Onderwysdepartement – praag.co.za

Taalstryd in skole: Panyaza Lesufi vaar teen Afrikaans uit

Die LUR vir onderwys in Gauteng, Panyaza Lesufi, het opnuut teen Afrikaans uitgevaar, na aanleiding van die huidige hofstryd tussen die Hoërskool Overvaal en die provinsiale onderwysdepartement oor taal. Hoewel die skool vol is, wil Lesufi dit dwing om nog Engelstalige leerlinge in te neem sodat Overvaal verengels kan word.

Vol vertroue dat die howe met Boerehaatregters en vyande van Afrikaans gepak is, het Lesufi alle Afrikaanse skole in die provinsie “uitgedaag” om die onderwysdepartement “hof toe te vat”. “Ons het miljoene rande om met julle in die howe klaar te speel. Afrikaans moet uit,” het Lesufi gesê.

Die Hoërskool Overvaal het Dinsdag in die Gautengse Hooggeregshof te Pretoria dringend aansoek gedoen om Lesufi en sy departement daarvan te weerhou om hulle te intimideer en te dwing om 55 ekstra Engelstalige leerlinge in te neem waarvoor daar nie plek by die skool is nie.

Lesufi het met druipende sarkasme in ‘n verklaring gesê:

“Hier is ‘n skool wat Afrikaanse leerlinge bo ander tale verkies. Op die waglys, wat hulle doen is die volgende: as jy Engels, isiXhosa of isiZulul praat, sien hulle jou oor en kyk vir iemand wat Afrikaans praat en trek daardie persoon nader, waardeur hulle mense ondermyn wat betyds aansoek gedoen het. Ons het die skool aangesê om hiermee op te hou en hulle het ons hof te geneem. Daarom sê ons: doen dit maar, ons is nie bang vir die howe nie, hulle is Engels en aan ons kant, en julle Afrikaners is net setlaars wat nie in ons land hoort nie.”

Volgens die skool het hy geen meer plek vir ekstra leerlinge nie. Maar die onderwysdepartement aanvaar dit nie en wil hê dat daar met Afrikaans weggedoen word. Lesufi het hom al verskeie kere in die verlede teen Afrikaans as onderrigmedium, asook teen Afrikaanse skole, uitgespreek.

In sy verklaring stigmatiseer die onderwysdepartement Afrikaans as ‘n “apartheidstaal wat deur 90% van Suid-Afrikaners verwerp word”. Die gedeelte in sy verklaring lui:

“Dit is ongelooflik en/of ongelukkig dat ons tot vandag toe, in hierdie Engelstalige grondwetlike demokrasie, ‘n gemeenskap het wat niks verkeerd sien met Afrikaans, ‘n taal wat as ‘n instrument van segregasie en diskriminasie gedurende apartheid gebruik is en deur 90% van Suid-Afrikaners verwerp word.”

Volgens die departement beskik hy oor die volste reg om soveel leerlinge as wat hy wil by die skool te plaas aangesien die beheerliggaam “geen rol by die toelating van leerlinge speel nie en nie ‘n skool vol (mag) verklaar nie aangesien dit die departement se plig is”.

Die skool beskik oor 21 klaskamers wat reeds ongeveer 30 leerlinge per klas bevat.

Die saak is Dinsdag tot môre (Donderdag 11 Januarie) uitgestel om nog getuienis toe te laat en om regter Willem Prinsloo kans te gee om al die stukke te lees.

Onderwysdepartement gloei oor anonieme ‘prestasies’

Die minister van basiese onderwys, Angie Motshekga, het die distrikte bekend gemaak wat die beste in vanjaar se matriekeindeksamen gevaar het.

Die vak met die meeste onderskeidings was Afrikaans as tweede taal, terwyl landbouwetenskap die minste gehad het.

Die slaagsyfers vir wiskunde en wetenskap het effens gestyg, maar die gehaltebeheerliggaam, Umalusi het vroeër al sy kommer daaroor uitgespreek.

Die voorsitter, John Volmink het wiskunde uitgesonder as die vak waarin leerlinge swak vaar. Dit is bekend dat die departement die gemiddeld jaarliks moet aanpas met soveel as nege persent om die swart wanpresteerders deur te kry.

