Die Staande Komitee oor Openbare Rekeninge, Skoor, in Noordwes sal aanstons bevindinge oor ‘n ondersoek na die mynrekening in die provinsie, bekend as die D-rekening, bekend maak.
Honderde miljoene rand is deur vier mynmaatskappye vir gemeenskapsontwikkeling inbetaal in die D-rekening.
Skoor se ondersoek maak deel uit van ‘n drieledige ondersoek, met die Openbare Beskermer en die Ouditeur-Generaal wat ook ondersoek instel.
Die rekening is nog nooit ge-oudit sedert die ANC aan bewind gekom het nie. Die rekening is na bewering tans dolleeg.
Die voorsitter van die komitee sê die ondersoek is vertraag deurdat dokumentasie glo “laat” van belangehebbendes ontvang is.
Mynmaatskappye het sedert die apartheidsjare tantieme betaal aan sowat 100 tradisionele leiers om op hulle grond te myn. Hierdie gelde is gedeponeer in ‘n trustrekening bekend as die D-rekening wat nou beheer word deur die Noordwes-regering.
Meer as 243 miljoen rand alleen is sedert 2007 in die rekening inbetaal.
Een van die stamgemeenskappe, die Bapo ba Mogale naby Brits, het amper niks om te wys vir die honderde miljoene wat deur mynmaatskappye hul naam inbetaal is nie.
Die Bapo-stam woon by Marikana, Brits waar Lonmin sy mynbedrywighede het.
Lonmin sê hulle het reeds R372.9 miljoen in die D-rekening inbetaal maar die Bapo-stam het byna niks daarvan gekry nie.
Dit blyk egter dat R151 miljoen onttrek is uit D-rekening in die naam van die Bapo-stam.
Dit het vrese laat ontstaan dat honderde miljoene reeds verdwyn het uit die rekening.
Vakbonde geaffilieer by die Nasionale Raad van Vakbonde ( Nactu ) oorweeg ‘n solidariteitstaking ter ondersteuning van Amcu, het die federasie Maandag gesê.
“Ons vakbonde vergader [Dinsdag] om ‘n solidariteitstaking ter ondersteuning van Amcu te bespreek,” het Nactu se voorsitter Joseph Maqhekeni gesê.
Amcu is ‘n filiaal van Nactu.
Lede van Amcu by Lonmin, Impala en Anglo American Platinum ( Amplats ) staak sedert 23 Januarie vir ‘n basiese maandelikse salaris van R12.500.
Hulle verwerp die maatskappye se loonverhoging van tot nege persent.
Die maatskappye verwerp Amcu se hersiene eis dat die R12.500 oor vier jaar bereik kan word, en sê dis onbekostigbaar as ‘n 30 persent verhoging.
“Ons wag , met die hoop dat die myne sal kom met iets. Amcu het gesê dat dit bereik kan word in vier jaar , wat na ons mening ‘n regverdige hersiening is,” het hy gesê.
Nactu het 22 vakbonde wat deel daarvan is .
Die staking by die platinummyne in Rustenburg , Noordwes en Northam in Limpopo is in sy tweede maand.
Gesprekke om die staking te besleg deur die Kommissie vir Versoening , Bemiddeling en Arbitrasie ( KVBA ) het vasgeval.
Die KVBA het beslis dat partye te ver van mekaar af staan.
Samesprekings tussen myners en die bestuur het weer vasgeval het om die staking by platinummyne die beëing.
Sowat 70.000 mynwerkers staak die afgelope drie weke reeds.
Die arbeidsdispuut bly steeds onopgelos nadat Lonmin, Amplats en Implats nie hul aanbod van ‘n nege persent verhoging aangepas het nie.
Die mynwerkersvakbond, Amcu, sal binnekort glo ‘n groot aankondiging tydens ‘n mediakonferensie maak betreffende hul voortgesette optrede teen mynhuise.
Die konferensie sal waarskynlik Woensdag plaasvind, omdat die vakbondleierskap vandag steeds vergader.
Amcu se aankondiging is in teenstelling met ‘n mediaverklaring wat die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie na Maandag se vergadering uitgereik het.
Daarvolgens sou Amcu terugvoering aan die KVBA gee nadat ‘n vergadering met sy vakbondlede gehou is.
Samesprekings wat daarop gemik is om die staking deur die vakbond Amcu by platinummyne te beëindig, sal vandag in Pretoria hervat word.
