Arthur Keppel-Jones – praag.co.za

Leon Lemmer: Michael Arnheim se ontleding van die Suid-Afrikaanse situasie

Arthur Keppel-Jones (1909-1996) het die verloop van die Suid-Afrikaanse geskiedenis in sy boek, When Smuts goes: A history of South Africa from 1652 to 2010 (Cape Town: African Bookman, 1947, 203p), voorspel. Hy was ‘n dosent in geskiedenis aan die Universiteit van die Witwatersrand (Wits), maar het hom in 1959 in Kanada gevestig. Hy was ‘n liberalistiese Anglofiel en ‘n Afrikanerhater. Hy het voorspel dat die Afrikanerbewind in 1952 (nie in 1948 nie), drie eeue ná die aankoms van Jan van Riebeeck, sou begin. Die magsoorname deur swartes sou in 1988 plaasvind (nie in 1994 nie). Die Afrikaners word deurgaans ongunstig voorgestel en so ook die swartes, bv: “Now the Kaffirs have got the country and they are destroying it” (p 193). Volgens die outeur sou daar ná Jan Smuts se bewind en dus die einde van Engelse mag ‘n distopie volg. Die teks dra swaar aan vooroordele en sommige van die voorspellings moes mettertyd ‘n verleentheid vir Keppel-Jones gewees het. Vir ‘n bespreking van hierdie boek: Praag 16.03.2014.

Die boek van Michael Arnheim (gebore in 1944) wat ek vandag bespreek, is van ‘n heeltemal ander aard. Arnheim het op 31-jarige ouderdom hoof van die departement klassieke aan Wits geword. In 1988 het hy ‘n suksesvolle regspraktyk in Londen begin. Hy het onder meer insiggewend oor menseregte-wette geskryf; dat die menseregte-sindroom deur elemente ter bevordering van eiebelang gekaap is. Ek het reeds hierna verwys: Praag 17.02.2018. Wat ek by daardie geleentheid nie kon doen nie, was om die volgende boek van Arheim te bespreek: South Africa after Vorster (Cape Town: Howard Timmins, 1979, 203p). Ek het die boek uiteindelik te leen gekry. Ek beperk my bespreking tot slegs enkele aspekte. Hou asseblief deurgaans in gedagte dat hierdie merkwaardige boek 40 jaar gelede en 15 jaar voor die ondergang van die blanke bewind gepubliseer is.

Anders as Keppel-Jones se boek het Arnheim se teks na verloop van veertig jaar glad nie verouder nie. Anders as by Keppel-Jones is daar geen teken van emosie-gebaseerde vooroordeel nie. Voortreflik beredeneerd en in duidelike taal bied Arnheim sy argumente en ontledings aan. Hiermee stel hy ‘n navolgenswaardige voorbeeld aan sy mede-akademici. Arnheim is goed ingelig, ook wat Afrikaanse werke betref, en haal uit bronne aan wat selde in ander boeke oor hierdie onderwerp te vinde is. Arnheim se boek het ‘n dieptegang wat meesal in opvallende mate in bv die koerantartikels en selfs boeke van joernaliste ontbreek.

“South Africa, it has often been said, has proved the graveyard of predictions – there has certainly been no shortage of them! Most of them have been prognostications of doom, generally in the form of violent revolution … Because of [the] close link between prediction and propaganda many predictions are really nothing more than examples of wishful thinking and may be safely ignored” (p 158). Keppel-Jones se boek is ‘n voorbeeld hiervan. Die eerlose oorgawe aan swart mag deur FW de Klerk en sy kornuite is so vergesog dat niemand bv die absolute gebrek aan beskermende maatreëls vir blankes (bv geen rassediskriminasie, gewaarborgde eiendomsreg) kon voorspel nie. Die gewelddadige ANC is toegelaat om die blankes/Afrikaners onder te ploeg. De Klerk & kie het reggekry waarin die Britte tydens die Anglo-Boere-oorlog nie kon slaag nie.

Arnheim poog om nie te trap in die gat van toekomsvoorspelling nie. “The object of this book is not so much to predict the future of South Africa as to lay bare the real possibilities … from which that future will emerge” (10). Die manier waarop Arnheim Suid-Afrika se toekoms voorsien, is nie op verbeeldingsvlugte of emosie gebaseer nie, maar is “rather the result of logical reasoning based on carefully examined historical evidence” (159). “It is not the aim of this book to take sides in the South African dispute or to advocate any particular line or policy. The object is merely to clarify the situation and to reveal the real issues involved. If my analysis of these realities differs from what may be read in most other works on South Africa, this is to be attributed to the special effort that I have made to avoid the elementary errors and blinkered assumptions that abound in so many works on political subjects” (136). Myns insiens kan sy boek steeds met vrug aan studente in politieke wetenskap voorgeskryf word.

Arnheim skryf: Uit die oogpunt van Afrikaner-nasionalisme “there was only one way to ensure the continued existence of the Afrikaner nation and culture, and that was by means of separation: separation not only between Black and White but even between English and Afrikaans, this latter form of separation being most noticeable in the sphere of education” (22). In hierdie verband skryf David Harrison: “Under what was called the ‘dual medium’ system, [Jan] Smuts proposed that all [white] children would receive their elementary education in their mother tongue, English or Afrikaans; gradually the other language would be introduced and would eventually become, in secondary school, not just a second language but a medium of instruction as well. In other words, Afrikaans-speaking children would eventually find themselves taking, for example, mathematics or chemistry lessons part of the time in English. English children would do the same in Afrikaans … Eventually separate single-medium schools would be abolished” (The white tribe of Africa, Johannesburg: Macmillan, 1981, p 141-142).

Smuts wou Afrikaans- en Engelssprekende blankes verenig en albei groepe tweetalig maak. Daarna wou die Nasionale Party-regering swart skoliere help met hulle toetrede tot die arbeidsmag deur albei amptelike tale, Afrikaans en Engels, as onderrigmedium te gebruik. Hierdie navolging van Smuts se beleid het egter in 1976 die Soweto-opstand tot gevolg gehad. Wat blanke skole betref het die NP-regering die teenoorgestelde van die Smuts-beleid voorgestaan: skole moet enkelmedium en nie dubbelmedium nie wees. Dieselfde voorkeur het vir blanke universiteite gegeld. Dit het die behoud van Afrikaans as onderrigtaal naas Engels verseker. Die ANC-regering is Afrikaners en Afrikaans egter vyandiggesind, gevolglik is Engels naas Afrikaans in histories Afrikaanse skole en universiteite ingevoer, met katastrofiese gevolge vir Afrikaans. Kruipsugtige pro-swart Afrikaanssprekendes het met onderrig in Engels aan die eens Afrikaanse universiteite begin selfs voordat FW de Klerk mandaatloos aan gewelddadige swart mag oorgegee het.

Verskeie toekomsscenarios was vir Suid-Afrika beskikbaar. Die volgende opsie is in 1961 uitdruklik deur Hendrik Verwoerd afgekeur maar dit is presies wat FW de Klerk met sy onderhandelinge oor “magsdeling” bereik het. “The White people of South Africa should sacrifice themselves, their possessions and the generations to come. They can do this by surrendering to Black rule, even if it became a dictatorship, and evacuate the country of their forbears, or by remaining and becoming an indistinguishable part of a Black nation” (48). By die plaaslike blankes was daar vóór 1994 in ‘n groot mate algemene eenstemmingheid dat ‘n swart bewind gebaseer op algemene stemreg nie ‘n geskikte oplossing vir Suid-Afrika se probleme bied nie.

Uit die geskiedenis van Afrikaner-nasionalisme blyk: “On each occasion it was always the more conservative and uncompromising faction which ultimately emerged victorious. It was General JBM Hertzog who scored a victory of this sort over the conciliatory [Louis] Botha and [Jan] Smuts; and it was Dr [DF] Malan who in turn triumphed over Hertzog” (60). FW de Klerk se nalatenskap gaan in teen die grein van nie net die geskiedenis van die Nasionale Party en Afrikaners nie maar eintlik van Suid-Afrika sedert 1652. Die veranderings in 1994 was revolusionêr; nie evolusionêr nie. In die Lenin/Trotsky-idioom word hierdie revolusie steeds voortgesit.

Sommige van die insiggewendste opmerkings in Arnheim se boek handel oor die Franse Revolusie, wat beskryf word as “the period 1789-1799 that saw the end of the monarchy in France. The revolution began as an attempt to create a constitutional monarchy, where the powers of the king would be limited by a parliament. By late 1792, however, demands for long-overdue reforms resulted in the proclamation [by the moderate Girondins] of the First Republic and the execution of King Louis XVI in January 1793. The violence of the revolution, attacks by other nations, and bitter factional struggles, riots, and counter-revolutionary uprisings across France severely weakened the republic. This helped bring the extremists to power, and the bloody Reign of Terror [by the Jacobins under Robespierre, 1793-1794] followed. French armies then succeeded in holding off their foreign enemies and one of the generals, Napoleon Bonaparte, seized power in 1799” (Collins World Encyclopedia, 2003, p 357).

