Onderwysdepartement gloei oor anonieme ‘prestasies’

Die minister van basiese onderwys, Angie Motshekga, het die distrikte bekend gemaak wat die beste in vanjaar se matriekeindeksamen gevaar het.

Die vak met die meeste onderskeidings was Afrikaans as tweede taal, terwyl landbouwetenskap die minste gehad het.

Die slaagsyfers vir wiskunde en wetenskap het effens gestyg, maar die gehaltebeheerliggaam, Umalusi het vroeër al sy kommer daaroor uitgespreek.

Die voorsitter, John Volmink het wiskunde uitgesonder as die vak waarin leerlinge swak vaar. Dit is bekend dat die departement die gemiddeld jaarliks moet aanpas met soveel as nege persent om die swart wanpresteerders deur te kry.

Motshekga het die aankondigings in Midrand gemaak waar vanjaar se matriekslaagsyfers bekend gemaak is. Die uitslae toon dat meer as 60 000 van die bykans 670 000 matrieks wat vir die eksamen ingeskryf het, nie eksamen geskryf het nie.

Slegs die leerders se eksamennommers word gepubliseer. Die matriekuitslae is van sesuur vanoggend af by skole, in koerante en aanlyn beskikbaar.

Omdat die presteerders nie meer by naam genoem word soos voorheen nie, maar slegs per eksamennommer, moet die bekendmaking van sogenaamde presteerders met ‘n sak sout geneem word, aangesien dit moeilik verifieerbaar is.

Motshekga sê die Overberg in die Wes-Kaap het die hoogste slaagsyfer van 92,7 persent gehad. Die Vrystaat het vanjaar die hoogste slaagsyfer in die matriekeindeksamen met 93 persent.

Die Wes-Kaap is in die tweede plek gevolg deur Gauteng, Noordwes, die Noord-Kaap, Mpumalanga, KwaZulu-Natal, Limpopo en die Oos-Kaap.

Vanjaar se nasionale matriekslaagsyfer staan op 72,5 persent – effens beter as verlede jaar se syfer van 70 persent.

Motshekga sê meer leerders het met universiteitsvrystelling geslaag en meer as 100 skole het geen druipelinge nie. Waarskynlik is die meeste van dié skole Afrikaans.

Duisende matrikulante het oral in Suid-Afrika begin fees vier nadat hulle hul uitslae gekry het.

Altesaam 442 672 leerlinge het die 2016-matriekeindeksamen geslaag, die tweede grootste getal leerlinge in die geskiedenis.

Sowat 50 persent van leerlinge oor die land heen het toelating tot graad- en diplomastudies ontvang.

Die Adjunk-uitvoerende hoof van die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas), Jaco Deacon, sê leerlinge en leerkragte het hul goed van hul taak gekwyt.

Hy sê leerlinge, ouers en ander familielede het ook ‘n waardevolle bydrae gelewer tot die klas van 2016 se suksesvolle skoolloopbaan. Hy haal ook sy hoed af vir die departement se harde werk ondanks talle uitdagings.

Duisende swart matrieks by eksamenkullery betrokke

Meer as 2 800 meestal swart matrikulante en ten minste 34 onderwysers en skoolhoofde van KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap was glo betrokke by grootskaalse eksamenkullery, het Sapa berig.

Elijah Mhlanga, woordvoerder van die departement van onderwys, het gesê 2 089 leerlinge van KwaZulu-Natal en 778 leerlinge van die Oos-Kaap word daarvan verdink dat hulle tydens hul 2014-matriekeksamens gekul het.

Mhlanga het gesê die uitslae van die vraestelle, wat by 19 lokale in KwaZulu-Natal en 14 lokale in die Oos-Kaap geskryf is, gaan nie bekend gestel word nie.

Die departement het oor die afgelope twee weke verskeie toesighouers en leerlinge ondervra.

“Van die betrokkenes het skriftelik erken dat hulle die vrae in ‘n sekere manier beantwoord het. Ander interessante bewerings het ook na vore gekom en die ondersoekbeamptes genoop om verder ondersoek in te stel.”

Hy het gesê daar was ‘n paar belydenisse, meestal van leerlinge, wat die ondersoekbeamptes se ondersoek versterk. “Daar is duidelike tekens dat daar gekoördineerde hulp was,” het hy gesê.

Die rede waarom die onderwysers deel van die kullery was, is nog nie vasgestel nie. ‘n Leerling het egter tydens ondervraging gesê die onderwysers is lui, en dat hulle nie altyd klas gee nie. Daar word vermoed dat die onderwysers en skoolhoofde die leerlinge gehelp het om vir die gebrek aan onderwys op te maak.