Die polisie in Noordwes het intussen bevestig dat geen voorvalle van geweld, wat met die staking verband hou, die naweek voorgekom het nie.
Die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie het die samesprekings wat by sy kantore in Johannesburg plaasgevind het, na ‘n hotel in Arcadia in Pretoria verskuif.
Vakbondlede het verlede Donderdag begin staak by die platinummyne – Lonmin, Anglo American en Impala.
Impala Platinum het die naweek ook ‘n interdik bekom teen Amcu om nie betrokke te raak by geweld of intimidasie van nie-stakende werkers nie.
Amcu-lede is intussen vol vertroue dat die platinummaatskappye aan hulle salariseise sal voldoen.
Die stakende werkers sê hulle wil ‘n behoorlike salaris verdien en meen die regering se toetrede tot die onderhandelings sal tot hulle voordeel wees.
Amcu eis ‘n intreevlak salaris van R12.500 vir alle werkers, maar die werkgewer hou vol dat hulle dit nie kan bekostig nie.
Duisende stakende Amcu-mynwerkers sal na verwagting vandag by verskeie skagte van die platinummynhuise in Rustenburg in Noordwes saamtrek.
Die werkers het Donderdag opgehou werk
Die platinumprodusente waarsku verder dat die staking nie net die myne nie, maar ook die werkers self sal raak.
Amplats sê reeds hy ly ‘n verlies van sowat 100 miljoen rand per dag. – RSG
Die helfte van die wêreld se platinummyne kom vandag tot ‘n stilstand wanneer lede van die vakbond, Amcu vir beter salarisse begin betoog, het RSG berig.
Amcu-lede sal by Implats, Anglo American Platinum en Lonmin staak. Implats het bekendgemaak dat hy sy bedrywighede in Rustenburg sluit om sy werkers te beskerm. Werkers wat vir diens aanmeld sal egter steeds betaal word
Die Arbeidshof in Johannesburg het intussen beslis dat Amcu nie kan voortgaan met sy beplande staking by goudmyne nie, totdat die hof op 30 Januarie oor die saak uitspraak gelewer het.
Amcu sou ook by talle goudmyne begin staak het. Die Arbeidshof het besluit dat hy meer tyd nodig het om die voorlegging van alle rolspelers te oorweeg.
Die Kamer van Mynwese het die uitspraak verwelkom en gesê hul grootste prioriteit is om werkers in te lig dat hulle vir skofte moet aanmeld.
Die president van Amcu, Joseph Mathunjwa, het op sy beurt gesê hulle beskou die uitspraak as ‘n oorwinning.
Die komende staking by platinummyne deur die Association of Mineworkers and Construction Union (Amcu) by die platinum- en goudprodusente kan tot geweld lei, skryf ‘n arbeidskenner Jan de Lange in Sake24.
De Lange sê omstandighede by die platinummyne van Anglo American Platinum, Impala Platinum (Implats) en Lonmin, is uniek en verskil van dié by goudmyne.
Die goudmyne waar Amcu gaan staak, is nie marginale myne nie en sluimerende geweld weens ‘n arbeidsgeskil word nie in die vooruitsig gestel nie.
Daarbenewens kan die drie groot platinumprodusente baie baat by ’n uitgerekte staking aangesien dit ‘n geweldige prysstyging op die wêreldmark kan beteken weens die skaarsheid die metaal wat ‘n loondispuut tot gevolg kan hê.
Dit kan selfs die redding vir verliesmakende myne beteken om nie nou te produseer nie omdat ’n staking geen of min lopende koste inhou.
De Lange glo daar is oorgenoeg tekens van ’n “derde mag” wat arbeidsverhoudinge op die platinummyne probeer in die wiele ry en geweld aanhits.
Verskeie sluipmoorde en geïnstigeerde rebellies teen Amcu om NUM se afgang te probeer stuit, kan tot hernieude konflik lei wat die toekoms van die bedryf in die land in die weegskaal kan plaas.
Stakings by platinummyne was lank voor die Marikana-slagting reeds gewelddadig.
Werkers sal waarskynlik nie weer by die NUM aansluit as hulle vertroue in Amcu verloor nie, want die ontnugtering met die NUM is te groot.
Die National Union of Mineworkers (NUM) het ‘n geskiedenis van uitbuiting deurdat hulle werkers by platinummyne al vir dekades lank as kanonvoer vir politieke loopbane en korrupsie misbruik het, skryf De Lange.