Alexis de Tocqueville (1805-1859) is in die Engelssprekende wêreld veral vanweë sy boek, Democracy in American (1835, Kindle bv $0), bekend. Maar hy het ook ‘n ander uitstekende boek, The old Regime and the Revolution (1856, Kindle bv $1,14) oor die Franse Revolusie geskryf. Arnheim haal De Tocqueville soos volg aan: “For it is not always when things are going from bad to worse that revolutions break out. On the contrary, it oftener happens that when a people which has put up with an oppressive rule over a long period without protest suddenly finds the government relaxing its pressure, it takes up arms against it” (74). Arnheim vervolg: “Social dissatisfaction or disaffection, whether or not it reaches the stage of violent revolution, is the product of a sense of deprivation, but … this sense of deprivation is not something objective but is in fact subjective, or relative” (75-76).

“In the well-known folk-tale of The fisherman and his wife [1812], as recorded by the brothers Grimm, the firsherman himself has no sense of relative deprivation at all while his wife has what we might call a very high relative deprivation coefficient … this story … contains a very important kernel of truth, namely that the objective situation itself, whether political, social or economic, is not enough to enable us to predict people’s reaction to it” (76). Toegepas op Suid-Afrika kan gesê word dat die situasie vir swartes in Suid-Afrika nie so sleg was as wat bv Nelson Mandela en sy terroristiese meelopers verkies het om dit vir hulle en ander mense voor te stel nie. Weens sy opstandige geaardheid het Mandela geweld tot die enigste doeltreffende metode vir politieke verandering verhef, Umkhonto weSizwe (MK) gestig en op 16 Desember 1961 geaktiveer.

Die Nasionale Party se beleid is gekenmerk deur toegewings aan swartes, wat druk vir verdere toegewings veroorsaak het, totdat FW de Klerk se 1990/94-grondwetlike onderhandelinge wesenlik uit toegewings bestaan het. “It is precisely a policy of reform which produces a sense of relative deprivation, which in turn gives rise to revolutionary sentiments and thence to revolution” (92). “Where a situation remains unchanged for any length of time people come to accept it as normal and therefore do not tend to have expectations or aspirations very much above their actual level, no matter how good or bad that may be. It is change which produces the gap between reality and expectations or aspiration” (80). Toegewings in regeringsbeleid het teen 1979 ‘n relatief welvarende swart middelklas geskep. “Liberal White opinion … sees hope for the salvation of White South Africa in terms of the growth of a ‘responsible Black middle-class’ with a ‘stake in the land’ who would remain ‘moderate’ and thus prevent revolution” (83). “[They] believe that the dismanteling of apartheid will automatically lead to racial harmony and brotherhood” (182). Ondervinding in Amerika dui op die teenoorgestelde: “Forced integration has only resulted in bitterness and hostility on both sides” (182).

In werklikheid begeer die swart middelklas al hoe meer van wat hulle nog nie het nie, gevolglik beweer Arnheim: “A Black middle-class cannot but be revolutionary, or at least radical” (83). Hy skryf dit na aanleiding van die Franse Revolusie: “The middle class had been doing so well, especially on the economic front, that it began to aspire to political power to match its economic position” (72). Toegepas op Suid-Afrika: “Reform, whether political, economic or both, will not turn Black South Africans into docile servants of their White masters but will on the contrary politicise and ultimately radicalise them” (91). “Once a man is treated the same as others in certain respects, he will be all the more clamorous for equal treatment in all respects. In other words, political concessions are an inevitable concomitant of economic and educational reform” (183-184).

‘n Soortgelyke verskynsel doen hom by feminisme voor. “Women’s liberation is in fact very largely confined to the urbanised and industrialised countries of the West – in other words, the countries in which women enjoy more rights and privileges than anywhere else in the world. And, what is more, within those countries it is generally from among the richest, most educated and most influential segment of the female population that supporters of the movement tend to come” (79). In die konteks van feminisme is ook reekse toegewings gedoen, wat tot al hoe meer eise en militantheid aanleiding gegee het. Oor swartes en vroue mag daar deesdae kwalik negatiewe opmerkings gemaak word. In die Weste en die nuwe Suid-Afrika het hierdie twee groepe tans meer regte as blanke mans. Aan swartes en vroue word voorkeur by aanstellings en bevorderings gegee. Hulle mag eksklusiewe eie instansies stig en ter eie bevoordeling bedryf; iets wat eintlik nie vir blanke mans toelaatbaar is nie, tensy daar die bereidwilligheid is om deurlopend as onderskeidelik rassisties en seksisties uitgekryt te word.

In die nuwe Suid-Afrika is daar geen sprake van toegewings aan die blankes en veral die Afrikaners nie. In werklikheid word die skroef al hoe stywer aangedraai, soos by onteiening sonder vergoeding. Dit in sigself is verandering wat aanpassings in die gemoed van die slagoffers kan/gaan stimuleer. Wat Afrikaners betref moet daar liefs nie as’t ware met die leeu se stert gespeel word nie. Ná verloop van ‘n kwarteeu sukkel Afrikaners steeds om tot verhaal te kom en die volle implikasies van die 1990/94-verraad te begryp en verwerk. Maar op ‘n dag kan die Afrikaners se moermeters skielik in die rooi staan. Hulle sal dan nie toelaat dat hulle regte verder vertrap word nie. Dan sal daar tevergeefs gepoog word om hulle met allerhande beloftes van toegewings te paai.

Iets wat ek myself soms afvra, is of swartes werklik so sleg daaraan toe in die ou Suid-Afrika was. Dit is dalk ‘n persepsie wat enersyds deur die voorbeeld van bv die gewelddadige swart burgerregte-beweging in die veel meer welvarende Amerika en andersyds deur bv kommunisties-geïnspireerde propaganda geskep is. Pleks van onderdrukking het die plaaslike swartes heel moontlik bevoorregting in vergelyking met swartes in die buurstate geniet. Hulle kan selfs in so ‘n mate bedorwe wees dat hulle dit onnodig vind om optimaal in werksituasies te funksioneer. Desnieteenstaande is hulle geneig om op alles wat hulle begeer geregtig te voel. ‘n Hipotese soos hierdie maak dit verstaanbaar waarom bv Zimbabwiërs en Mosambiekers feitlik deurgaans deur die plaaslike blankes as veel beter werkers as swart Suid-Afrikaners ervaar word. ‘n Alternatiewe verduideliking, soos moontlike inherente bekwaamheid of onbekwaamheid, mag nie meer ter oorweging geopper word nie.

In hoofstuk 4 toon Arnheim aan hoe toegewings, aanpassings van 180 grade in beleid, die revolusionêre veranderings in Namibië en Zimbabwe en daarna in Suid-Afrika veroorsaak het. “In accepting the principle of ‘majority rule’ for Namibia she [the South African government] had practically invited pressure to be brought to bear upon herself to apply the same principle in South Africa” (101). Wat Zimbabwe betref: “There was never any doubt about the basic issue involved: Black ‘majority rule’. In other words, the South African government was consciously, deliberately and eagerly prodding Rhodesia into an acceptance of a form of government which Dr Verwoerd himself in 1966 claimed would ‘lead to destruction and chaos'” (105).

John Vorster kan vir die chaos in die polities onafhanklike Zimbabwe verantwoordelik gehou word. Maar dit is iets wat Vorster in ‘n buurland geskep het; nie in sy vaderland nie. Hoeveel swaarder moet die gewelddadige, rassistiese, mislukte nuwe Suid-Afrika met sy rommelstatus nie op die gewete van FW de Klerk en sy groepie meelopers rus nie? “The South African Government had turned its back on White Rhodesia” (107). FW de Klerk het tot die uiterste gegaan: Hy het sy rug op blanke Suid-Afrikaners en by uitstek Afrikaners – dink aan die status en behoud van Afrikaans, die kern van die Afrikanerdom – gekeer.

Aan die begin van hierdie rubriek is na Arnheim se boeke oor menseregte verwys. In hoofstuk 4 kom hy hierby asook die mite van gelykheid uit. ‘n Mite is ‘n “storie sonder grond; [‘n] fabel” (HAT). “The concept of human rights rests squarely on the belief in the equality of mankind. The rights that are envisaged must be equal for everybody – which can mean only one thing in a political context: one man one vote and majority rule … this demand was successfully made in the cases of the two neighbouring states of Zimbabwe and Namibia, and, what is more, the South African government concurred in the application of this principle to her neighbours even though she was somewhat less enthusiastic about its application to South Africa herself. But, even more important than this is the fact that South Africa’s most influential Black leaders are unlikely to settle for anything less than one man one vote and majority rule in a unitary state” (134).

