Rhodesbetogers brand geboue omdat eksamenkullery hokgeslaan word

Brande by twee eksamenlokale en die tennisklub aan die Rhodes Universiteit is geblus ná ‘n middag van geweld by die Grahamstadse instelling Woensdag.

Skokgranate en rubberkoeëls is gebruik om die oproeriges te laat bedaar.

Die brand het groot skade aan die tennisklub aangerig voordat dit geblus is. Twee eksamenlokale, die Hangar en die Alec Mullins Hall is ook aan die brand gesteek deur die swart betogers.

Swart frustrasies kook oor nadat streng eksamenregulasies Dinsdag vrygestel is om studente te verhoed om te kul, sowel as oor die teenwoordigheid van die polisie op die kampus om orde te handhaaf.

Studente word voor die lokaal deursoek vir verbode materiaal en volgens ‘n e-pos aan studente, sal nuwe eksamen reëls “streng toegepas” word.

Studente is opdrag gegee om op te daag by eksamenlokale ‘n uur voor die aanvang van die eksamen. Plekke sal gesluit word en laatkommers sal nie toegang gegee word nie. Hulle moet ook ‘n foto-ID vertoon.

Eksamenlokale sal ook onder CCTV toesig wees om die grootskaalse kullery te probeer hokslaan.

Dié maatreëls het swart betogers woedend gehad en hulle het die pad wat lei na die koshuise versper, sodat traangas en skokgranate afgevuur moes word deur die polisie.

In die Kaapstadse middestad is vensters gebreek en busse met klippe bestook toe oproeriges voor die Parlement gewelddadig geword het. Akademici, personeel en “werkers” het aan die “studente-optog” deelgeneem.

‘n Historiese gebou is op die Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie se Wellington-kampus aan die brand gesteek. Die Goodnow-saal is 130 jaar oud.

Die universiteit “probeer nog vasstel” of onlusmakers die gebou aan die brand gesteek het. Die gebou het verskeie ou klaviere en ‘n orrel gehuisves.

By die Kaapse Skiereilandse Universiteit van Tegnologie is vyf voertuie Maandag aan die brand gesteek.

Formele lesings vir die res van die jaar opgeskort ná gewelddadige oproer. ‘n Woordvoerder van die universiteit sê die beplande eksamen sal moontlik tot aanstaande jaar uitgestel word, óf kan in November en Desember geskryf word by lokale wat nie op die kampus geleë is nie.

Sy sê indien departemente nie voortgaan met die eksamen vanjaar nie, sal dit tot Januarie uitgestel word. Studente kan direk met hul departementshoofde of betrokke dekaan in verbinding tree rakende die eksamenrooster.

Die Engelse universiteite wat toegeeflik is teenoor oproeriges en “begrip” vir hul onsinnige eise toon, ly tans onder die meeste geweld.

Duisende swart matrieks by eksamenkullery betrokke

Meer as 2 800 meestal swart matrikulante en ten minste 34 onderwysers en skoolhoofde van KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap was glo betrokke by grootskaalse eksamenkullery, het Sapa berig.

Elijah Mhlanga, woordvoerder van die departement van onderwys, het gesê 2 089 leerlinge van KwaZulu-Natal en 778 leerlinge van die Oos-Kaap word daarvan verdink dat hulle tydens hul 2014-matriekeksamens gekul het.

Mhlanga het gesê die uitslae van die vraestelle, wat by 19 lokale in KwaZulu-Natal en 14 lokale in die Oos-Kaap geskryf is, gaan nie bekend gestel word nie.

Die departement het oor die afgelope twee weke verskeie toesighouers en leerlinge ondervra.

“Van die betrokkenes het skriftelik erken dat hulle die vrae in ‘n sekere manier beantwoord het. Ander interessante bewerings het ook na vore gekom en die ondersoekbeamptes genoop om verder ondersoek in te stel.”

Hy het gesê daar was ‘n paar belydenisse, meestal van leerlinge, wat die ondersoekbeamptes se ondersoek versterk. “Daar is duidelike tekens dat daar gekoördineerde hulp was,” het hy gesê.

Die rede waarom die onderwysers deel van die kullery was, is nog nie vasgestel nie. ‘n Leerling het egter tydens ondervraging gesê die onderwysers is lui, en dat hulle nie altyd klas gee nie. Daar word vermoed dat die onderwysers en skoolhoofde die leerlinge gehelp het om vir die gebrek aan onderwys op te maak.

Mhlanga het gesê sommige leerlinge het tydens die eksamens hul eie oorspronklike antwoorde uitgewis en dieselfde identies verkeerde antwoorde gekies. Hy het toegegee dit is kommerwekkend dat, afgesien van die bedrog, die onderwysers skynbaar nie eens die korrekte antwoorde ken nie.

Dit is nie bekend wanneer die departement se formele verhore oor die aangeleentheid voltooi gaan wees nie. Leerlinge wat aan kullery skuldig bevind word, kan vir drie jaar verbied word om matriek te voltooi.