Meer spookwerkers as amptenare in NW

Meer as die helfte van die sowat 59 000 regeringsamptenare van die Noordwes Provinsiale Regering is spookwerkers.

Premier Supra Mahumapelo het vroeër vandeesweek bekend gemaak dat 36 000 amptenare spookwerkers is.

Die waarnemende woordvoerder van die provinsiale regering, Brian Setswambung, sê hulle bestee elke jaar R19 miljard aan salarisse en gaan nou ondersoek instel na hoeveel die spookwerkers die regering kos.

Hy sê dié werkers is uitgevang nadat die betaalstelsel van die regering intern ondersoek is. Setswambung sê dit blyk of die spookwerkers as kontrakwerkers op ‘n vreemde salarisskaal geregistreer is.

Die koste van die 36 000 spookwerkers se salarisse is in een maand sowat 3,5 keer meer as wat president Jacob Zuma se Nkandla-woning tot dusver gekos het.

Zuma ontmoet Al-Basjir en Kabila in China

President Jacob Zuma is tans in China vir die herdenking van China se oorwinning oor Japan tydens die Tweede Wêreldoorlog.

Afrikaleiers het die 70ste herdenking van die einde van die Tweede Wêreldoorlog bygewoon wat deur die meeste Westerse staatshoofde vermy is.

Vroeër by dieselfde geleentheid het Zuma samesprekings gevoer met die Soedannese president Omar Al-Basjir.

Zuma het intussen ‘n uitnodiging aanvaar om Soedan te besoek met die oog daarop om betrekkinge tussen die twee lande te versterk.

Suid-Afrika se president het met ook die leier van die Demokratiese Republiek van die Kongo, Joseph Kabila in Beijing vergader.

Zuma en Kabila het die veiligheidsituasie in die mineraalryke oostelike-DRK bespreek.

Suid-Afrika en die DRK werk ook saam aan die implementering van die Groot Inga-verdrag.

Die twee lande het in 2011 ‘n memorandum van verstandhouding oor die Kongorivier-projek onderteken wat sal meebring dat Suid-Afrika hidro-elektriesekrag van die Inga-damopwekkingsaanleg sal kan invoer.

Grafte skielik onder Medupi ontdek

‘n Tweede impakstudie by Eskom se Medupi-kragstasie in Ellisras (Lephalale), Limpopo het gelei tot die ontdekking van verskeie swart grafte, het eNCA berig.

Die onafhanklike assessering wat deur Mbofho Consulting gedoen is, het ‘n totaal van 20 “erfenisplekke”, wat sewe grafte insluit, op die terrein van die kragstasie ontdek.

Eenheid Ses van Medupi is Sondag amptelik geopen deur President Jacob Zuma en word beskou as die antwoord op Suid-Afrika se kragleweringsprobleem.

‘n Paar swart gesinne kla nou oor “pyn en swaarkry” wat die konstruksie veroorsaak het, omdat hulle sê dit is gebou oor die grafte wat hul kommunikasie met voorvadergeeste belemmer het.

Gesinne sê hulle is nie in staat om toegang tot die grafte te kry nie en hulle voel “verlate en ontkoppel”.

“Destyds was daar ‘n berg waarheen ons gegaan het en sodra ons met die voorvaders gepraat het, het ons nie gesukkel om reën te kry nie, maar nou dat dinge deurmekaar is – weet ons nie wat om te doen nie,” het een van die eisers, Piet Mokawe gesê.

Die gesinne sê hulle is nie geraadpleeg toe die eerste erfenisimpakbeoordeling plaasgevind het voor die konstruksie begin het in 2007 nie.

Eskom sê terwyl hulle die bevindinge van die mees onlangse impakstudie aanvaar, het hulle net geweet van een graf toe daar met konstruksie begin is in 2007.

“Vanuit ons oogpunt is daar geen definitiewe bewyse nie en die rede waarom ek dit sê, is terwyl Eskom besig was om die OIE (omgewingsimpakstudie) te doen, het ons ‘n professionele mening ingewin, argeoloë se raad gekry, om die plek te inspekteer,” het Abram Masango, ‘n waarnemende uitvoerende beampte van Eskom gesê.

Die families wil hê President Jacob Zuma moet ‘n reinigingseremonie by die kragstasie bywoon.

“Medupi het ‘n fout gemaak deur nie die gesinne te raadpleeg wie se grafte daar is nie en dit is hoekom ons al hierdie probleme het,” het ‘n plaaslike tradisionele geneser, Lazarus Seodisa aan eNCA gesê.

Die reinigingseremonie moet Zuma insluit, sowel as al die tradisionele genesers en hoofde van Limpopo, het Seodisa gesê en bygevoeg dat ‘n koei en ‘n bok vir elke graf geslag moet word.

“Ons moet met die voorvaders oor Lephalale en Medupi praat. Die maatskappy moet suksesvol wees sodat ons kinders werk sal hê.”