Arnheim se jongste boek is Two models of government: A new classification of governments in terms of power (Black House Publishing, 2018, 373p; Amazon Kindle $11,49). Daarin keer hy terug na die kwessie van gelykheid. Hy onderskei twee soorte regering: oligargie, dus regering deur ‘n minderheid, en monokrasie, dus regering deur ‘n enkeling. In ‘n oligargie is daar noodwendig ongelykheid terwyl vryheid in wisselende mate voorkom. In ‘n radikale monokrasie, soos Fidel Castro se Kuba, is gelykheid moontlik maar dit geskied ten koste van vryheid. By Arnheim is daar hierdie versoberende insig: “Equality of opportunity must not be equated with equality. Equality of opportunity means an equal opportunity to become unequal.” Gedwonge, kunsmatige gelykverklaring in die sin van gelyke stemreg (een mens, een stem) is ‘n gevaarlike vergryp en ‘n fundamentele dwaasheid wat ernstige nadelige gevolge in baie lande en katastrofiese gevolge in ‘n land soos Suid-Afrika het. Ongelykheid wat sorgdra dat blankes in politieke beheer van die land bly, was en is blykbaar ‘n noodsaaklike voorwaarde vir ‘n welvarende, voorspoedige Suid-Afrika. Hopelik bespreek ek by ‘n latere geleentheid Arnheim se 2018-boek.

Veertig jaar gelede het Arnheim geskryf: “Though some Black leaders may be prepared to accept certain concessions at least as an interim stage towards Black rule, there can be no doubt that Black opinion will not be prepared indefinitely to stop short of complete control of the whole of South Africa … once Blacks are accorded equal rights with Whites, the road to Black rule will have been assured” (87-88). Reeds in 1909 het die South African Native Convention – sedert 1923 die African National Congress genoem – in Bloemfontein besluit “all persons within the Union shall be entitled to full and equal rights and privileges” (88).

Sedertdien is uit swart geledere druk hiervoor uitgeoefen. Die skandalige ironie is dat sodanige gelyke regte sedert 1994 nie deur die swart bewind aan die blankes gegun word nie. “The aspirations of Black leaders have always been the same – namely, to enjoy the same rights and privileges as Whites. Which … can only mean a Black-ruled South Africa – a prospect which, whether justifiably or not, is precisely what most South African Whites dread more than anything else” (89). Sedert 1994 het hierdie vrees van blankes geblyk absoluut geregverdig te wees.

Arnheim was nie met Suid-Afrika se buitelandse beleid beïndruk nie. “South African foreign policy to date has been stupid” (124). Die NP-regering het tradisioneel sy onbetwisbare lojaliteit teenoor die Weste betuig en sy bestryding van kommunisme beklemtoon maar tog geen aanvaarding van sy rassebeleid van daardie lande ontlok nie. Arnheim verduidelik dat ander lande die plaaslike situasie ontleed en vroeg besluit het watter groep die uiteindelike wenner sou wees en daarom eerder die swartes gesteun het. Blank Suid-Afrika moes dalk liewer onsekerheid geskep het oor waar sy lojaliteit lê, sodat Westerse en nie-Westerse lande om sy guns kon meeding; nie dat dit veel sou gehelp het nie.

“It was only in 1979 that the South African Government announced that it would in future adopt a neutral stance in what it rather archaically termed ‘the East-West conflict'” (131). “It may well be in South Aftica’s interests to foster what relations it can with the Soviet Union … This prospect is unlikely to appeal to many White South Africans at the present time, but the alternative to it is for South Africa to become a pawn and satellite of the United States of America” (118). “The plain fact must be faced that the Soviet Union is not a revolutionary state but indeed an extremely conservative one. If one puts aside all the ideological clap-trap, this is not particularly difficult to understand. After all, Russia is in effect the last of the great multi-national empires” (117).

Die outeur het dit geskryf nadat hy aangetoon het “how very little ideology matters in international relations” (113). ‘n Land se regering werk in die praktyk met ‘n ander land saam of ry hom in die wiele ingevolge sy persepsie van eiebelang en nie primêr ingevolge ideologie nie. Die ou Suid-Afrika is as Westers geëtiketteer en die nuwe Suid-Afrika is wat regering betref ongetwyfeld in ruime mate marxisties gesind. Op die persoonlike vlak jaag baie van die kommunistiese kamerade egter eie gewin, die ergste graad van materialisme, na, bv soveel moontlik geld en persoonlike besittings. “Is it really possible to be capitalists and socialists at the same time?” (147). Ja, dit het plaaslik deel van die daaglikse (politieke) werklikheid geword. Dit toon hoe min waarde daar in hierdie konteks aan ideologiese etikette geheg kan word. Voorheen: “To label urban Blacks as either ‘capitalists’ or ‘socialists’ is … misleading. They are neither. They are people who … feel aggrieved and are potentially revolutionary” (147-148). Hierdie geweldspotensiaal was – en is dalk steeds – van deurslaggewende belang en nie die ideologiese etikette wat aan swartes geheg word nie.

“It may indeed be disturbing, but it is also sobering, to realise just how subjective political policies and attitudes inevitably are” (138). Tydens die Koue Oorlog het dit telkens gebeur dat ‘n nuwe bewind in bv ‘n Afrika-land se amptelike lojaliteit van Wes na Oos, of omgekeerd, verander het. Die verandering van die ideologiese etiket word aan die land se regering geheg en weerspieël hoogs waarskynlik nie ‘n verandering in die mening van sy inwoners nie.

Daar is geen aanduiding dat Arnheim die verbrokkeling van die Sowjetunie voorsien het nie. Hy kon gerus ook duideliker tussen ‘n regering en die land se inwoners onderskei het. As hy in 1979 eerder die inwoners van Rusland as die Sowjetregering as konserwatief gekarakteriseer het, sou dit merkwaardig gewees het, want dit is iets wat eers na die verbrokkeling van die Sowjetunie in 1991 deur talle Westerse waarnemers aanvaar word.

In die ou Suid-Afrika is groot waarde aan wette geheg om ‘n ordelik funksionerende samelewing te probeer verseker. Beperkte sukses is behaal. Massa-aksie en geweld het op die lange duur wet en orde ondermyn omdat die regering toenemend minder gesag uitgeoefen het. “The [constitutional] fallacy essentially consists in a belief in the efficacy of laws, constitutional enactments and other formal documents as being able to solve political problems” (148). Dink aan hoe oorentoesiasties mense soos FW de Klerk (skynbaar) en Leon Wessels (werklik) in 1996 oor Suid-Afrika se nuwe Grondwet was; glo die beste in die wêreld, al is dit nie met alle ander grondwette vergelyk nie en al kan omstandighede van land tot land hemelsbreed verskil. Sedertdien word daar deur De Klerk en sy meelopers steen en been gekla oor die vertoking en toepassing van die Grondwet; bv dat na die letter, en nie na die gees van die Grondwet nie, gehandel word.

“Law, it is apparent, is incapable of solving political problems. A law can only reflect the realities of a power situation at a given time. If that power situation continues to exist, then the laws produced by it will continue to be valid. Where this occurs observers are often misled into talking of the efficacy of a constitution or of a law in achieving stability. In reality of course it is not the constitution or the law which has produced stability; it is stability which has given the constitution or the laws long-term validity … political power will cut its way through any skein of constitutional provisions” (152). Byvoorbeeld, ‘n oorweldigende meerderheid kiesers het die ANC aan die bewind geplaas. Uit sy magsposisie proklameer hy wette en pas hulle na goeddunke toe; des te meer omdat die regspleging, soos deur bv Hermann Giliomee aangetoon is, nie onafhanklik van die ANC-regering funksioneer nie maar eerder na sy pype dans. As die ANC ontevrede met die Grondwet is, kan hy dit aanpas, bv met die hulp van die EFF, soos met (blanke) onteiening sonder vergoeding gedoen word.

