevredenheid handel oor algemene probleme soos kommunikasie, kwessies oor beleid en voorregte wat nie verstaan word nie. Hy wou nie meer besonderhede verskaf nie.
EFF-leier Julius Malema, wat Havana besoek het om betrekkinge met die oorlede Fidel Castro se oorblywende kommuniste te gaan sement by sy begrafnis aan die begin van die maand, is reeds ‘n paar keer in die straat van die stad opgemerk en hy is blykbaar nog steeds nie van plan om terug te keer na Suid-Afrika nie.
Of miskien duur die houtwerk-savant se kommunistiese opvoeding langer as gewoonlik. Kuba het ‘n een-oes ekonomie van suikerriet met ‘n uiters beperkte binnelandse mark. Die kleurlingbevolking word gekenmerk deur chroniese werkloosheid en diep armoede.
Onder Castro, ‘n Jesuïet, het die plek stelselmatig agteruitgegaan en sy kritici is opgesluit en gemartel. Van spraak- en persvryheid was daar nog nooit sprake in Kuba nie.
Malema het op sy Instagram rekening die foto gedeel onder sy aanhangers met die opskrif “Stap in die strate van #Havana met my broer Jesus Mora.”
Die Mores karakter was onlangs deel van ‘n Kubaanse afgevaardiging wat ‘n uitgebreide werksprogram in België en Luxemburg onderneem het met vergaderings in die wetgewende liggame van die twee lande, sowel as ‘n vergadering in die hoofkwartier van die Europese Parlement in Brussel.
Intussen stroom Europese besoekers, ideologies verblind deur die popelende propaganda van die “wonderlike leier” na die haglike eilandjie waar die voertuie in die begrafnisstoet van die ontslape Castro ook gebreek het tydens die lewendige uitsending van sy staatsbegafnis.
As ‘n daling in die rand die prys is wat die ANC moet betaal om beheer van die ekonomie oor te neem, dan moet dit maar so wees, sê Collen Maine, die president van die ANC-jeugliga.
Maine het gister ‘n toespraak gelewer by ‘n lesing oor ekonomiese vryheid wat deur die Jeugliga in Durban georganiseer is. Volgens Maine is die geldeenheid “problematies” en verteenwoord die Nasionale Tesourie “die ANC se grootste probleem”.
“Ons word aanmekaar met rommelstatus gedreig. Ons moet optree. Indien die rand moet daal, moet hy maar daal. As hy styg, moet dit ons wees wat in beheer is,” het hy gesê. “Die rand is problematies. Gedurende die verkiesings, toe daar gesê is dat die ANC nie goed doen in die metro’s nie, het die rand versterk. Waarom is ons banger vir die graderingsagentskappe en markte as vir die mense van Suid-Afrika?”
Betreffende Des van Rooyen wat deur Jacob Zuma as minister van finansies aangestel is, maar agterna weer afgedank is, het hy aan Zuma op die verhoog gevra: “Waarom het aan die druk toegegee?”
Nasionale Demokratiese Revolusie
Volgens Maine is dit moeilik om te sê of die nasionale demokratiese revolusie steeds op koers is. “Ek sê vir mense ‘ja en nee’. ‘Ja’ omdat ons baie bereik het, maar ‘nee’ omdat die ANC deur leiers geïnfiltreer is wat aan iemand anders verslag doen.”
“Suid-Afrikaners se geduld raak op,” het Maine aan die 1500 lede van die gehoor gesê.
Hy het voortgegaan deur te sê dat die ANC hom van “beskermers van kapitaal” moet suiwer.
“Daar is diegene binne die ANC-leierskap wat ná 1994 gemaklik geraak het. Hulle ry Duitse motors en het die revolusie uitgestel,” meen hy. “Ons wil ons grond terughê, ons wil ons mineral terughê. Ons wil nasionalisering van die Reserwebank hê.”
Geslaagde revolusies
Slegs die jeug kan geslaagde revolusie lei, het hy gesê. Daar was diegene in die uitvoerende strukture van die party wat ‘n beroep gedoen het om openbare maatskappye te privatiseer, soos die Suid-Afrikaanse Lugdiens. “Openbare maatskappye moet nie geprivatiseer word nie. Die probleem is weereens die Tesourie,” het hy gesê, terwyl hy dit gekwalifiseer het deur by te voeg dat hy nie noodwendig na die minister van finansies, Pravin Gordhan, verwys nie, maar die hele departement.
Weereens het hy hom tot Zuma gerig en gesê: “Meneer die president, ons praat van radikale ekonomiese transformasie, maar —met respek — daar word slegs lippediens (aan die revolusie) bewys.
Die ANC het nie die vryheidstryd gevoer om kospakkies aan die armes uit te deel nie, het hy gesê. “Ek haat kospakkies. Ons mense wil die eienaars van die produksiemiddele wees, hulle kan hul eie voedsel produseer.”
Die sleutelpilaar tot die verwesenliking van ekonomiese vryheid was opvoeding, het hy gesê. Teenoor Zuma het gesê: Meneer die president, u het aan ons BRICS gebring; as deel van u nalatenskap, gee vir ons gratis opvoeding vir die armes.”
Besetting van wynplase
“As ons nie die ekonomiese kwessies aanpak nie, sal die jeug in opstand moet kom,” het hy verder gesê. “Ons moet dinge vir die ANC-leierskap ongemaklik maak. Die lewe is nie maanskyn en rose nie.
“Ons, die werkloses, die dakloses, die grondlose jeug, sal op ‘n punt gedwing word om (grond) te beset, en ons sal met die wynplase in Kaapstad begin.”
Dudu Miyeni
Ook op die verhoog was die ANC se nasionale uitvoerende komitee, asook ‘n lid van die nasionale dagbestuur, Nathi Mthethwa, wat ook minister van kuns en kultuur is, die burgemeester van Durban (eThekwini), Zandile Gumede, die ANC se provinsiale sekretaris in Kwazulu-Natal, Super Zuma, en ander.
Die voorsitster van SAL, Dudu Miyeni en Mzwanele (Jimmy) Manyi, president van die Progressiewe Beroepsluiforum, het vir die duur van die lesing in die voorste ry gesit.