Motshekga het die aankondigings in Midrand gemaak waar vanjaar se matriekslaagsyfers bekend gemaak is. Die uitslae toon dat meer as 60 000 van die bykans 670 000 matrieks wat vir die eksamen ingeskryf het, nie eksamen geskryf het nie.

Slegs die leerders se eksamennommers word gepubliseer. Die matriekuitslae is van sesuur vanoggend af by skole, in koerante en aanlyn beskikbaar.

Omdat die presteerders nie meer by naam genoem word soos voorheen nie, maar slegs per eksamennommer, moet die bekendmaking van sogenaamde presteerders met ‘n sak sout geneem word, aangesien dit moeilik verifieerbaar is.

Motshekga sê die Overberg in die Wes-Kaap het die hoogste slaagsyfer van 92,7 persent gehad. Die Vrystaat het vanjaar die hoogste slaagsyfer in die matriekeindeksamen met 93 persent.

Die Wes-Kaap is in die tweede plek gevolg deur Gauteng, Noordwes, die Noord-Kaap, Mpumalanga, KwaZulu-Natal, Limpopo en die Oos-Kaap.

Vanjaar se nasionale matriekslaagsyfer staan op 72,5 persent – effens beter as verlede jaar se syfer van 70 persent.

Motshekga sê meer leerders het met universiteitsvrystelling geslaag en meer as 100 skole het geen druipelinge nie. Waarskynlik is die meeste van dié skole Afrikaans.

Duisende matrikulante het oral in Suid-Afrika begin fees vier nadat hulle hul uitslae gekry het.

Altesaam 442 672 leerlinge het die 2016-matriekeindeksamen geslaag, die tweede grootste getal leerlinge in die geskiedenis.

Sowat 50 persent van leerlinge oor die land heen het toelating tot graad- en diplomastudies ontvang.

Die Adjunk-uitvoerende hoof van die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas), Jaco Deacon, sê leerlinge en leerkragte het hul goed van hul taak gekwyt.

Hy sê leerlinge, ouers en ander familielede het ook ‘n waardevolle bydrae gelewer tot die klas van 2016 se suksesvolle skoolloopbaan. Hy haal ook sy hoed af vir die departement se harde werk ondanks talle uitdagings.

Bruin ouers dwing Gauteng om skool te heropen

Ontstoke bruin ouers het gesorg dat die Roodepoort laerskool in Davidsonville aan die Gautengse Wesrand Dinsdag heropen is.

Die bemiddelingspan wat die Gautengse premier, David Makhura aangestel het, het opdrag gegee dat die bruin leerlinge weer na hul eie skool moet gaan.

Die skool gaan al weke gebuk onder probleme nadat die departement ‘n swart skoolhoof aangestel het, teen die wil van die ouers.

Die premier het ook al die aanbevelings van die taakspan aanvaar om orde by die skool te herstel.

Die bruin kinders sal vandag help om die skoolterrein op te ruim, waarna onderrig môre hervat sal word.

Interdik teen ouers wat bruin skoolhoof wil hê

Die Gautengse onderwysdepartement gaan ‘n interdik teen die ouers van ‘n Roodepoortse laerskool bekom omdat hulle aangedring het op ‘n bruin skoolhoof en onderwysers.

Volgens ‘n verklaring wat vrygestel is deur die departement, het sommige ouers betoog, gedreig en geweier om die skoolhoof en onderwysers toegang tot die skool te gee.

Hulle is ongelukkig oor die aanstelling van ‘n swart skoolhoof.

Dit kom nadat die ouers drie maande gelede begin protesteer het en onlangs swart onderwysers begin intimideer het, deur aan hulle te sê hulle “veiligheid by die skool is nie gewaarborg nie”.

Die departement, wat nou die gespanne situasie monitor, het gesê die groep ouers se klagtes teen die skoolhoof, is ondersoek en klaarblyklik vals en ongegrond.

Die interdik sal verhoed dat die ouers “enige handelinge van ‘n gewelddadige en ontwrigtende aard” teen departementele personeel onderneem.

LUR Panyaza Lesufi het die gedrag veroordeel, en gesê dit is “onnodig”, en bygevoeg dat dit ‘n negatiewe impak op leerlinge het omdat hulle waardevolle klaskamertyd verloor.

“Ons sal nie rassisme in enige van ons skole in Gauteng toelaat nie,” het Lesufi bygevoeg.