Arnheim verwys na Jack Greenberg (1924-2016), ‘n Jood en “legal adviser to the American National Association for the Advancement of Coloured People,” se besoek aan Suid-Afrika in 1979. Greenberg het geredeneer: “Black domination and discrimination against whites are not impossible outcomes. Black people are as imperfect as Whites, as experience in other African countries demonstrates” (155). Deesdae ervaar ons al drie hierdie verskynsels daagliks: swart oorheersing, diskriminasie teen blankes en die onvolmaaktheid van swartes. Suid-Afrika het ‘n manifes vir menseregte maar in die praktyk bied dit onvoldoende beskerming aan blankes, onder meer omdat die regte van nie-blankes by die Menseregtekommissie klaarblyklik swaarder as dié van blankes weeg. “A bill of rights is just so much scrap paper when it comes into conflict with power … The essential reason for this is that no law, or for that matter any other type of mechanical manipulation, can overpower the deep-seated psychological forces at work in human society, of which group-identity is probably the strongest” (155). Daarom stem swartes eerder vir mede-swartes as vir blankes. In die nuwe Suid-Afrika is swartes in beheer van die regering. Afgesien van wat ook al op die wetboek staan, sal die ANC-regering sorg dat swartes, dus sý ondersteuners, bevoordeel en blankes benadeel word.

In die laaste hoofstuk wys Arnheim daarop dat die NP-regering, deur ontrou aan sy tradisionele beleid van rassesegregasie en ongelykheid te wees en in te stem tot meerderheidsregering in Namibië en Zimbabwe, die weg vir oorgawe aan swart mag in Suid-Afrika voorberei het. “There can be little doubt that foreign pressure was also at least partly responsible for internal reforms” (161), wat druk om verdere hervormings en uiteindelik die ondergang van die blanke bewind verhoog het. Arnheim verwys na bv die Amerikaanse swartes se burgerregte-beweging “to prove that prosperity does not make for contentment and that revolution is more rather than less likely to occur amongst an upwardly mobile section of society” (162).

“It was precisely the advent of ‘the good life’ which was likely to whet Black appetites and ‘awaken their political fervour'” (170). Byvoorbeeld, “pay increases often raise expectations to such an extent that the Black workers feel worse off than before” (171). Die werkgewers verloor ook in hierdie proses omdat hoër salarisse nie noodwendig tot verhoogde produktiwiteit lei nie (171). “Where workers are given an increase in wages which they have not earned through higher productivity, they will continue to expect regular increases of the same type year after year” (185). Dit is presies wat sedert 1994 gebeur; dermate dat, anders as voorheen, personeel in die openbare sektor hoër vergoeding as in die private sektor betaal word sonder dat daar naasteby dieselfde druk op prestasie, bv doeltreffendheid en winsgewendheid, is. As swart staatsamptenare nie verhogings hoër as die inflasiekoers ontvang nie, dreig hulle om te staak. Die tradisionele bedoeling met jaarlikse bonusse was dat meer en beter werk as wat verwag kon word, verrig is. Deesdae word die reg op bonusse as ononderhandelaar beskou; ook in die geval van onder- en wanprestasie. Die 1994-magsoorgawe wás ‘n onderhandelde (eintlik toegee-) revolusie wat Suid-Afrika (feitlik) onherkenbaar verander het en sekerlik (in die meeste opsigte) nie verbeter het nie.

“We can now begin to understand a little more clearly why it is that the White economic élite [eg Harry Oppenheimer] should be so committed to political and economic liberalisation as to be able to ignore totally, or else to deny vehemently, the revolutionary threat that such a policy would inevitably create to themselves. It is now obvious that this commitment on their part to reform and social change is motivated neither by idealism nor even by any real concern for the people whose interests they generally claim to have a heart, namely the Blacks. Instead, what we have here is a much more basic and easily intelligible wellspring of motivation: self-interest” (169). Dieselfde geld vir sportlui wat destyds druk vir internasionale deelname uitgeoefen het sonder om ‘n flenter om te gee vir die politieke opset en dus soort regering wat Suid-Afrika moet aanvaar ten einde so iets moontlik te maak.

“The idyllic picture of social, political and economic harmony and prosperity resulting from a humane policy of reform, liberalisation and equal opportunity, is totally illusory. Not only is such a society impossible of attainment through the means generally suggested to this end, but it is in itself an impossible ideal, one which cannot be reached by any avenue … the tensions generated by group friction in multi-national, multi-racial or complex societies of any kind are such as to make conflict of one sort or another inevitable. The many power-sharing solutions which have been attempted have all failed dismally, and the inevitable result has always been the dominance of one group over the rest of the population. Where the out-group feels so seriously relatively deprived as in Malaysia [Singapore] or Canada [Québec], then it may even contemplate total secession [Boere-tuisland]. But even this may not solve the problem, as may be seen from the histories of the American and Nigerian civil wars, to cite but two disparate examples” (172).

“It is clear that no amount of reform short of total Black power over the whole of South Africa will satify Black aspirations. At the same time, however, a stepping-up of the reform programme will tend to radicalise the Blacks. This means that if en when South Africa comes under Black rule, it is more likely to be radical rather than moderate Black rule. Speeding up the rate of reform, which is sometimes recommended as a way of ensuring moderation, will only speed up the rate of radicalisation. Even if power is handed over directly to a moderate Black government, and even if this is done before the more radical elements have launched a full-scale guerilla war against South Africa, such a moderate régime is unlikely to last very long” (179).

Die ANC is van huis uit ‘n radikale, immorele en gewelddadige instansie. Deesdae sien ons hoe die EFF die ANC beïnvloed om selfs meer radikaal (bv rassisties anti-blank) te wees as wat hy tradisioneel is. “Marxism … does not admit the importance or even the existence of racial or ethnic identities. In Marxist theory the only significant groupings are classes” (183). Dit is om hierdie rede dat die kwessie van ras liefs nie in die nuwe Suid-Afrika geopper mag word nie. “It is partly the influence of Marxist ideology, especially on academic social scientists, that has caused [race and] ethnic feelings to be underestimated to the point of non-existence” (178).

FW de Klerk se belofte van magsdeling was ‘n illusie. “Any power-sharing formula can … only prove to be at best a temporary phase” (184). “A multi-racial power-sharing solution … is most unlikely to succeed” (180). “Only two alternatives remain: Black domination or White” (185). Laasgenoemde het ons voorheen gehad. Sedert 1994 ervaar ons op ‘n daaglikse grondslag die onverkwiklikheid van die ander een. In lands- en blanke belang sou dit beter gewees het as ons met blanke dominansie volstaan het. Soos Arnheim dit stel: “The less pretentious and much simpler policy of those dubbed by their opponents verkramptes … had in any case always struck a much more natural chord in the hearts of the mass of the White electorate” (176).

“All this does not bode well for South Africa’s future, but this book has been concerned to strip away illusions and to lay bare the realities of the situation, however unalluring they may be. The prospect that we have discerned in our brief glimpse into the future is indeed bleak: reform leading to a polarisation between White reactionaries and Black radicals, leading in turn to a Black régime. This is not intended to be a prediction, but merely a projection of likely developments on the basis of the forces at work in the situation” (181). Arnheim se toekomsprojeksie het geblyk ‘n akkurate voorspelling te wees. Dat hy werklik geglo het in wat hy in 1979 geskryf het, blyk uit die feit dat hy Suid-Afrika in 1988 verlaat en ‘n nuwe loopbaan in Engeland begin het.

Rasstellende aksie moet weg!

deur Dan Roodt

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Ek is nie seker wie eerste van “rasstellende aksie” begin praat het nie. Dis egter een van daardie vindingryke Afrikaanse terme of woordspelinge wat die onreg van huidige regeringsbeleid baie goed uitdruk.

Rasse word getel en rasse word in ‘n rangorde gestel. Swart is bo en blank is onder, amper soos die Bybelvers wat sê:

Maar baie wat eerste is, sal laaste wees, en die wat laaste is, eerste. (Markus 10: 31)

Soos ek ook verlede jaar opgemerk het:

Uiteindelik kom alle vorme van regstellende aksie neer op anti-blanke beleid, met die uitsondering van Maleisië waar dit teen Chinese gerig is. In verskillende lande word dit verskillend gerasionaliseer.

Hier by ons moet RA ‘n meerderheid teen mededinging vanaf die (blanke) minderheid beskerm. In die VSA weer moet die (swart) minderheid teen die voorlopig blanke meerderheid bevoordeel word. Ons weet egter dat die VSA-bevolking kantel en dat daar nou meer nie-blanke as blanke geboortes is, dus sal die argument daar ook mettertyd verander, nl. dat die meerderheid teen die minderheid beskerm moet word.

Onderliggend aan rasstellende aksie is insgelyks ‘n stuk liberale rassisme, want blykbaar is swartes vanweë een of ander aangebore gebrek nie in staat om met blankes in die ekonomie mee te ding nie! Daarom moet hulle, hetsy as minderheid, hetsy as meerderheid, altyd teen blankes bevoordeel word.