Swart onderwysers wil nie sport afrig

Die parlementêre portefeuljekomitee oor sport en ontspanning, meen sport in skole moet voortaan verpligtend wees, maar daar is nie swart onderwysers wat “na ure” wil werk nie.

Komiteelid, Strike Relegoma, sê hulle en die departement van basiese onderwys werk hard agter die skerms om sekere sportsoorte verpligtend te maak.

Hy sê die nuwe nasionale skolewet gaan daarvoor voorsiening maak dat elke skool vyf sportdissiplines moet aanbied.

Relegoma sê daar is egter nog verskeie uitstaande kwessies soos swart onderwysers wat weier om in die middag sport af te rig as die skool verdaag het.

Hy het ook gesê vervoerkontrakte wat tans in plek is maak nie voorsiening vir vervoer na skoolure nie.

NRP ontstig oor plaasmoorde na swarte se dood

Die Nasionale Raad van Provinsies (NRP) het ‘n sterk boodskap aan die minister van polisie, Nathi Nhleko, gestuur om dringend aandag aan plaasmoorde in die land te gee.

Dit kom nadat lede van die NRP gister eenparig ‘n mosie van die DA oor moorde op plase in die Vrystaat aanvaar het. DA parlementslid, George Michalakis, sê in die mosie is die raad se medelye gevra nadat ‘n bejaarde swart plaasbestuurder, Robert Rhadebe, die naweek op ‘n plaas by Harrismith vermoor is.

In die mosie is daar ook aangedui dat daar sedert die begin van die jaar altesaam 16 plaasmoorde in die Vrystaat was. Dit sluit Rhadebe se moord uit.

Michalakis sê van die 16 moorde was tien van die slagoffers plaaswerkers.

Volgens hom het die raad, nadat hy die mosie aanvaar het, ‘n beroep op Nhleko gedoen dat plaasmoorde as afsonderlike misdaad in die polisie se jaarlikse misdaadsyfers ingesluit moet word. Dit moet ook ‘n voorkeurmisdaad word en ‘n gespesialiseerde landelike veiligheidseenheid moet gevorm word. Michalakis sê die NRP se voorstelle aan Nhleko is ‘n stap in die regte rigting omdat die NRP verteenwoordigend is van kiesers in al nege provinsies.

Michalakis sê Nhleko sal hopelik kennis neem van die NRP se voorstelle en die erns daarvan insien.

Regering sentraliseer tender-databasis

Die minister van finansies, Nhlanhla Nene het ‘n sentrale verskaffer-databasisstelsel bekendgestel.

Die stelsel is glo daarop gemik om die proses te vereenvoudig om sake met die staat te doen, om korrupsie te bekamp en deursigtigheid te bevorder, het RSG berig.

Die stelsel sal ook gekoppel wees aan die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, Binnelandse Sake en die kommissie vir maatskappye en intellektuele eiendom.

Nene sê die stelsel van nege miljoen rand sal die registrasie en verifikasie-prosesse versnel. Hy sê die stelsel gaan ook verbind word met die regering se elektroniese tenderstelsel wat in April bekendgestel is.

Die Oos-Kaapse LUR vir Finansies, Sakhumzi Smoyao sê die stelsel sal inligting oor verskaffers vir alle staatsinstellings bevat en sal onwettige praktyke verminder.

Skietery by winkelsentrum in Kroonstad eis een

‘n Sekuriteitswag is Dinsdagaand in ‘n hospitaal in Kroonstad in die Vrystaat dood ná ‘n skietvoorval by ‘n winkelsentrum.

Netcare 911-woordvoerder, Chris Botha, sê met paramedici se aankoms by ‘n kruidenierswinkel in die sentrum omstreeks 21:00 het die gewonde man op die grond gelê. Hy het skietwonde aan die kop gehad.

Botha sê die skietvoorval word deur die polisie ondersoek. Niemand anders is beseer nie. Dit is nog onbekend of die sekuriteitswag in ‘n rooftog geskiet is.

Kragkrisis dreig in Zim

‘n Kragkrisis dreig in Zimbabwe indien die land se kragverskaffer, die Zimbabwean Power Company (ZPC), voortgaan met sy planne om die hidro-elektriese-aanleg by Kariba af te skakel.

Die ZPC het gewaarsku dat die lae watervlak in die Karibadam die kragverskaffing met bykans 50 persent kan verminder.

Die kragsituasie in Zimbabwe sal na verwagting eers in 2018 verbeter met voltooiing van die nuwe kragstasie wat naby Binga opgerig word.

Dit sal nuwe beleggings striem tesame met die verwagte droogte wat die land se droewe ekonomiese vooruitsigte sal laat voortduur.

Die hoof van die Confederation of Zimbabwe Industries, Busisa Moyo het Vrydag aan African News Agency gesê sakeondernemings sal groot skade ly.