Platinummyners voer ’n sukkelbestaan van armoede terwyl hulle een van die waardevolste grondstowwe in die wêreld moet myn.
Amcu eis ’n basiese loon van R12 500 per maand wat deur werkerkomitees ná die Marikana-slagting besluit is.
As Amcu die vertroue van platinummynwerkers verloor, sal dieselfde werkers weer hul eie werkerkomitees vorm, wat tot ‘n bedingingskrisis sal lei.
Werkerskomitees skep anargie want kommunikasie stort daarmee in duie met ‘n kakofonie van stemme en eise wat daaruit opklink.
Die bemiddelaars wat ná die Marikana-slagting met hierdie komitees probeer redeneer het, het dit tot hul skok ontdek. Amcu het juis hierdie anargie gestuit toe hulle op ‘n kritieke tydstip tussenbeide getree het.
De Lange sê ‘n terugkeer na werkerskomitees kan die einde van Suid-Afrika se platinumbedryf beteken.
As Amcu die werkers se vertroue verloor, sal die platinumprodusente ongelukkig ook nie veel slaap daaroor inboet nie. Vir hulle is daar groot winste in die vooruitsig.
Vir die mense in die platimungordel egter, sal dit nag word.
Amcu se president Joseph Mathunjwa het lede aangemoedig om te verseker dat ‘n loonstaking by drie groot platinumprodusente, wat Donderdag begin, te alle tye vreedsaam verloop.
Amcu-lede by Anglo American Platinum, Impala Platinum en Lonmin, almal met myne rondom Rustenburg in Noordwes het oorweldigend gestem ten gunste van industriële aksie.
Dit sal die helfte van die wêreld se platinumproduksie raak.
Die vakbond is verlede week deur die KVBA van ‘n sertifikaat voorsien om by al drie myne te staak, ná loongesprekke ‘n dooiepunt bereik het.
Kennisgewing sal Maandag op werkgewers bedien word dat die staking sal voortgaan.
Mathunjwa sê hulle sal nie van hulle R 12 500 vraag intreevlak afsien nie.
“Ons ontvang ons mandaat van die werkers. Ons het nooit werkers R12 500 belowe nie. Dit is ‘n mandaat van die werkers. Ons is die dienaar van die werkers. Dus kan ons nie besluite neem namens die werkers nie. As hulle more sê hulle wil R15 000 hê, sal ons dit op die tafel plaas soos dit is.
Platinum-aandeel pryse het die hoogte ingeskiet Vrydag nadat stakings by die wêreld se drie grootste produsente platinum pryse tot die hoogste vlak in twee maande laat opskiet het.
Arbeid is ongeveer 50% van die bedryf se kostebasis. Die bedryf sukkel om die val in produktiwiteit en stygende koste aan te spreek.
Lang stakings sal die land aan beduidende buitelandse valuta verliese kos.
Die vraag na ‘n basiese loon van R12, 500 is eenvoudig onbekostigbaar , sê Johan Theron, woordvoerder by Impala .
Terwyl die swakker rand help, kan die loonprysstygings nie vir laer produktiwiteit en stygende koste te vergoed nie.
Die voorste platinumprodusente in Zimbabwe het die spertyd van president Robert Mugabe gehoorsaam en planne voorgelê om voor die einde van 2016 ‘n raffinadery in die land te bou.
Mugabe het platinummyne in die land tot 19 Januarie tyd gegee om voorstelle vir die bou van ‘n edelmetaalraffininadery teen 2016 in te dien of ‘n verbod op onverwerkte grondstowwe te trotseer.
Anglo American Platinum en Impala Platinum, wat die grootste bedrywighede in die land het, het reeds hulle planne ingedien.
Zimabwe het naas Suid-Afrika die grootste platinum-reserwes in die streek.
Die plaaslike geldeenheid is onder druk nadat ‘n vyfjaar-laagtepunt van R10,87 teen die dollar bereik is.
Die verswakking in die geldeenheid is egter besig om ‘n rekordgetal besoekers na die land te lok.
Duisende besoekers stroom na Kaapstad wat deur die New York Times en die Gaurdian in Brittanje aangewys is as die top bestemming in die wêreld vir 2014.