Dit geld veral die toelatingsvereistes op universiteit waar rasstellende aksie byna oral toegepas word sodat blanke studente van bepaalde studierigtings (veral die sogenaamde gesondheidswetenskappe) uitgesluit word ten gunste van swartes met veel mindere prestasie. Dus, sowel ekonomies as akademies is daar blykbaar ‘n implisiete erkenning dat swartes oor minder vermoëns as blankes beskik

Voorstanders van rasstellende aksie verwys egter nooit na vermoëns of talent nie, aangesien hulle voorhou dat alle mense met dieselfde vermoëns of talente gebore word. Dis net omstandighede wat veroorsaak dat almal nie op gelyke vlak presteer nie, of dit nou daaroor gaan om ‘n onderskeiding vir wiskunde in matriek te behaal of ‘n Springbokrugbyspeler te word.

Alle gebrek aan prestasie onder SA swartes word vaagweg aan “apartheid”, “die geskiedenis” of “vorige benadeling” toegeskryf sonder dat daar ooit na spesifieke voorbeelde van sodanige benadeling verwys word.

Trouens, hierdie “kumulatiewe benadeling vanuit die verlede” is oorgeneem vanuit die marxistiese diskoers oor “kapitaalvorming” wat op grond van meerwaarde of die uitbuiting van arbeid plaasvind. Die swartman in Suid-Afrika beskik oor ‘n opgehoopte “benadelingskrediet” wat tans deur middel van rasstellende aksie “uitgekeer” word. Die kollektiewe blankedom is sy “debiteur” wat die volgende aan hom verskuldig is:

geld
grond
bevordering
posisies in die staatsdiens
aandele in openbare maatskappye
aandele in private maatskappye
‘n buitensporige rol in die land se geskrewe geskiedenis
‘n buitensporige rol in die letterkunde, musiek en kultuur van die land

Waarskynlik is ek die enigste persoon wat telkens op die rol van die universiteite hamer as dit kom by die vestiging van ‘n marxistiese wêreldbeskouing in ons land kom. Wits en Kaapstad was op die voorpunt van die institusionalisering van marxistiese denke in die sestiger- en sewentigerjare, waarna dit na die res van die universiteite uitgebrei is. Die Afrikaanse universiteite is natuurlik eers onlangs tot die marxisme bekeer, maar getrou aan die aard van sommige Afrikaners hang hulle vandag kommunisme veel meer fanaties aan as wat hulle in die verlede die NP-beleid verdedig het.

Jaarliks word ‘n aansienlike gedeelte van die land se hulpbronne en die opvoedingstelsel gebruik om die begrip van swart benadeling aan die publiek tuis te bring, met die geesteswetenskappe wat byna uitsluitlik aan dié doel gewy word.

Suid-Afrika beskik tans oor baie min oorspronklike denke oor die geskiedenis, die ekonomie en etnisiteit, anders as in die verlede. Die Britse marxisme het in die SA universiteite sy grootste afsetgebied in die Engelssprekende wêreld gevind. Arthur Keppel-Jones, oor wie Leon Lemmer verlede week geskryf het, het reeds in die dertigerjare die Universiteit van Kaapstad as ‘n Britse instelling ervaar:

Yes, my experience at the University of Cape Town first exposed me to liberal values and led me to question the fundamental values of the society in which I had grown up. I later learned that many of my friends who did not have a university education remained racists, while those who did like me became liberal. At UCT, I was taught by professors and lecturers most of whom had a British background. From my schooldays the British influence was a liberating one. Most of my lecturers were not tainted by South African racial prejudice.

Teen die sestigerjare het die marxisme egter die Britse universiteite oorgeneem en moes sogenaamde “liberalisme” wyk voor sosialisme en kommunisme. Een van die sentrale argumente van die Britse marxisme, wat natuurlik klakkeloos deur ons koloniale kommuniste hier te lande oorgeneem is, is dat “ras” en “klas” in Suid-Afrika min of meer ooreenstem. Selfs waar blankes, veral Afrikaners, in myne of fabrieke gewerk het, is hulle nie deur die Britse marxiste as “ware werkers” beskou nie. Die ware werker of suiwer lid van die proletariaat was die swartman. Die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty het ook die gedagte van ‘n etniese federasie soortgelyk aan die Russiese stelsel wat in die laat vyftigerjare deur die Sowjet-akademie vir wetenskappe vir Suid-Afrika voorgestel is, verwerp. Die eenheidstaat met ‘n Britse kultuur en met Engels as enigste amptelike taal was al waarin Joe Slovo, Ruth First, Rusty Bernstein en ander geharde SA kommuniste belanggestel het.

Die “nuwe Suid-Afrikaanse geskiedenis” van die afgelope dekade of twee is feitlik geheel en al deur kommuniste geskryf, of is op die marxistiese geskiedskrywing met sy hoofsetel in Londen, gegrond. Daardie geskiedenis beklemtoon die skade wat die swartman weens “apartheid en kapitalisme” gely het. Die feit dat die meeste winste in Londen opgehoop het, aangesien Britse beleggers nog altyd die room van ons myne en nywerheidsmaatskappye besit het, word gerieflikheidshalwe verswyg. Soos wat Stalin tegelyk kommunis én Russiese nasionalis was, is die meeste Britse marxiste sowel links as Brits nasionalisties of imperialisties gesind.

Ons sien dus dat rasstellende aksie soos ons dit deesdae in Suid-Afrika teëkom, sy wortels in die Britse marxisme het. Daarom verteenwoordig RA ‘n variasie op die tema van die “diktatuur van die proletariaat”. Omdat die swartman na die mening van SA/Britse marxiste die enigste egte proletariër is, moet sy oorheersing op alle gebiede ter wille van die “totale transformasie van die maatskappy” gevestig word. Die uitsluiting van die blanke middelklas uit die ekonomie, tersiêre opvoeding en van landbougrond geskied soortgelyk aan die vervolging van die sogenaamde “koelakke” in die vroeë Sowjetunie. Oor die koelakke het Lenin gesê:

Hulle is bloedsuiers, vampiere, plunderaars van die volk en uitbuiters wat hongersnood misbruik.

Toe Stalin aan bewind kom, het hy besluit om ‘n “klasseoorlog” teen die koelakke te verklaar en het hom in 1930 só oor hulle uitgelaat:

Ten einde die ‘koelakke’ as ‘n klas uit te knikker, moet die weerstand van dié klas in ‘n openlike geveg vernietig word en moet dit van die produktiewe bronne van sy bestaan en ontwikkeling ontneem word… Dit verteenwoordig ‘n wending na ‘n beleid van die eliminering van die koelakke as ‘n klas.

Binne die Britse marxisme en sy siening oor Suid-Afrika – wat die heersiende siening in sowel ons universiteite as ons media geword het – is ras en klas uitwisselbaar. Rasstellende aksie is daarom, ewe seer as Stalin se beleid om “die koelakke te elimineer”, daarop gemik om die blanke middelkas te “elimineer”.

Net soos wat kommunisme in die voormalige Sowjetunie ‘n misdaad teen die mensdom was, is rasstellende aksie in Suid-Afrika besig om in ‘n misdaad teen die mensdom te ontaard. Dis nodig dat ons dit oor en oor begin sê.

Elke aspek van die propaganda oor rasstellende aksie, maar veral begrippe soos “witskuld”, “historiese skuld”, “vorige benadeling” en so meer, moet meedoënloos aan kritiek onderwerp word. “Transformasie” as sodanig, asook enige gewaande behoefte daaraan, moet in sy geheel verwerp word.

Vandat Marx en Lenin in 1948 hul Kommunistiese Manifes gepubliseer het, en waarin hulle van die “spook van kommunisme oor Europa” praat, het kommuniste en marxiste nog altyd histeries oor verskille in rykdom, prestasie en geskiedkundige onreg tekere gegaan. In ons land is dit nie anders gesteld nie. Inteendeel, enige bevraagtekening van die “kumulatiewe witskuld” word luidkeels met krete van “rassisme” en “fascisme” begroet.

Die meeste politieke partye soos die ANC, DA, Cope en ander ondersteun rasstellende aksie. Dis nodig dat rasstellende aksie finaal aan die kaak gestel word vir die stuk marxistiese drogredenasie wat dit is, ook tydens debatte in die huidige verkiesing. Voorstanders daarvan behoort ook die eerlikheid te hê om die klassieke kommunistiese terme soos “diktatuur van die proletariaat” te gebruik as hulle hul argumente in die openbaar stel, pleks van mooiklinkende Amerikaanse eufemismes soos “affirmative action” wat eintlik sinneloos is.

Om die rasse te tel (kwotas) of bokant mekaar te stel, mag nie langer geduld word nie.

Ondersteun hierdie blad deur by praag aan te sluit.