“Ons is besorg omdat die voorstel nie sê wanneer dit kan gebeur nie. Ons nader die feesseisoen wanneer verbruik en produksie op ’n hoogtepunt is. Ons moet beslis die oorblywende klompie werkgeleenthede beskerm.

“As hulle die krag in Januarie en Februarie afskakel, sal dit sin maak omdat dit die tydperk van lae produksie en verbruik is, maar nie in November en Desember nie.”

‘n Paar maande tevore het Afrika se rykste man, Aliko Dangote, aangekondig dat hy beplan om in mynbou- en kragopwekkingsprojekte in Zimbabwe te belê sowel as in ‘n groot sementfabriek.

Dangote het President Robert Mugabe in Harare ontmoet.

Die Nigeriese miljardêr ‘n reeks vergaderings met hooggeplaaste regeringsamptenare gehou: “Ons het reeds besluit om te belê in Zimbabwe. Dit is hoekom ons hier is. Enige land wat jy ons sien besoek beteken, ja, het ons besluit om te belê.”

Dangote het gesê die belegging sal werk skep en “Zimbabwe help om hul eie ekonomie te ontwikkel.”

Dangote gesê sy groep sal ook kragsektor in Zimbabwe verken. Die land genereer tans ongeveer 1,300MW terwyl die vraag in die winter 2,200MW is.

Dit sal klaarblyklik ‘n gesamentlike onderneming tussen Dangote en Blackstone wees.

Die Dangote Groep het belange in sementproduksie in verskeie Afrika-lande.

Amcu weier om ooreenkoms met myne te teken

Amcu weier steeds om die die nuwe ooreekoms tussen arbeid en mynbou te onderteken.

‘n Aantal mynwerkersvakbonde sê egter die jongste ooreenkoms kan werksverliese in die sektor te voorkom, indien die implementering daarvan aan sekere vereistes voldoen.

Die NUM, Solidariteit, UASA en SAMDA het almal die ooreenkoms onderteken.

Die vakbonde het die stappe en verbintenisse deur die regering en mynmaatskappye as positief bestempel.

Daar is Maandag tussen die onderskeie partye ooreengekom om werksverliese weens dalende kommoditeitspryse en stygende koste te beperk.

Amcu het egter sy handtekening weerhou. Die president van die vakbond, Joseph Mathunjwa sê hulle het voorbehoude oor sommige dele van die ooreenkoms.

Intussen het ArcelorMittal Suid-Afrika aangekondig dat hy binnekort met oorlegpleging sal begin in verband met die moontlike sluiting van sy werksaamhede in Gauteng.

Die maatskappy sê dit kan sowat 400 werknemers in Vanderbijlpark en Vereeniging raak.

Die bestuurshoof van ArcelorMittal, Paul O’Flaherty sê die regering word tans geraadpleeg oor beskerming teen Chinese mededinging.

Eskom ontken dat Medupi al R300 miljard kos

Konstruksie van die Medupikragstasie by Ellisras (Lephalale) in Limpopo, sal na verwagting teen 2019 voltooi wees, en sal ten minste R105 miljard kos, het Eskom Sondag gesê.

“Daar is berigte dat die projek R300 miljard sal kos … ons weet nie waar die syfer vandaan kom nie,” het Abram Masango aan joernaliste gesê tydens die amptelike bekendstelling van Eenheid Ses by Medupi.

President Jacob Zuma het vroeër Eenheid Ses geopen – die eerste van Medupi se ses eenhede wat voltooi moet word – en wat na verwagting minstens 800 MW elektrisiteit aan die sukkelende nasionale kragnetwerk sal lewer.

Masango het gesê die laaste eenheid, Eenheid Een sal in 2019 voltooi word en sal na verwagting in 2020 gekommersialiseer word.

Die projek, bekend as “Projek Alpha”, het begin met drie eenhede in 2007, en is later uitgebrei tot ses eenhede.

Eskom se uitvoerende hoof, Brian Molefe het aan ANA gesê werkers by Medupi sal toegerus wees met verskeie vaardighede nadat die kragstasie voltooi is.

“Mense sal Medupi verlaat met goeie vaardighede, en sal kan werk as ambagsmanne op enige plek in die wêreld.”

Toe hy gevra is hoe Eskom enige verdere moontlike vertragings by Medupi sal verhoed, het Molefe gesê streng nakoming van projekspertye sal geïmplementeer word.

“Ons gaan streng projekbestuurbeginsels toepas en almal kry om te fokus op die taak op hande … ons het lesse geleer, ons sal seker maak dat sperdatums nagekom word.”

Die oorspronklike bedrag wat begroot is, was R69 miljard toe die aanleg begin is in 2007.

Medupi moes vier jaar gelede geopen gewees het, maar die konstruksie is vertraag deur arbeidsonrus, wat glo gelei het tot stygende kostes van miljarde rande.