Die stad sê sowat R13 miljard is verlede jaar deur besoekers in die stad bestee en dat dit reeds wil voorkom asof vanjaar net so gunstig sal wees.
Die wisselkoers is veral voordelig vir besoekers uit Brittanje, Amerika, Duitsland en Nederland.
Brigadier Adrian Calitz, het ontken dat die polisie-operasie by op 16 Augustus 2012 te Marikana daarop gemik was om die staking deur Lonmin-mynwerkers te beëindig.
Calitz was die polisie se operasionele bevelvoerder tydens die gebeure naby Rustenburg toe twee twistende vakbonde, Amcu en NUM, mekaar die stryd aangesê het.
Die eerste voorvalle van geweld is aangemeld op 11 Augustus 2012 toe NUM-leiers op hul eie NUM-lede wat wou staak, geskiet het. Hulle wou waarskynlik verhoed dat lede oorloop na hul mededinger Amcu.
Die geweld wat daarna losgebars het, het die daaropvolgende drie dae gelei tot die dood van agt mense, waaronder stakers, polisielede en sekuriteitspersoneel by die myn.
Tydens kruisondervraging deur advokaat Dali Mpofu, ‘n lid van Julius Malema se Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF), het Calitz gesê die polisie se enigste doelwit was om openbare orde te handhaaf.
Mpofu is die regsverteenwoordiger van die families van mynwerkers wat in die voorval dood is. Hy verteenwoordig nie die polisielede of sekuriteitspersoneel wat tydens die oproer vermoor is nie.
Mpofu het vroeër aan die kommissie gesê dat daar bewyse is dat die polisie inligting oor die bewegings van die mynwerkers van Lonmin se bestuur en veiligheidspersoneel ontvang het.
Volgens Mpofu het dit die vermoede laat ontstaan dat die polisie met Lonmin saamgewerk het om die staking te beëindig, en nie onafhanklik opgetree het nie.
Die ANC se adjunk-president Cyril Ramaphosa se oproep vir “meegaande optrede” en die weermag se betrokkenheid in die Lonmin-staking was ‘n “eufemisme vir dodelike geweld”, het Mpofu vroeër gesê.
Hy het Ramaphosa se rol belig tydens kruisondervraging van die Nasionale Unie van Mynwerkers (NUM) se president Senzeni Zokwana voor die Marikana-kommissie van ondersoek.
Die dood van 44 mense tydens ‘n onbeskermde staking deur rotsbooroperateurs in diens van Lonmin, word deur sommige ontleders voor die deur van Ramaphosa gelê, aangesien sy maatskappy Shanduka 18% van Lonmin besit.
Mpofu het verwys na ‘n ketting van e-posse waarin Ramaphosa die ontplooiing van die weermag en die polisie vir “meegaande optrede” wat geneem moet word, aanbeveel om die staking te beëindig.
Die mynwerkersvakbond NUM en die bestuur van Northam Platinum se Zondereinde-myn suid van Thabazimbi, sal samesprekings hervat te midde van die staking wat reeds drie maande duur.
Die staking het reeds R500 miljoen aan verlore inkomste gekos, en werkers het R100 miljoen aan lone afgestaan. Dit kom neer op ‘n kwart van die jaar se produksie wat nog nie gemyn is nie.
Northam is Suid-Afrika se vierde grootste platinumprodusent.
Die twee partye sal byeenkom om die loongeskil te probeer oplos. Sowel die vakbond as die bestuur het die hoop uitgespreek dat ‘n ooreenkoms bereik kan word.
Dit is die enigste myn waar NUM steeds die meerderheidsvakbond is. Amcu het ‘n jaar gelede die posisie as die dominante vakbond in die platinumbedryf oorgeneem.
Northam het vroeër ‘n verhoging van nege persent aangebied wat NUM verwerp het, terwyl die werkers 16% eis en ‘n verdere verhoging van 69% in toelaes.
Die bestuur het die eis as buitensporig beskryf.
Intussen het die mynwerkersvakbond, AMCU berigte ontken dat ontevrede lede wil wegbreek om hule eie vakbond op te rig.
Daar is glo beswaarde groepe in Rustenburg wat van plan is om hul eie vakbond te stig.
Amcu is die meerderheidsvakbond by Anglo American Platinum, Impala Platinum en Lonmin-myne en ontevredenes daar sê die voorsitter, Joseph Mathunjwa, het nie enige van sy beloftes nagekom nie.
