mediavryheid – praag.co.za

Zille gekap oor gebrek aan mediavryheid

Die Suid-Afrikaanse Nasionale Redakteursforum (Sanef) het Maandag gesê die Wes-Kaapse regering se beroep op alle provinsiale departemente om nie hul subskripsie vir die Cape Times te hernu nie, is afstootlik.

“Sanef vind dit afstootlik dat die uitvoerende komitee van die Wes-Kaapse regering, onder leiding van ‘n voormalige joernalis, Helen Zille, op dié vlak by provinsiale departementshoofde se sake inmeng,” het Mpumelelo Mkhabela, voorsitter van Sanef, gesê.

Bert Gerber, direkteur-generaal, het glo die onderskeie departemente opdrag gegee om nie hul subskripsies te hernu nie. “Die kabinet het met kommer die toenemende afname in die gehalte van verslaggewing in die Cape Times bespreek,” het Gerber geskryf.

Mkhabela het gesê die provinsiale regering kon die kwessie anders hanteer. “Indien die Wes-Kaapse regering ‘n probleem het met die gehalte van die Cape Times se inhoud, kon hulle dit met die redakteur van die koerant opneem of deur middel van die persombudsman oplos en nie deur ‘n boikot van die Cape Times te versoek nie.”

Sanef se bestuurskomitee het intussen gesê hy sal ‘n protesbrief aan die Wes-Kaapse regering stuur en versoek dat die besluit herroep word.

Helen Zille, premier van die Wes-Kaap, meen egter hulle het niks verkeerd gedoen nie. “Geen koerant het die reg om te eis dat enigiemand by hulle moet inteken nie. Almal, insluitend regerings, het die reg om ingeligte verbruiksbesluite te maak.”

Zille het gesê die provinsiale kabinet het ‘n eenparige besluit geneem om nie hul subskripsie te hernu nie en dat dit geen bedreiging vir mediavryheid inhou nie.

Dié stap is geneem nadat die Cape Times nie aan die DA besonderhede wou gee oor ‘n baba wat aan fetale alkoholsindroom ly nie. Zille het daarna gesê die nuusberig oor die baba is geplagiariseer. Dit het glo eers op ‘n sosialitiese webwerf verskyn, die World Socialist Website in Augustus 2012.

Zille wou glo die besonderhede oor die baba hê om die kind te red, aangesien die ouers glo deur die apartheid-dopstelsel daartoe gedwing is om alkohol te misbruik.

Maar ten spyte van haar kruistog om ‘n voorkombare plaag van breinskade onder die bruin bevolking hok te slaan, het Zille op net een enkele geval gefokus en vreemd genoeg nie op 6% – ‘n wêreldrekord – van die bevolking in haar provinsie wat daaronder ly nie.

Zille beweer dié een geval van Thomas, die baba, is al toegang wat die provinsie het tot die probleem.

Kennelik is sy met een of ander agenda doenig, want sulke uitlatings, ontdaan van enige logika, spreek van ongekunsteldheid.

SA Joernaliste veroordeel Charlie Hebdo-aanval

Die Suid-Afrikaanse Nasionale Redakteursforum het die aanval op die Franse weekblad waarin twaalf mense dood is, ten sterkte veroordeel.

SANEF het in ‘n verklaring gesê dat die aanval spanning plaas op godsdiensvryheid asook vryheid van spraak.

SANEF het ‘n beroep op alle godsdiensleiers gedoen om hulself van die lafhartige aanval te distansieer, en veral Moslems gesuggereer.

Die Media-instituut van Suid-Afrika het die aanval bestempel as die ergste aanval op joernaliste in baie jare.

Raymond Louw, woordvoerder van die Instituut, sê daar kan nooit regverdiging wees om mense te na te kom omdat hulle menings uitspreek nie, selfs al is die menings ook vir ander onaanvaarbaar.

Tien joernaliste en twee polisielede wat moes gesorg het vir die joernaliste se veiligheid, is doodgeskiet toe minstens twee gewapende mans gister die publikasie se kantore binnegedring en op die mense losgebrand het.

Die VN het hulde gebring aan die slagoffers van die aanval.

Die vyftien lede van die Veiligheidsraad en dosyne diplomate het met die aanvang van die sitting hul medelye met die twaalf slagoffers betuig en ‘n minuut lank in stilte gestaan.

Die spotprentkunstenaar Zapiro, wat homself beywer om Steve Hofmeyer en “regses” of Afrikaners stil te maak, het ook krokodiltrane gehuil oor “spraakvryheid”.

Die ANC en EFF was nie juis geraak deur die aanval nie, aangesien daar nie ‘n politieke voordeel in vervat is vir die twee organisasies wat self mbv terreur bewondering by sekere kiesers afdwing nie.

Britse koerant suig Zuma-kritiek teen Oscar uit hul duim

Die Britse koerant, The Guardian, het dié week voorgegee dat hulle ‘n eksklusiewe onderhoud met president Jacob Zuma gevoer het, maar dit blyk ‘n versinsel te wees.

Die president het glo nie enige onderhoud toegestaan aan die koerant in verband met die Oscar Pistorius-verhoor of enige ander kwessie nie.