Mhlanga het gesê sommige leerlinge het tydens die eksamens hul eie oorspronklike antwoorde uitgewis en dieselfde identies verkeerde antwoorde gekies. Hy het toegegee dit is kommerwekkend dat, afgesien van die bedrog, die onderwysers skynbaar nie eens die korrekte antwoorde ken nie.

Dit is nie bekend wanneer die departement se formele verhore oor die aangeleentheid voltooi gaan wees nie. Leerlinge wat aan kullery skuldig bevind word, kan vir drie jaar verbied word om matriek te voltooi.

‘Aanvullende eksamens sal vergoed vir swak uitslae’

Die minister van basiese onderwys, Angie Motshekga sê aanvullende eksamens sal gebruik word om te vergoed vir die daling in die matriek slaagsyfer, het RSG berig.

Dit volg nadat sy bekend gemaak het dat die 2014 slaagsyfer met 2,4% tot 75,8% gedaal het. Sy het ‘n beroep op provinsies gedoen om alles in hul vermoë te doen om te verseker dat leerders dié eksamens slaag. Die eksamens word in Februarie en Maart geskryf.

Motshekga sê die leerders wat van graad 11 na graad 12 deurgesit is, moet moet nie die skuld kry vir die daling in die 2014 matriek-slaagsyfer nie.

Die leerders is deurgesit ten spyte van besware van skole. Mosthekga sê sommige van dié leerders het baie goed gedoen.

Die daling in die slaagsyfer vir die 2014 matriek-eindeksamen is die eerste daling in vyf jaar.

Die onderwysersvakbond, Sadou sê die departement van basiese onderwys moet dieselfde klem op ander grade plaas as wat op matriek geplaas word. Die vakbond het gereageer op die aankonding dat die 2014 matriek slaagsyfer gedaal het.

Sadou sê die daling kan daaraan toegeskryf word dat onderwysers nie opgelei is om die nuwe CAPS-leerplan te implementeer nie.

Kommer is ook uitgespreek oor die onreëlmatighede wat by eksamensentrums voorgekom het.

Die minister het vroeër bekend gemaak dat verskeie eksamensentrums in KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap wat van onreëlmatighede met die eksamen beskuldig is, na ondersoeke van blaam onthef is.

Die ondersoeke deur die department en Umalusi het bevind dat elf van die 39 sentrums in KwaZulu-Natal en 19 in die Oos-Kaap nie aan onreëlmatighede skuldig was nie.

Die oorblywende 28 sentrums in KwaZulu-Natal en 16 in die Oos-Kaap sal verder ondersoek word en ‘n verslag behoort teen einde van die maand beskikbaar te wees.

Nog elf sentrums in ander provinsies word ook vir onreëlmatighede ondersoek.

Die slaagsyfer vir wiskunde het met ses persent tot 53 persent gedaal.

Die direkteur-generaal van die departement, het ook bekend gemaak dat die slaagsyfer vir fisiese wetenskap van sowat 67 persent tot 61,5% in 2014 gedaal het.

Matriekslaagsyfergoëlery: meer as helfte skryf nooit die eksamen

Die “wonderbaarlike” styging in die matriekslaagsyfer oor die afgelope paar jaar was slegs moontlik omdat meer as die helfte van leerlinge in sommige provinsies nooit eksamen gaan skryf nie. Skole weet dat hulle gaan druip en oorreed hulle daarom om nie eens eksamen te gaan skryf nie. Na bewering “verdwyn honderdduisende leerlinge binne twee jaar uit die nasionale onderwysstelsel” tussen graad 10 en graad 12. Syfers daaromtrent het oor die afgelope paar dae in die Wes-Kaap op die lappe gekom.

In 2012 was daar byvoorbeeld nog meer as een miljoen leerlinge in graad 10. Dog in 2014 het net 524 495 leerlinge vir die matriekeksamen in openbare skole ingeskryf, wat minder as die helfte van die 1 065 329 leerlinge verteenwoordig wat twee jaar gelede nog in graad 10 op die skoolbanke was.

Die Wes-Kaapse provinsie spog daarmee dat hy blykbaar die hoogste persentasie graadtienleerlinge het wat wel agterna matriek gaan skryf het (63,8%). Gauteng, waar ook heelwat voormalige model-C-skole met blanke onderwysers en leerlinge te vinde is, is nie op die lys van provinsies waar baie min graadtienleerlinge ooit matriek aflê nie. Statistiek oor Noordwes, Limpopo, die Noord-Kaap en die Vrystaat toon egter dat meer as 50% van leerlinge tussen graad 10 en matriek uitval.

  • Noordwes: 61,5% van die 67 409 leerders het uitgeval;
  • Limpopo: 59,3% van die 172 398 leerders het uitgeval;
  • Noord-Kaap: 56,5% van die 21 379 leerders het uitgeval;
  • Vrystaat: 55,5% van die 58 599 leerders het uitgeval.

