Rand op nuwe vyfjaarlaagtepunt

randfallingDie rand het ‘n nuwe vyfjaar laagtepunt bereik en kan weens die ekonomie se swak grondslag en dreigemente van stakings in die platinumsektor deur die elf dollarvlak breek.

Die rand was vroeër op R10,82 teen die dollar nadat dit in ‘n stadum by R10,89 gedraai het.

Die vakbond Amcu, sê sy lede het gedreig om by Implats te staak, en dat hulle besig is om werkers by Amplats en Lonmin te werf.

‘n Mynontleder, Kobus Nel, sê indien al drie platinummynhuise hulle bedrywighede staak, sal produksie en inkomste daaronder ly.

Hy sê wat betref inkomste is dit moontlik dat tussen 115 en 200 miljoen rand per dag verlore sal gaan.

Indien werkers ingevolge die geen-werk-geen-betalingsbeginsel hanteer word, sal dit hulle swaar tref wat betref uitstaande skuld en daaglikse lewenskoste. – RSG

Amcu reik stakingskennisgewing uit vir Implats

amcuAmculede is van plan om op te hou werk by Impala Platinum (Implats), die tweede grootste platinumprodusent in die wêreld, ná ‘n stem ten gunste van ‘n staking oor lone.

Die vakbond het Maandag ‘n 48-uur-stakingskennisgewing aan die mynmaatskappy uitgereik.

Amcu is vroeër toestemming gegee van ‘n staatsbemiddelaar om arbeidsaksie van stapel te stuur by Implats, Anglo American Platinum en Lonmin.

Gelyktydige stakings by al drie platinum maatskappye sal ten minste die helfte van die globale produksie van die metaal tref en kan soveel as twee-derdes van Amplats se gesamentlike ondernemingsbedrywighede raak.

Die president van die mynwerkersvakbond Amcu, Joseph Mathunjwa het vakbondlede in Noordwes gevra om nie die vakbond te verlaat nie. Hulle dreig om uit die vakbond te onttrek weens beloftes wat wat die voorsitter glo nie nagekom het nie.

Mathunjwa is vroeër deur vakbondlede by Impala se Skag Ses ontbied, weens die ontevredenheid oor beloftes van verhogings en ‘n landwye staking.

Hy het egter aan die meer as vierduisend werkers ‘n sertifikaat gewys wat hulle toelaat om te begin staak. Verdere vergaderings word vir dié week beplan.

‘n Woordvoerder vir Amcu, Jimmy Gama, wou nie sê hoeveel die werkers vra nie en of hulle gaan afsien van hulle eis dat die basiese loon verdubbel moet word nie.

Mathunjwa sê intussen die beskuldigings teen hom is ongegrond en kwaadwillig, en Amcu sal veg vir ‘n beter salaris vir sy lede.

Die Rand kan onder verdere druk geplaas word weens die salarisstaking by Implats.

Loongeskilsamesprekinge by Zondereinde-myn hervat

northamDie mynwerkersvakbond NUM en die bestuur van Northam Platinum se Zondereinde-myn suid van Thabazimbi, sal samesprekings hervat te midde van die staking wat reeds drie maande duur.

Die staking het reeds R500 miljoen aan verlore inkomste gekos, en werkers het R100 miljoen aan lone afgestaan. Dit kom neer op ‘n kwart van die jaar se produksie wat nog nie gemyn is nie.

Northam is Suid-Afrika se vierde grootste platinumprodusent.

Die twee partye sal byeenkom om die loongeskil te probeer oplos. Sowel die vakbond as die bestuur het die hoop uitgespreek dat ‘n ooreenkoms bereik kan word.

Dit is die enigste myn waar NUM steeds die meerderheidsvakbond is. Amcu het ‘n jaar gelede die posisie as die dominante vakbond in die platinumbedryf oorgeneem.

Northam het vroeër ‘n verhoging van nege persent aangebied wat NUM verwerp het, terwyl die werkers 16% eis en ‘n verdere verhoging van 69% in toelaes.

Die bestuur het die eis as buitensporig beskryf.

Intussen het die mynwerkersvakbond, AMCU berigte ontken dat ontevrede lede wil wegbreek om hule eie vakbond op te rig.