Twee rampe: Die Nasionale Party-regering en die ANC-bewind

deur Leon Lemmer

Arthur Keppel-Jones (1909-1996) het die verloop van die Suid-Afrikaanse geskiedenis in sy boek voorspel: When Smuts Goes: A history of South Africa from 1952 to 2010, first published in 2015 (Cape Town: African Bookman, 1947, 203p). Uit die datums blyk die aktualiteit van die teks. Die outeur was ‘n dosent in geskiedenis aan die Universiteit van die Witwatersrand, maar het hom in 1959 in Kanada gevestig. In 1972 het hy Suid-Afrika besoek en erken dat sommige van sy voorspellings foutief is. Sy pa was ‘n Brit en sy ma was ‘n afstammeling van die Britse setlaars.

Uit sy boek blyk Keppel-Jones se bewondering vir die Britte en selfs kolonialisme. Hy was ‘n Anglofiel wat bv van die veronderstelling uitgegaan het dat Rhodesië ‘n vesting van Britse voortreflikheid sou bly. Sy siening van die Afrikaner-bewind en Britse kolonialisme blyk uit die volgende: “The Republic had achieved its aim of keeping the Kaffir ‘in his place’. He had not been allowed to advance in civilization. That he would have made an advance, under the determined and patient guidance of civilised leaders, is proved by what has happened to the branches of his race in other African countries” (p 174).

Natal was Keppel-Jones se gunsteling provinsie omdat dit meer Britsgesind as die Kaap en veral as die Transvaal en Oranje-Vrystaat was. Hy het begrip gehad waarom sommige wou hê dat Natal van die Unie moet wegbreek. Hieruit kan reeds sy Afrikaner-haat afgelei word. Keppel-Jones was deurdrenk van liberalisme en was oortuig dat federalisme ‘n oplossing vir Suid-Afrika se grondwetlike probleme bied. Maar hy het gedink niks hiervan sou in Suid-Afrika tereg kom nie. Sy boek skets nie ‘n utopie nie, maar ‘n distopie.

Voordat ek Keppel-Jones se teks ontleed, is ‘n lemmeristiese historiese oorsig nodig:

Na Unie-wording was die eerste drie eerste ministers: Louis Botha (1910-1919), Jan Smuts (1919-1924, 1939-1948) en Barry Hertzog (1924-1939). Al was Hertzog ‘n Afrikaner, was sy bewind in samewerking met Engelse elemente. Die periode van 1910 tot 1948 kan as ‘n oorheersend Engelse/Britse periode in Suid-Afrika se politieke geskiedenis gekarakteriseer word. Van 1948 tot 1994 was die Nasionale Party (NP) aan die bewind, met as eerste ministers (en van 1984 af as staatspresidente): DF Malan (1948-1954), Hans Strijdom (1954-1958), Hendrik Verwoerd (1958-1966), John Vorster (1966-1978), PW Botha (1978-1989) en FW de Klerk (1989-1994). Dit kan die Afrikaner-periode genoem word.
Van 1990 tot 1994 was egter ‘n oorgangs- of afgrondsfase toe De Klerk evolusionêre politieke ontwikkeling vir revolusionêre oorgawe verruil het. Skielik was die tradisionele veiligheidsmagte (weermag en polisie) nie meer alleen in beheer van wet en orde nie. Wanneer daar ‘n samedromming van swartes was, is die beheer aan selfaangestelde ANC-“marshals” toevertrou. Dit was die aanvang van die tirannie van die meerderheid in die vorm van swart mag.
Sedert Unie-wording was daar dus ‘n Engelse (1910-1948), ‘n Afrikaner- (1948-1989) en daarna ‘n swart (in meer as een sin) periode. In breër verband kan gesê word dat die Suid-Afrikaanse geskiedenis uit drie eras bestaan: die voor-beskawingsperiode, die beskawingsperiode (1652-1989) en die na-beskawingsperiode. Hier verwys “beskawing” na Europese beskawing.

Keppel-Jones se teks handel oor die Afrikaner-era, wat hy gedink het in 1952 (en nie 1948 nie) sou begin, en daarna die swart-era tot 2010, wat hy voorspel het reeds in 1988 sou begin. Hy het gedink die bewind van sowel die NP as die ANC sou katastrofies wees. Die hele periode wat hy dek (1952-2010), word as twee opeenvolgende rampe gekarakteriseer. Sy rede vir 1952 as die begin van die NP-bewind is dat dit drie eeue na die landing van Jan van Riebeeck was. Weens gebrek aan ruimte sal ek nie elke keer kan verduidelik dat Keppel-Jones dít voorspel het, maar dat dát gebeur het nie.

Wat Keppel-Jones begeer het, is ‘n heeltemal ander soort revolusie as FW de Klerk se onderhandelde algehele magsoorgawe: “One purpose of the book is … that the salvation of the country can only lie in a reversal of historic tendencies, a reversal so thorough as to constitute a revolution” (p vi). Die “historic tendencies” waarna hy verwys en wat beëindig moet word, is veral die tradisie van rasse-segregasie; in werklikheid ‘n eg Britse tradisie, maar hy erken dit nie. As dogmatiese liberalis reken Keppel-Jones dat segregasie afgeskaf en algemene stemreg ingestel moet word en dat alles dan vorentoe vir al die inwoners wonderlik sal wees.

Jukskei (eintlik DF Malan) het in 1952 eerste minister geword. Hy was die leier van die linkervleuel van die NP. Bult (eintlik Hans Strijdom) was die leier van die regtervleuel en sou Jukskei in 1962 opvolg, maar as leier van ‘n NP-wegbreekgroep, die Christelik Nasionale Republikeinse Party (CNRP). Tereg word voorspel dat die kommuniste en vakbonde dadelik kortgevat is. Ook dat die blanke verteenwoordigers van swart belange in die parlement en die stemreg van bruines in die Kaapprovinsie afgeskaf is. Ook dat woon- en sakegebiede etnies geskei is en dat die Indiese regering daaroor besware in die Verenigde Nasies (VN) geopper het. Tereg is voorspel dat ‘n tevergeefse poging aangewend sou word om die aanliggende Britse protektorate (Basoetoland/Lesotho, Betsjoeanaland/Botswana en Swaziland) by Suid-Afrika in te lyf.

Die sterkste teenstand van die NP-regering het van die Engelse universiteite gekom. Fort Hare, die enigste universiteit vir swartes, is in 1963 gesluit. In werklikheid is Fort Hare in 1960 deur die NP-regering oorgeneem en nog vier nuwe universiteite vir nie-blankes is gestig (Durban-Westville, Noorde/Turfloop, Wes-Kaapland en Zoeloeland). Heel korrek voorspel Keppel-Jones dat sommige swartes, Indiërs en Jode in ondergrondse politiek saamgespan het. Baie Britsgesindes het geëmigreer. Radio-uitsendings is onder regeringsbeheer geplaas. Die NP het in 1958 die amp van goewerneur-generaal as seremoniële staatshoof, die eedaflegging aan die Britse kroon en die Britse vlag afgeskaf met die oog daarop om ‘n republiek buite die Britse Statebond uit te roep. Politieke gevangenes is gemartel en die paswette is in verskerpte mate toegepas. Die outeur noem uiteraard nie dat die eerste paswette tydens die eerste Britse bewind aan die Kaap (1797-1803) ingestel is nie.

Die NP-regering word (moontlik verkeerdelik) as sterk anti-semities voorgestel. As immigrante was Jode onwelkom en dié wat hulle na Uniewording hier gevestig het, is van hulle stemreg en burgerskap ontneem. “The English language was deprived of official status in 1964” (p 199). Afrikaans is in 1966 tot die enigste amptelike taal verklaar. Afrikaans word die onderrigmedium ook aan die tradisioneel Engelse skole en universiteite. “I find my children’s minds are being poisoned at school” (p 81). Plek- en ander name is verafrikaans. Net blankes (Jode uitgesluit) het burgerskap. Die Vierkleur is die landsvlag van die Republiek Ossewa, geproklameer in 1966. Die CNRP word die enigste politieke party en die staatspresident kry absolute mag. Pretoria word die wetgewende, uitvoerende en regterlike hoofstad. Die provinsies word afgeskaf. Nasionalisering word ingestel. Die regering word ‘n fascistiese regime genoem.

Die uittog van emigrante van 1955 af word die Tweede Groot Trek genoem. Die Indiërs kan na Indië en die swartes na buurlande gaan. Die vloei van swartes uit Suid-Afrika was soveel groter as die invloei dat die regering dit gestop het om te verseker dat genoeg goedkoop arbeid beskikbaar is. Oor so ‘n swart vlugteling skryf Keppel-Jones: “Should he, being summoned by any European to stop, refuse to do so, he could be shot” (p 85). Die lande waarheen blankes gegaan het, word korrek geïdentifiseer, behalwe Rhodesië en Kenia, wat Keppel-Jones steeds beskou het as lande wat aan blankes leefbare omstandighede bied. Oor Rhodesië is hy optimisties: “It is doubtful if any country has ever shown such rapid and startling development” (p 84).