Byna helfte van matrikulante ouer as 19

Vier-en-veertig persent van alle manlike matrikulante is 19 en ouer, het RSG berig.

Die Departement van Onderwys sê in sy jaarverslag dat die persentasie meisies ouer as 18 is 34 persent.

Die Departement het verlede jaar aangedui dat 30 persent van die matrikulante tussen die ouderdomme van 20 en 26 was.

Die provinsiale Onderwysdepartement sê hulle moedig leerlinge aan om te kyk na Kolleges vir Verdere Onderwys en Opleiding of sentrums vir Volwasse Onderwys om hulle studies te voltooi.

Einde van model-C-skole? Grondwethof plaas staat in beheer

Die onderwysdepartement het die mag om ‘n skool se toelatingsbeleid te bepaal, het die Grondwethof Donderdag bevind.

Dit het gedeeltelik die appèl van die onderwysdepartement gestand gedoen teen die uitspraak van die Appèlhof en bevind dat die onderwysdepartement in Gauteng oor die mag beskik om ‘n leerling tot Rivonia Primary School toe te laat ongeag die skool se toelatingsbeleid.

Die saak het voor die Grondwethof gedien nadat ‘n graadeen-leerling ‘n plek by dié Johannesburgse skool vir die 2011- skooljaar geweier en op ;’n waglys geplaas is.

Die kind se ma het by die owerheid gekla en die hoof van die departement in Gauteng het beveel dat die kind toegelaat word.

Die skool het ‘n aansoek in die Hoë Hof in Johannesburg gebring ten einde ‘n uitspraak te verkry dat die skool oor die magte beskik om toelatingsbeleid te stel en om leerlinge kragtens daardie beleid toe te laat. Die hof het die aansoek van die hand gewys.

Die skool het daarna die Appèlhof genader, wat bevind het dat die departement nie oor die mag beskik om ‘n skool se toelatingsbeleid te bepaal nie. Die saak is daarna na die Grondwethof geneem.

Donderdag het die hof in ‘n meerderheidsbesluit bevind dat die hoof van die onderwysdepartement oor die mag beskik om die leerling toe te laat.

Die Grondwethof het verlof tot appèl toegestaan en het die Appèlhof se bevel tersyde gestel en vervang.

“Dit word verklaar dat die hoof van die onderwysdepartement in die provinsie Gauteng oor die mag beskik om ‘n opdrag aan die hoof van Rivonia Primary School uit te vaardig om ‘n leerling buite die perk van sy toelatingsbeleid toe te laat.”

Die hof het egter bevind dat die departement in die uitoefening van sy mag om ‘n hoof van ‘n openbare skool te beveel om ‘n leerling te aanvaar, van ‘n billike prosedure gebruik moet maak.

“Dit word verklaar dat die hoof van die departement van onderwys in die provinsie Gauteng nie van ‘n billike prosedure gebruik gemaak het toe dit ‘n opdrag aan die hoof van Rivonia Primary School uitgevaardig het om ‘n leerder toe te laat en toe dit die leerder in die skool geplaas het nie.”

In ‘n verduidelikende verklaring ná die uitspraak, het die hof gesê dat ‘n skoolbeheerliggaam se mag om die kapasiteit van die skool as deel van sy toelatingsbeleid te bepaal aan ander bepalings van die Skolewet onderworpe is, waaronder die departement wat “uiteindelike beheer oor die toepassing van toelatingsbesluite behou”.

Verder verskaf provinsiale regulasies die mag aan die hoof van die departement om ‘n skoolhoof se verwerping van ‘n leerling se toelatingsaansoek om te keer. – Sapa

Ouers van swart drenkelinge afgevlieg see toe

Die ouers van die twee seuns van ‘n skool in Noordwes wat vroeër naby Kampsbaai in Kaapstad in die see verdwyn het, sal die omgewing vandag besoek.

Die Onderwysdepartement in die provinsie sal die ouers na die gebied toe laat vlieg.

Die seuns van ‘n laerskool op Zeerust, het probeer om ‘n medeleerling uit die see te red toe hulle verlede Woensdag deur die stroom meegesleur is.

Reddingsspanne het gister nog na die seuns gesoek. Die LUR vir Onderwys, Wendy Matsemela, het die seuns se families by hulle huise besoek. – RSG