Daar is glo beswaarde groepe in Rustenburg wat van plan is om hul eie vakbond te stig.

Amcu is die meerderheidsvakbond by Anglo American Platinum, Impala Platinum en Lonmin-myne en ontevredenes daar sê die voorsitter, Joseph Mathunjwa, het nie enige van sy beloftes nagekom nie.

Amcu het sy bestaan te danke daaraan dat ontevrede lede voorheen van die NUM af weggebreek het.

‘n Nasionale koördineerder van Amcu het egter gesê die dreigemente van die sogenaamde wegbreekgroep is moeilikheidmakers wat die vakbond wil saboteer.

Marikana-ondersoek hervat

calitz
Brig. Adriaan Calitz

Die Marikana Kommissie van Ondersoek sal na verwagting vanoggend hervat word ná ‘n maandlange reses.

Verlede maand het Brigadier Adriaan Calitz van die polisie getuig.

Hy het getuig oor of die polisie uit noodweer opgetree het toe hulle in 2012 op die stakende mynwerkers geskiet het.

Vier-en-dertig myners is in die skietery dood.

Die regsverteenwoordiger van die gesinne van die myners, Dumisa Ntsebeza het hom gepeper met vrae oor of die polisie aangeval was.

Die gesinne van die Amcu-stakers beweer die polisie het nie uit noodweer opgetree nie, alhoewel daar volgens Calitz intelligensie oor opsetlike provokasie en uittarting was.

‘n Woordvoerder van die Kommissie, Phuti Setati sê Calitz sal verder getuig, waarna Kolonel Solomon Vermaak van die SAPD geroep sal word.

Twintig getuies moet nog ondervra word, het RSG berig.

Verlede jaar, het die regsverteenwoordigers van die 200 stakers wat in hegtenis geneem is, onttrek van die verrigtinge. Hulle wou deur die Staat betaal word.

Na maande se twis het die Regshulpraad van Suid-Afrika ‘n mandaat om hulle te betaal gekry.

Inflasie, looneise hoër

Daniel Mminele
Daniel Mminele

Die adjunk-president van die Reserwebank, Daniel Mminele, sê inflasieverwagtings in Suid-Afrika is ongemaklik naby aan die boonste vlak van die bank se teikenband.

Hy het by die Phalaborwase Kamer van koophandel in Limpopo gesê salarisse en die wisselkoers hou moontlike gevare vir inflasie in.

Die bank se inflasieteiken is tussen drie en ses persent. Syfers verlede maand het getoon dat hooflyn-verbruikersinflasie in September op ‘n jaargrondslag tot ses persent verlangsaam het.

Dit was 4,6% in Augustus. Die swakker Rand, wat vanjaar met sowat 20 persent teen die dollar gedaal het, het aansienlike druk op pryse geplaas, terwyl ‘n groot aantal salarisverhogings bo die inflasiekoers, veral in die mynbedryf, die druk laat toeneem het.

By die Zondereinde Platinummyn op Northam in Limpopo, is verskeie bedrywighede opgeskort nadat sowat seweduisend lede van die mynwerkersvakbond NUM gisteraand begin staak het. Sekuriteit is ook verskerp.

Die staking volg nadat onderhandelings oor salarisverhogings en werksomstandighede op ‘n dooiepunt uitgeloop het.

Die vakbond weier om te sê wat die persentasie verhoging is wat hy eis, maar dit word op tussen 22% en 43% beraam.

Die myn bied volgens die vakbond ‘n verhoging van 6,5% aan. ‘n Woordvoerder van die NUM sê werkers het by die perseel opgedaag, maar het nie vir die nagskof ondergronds gegaan nie.

Intussen is Anglo American Platinum en Lonmin ook besig met salarisonderhandelings met vakbonde.

Werknemers van Amplats, wat lede is van die AMCU-vakbond is, het vroeër ten gunste van ‘n staking gestem nadat samesprekings ‘n dooiepunt bereik het.

Die vakbond het egter ingestem tot mediasie op regeringsvlak. – RSG

Polisie ondersoek jongste moord by Marikana

amculonmin‘n 27-Jarige swart man in hegtenis geneem in verband met nog ‘n moord by Marikana buite Rustenburg, het Noordwes polisie gesê.