Volgens Keppel-Jones was daar in 1972 opstande onder nie-wittes, veral swartes, teen die Afrikaner-regime. Dit het met moord, verminking, brandstigting en plundery gepaard gegaan. Die Transkei is selfs onafhanklik verklaar. In Zoeloeland was daar ‘n soortgelyke strewe. “The United Nations placed Zululand under British trusteeship, the building of the naval base at Kosi Bay was begun” (p 110). Die Afrikaner-regime het ingegryp. Dit word “the Tenth Kaffir War” genoem (p 90). In Johannesburg was daar “babies bleeding to death beside the corpses of their mothers … The people of Orlando and Pimville were … annihilated … About 50 000 were killed in the Western Native Township” (p 91-92). “Searches would be conducted and wherever any firearms were found in a non-European area, the nearest inhabited place would be razed to the ground and its inhabitants shot … A large proportion of those who had taken up arms against the régime had been killed in the fighting or after surrender” (p 105). Daar was vuurpelotons en konsentrasiekampe. Die outeur verskaf nooit weersinwekkende besonderhede oor wat swartes aan blankes gedoen het nie.

“Higher education for the non-Europeans had been abolished. In June, 1972, the Volksraad unanimously agreed to prohibit the teaching of reading and writing to any Native, Asiatic or Coloured person … No non-European might own any business or employ any person, nor might he practice any profession independently” (p 106). Tydens die bewind van die wit regime het die paaie slaggate gehad en dienslewering het gefaal, blykbaar omdat die swartes nie wou saamwerk nie. Die VN het ekonomiese maatreëls teen Suid-Afrika ingestel, bv “an increase in customs tariffs … to offset the advantage it gained from cheap labour” (p 121).

Die blanke regime se dilemma word soos volg beskryf: “If they fought their destruction was certain. But the alternative … giving rights and power to all the races … was an unmentionable horror … The evil genius of their history had driven them on to their present predicament, and would drive them on again to their inevitable end” (p 129). Dat apartheid ‘n voortsetting en aanpassing van die Britse beleid van rasse-segregasie was, word nie deur Keppel-Jones genoem nie. Hier is sy standpunt: “Some of the old social distinctions might have been retained if the Republic had followed a generous and liberal policy towards the black race from the beginning. But there is no chance of it now” (p 168).

In 1972 “the United Nations were called upon to consider whether they thought it wise to set the precedent of intervention in the internal affairs of another country. Every nation, surely, had political, economic and cultural traditions and usages which were suited to its own character” (p 134). In 1977 is Suid-Afrika uit die VN geskop en is oorlog verklaar. Die Britte en Amerikaners het die oorlog namens die VN teen die Suid-Afrikaanse regime gevoer. Dit word die “Derde Vryheidsoorlog” genoem (p 156). Van Simonstad en Kosibaai af het die Britte ‘n skeepsblokkade uitgevoer. Die Simonstadse vlootbasis is jare voor dit deur die Afrikaner-regime aan die Britte afgestaan. Die waarheid is die teenoorgestelde: Die NP-regering het hierdie vlootbasis ten duurste van die Britse regering gekoop. Vergelyk dit met die enklawe Walvisbaai wat deur die ANC-regering gratis aan Namibië oorhandig is.

Die Amerikaners het glo ‘n militêre basis in Mosambiek gehad en die Portugese regering was ook teen die blanke bewind gekant. Die oorlog is ook uit Rhodesië oor die Limpopo-rivier gevoer. Die swartes het in opstand gekom, “all whole-heartedly on the side of the invaders” (p 146). “Murders on lonely farms, in suburban homes and in dark city streets were a nightly occurrence” (p 139). Die Suid-Afrikaanse vloot was in Saldanhabaai. Daar was ook “a fleet of ox-wagons to eke out the resources of the railways” (p 140). Pretoria was “the last ditch of the régime” (p 157). “The people of the capital saw themselves as trekkers who had retired into laager to ward off the savage onslaught” (p 158). Vir die outeur was sy verwysings na ossewaens, juskei, trekkers, laer, ens, blykbaar baie snaaks.

“No candid mind could see for the Republic any prospect but complete and final collapse. The defeat would be absolute, unlike the defeat of almost any other state. When France fell in 1940, when Germany fell in 1945, there remained a French and a German people in occupation of their historic territories. These peoples could not be destroyed. They might recover their strength and greatness at some future time. The South African Republic was in a different sort of danger. The ‘nation’ there was not the people of the country, but merely a small section whose existence and identity depended on the subjection of the rest. Liberate the Africans and the ‘South African nation’ would vanish from the scene, never to return” (149-150). Dit is myns insiens Afrikaners se dure plig om Keppel-Jones in hierdie opsig vorentoe verkeerd te bewys.

“The world looked on at the nemesis which the White South African nation had brought upon itself” (p 152). “No one could deny that the Republicans had brought this on themselves … their possession rested in the last resort on bayonets, and we have knocked the bayonet out of their hands … we should have interfered in South Africa before it came to this” (p 154-155). Oor die Voortrekkermonument in 1977: “A neat bombing job on the evening of the 23rd blew the structure to atoms, wiped out the bitter-enders in it, and extinguished for ever the sacred flame of Republicanism that had hitherto symbolised the unquenchable motion of the Volk” (p 163). Let op die outeur se woordkeuse: neat, wiped out, sacred, unquenchable. Maar Keppel-Jones voel dat hy nog nie genoeg gif teen Afrikaners versprei het nie: “Not all the leading personalities of the Republic had the happiness to die while the Vierkleur still waved” (p 164).

“The whole story of the South African Republic might be interpreted in military terms as that of a people who failed to understand that they must cope with more dangerous weapons than assegaais. So obsessed were the Republicans with the romantic migrations of their ancestors that they could never get away from the picture of themselves as sturdy trekkers defending their race against the puny weapons of black savages. Had they fully understood … their task … it might have occurred to them that the only defence would lie in a policy that would satisfy the world’s conscience. But this had not occurred to them. So Pretoria was a laager, and its citizens would hardly have been surprised to see a posse of young heroes ride in through a gap in the wagons with a thousand sleek, bellowing cattle seized from the enemy” (p 158). Veediewe is dus helde in Keppel-Jones se oë.

Na die oorlog het die VN ‘n militêre goewerneur in Suid-Afrika aangestel. “The supremacy of the whites was to be destroyed – world opinion demanded it, the war had been fought for that purpose, and much trouble and suffering would be avoided if the white citizens made up their minds to accept the new situation with a good grace” (p 168). Wat voorsien word is “a great future for South Africa if only all races would co-operate in a spirit of true South Africanism” (p 169). “In the reconstruction of the political, administrative and social system of the country no distinctions were to be made on the ground of race or colour” (p 166). “In 2011 the census officials abandoned the practice of distinguishing between races in their returns” (p 178). Is daar enige moontlikheid dat dit in die nuwe Suid-Afrika sal gebeur, of is sodanige rassistiese grondslag veel eerder die alfa en omega van die ANC se beleid teenoor blankes?

As rassediskriminasie die grootste euwel in die ou Suid-Afrika was, waarom het die grondleggers van die nuwe Suid-Afrika nie die elementêre insig gehad om rassediskriminasie te verbied nie? Pleks daarvan word rassediskriminasie tot in die oneindige toekoms toegelaat, mits dit teen wittes, en net wittes, gepleeg word. Van almal, dus dié wat in die nuwe bedeling bevoordeel en dié wat benadeel word, word daar egter verwag om die nuwe Suid-Afrika te laat werk. Let op in hoeverre geregtigheid na Keppel-Jones se VN-oorlog seëvier: “It would be necessary to eject the great numbers of non-Europeans who had taken forcible possession of white men’s property. But for this the government had no stomach” (p 173).

Deel van “a great mass of sullen bitter-enders for whom adaptation was out of the question” (p 169) het in 1978 na Argentinië geëmigreer. Ander het na Duitsland gegaan. Al die lande wat met die blanke regime simpatie gehad het, kan as fascisties beskou word: Argentinië, Duitsland, Japan en Spanje. “The total drain of European population from South Africa between 1977 and 1983 fell slightly short of the million mark” (p 178).