Amcu het sy bestaan te danke daaraan dat ontevrede lede voorheen van die NUM af weggebreek het.
‘n Nasionale koördineerder van Amcu het egter gesê die dreigemente van die sogenaamde wegbreekgroep is moeilikheidmakers wat die vakbond wil saboteer.
Onrus in die mynbousektor het Suid-Afrika ontstig, maar die voortdurende chaos het die land se platinumgordel baie swaar getref, wat selfs die voortbestaan van ‘n hele stad in die gedrang bring.
Eers was daar die geweld en toe die gepaardgaande afleggings.
Ná maande van arbeidsonrus en jare van hoë koste, beplan twee topmaatskappye in Rustenburg om skagte te sluit en duisende poste te beëindig.
Anglo American Platinum gaan drie van sy bedrywe hier sluit en vanaf September 4 800 poste tot niet maak; dit kom ‘n jaar ná die Marikana-massaslagting by die naburige Lonmin-myn.
Lonmin, waar 34 mynwerkers ‘n jaar gelede deur die polisie doodgeskiet is, het reeds verlede jaar ‘n skag voorlopig gesluit.
Vir die stad van Rustenburg, waar mynbou amptelik 77 persent van die ekonomie verteenwoordig, kan die uitwerking rampspoedig wees.
Plaaslike sakemanne, vanaf ‘n dienstekonsultant soos Ben Roothman tot straatsmouse soos Tomaz Utui, vrees dat die verlies aan werksgeleenthede ook ‘n verlies aan klante gaan beteken.
Vir elkeen wat afgedank word, verloor ‘n hele huishouding sy inkomste, dus word duisende meer daardeur geraak, meen Roothman.
“Dis ‘n uitgemaakte saak dat dit ‘n besliste uitwerking op Rustenburg sal hê,” vertel hy aan AFP.
Utui, wat versnaperinge, klere en sigarette smous buite Amplats se Khmanani-skag, wat binnekort gesluit gaan word, voorsien ‘n duister toekoms as die mywerkers verdwyn.
“Daar is niks anders hier nie. Ons kan niks verkoop as dié manne nie werk nie.” Dit gebeur reeds, sê hy. “Hulle het net nie meer geld nie.”
Volgens die voorsitter van die plaaslike kamer van koophandel, Pieter Malan. “is die gevolge op die mikro-vlak enorm”.
“Vir mediumgrootte maatskappye wat dienste direk aan die myn lewers, is dit pynlik,” voeg hy by.
Rustenburg is 162 jaar gelede deur die Voortrekkers gestig en was aanvanklik ‘n boerderygemeenskap.
Sedert die 1920s is platina – wat nou oorwegend in katalisators en juweliersware gebruik word – in die gebied gemyn, wat by geoloë as die Bosveld-stollingskompleks bekend is.
Rustenburg was ‘n gasheerstad vir die 2010-wêreldsokkerbeker en was in daardie jaar die land se snel groeiendste metropolitaanse gebied, volgens regeringsyfers.
Tans groei die stad steeds teen ‘n rasse tempo.
Moderne behuisingskomplekse verrys oral om die stad en die streek se luukse-oorde en wildreservate lok steeds toeriste by die duisende.
Met omtrent 70 persent van die wêreld se platinumproduksie wat van die gebied afkomstig is, het die stad tot nou toe die op-en-af-bewegings van mynbou-aktiwiteit gevolg.
Maar die skaal van die mees onlangse onrus laat vele vir moeilike tye vorentoe vrees.
Verlede jaar se stakings het die wêreldwye produksie van die metaal met 13 persent laat afneem, die laagste in 12 jaar, volgens syfers van die Londense edelmetalefirma, Johnson Matthey.
Weens die produksie wat tot stilstand gekom het, het Suid-Afrika in die geheel ‘n volle $1,15 miljard aan inkomste ingeboet, maar in Rustenburg is die kontrakteurs – wat werksgeleenthede aan ten minste 30 000 mense verskaf – besonder hard getref.
Verlede jaar reds het die ingenieurs- en boufirma Murray & Roberts sy kontrakte met die nabygeleë Aquarius Platinum en Lonmin opgesê.
Soos wat immer stygende lopende koste en arbeidsonrus beleggers tot kommer oor Suid-Afrika stem, bestaan vrese dat Rustenburg met sy myne in duie mag stort, soos wat al met ander “spookdorpe” gebeur het.