Die mans is in die Groep 5-seksie van die Lonminmyn in hegetenis geneem, waar die moord gepleeg is.

Die aanvaller het sy slagoffer in bors bors gesteek en hy is op die toneel dood.

Gerugte wil dit hê dat die moord verband hou met die twis tussen die twee strydende vakbonde, maar die polisie sê dit is nie bekend of die oorledene aan een van die strydende vakbonde, die NUM of Amcu behoort het nie.

Die NUM-leierskap sal Maandag met die polisie vergader oor vordering in die ondersoek na die moord van een van die takvoorsitters by die Westelike platinum-afdeling naby Koppie verlede week.

Amcu-staking skop af

amcu2Die staking deur die mynwerkers vakbond, AMCU by Anglo American Platinum se myn op Rustenburg in Noordwes, het begin.

Die vakbond staak oor die beplande aflegging van meer as drieduisend werkers by die Amplats-myn.

Dit volg nadat onderhandelinge oor die afleggings tussen Amplats en die vakbonde by die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie vroeër vanjaar deur die mat geval het.

Verteenwoordigers van AMCU, die polisie en munisipale amptenare het gistermiddag oor die staking vergader.

‘n Polisiewoordvoerder, Thulani Ngubane, sê hulle sal seker maak dat diegene wat aan die staking deelneem, hulle demokratiese reg uitoefen en die wet respekteer. – RSG

Petroljoggies staak

joggieDie metaalwerkersvakbond Numsa sê duisende van sy lede in die motorbedryf begin vandag staak. Dit sluit petroljoggies en vakbondlede by onderdelehandelaars, paneelkloppers en motorwerkswinkels in.

Motoriste is gewaarsku om seker te maak dat hulle brandstof het voordat petroljoggies Maandag ophou werk.

Die vakbond NUMSA het bevestig dat samesprekings met werkgewers vasgeval het.

Die woordvoerder van die vakbond, Karl Cloete, het gesê die staking sal in Gauteng begin, terwyl die ander provinsies Woensdag en Donderdag by die arbeidsoptrede sal aansluit.

Optogte word Maandag in Randburg en Kaapstad beplan.

NUMSA eis ‘n verhoging van R30 per uur in alle sektore vir werkers wat meer as R6 000 verdien. Hulle eis ook ‘n nagskoftoelaag van 20 persent van die normale loon, en ‘n middagskoftoelaag van 15 persent.

Cloete sê Numsa verteenwoordig sowat 70 000 werkers in dié sektor.

Die mynwerkersvakbond AMCU sal na verwagting dié week ook begin staak nadat die ander vakbond – die NUM – sy staking by goudmyne verlede week opgeskort het.

Lede van AMCU het by ‘n massavergadering op Carletonville aan die verre Wes-Rand ten gunste van ‘n staking gestem nadat hulle ‘n salarisaanbod van agt persent van die hand gewys het.

AMCU eis R12 500 vir werkers op intreevlak, maar goudprodusente sê die verhogings is onrealisties in ‘n sukkelende ekonomiese klimaat.

Kabinet maan betogers, stakers tot kalmte

goudmynDie Kabinet het ‘n beroep op betogers sowel as stakers gedoen om hulself te weerhou van geweld. Die vakbond Amcu sê dat van sy lede by Sibanye se Beatrixgoudmyn in die Vrystaat aangeval is.

Dit het vrese opnuut laat ontstaan dat die staking in die goudsektor gewelddadig kan raak. Amcu se hoofsekretaris, Jeff Mphahle sê die vyf Amcu-lede is deur lede van die NUM aangeval wat wou keer dat hulle gaan werk.

Die reg om te staak moet op ‘n nie-gewelddadige wyse geskied, het die waarnemende regeringswoordvoerder Phumla Williams aan verslaggewers in Pretoria Donderdag gesê, na aanleiding van die uitvoerende gesag se vergadering Woensdag.

“Die Kabinet beklemtoon dat so ‘n reg uitgeoefen moet word op ‘n nie-gewelddadige wyse en in volle nakoming van die wet,” het sy gesê.