“‘n Joernalis van die Guardian het die indruk geskep dat hy die afgelope week ŉ eksklusiewe onderhoud met die president gevoer het oor die Pistorius-saak,” het Mac Maharaj, woordvoerder van die presidensie, in ŉ verklaring gesê.

Maharaj sê die verslaggewer het oor ‘n byeenkoms betreffende mediavryheid tydens ŉ informele netwerksessie wat Sondag gehou is, berig.

Die Guardian het voorgegee dat Zuma Oscar se regspan gekritiseer het nadat hulle aangevoer het dat hul kliënt Pistorius nie tronkstraf behoort te kry nie omdat hy gestremd is en “baie geld het”.

Pistorius se prokureurs het ter versagting getuienis gebring oor Suid-Afrikaanse tronke wat nie behoorlik na gestremde mense kan omsien nie omdat die storte byvoorbeeld nie handrelings het nie.

Die Paralimpiese atleet het intussen sy eerste nag in sy sel in die hospitaalvleuel van die Kgosi Mampuru-gevangenis in Pretoria deurgebring.

Hy is gister tot vyf jaar tronkstraf gevonnis nadat hy skuldig bevind is aan strafbare manslag.

In die hospitaalvleuel is daar 24 uur permanente toesig en twee verpleegsters voltyds aan diens.

Die gevangenis se kommissaris, Zebilon Monama, sê hy is deur ‘n kapelaan en ‘n sielkundige besoek. Monama sê Pistorius is in ‘n enkelsel geplaas weens sy kwesbaarheid.

‘n Woordvoerder van Korrektiewe Dienste, Manelisi Wolela, sê Pistorius word saam met nog agt gestremde oortreders aangehou.

Die Departement van Korrektiewe Dienste sê intussen geen spesiale maatreëls sal getref word om Pistorius se veiligheid in die tronk te verseker nie.

Dit volg na vroeëre beweerde doodsdreigemente van bendelede in die tronk.

David Cameron gil sensuur!

Cameron aan die slaap op sy skoonsuster Emily Sheffield se bed

Die Britse eerste minister, David Cameron sê sy regering kan koerante dwing om nie verdere onthullings te publiseer van die voortvlugtige Amerikaanse inligtingskontrakteur, Edward Snowden nie.

Hy het ‘n dringende beroep op die media gedoen om “goeie oordeel” te gebruik.

Cameron het gewaarsku dat as koerante dit nie op hul eie doen nie, die regering kan ingryp.

Kennisgewings is reeds aan redakteurs uitgestuur waarin hulle versoek word om nie berigte oor sekere onderwerpe uit te saai nie omdat dit nasionale veiligheid sou bedreig.

Hier is ‘n pragtige fotoreeks van Britte se reaksie op Cameron.

Media gewaarsku om nie polisie se buitery te rapporteer nie

Kenia se polisiehoof het gedreig om joernaliste in hegtenis te neem ná berigte oor grootskaalse buitery deur veiligheidsmagte tydens die terreuraanval op die Westgate-winkelsentrum verlede maand in Nairobi verskyn het.

Genl. David Kimaiyo het Donderdag aan joernaliste gesê dit is “baie duidelik dat daar ’n beperking is” op mediavryheid.

“Ons kyk na individue binne die wet wat op die een of ander manier misdade gepleeg het… Hulle sal binnekort in hegtenis word en voor die hof verskyn, waar hulle die gevolge sal moet dra,” het Kimaiyo gesê.

“Julle het nie nodig om Keniane aan te hits nie, julle het nie nodig om verklarings uit te reik wat neerkom op haatspraak nie,” het hy bygevoeg.

Kringtelevisie-beeldmateriaal wys hoe lede van die veiligheidsmagte met plastieksakke uit ’n supermark in die Westgate-winkelsentrum stap kort nadat die vermeende Al Sjabaab-rebelle op omstanders begin skiet het.

Sommige winkeleienaars sê hul winkels is heeltemal geplunder.

Kenia se weermaghoof, Julius Karangi, hou egter vol dat soldate nie geplunder het nie, maar slegs koeldrank in die supermark gevat het om “hul dors te les”.

In ’n poging om te verduidelik hoekom ander items gevat is, het Karangi dit “sanitasie om hul veiligheid te verseker” genoem.

Verskeie eienaars het aan AFP gesê dat hulle die winkels gesluit het voordat hulle gevlug het.

Met hul terugkeer was die winkels egter heeltemal geplunder en waardevolle items soos juwele, selfone en elektriese ware was vermis. – Sapa/AFP

Rooi ligte flikker vir persvryheid

Verskeie onrusbarende gebeure loop nou saam om ‘n skadu oor Suid-Afrika se vlakke van mediavryheid te werp. In sommige gevalle is die verwikkelinge kompleks en in ander gevalle doodgewoon blatant.