Wat is hierdie studeerkamerliberalis se siening van swartes? Die swart boer “had been accustomed to a primitive standard of living. He would improve it a little – more mealie meal to fill the aching maw would be welcome. More cattle and wives would improve his social status. But beyond that what he chiefly wanted was leisure, inactivity in the sun, escape from the intolerable tyranny, too long endured, of we[r]k … The life of glorious ease and few, simple wants appealed to them. The result was a decline in agricultural production … The same problem had to be faced in industry and mining. Native workers in these occupations were willing to apply themselves to the old tasks sufficiently to make a living of sorts for themselves and their families. But very few could be found who preferred hard, sustained work and the comforts of a civilised life to spasmodic efforts punctuating a life of sunbasking leisure” (p 174).

Vergelyk dit met hierdie na-oorlogse werklikheid: “The dependence of the country’s economy on the shrinking but still significant European population. It provided the skill in industry and agriculture and almost all the leadership and organising capacity in trade and finance … The backward races must be educated, but how?” (p 175). Teen 1986 “the civil service had begun in the lower [!] grades to employ these [non-white] products of the schools” (p 179). In die nuwe Suid-Afrika word daar egter geëis dat die demografie (dadelik) op alle vlakke weerspieël word.

Die VN het gedink “the period of tutelage ought to last at least thirty years” (p 180). Maar die swartes se sug na mag kon nie beheer word nie. Ook weens die druk van die sogenaamde wêreldmening is spoedig besluit om demokratiese verkiesings met algemene stemreg te hou. In 1987 “town, village and distict councils were elected … Illiterate voters – the very great majority – were assisted by ballot papers in which the candidates were represented by pictorial symbols” (p 180).

“The first party to be organised was the African National Party [ANP – ANC?], which hoped to win votes by demanding loudly that the troops must go and the country be granted independence. It drew support mainly from the more backward Africans and worked closely with the witch-doctors … But the party was not exclusively African, and succeeded in rallying many Coloured and Asiatic supporters and not a few white collaborationists” (p 180). Keppel-Jones kan verskoon word as hy nie kon voorsien dat oud-Broederbonders onder die meelopers sou tel nie.

Ooreenkomstig die outeur se liberalistiese ideaal het die South African Progressive Party egter in 1988 die eerste demokratiese parlementsverkiesing gewen. ‘n Verdere vervulling van Keppel-Jones se liberalistiese droom is dat ‘n wit man in 1989 as die seremoniële president verkies is. Is daar enige kans dat ‘n wit mens (om van ‘n wit man nie te praat nie) so ‘n hoë pos in die sogenaamde nie-rassistiese en nie-seksistiese nuwe Suid-Afrika sal beklee?

Die eerste agt hoofstukke handel oor die dom en bose Afrikaner-regime. Daarna volg ‘n hoofstuk oor die VN-oorlog en een oor die VN-bewind, waartydens gepoog is om Suid-Afrika reg te trek. Na hierdie lang aanloop tot ‘n demokratiese, regverdige Suid-Afrika, word ‘n enkele hoofstuk aan die swart bewind gewei. Die opskrif is: “The return to barbarism” (p 184). Die tema is: “the extraordinary decadence of a once vigorous and apparently prosperous country;” dit “reduced the civilisation of South Africa to a level that was barbaric by the standards of the previous generation” (p 184). Twee destydse voorbokke vir “bevryding”, Alex Boraine en Sampie Terreblanche, het pas elk ‘n boek gepubliseer om uitdrukking aan hulle ontgogeling te gee. Wat albei van meet af aan moes besef het, is dat nóg verpligte rasse-skeiding nóg gedwonge rasse-integrasie vryheid is.

Daar word verwys na “the dishonesty and corruption of the great mass of officials … the failure … to set a high standard of morality and idealism … the sudden elevation of ignorant and starving people to positions of financial responsibility … it has been abundantly proved that a large part of the revenue stuck to the various palms through which it passed … Judges and magistrates abandoned the blindness of justice; the police, whose eyes could rightly have remained open, were willing to close them. Partiality and corruption so permeated the atmosphere that … wealth was universally acknowledged to be the only basis of security. This conviction intensified the struggle [!] to get rich by any and every means. In a country like South Africa the accumulation of wealth inevitably implied, as its corollary, the abject poverty of the vast majority of people” (p 185). “Corruption became … the main road to riches, and one got on to this road by way of official jobbery” (p 186).

Weens “poor workmanship … exports rapidly declined” (p 186). Daar was “unwillingness to make a greater effort than was absolutely necessary … The pursuit and idolatry of wealth by the liberated black man was a part of his inheritance from his white mentors and predecessors” (p 186). Aan wittes word dus deel van die skuld gegee. “If the reader is tempted to regard these things as the reflection of some weak strain in the African race, he must remember, first, that they are found in the people of European and of Asiatic descent also. And he must observe how different is the case of Africans whose history has been different from that of their fellows in the Republic” (p 196).

“Political orthodoxy was required of all officials. This meant in practice a control of the personnel by the government in power … It was inevitable that under these circumstances the physical condition of the country should deteriorate. Much of the damage inflicted in the war was never repaired” (p 186). “The energy which is absent from all these activities is given with reckless abandon to the pursuits of the leisure hours” (p 195). “Criticism is resented … Hard work and even the deference characteristic of good manners are regarded as the badges of servility” (p 196). “The poverty of the government prevented it from spending money on dams and other constructive works … the Natives continued to overstock the rapidly eroding pastures … Considerable areas formerly fertile land … turned in … to desert … Native names of towns everywhere supplanted the Dutch and English” (p 187). “Importunate beggars pester the traveller in every street” (p 196).

In 1996 was daar ‘n staatsgreep. Sowel die eerste minister as die president is vermoor. Daar was vier amptelike tale: Zoeloe, Sotho, Xhosa en Afrikaans. “The use of English had died out” (p 190). Die nuwe staatshoof is in 2002 in ‘n bomontploffing dood. Met iedere bewindsverandering word die regering meer radikaal. “The people in Britain and the United States were grievously disappointed by the results of their great efforts of 1977. In Britain many condemned the government’s hasty withdrawal from South Africa after a short occupation. They pointed to the contrast between the state of the Republic and the civilised conditions of the neighbouring British territories” (p 192). “Beyond the border you are in a different world” (p 196), bv in Swaziland “everything here suggests efficiency, prosperity, civilisation” (p 197).

Wat Keppel-Jones herhaaldelik probeer tuisbring, is dat Britse swart onderdane wonderlik vaar maar dat Suid-Afrikaanse swartes weens die Afrikaners se bose beleid heeltemal faal. “Work was … a burden imposed by his masters, something to be avoided if possible … The ruling race failed to impose the high standards of Europe on the Natives, because that would have raised them out of their humble position. The result was that the primitive standards of the backward people were ultimately accepted by the more advanced” (p 197-198).

‘n Lid van die vorige blanke bewind het sy standpunt soos volg gestel: “The Kaffir is really a cheerful, happy person who is content with little and respects a firm master. Our policy was one of firmness and of allowing him to develop along his own lines … Now the Kaffirs have got the country … and they are destroying it. We knew this would happen, but, of course, the English government only listens to Kafferboeties” (p 193). Onlangs is gesê dat ‘n land wat atoombomme kon vervaardig in Nelson Mandela se skoot geval het, maar dat hy ‘n land geken aan vuvuzelas nagelaat het.

“South Africa has reverted to its original state of savagery” (p 202). Die Afrikaners se standpunt is: “If only we had been left alone, we could have been a happy country, but we have always had interference from overseas” (203). Keppel-Jones se standpunt is: “Their national ox-wagon took the wrong road though another road was available” (p 202), naamlik die een wat die goeie Britte bewandel.

Soos verwag kon word, is sommige van Keppel-Jones se voorspellings korrek en ander verkeerd. Wat duidelik blyk, is dat hy enersyds ‘n naïewe liberalistiese Anglofiel was en andersyds dat hy hoogs negatief bevooroordeeld teen Afrikaners was. Met nabaat is dit ook opvallend hoe min hy werklik van die swartes gedink het. Maar hy kon onmoontlik FW de Klerk se onderhandelde algehele magsoorgawe voorsien het. Dit is so vergesog dat ek, wat die oorgang na die nuwe Suid-Afrika meegemaak het, na twee dekades steeds nie die bitttere werklikheid van sodanige absolute dwaasheid kan glo nie. Die blankes se nederlaag in Keppel-Jones se VN-oorlog sou ‘n mindere verleentheid gewees het. Maar De Klerk roem daarop dat hy, danksy sy versiende staatsmanskap, oorlog voorkom het.

praag: geen ander Afrikaanse publikasie publiseer naastenby soveel interessante en prikkelende artikels nie! Sonder u lidmaatskap kan dit egter nie voortgaan nie. Sluit hier aan!