“Daar is ‘n verantwoordelikheid op die vakbondleiers, werkgewers, die staat, en die veiligheidsdienste om te verseker dat die wet gehandhaaf word en dat uitdagende optrede vermy word.“

Verskillende ekonomiese sektore in Suid-Afrika, insluitend die mynbou, konstruksie, en die motorsektor, is tans besig met onderhandelinge.

Die vakbond, die NUM het die Kamer van Mynwese se hersiene salarisaanbod na sy stakende lede geneem om oorweeg te word.

Die NUM se stakingskomitee het vroeër vandag vergader om die aanbod te bespreek. Die NUM-woordvoerder, Lesiba Seshoka sê die werkers se besluit kan teen môre reeds aangekondig word.

Die goudmynwerkers staak van Dinsdag af.

Williams is ook gevra oor die toestand van die drie Suid-Afrikaanse soldate wat beseer is tydens ‘n VN-sending in die Demokratiese Republiek van die Kongo.

“Suid-Afrikaners word geroep om ondersteuning en erkenning te gee aan hierdie soldate wat instrumenteel in die verwesenliking van Suid-Afrika se verbintenis tot vrede, stabiliteit en die versterking van die demokrasie in Afrika is.“

Sy het vrae na die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag verwys.

Regering wil ingryp om skade van staking te beperk

Susan Shabangu
Susan Shabangu

Die Minister van Minerale Hulpbronne, Susan Shabangu, het aan die media in Pretoria gesê indien die staking nie gou opgelos word nie, gaan dit die ekonomie ‘n knou kry.

Die regering is gereed om in te gryp in die goudmynsektor om skade wat die loongeskil aan die ekonomie veroorsaak, te keer.

Duisende vakbondlede van NUM het aangedui dat hulle by goudmyne in Gauteng en Noordwes sal begin staak.

Salarisonderhandelings het reeds twee maande gelede op ‘n dooiepunt bereik en vakbonde het ‘n finale aanbod deur die Kamer van Mynwese verwerp.

Na beraming kan die staking lei tot ‘n produksieverlies van meer as R350 miljoen per dag. Shabangu sê indien die regering moet ingryp, sal alle rolspelers betrek word.

Intussen staak werkers ook in die voertuigvervaardigingsbedryf en konstruksiesektor wat ‘n verdere nadelige uitwerking op die ekonomie het.

Ongeveer ‘n honderd werkers van Anglo American Platinum op Rustenburg in Noordwes wat afleggingskennisgewings ontvang het, het by die myn se Khomanani nommer twee skag byeengekom vir terugvoer van hul verteenwoordigers.

Amplats het vroeër aangedui dat meer as drieduisend werkers afgedank sal word. Die maatskappy sluit sy Khuseleka en Khomanani skagte in ‘n poging om mededingend te bly.

Myners vrees vir hulle toekoms en hoop dat Amplats sy besluit sal heroorweeg. Die strydende vakbonde, AMCU en die NUM, dreig met optrede.

Die myn se veiligheidsbeamptes monitor tans die situasie.

Afleggings, stakings by myne

amplatsMynwerkers by Amplats in Rustenburg in Noordwes gaan die maatskappy se aflegging van seweduisend werkers teenstaan.

Werkers se toekoms is steeds onseker omdat werkers nog moet besluit of hulle skeidingspakkette gaan aanvaar of verplaas wil word.

‘n Massavergadering is gister gehou deur ‘n taakspan by Khuseleka 2 en die Khomanani 1 en 2 skagte. Amplats beplan om sowat 7-duisend werkers teen Maandag af te dank, maar myners sê hulle gaan dit betwis.

Dit is vandag die laaste dag wat werkers om skeidingspakkette kan aansoek doen. ‘n Lid van die taakspan, Gadaffi Mdoda sê hulle gaan ‘n dispuut indien by die Kommissie vir Bemiddeling, Versoening en Arbitrasie en ook die howe nader.

Hy sê die werkers is militant en bereid om die afleggings te beveg.