Dit is bekend dat skole dit moeilik vind om leerlinge te druip aangesien provinsiale onderwysdepartemente nie daarvan hou nie. Dit behels ook baie burokratiese rompslomp om ‘n leerling te druip. Daarom word leerlinge wat na regte behoort te druip, jaar na jaar “deurgesit” totdat die oomblik van waarheid kort voor matriek aanbreek.

Ironies genoeg is die Vrystaat, ‘n provinsie waar 55,5% van graadtienleerlinge nooit die matriekeksamen aflê nie, in 2013 aangewys as die provinsie met die hoogste slaagsyfer!

Die hele land sit nou in afwagting op die bekendmaking van vanjaar se slaagsyfers teen môre deur die minister van basiese onderwys, Angie Motshekga. Na verwagting gaan die algehele matriekslaagsyfer met 5% daal as gevolg van wiskunde, wetenskap en selfs die maklike “wiskundige geletterdheid” wat verder gesak het. Neem ‘n mens egter die hoë uitvalsyfer tussen graad 10 en matriek in ag, slaag ver minder as die helfte van alle hoërskoolleerlinge ooit matriek.

98% van onafhanklike skole se matrikulante slaag

Die slaagsyfer vir privaatskole wat die onafhanklike eksamenraad se matriekeksamen skryf is so pas bekendgemaak. Vanjaar se slaagsyfer is 98,38% met 85,54% van kandidate wat toegang tot graadstudie verkry en 11,56% van kandidate wat vir ʼn diploma kan studeer. 10 451 kandidate, van wie 9 976 heeltyds en 475 deeltyds, het die eksamen vanjaar afgelê. Verlede jaar se slaagsyfer was 98,56%.

Wat wiskunde en fisiese wetenskappe betref, het die IEB-kandidate insgelyks goed presteer, met 89% wat in albei vakke slaag. “Die persentasie leerlinge wat 40% of meer behaal het in wiskunde is 88,6% en die persentasie leerlinge wat 40% of meer in fisiese wetenskappe behaal het, is 88,5%,” het die organisasie verklaar.

“Onderwys is soveel meer as die verwesenliking van goeie resultate in die nasionale senior-sertifikaat-eksamen,” meen Anne Oberholzer, uitvoerende hoof van die onafhanklike eksamenraad, gesê.

Die uitslae vir openbare skole sal eers op 6 Januarie aangekondig word.

Byna helfte van matrikulante ouer as 19

Vier-en-veertig persent van alle manlike matrikulante is 19 en ouer, het RSG berig.

Die Departement van Onderwys sê in sy jaarverslag dat die persentasie meisies ouer as 18 is 34 persent.

Die Departement het verlede jaar aangedui dat 30 persent van die matrikulante tussen die ouderdomme van 20 en 26 was.

Die provinsiale Onderwysdepartement sê hulle moedig leerlinge aan om te kyk na Kolleges vir Verdere Onderwys en Opleiding of sentrums vir Volwasse Onderwys om hulle studies te voltooi.

Matriekdramaleerlinge se punte aangepas na walglike vraag

umalusiDie vraag wat gehandel het oor babaverkragting in die dramatiese kunste se matriekeindeksamen was in swak smaak, het Sizwe Mabizela, Umalusi Raad se voorsitter, toegegee.

“Namens Umalusi , wil ons ons volle en onomwonde verskoning aanbied aan die land vir die feit dat so ‘n vraag sy weg in die vraestel kon vind,” het hy aan verslaggewers gesê in Pretoria .

Die sewe punte van die vraag is van die totale punt vir die vraestel afgetrek.

In November het Umalusi in ‘n verklaring gesê dramaleerlinge wat aanstoot geneem het, was “onvoorbereid”, maar sedertdien van deuntjie verander.

Leerlinge, onderwysers en ouers was erg ontstel deur ‘n vraag wat gevra het dat leerlinge die verkragting van ‘n baba dramaties moes skets, met behulp van ‘n brood en ‘n besemstok.

Die eksamenvraag is gebaseer op Lara Foot Newton se toneelstuk Tshepang, wat gebaseer is op werklike gebeure.

Maandag het Umalusi aangekondig dat die vrystelling van 2013 se nasionale matriekuitslae goedgekeur is.

Op 7 Januarie individuele sal die uitslae by skole en in die gedrukte en aanlynmedia beskikbaar wees.

Die departement het gesê sy 35 000 nasieners by 118 nasiensentrums het op 15 Desember hul taak voltooi.

‘n Totaal van 57 690 voltydse en 130 646 deeltydse kandidate het die eksamen in 6 699 sentrums afgelê.