Onder die blatante verwikkelinge is die wetsontwerp op die Openbare Uitsaaiwese. Hiervolgens word die SABC en sy raad onder die regstreekse gesag en dissipline van die minister geplaas. Die nuwe uitvoerende hoof van die SABC het ook reeds openlik verklaar dat hy aan die minister verslag gaan doen, in stryd met huidige wetgewing. Onder die huidige bedeling was die gesag van die veelparty-parlement dikwels nie genoegsaam om die SABC in staat te stel om onbevange as openbare uitsaaier op te tree nie.

Tereg vra die gedrukte media dat hierdie wetsontwerp van die tafel geveeg word.

Terselfdertyd is daar ‘n nuwe beleid vir mediakommunikasie in die Nasionale Vervolgingstelsel, kort na ook hierdie instelling ‘n omstrede politieke aanstelling aan die hoof op die lyf geloop het.

Groot ontsteltenis heers ook oor die druk – insluitend regstappe – wat teen e-TV gedoen word om die identiteit van misdadigers te openbaar wat op die lug aangedui het dat hulle beplan om besoekers aan die Wêreldbeker-sokkertoernooi aan te val. Hierdie geval is soos ander waar die regsbelange van verskillende mense teen mekaar opgeweeg word, baie moeiliker om te beoordeel.

Dit herinner aan die sogenaamde sletlys wat iemand op Mixit geplaas het, en Mixit die identiteit van hierdie misdadiger – kriminele laster is steeds ‘n strafbare misdaad in Suid-Afrika – beskerm het weens sy reg op privaatheid. Dit is ook moeilik om te verstaan hoe die Mixit-base ‘n wurm se reg op privaatheid hoër kan stel as sy slagoffers se reg op waardigheid.

Die regering argumenteer skynbaar nou dat die misdadigers se reg op privaatheid en uitdrukkingsvryheid nie opgeweeg kan word teenoor ander se reg op lewe en veiligheid nie. Die sensitiwiteit word heel duidelik aangeblaas omdat dit met die sokkertoernooi in verband staan.

Die ironie is dat die heftigste kritiek op die regering se optrede teen E-TV van mediagroepe kom wat self is baie kringe daarvan verdink en openlik beskuldig word dat hulle self ernstige perssensuur toepas om eie politieke agendas te bedryf. Die ironie verdiep as aangevoer word dat outokratiese mediasensuur ingespan word om ‘n liberale agenda te bevorder – iets wat in beginsel en in wese lynreg teenoor mekaar staan.

Ongelukkig is dit nie so maklik om hierdie aansprake sonder meer van die tafel te vee nie. Pas het ‘n politieke verslaggewer van ‘n groot koerant versoek dat ‘n politieke party hom, die verslaggewer, van die party se mediaverspreidingslys afhaal. Presies dieselfde verslaggewer is pas wyd – op die internet – die kop gewas nadat hy sy kop in ‘n politieke byenes gaan steek het deur self politieke akteur te word op ‘n terrein waar hy duidelik nie genoeg agtergrondkennis van gehad het nie.

Die verdere ironie is dat sy koerant in elk geval uiters snoep was in die gebruik van daardie party se nuusverklarings – altyd tweetalig – , terwyl die einste nuusverklarings op ‘n feitlik daaglikse basis wyd oor veral radionuusdienste en gereeld in die Engelse nuusmedia gebruik word.

Oor die afgelope dekade het Suid-Afrika geleidelik die kreeftegang gegaan op die internasionale persvryheidsindeks, maar in die 2009-verslag weer ‘n klein bietjie kop opgetel. Hierdie effense verbetering was ietwat onverwags omdat dit gekom het te midde van ANC-planne vir ‘n soort mediatribunaal en omstrede wetgewing.

Die resultaat bly nietemin dieselfde, Suid-Afrika is lankal nie meer die mees persvrye land in Afrika nie, met lande soos Ghana en Mali wat beter vaar. En Afrika as geheel vaar swak op die indeks.

Zuma verwelkom lasterskikking

President Jacob Zuma het die skikking tussen hom en die Britse koerant The Guardian in ’n Britse hof Dinsdag verwelkom.

Hy het die koerant in April weens laster gedagvaar ná die publikasie van ’n artikel van Simon Jenkins met die opskrif: “Get Used to a Corrupt and Chaotic South Africa. But Don’t Write it Off.”

In die artikel is Zuma se regeringstyl as “geestelik besoedel, administratief chaoties en korrup” beskryf. ’n Anonieme stem is aangehaal wat Zuma as “ ’n misdadiger en verkragter” beskryf het.

Die koerant het Zuma in April om verskoning gevra en gesê hulle is spyt hulle gesuggereer het hy is skuldig aan verkragting. Dit was glo weens ’n redigeerfout.

“Daar was ’n skikking,” het Hayley Dunlop van The Guardian gesê. Sy wou nie die bedrag bekendmaak wat aan Zuma betaal is nie. Zuma het vroeër ’n aanbod van R128 500 (£10 000) verwerp.

“In die saak het The Guardian die basiese beginsels van joernalistiek en media-etiek misken,” het die presidensie gister in ’n verklaring gesê.

“Die president glo vas in mediavryheid omdat hy in die apartheidstryd hard vir vryheid van spraak baklei het.

“Albei partye beskou die saak nou as afgehandel.”.

machine games