Intussen gaan die National Union of Mineworkers sy lede raadpleeg nadat hy vroeër die Kamer van Mynwese se finale salarisverhogingsaanbod van die hand gewys het.

Goudmynmaatskappye se laaste aanbod is om basiese salarisse met tussen 6 en 6,5% te verhoog. Die NUM se woordvoerder, Leshiba Seshoka het die aanbod as lagwekkend bestempel.

Die NUM en Amcu eis verhogings van tussen 60- en 150-persent.

Die vakbond, Solidariteit het vir meer tyd gevra om die aanbod met sy lede te bespreek. Die hoofonderhandelaar vir die goudprodusente, Elize Strydom sê die aanbod kom neer op ‘n gewaarborgde salaris van R9 170 per maand op intreevlak. – RSG

NUM, Solidariteit sal nie Marikana-slagting herdenk nie

wonderkopDuisende mense sal na verwagting opdaag vir die herdenkingsdiens op Wonderkop by Marikana waar 34 mynwerkers ‘n jaar gelede gedurende onwettige stakings in ‘n polisielokval omgekom het.

Vakbonde, waaronder NUM en Solidariteit, het Amcu se uitnodiging om deel te neem van die hand gewys.

President Jacob Zuma het intussen om kalmte gepleit nadat nog sterftes onlangs by Wonderkop aangemeld is en daar daar sprake van hernude geweld tussen die twee strydende vakbonde NUM en Amcu was.

Hy het die land gevra om 16 Augustus as ‘n dag van gebed en verootmoediging te beskou.

Die NUM en Solidariteit sal aan die herdenking by Marikana deelneem nie. Solidariteit se adjunk-hoofsekretaris – Gideon du Plessis – sê sy vakbond is nie bereid om die verhoog met Lonmin te deel nie.

Die Metodiste Kerk van Suid-Afrika sê intussen geleenthede om die slagting te herdenk, moet met waardigheid plaasvind. Biskop Ziphozile Siwa sê die onderskeie seremonies wat gehou word mag nie politieke ondertone hê nie.

Siwa het ook ‘n pleidooi gelewer vir finansiële ondersteuning vir die Marikana kommissie.

Op 16 Augustus verlede jaar is 34 mynwerkers dood en 78 beseer toe die polisie met skerppunt-ammunisie op onwettige stakers geskiet het.

Familielede en naasbestaandes van die slagoffers sal na verwagting die eerste herdenking van die slagting in Rustenburg bywoon.

Die ANC in Noordwes het by die mynwerkersvakbond, NUM aangesluit en boikot die herdenking omdat dit volgens hulle nie die Marikana-ondersteuningsgroep ondersteun wat die geleentheid georganiseer het nie.

Die ANC sê hulle beskou dit as immoreel en onaanvaarbaar dat ‘n traumatiese voorval die politieke speelveld van sommige partye word.

Die Grondwethof sal vandag ‘n beslissing maak oor of die Staat die regskostes van die mynwerkers moet betaal wat tydens die Marikana voorval gewond of in hegtenis geneem is.

Indien die Marikana kommissie wat die dood van die slagoffers ondersoek nie staatsbefondsing ontvang nie, loop dit die gevaar om uitmekaar te val. Advokaat Dali Mpofu verteenwoordig die mynwerkers.

Hy het die Staat hof toe geneem en gevra dat sy regspan vir hul dienste betaal word, aangesien die privaat instansies nie langer hul weg oopsien om die slagoffers se regspan te ondersteun nie.

Amcu nooi NUM na Marikana-herdenking

marikanabordDie president van NUM, Senzeni Zokwana is na die beplande Amcu-herdenking van die Marikana-slagting uitgenooi, maar  het nog nie aangedui of hy die uitnodiging sal aanvaar nie.

Die mynwerkersvakbond Amcu het sy planne bekendgemaak om die Marikana-gebeurtenis Vrydag te herdenk.

Verlede jaar op 16 Augustus is 34 mynwerkers tydens skermutselings met die polisie doodgeskiet by Lonmin se myn op Marikana in Noordwes.

Die herdenkingsgeleentheid sal by Wonderkop gehou word waar Amcu-lede deur die polisie in ‘n lokval gelei is en afgemaai voor die wêreld se TV-kameras.

Advokaat Dali Mpofu, biskop Joe Seoka en die Amcu-leier Joseph Mathunkwa sal die geleentheid lei.

Die Minister van polisie, Nathi Mthethwa, het in Marikana in Noordwes aangekom na die skietery van ‘n NUM-vakbondverteenwoordiger in die gebied Maandag.

Die minister het by die plaaslike polisiestasie aangedoen vir ‘n inligtingsessie deur beamptes voordat hy die gesin van ‘n mynwerker wat na bewering doodgeskiet is – die 27-jarige Mncedi Mabhulu – besoek het.

Volgens sekere berigte is dit steeds onduidelik op hierdie stadium hoe die mynwerker gesterf het, hoewel daar aanvanklik berig is dat sy geskiet is.

Intussen het die polisie gister toegeslaan opmynhostelle in Marikana en beslag gelê op ‘n aantal tradisionele wapens.

Intussen dreig die Farlam-kommissie om uitmekaar te val weens ‘n gebrek aan befondsing vir die slagoffers. Privaatfinansiers glo die staat moet die Marikana–slagoffers se regsverteenwoordiger, Dali Mpofu en ander vergoed, en hulle is dus huiwerig om geld te gee.

Hierdie potensiële befondsers sluit die Raith-stigting en die Black Lawyers Association in. Raith het reeds R2 miljoen bewillig.

Verdere uitstel sal nadelig wees vir die kommissie, en die beseerdes en aangeklaagdes moet teenwoordig wees by die verrigtinge as die kommissie hervat om met sy geloofwaardigheid ongeskonde ander kant uit te kom, het waarnemers gesê.

Myner geskiet by Wonderkop, dae voor Marikana-herdenking

myner‘n Myner is Maandag doodgeskiet by ‘n woongebied in Wonderkop, naby Lonmin se Marikanamyn buite Rustenburg, het Noordwes-polisie gesê.

Die 44-jarige vrou is in die kop geskiet terwyl sy teruggekeer het van ‘n winkel op Wonderkop om 12:30, het brig. Thulani Ngubane gesê.

“Dit is ‘n myn residensiële gebied wat nie ver van Rowland Shaft is nie en in die nabyheid van die National Union of Mineworkers (NUM) en Association of Mineworkers and Construction Union se kantore by Lonmin.”

Die vrou, wat gewerk het op vier Belt Shaft, was van diens af ten tye van haar dood. Ses 9mm patrone is gevind.

‘n Moorddossier is geopen. Die motief is nog nie bekend nie.

Ngubane kon nie NUM se vroeëre bewering bevestig dat die vermoorde vrou ‘n NUM-organiseerder was nie.

Noordwes se polisie kommissaris Lt-genl Zukiswa Mbombo het ‘n beroep op plaaslike inwoners gedoen om nie te spekuleer oor die motief vir die moord nie.

Vroeër, het NUM se woordvoerder Lesiba Seshoka gesê in ‘n verklaring dat die vrou ‘n vakbondorganiseerder was.

“Ons is teleurgesteld dat te midde van die toenemende sluipmoorde in Marikana en die breër Rustenburg-area, daar nie enige vordering met betrekking tot die inhegtenisneming en vervolging van die verdagtes is nie,” het hy gesê.

“Terwyl baie van die verdagtes bekend is aan die polisie, is nie een in hegtenis geneem of vervolg nie.”

Seshoka het gesê Lonmin-vakbondverteenwoordigers is opdrag gegee om terug te keer om te werk, selfs al het die NUM gewaarsku dat dit nie veilig is nie.

“Die vakbond is bekommerd dat die maatskappy se pre-okkupasie met winste en die polisie se onbevoegdheid kan lei tot ‘n ernstige bloedbad in Rustenburg,” het Seshoka gesê.

Kommentaar van Lonmin was nie onmiddellik beskikbaar nie.

Cosatu het gesê dit is tragies dat die moord gebeur het dae voor die 16 Augustus-herdenking van die Marikana-slagting.

In die vorige week, is 10 mense, onder wie twee polisiebeamptes en twee veiligheidswagte, dood in staking-verwante geweld.