Driehonderd kilometer ver hiervandaan is daar ‘n waarskuwing dat dit wel kan gebeur.
Welkom, met sy optimistiese Afrikaanse naam, het eens op ‘n tyd ‘n kwart van die wêreld se goud geproduseer en ongeveer 170 000 mense in die mynbedryf van werk voorsien.
Maar die stad se bloeityd is lank reeds verby. Die dalende mynboubedryf verskaf vandag werk aan 30 000 mense, terwyl daar met hoë koste en lae goud-inhoud geworstel word.
Om ‘n soortgelyke afgang te vermy, wil Rustenburg se kamer van koophandel hê dat die stad se ekonomie moet aanpas ten einde die uiteindelike agteruitgang van mynbou te oorleef.
“Ons moet baie meer bekommer oor wat ons 30 jaar van nou af gaan doen,” sê Malan.
“Hoe raak ons minder afhanklik van mynbou? – dis die belangrikste vraag.” – AFP
Duisende mense sal na verwagting opdaag vir die herdenkingsdiens op Wonderkop by Marikana waar 34 mynwerkers ‘n jaar gelede gedurende onwettige stakings in ‘n polisielokval omgekom het.
Vakbonde, waaronder NUM en Solidariteit, het Amcu se uitnodiging om deel te neem van die hand gewys.
President Jacob Zuma het intussen om kalmte gepleit nadat nog sterftes onlangs by Wonderkop aangemeld is en daar daar sprake van hernude geweld tussen die twee strydende vakbonde NUM en Amcu was.
Hy het die land gevra om 16 Augustus as ‘n dag van gebed en verootmoediging te beskou.
Die NUM en Solidariteit sal aan die herdenking by Marikana deelneem nie. Solidariteit se adjunk-hoofsekretaris – Gideon du Plessis – sê sy vakbond is nie bereid om die verhoog met Lonmin te deel nie.
Die Metodiste Kerk van Suid-Afrika sê intussen geleenthede om die slagting te herdenk, moet met waardigheid plaasvind. Biskop Ziphozile Siwa sê die onderskeie seremonies wat gehou word mag nie politieke ondertone hê nie.
Siwa het ook ‘n pleidooi gelewer vir finansiële ondersteuning vir die Marikana kommissie.
Op 16 Augustus verlede jaar is 34 mynwerkers dood en 78 beseer toe die polisie met skerppunt-ammunisie op onwettige stakers geskiet het.
Familielede en naasbestaandes van die slagoffers sal na verwagting die eerste herdenking van die slagting in Rustenburg bywoon.
Die ANC in Noordwes het by die mynwerkersvakbond, NUM aangesluit en boikot die herdenking omdat dit volgens hulle nie die Marikana-ondersteuningsgroep ondersteun wat die geleentheid georganiseer het nie.
Die ANC sê hulle beskou dit as immoreel en onaanvaarbaar dat ‘n traumatiese voorval die politieke speelveld van sommige partye word.
Die Grondwethof sal vandag ‘n beslissing maak oor of die Staat die regskostes van die mynwerkers moet betaal wat tydens die Marikana voorval gewond of in hegtenis geneem is.
Indien die Marikana kommissie wat die dood van die slagoffers ondersoek nie staatsbefondsing ontvang nie, loop dit die gevaar om uitmekaar te val. Advokaat Dali Mpofu verteenwoordig die mynwerkers.
Hy het die Staat hof toe geneem en gevra dat sy regspan vir hul dienste betaal word, aangesien die privaat instansies nie langer hul weg oopsien om die slagoffers se regspan te ondersteun nie.
Die president van NUM, Senzeni Zokwana is na die beplande Amcu-herdenking van die Marikana-slagting uitgenooi, maar het nog nie aangedui of hy die uitnodiging sal aanvaar nie.
Die mynwerkersvakbond Amcu het sy planne bekendgemaak om die Marikana-gebeurtenis Vrydag te herdenk.
Verlede jaar op 16 Augustus is 34 mynwerkers tydens skermutselings met die polisie doodgeskiet by Lonmin se myn op Marikana in Noordwes.
Die herdenkingsgeleentheid sal by Wonderkop gehou word waar Amcu-lede deur die polisie in ‘n lokval gelei is en afgemaai voor die wêreld se TV-kameras.
Advokaat Dali Mpofu, biskop Joe Seoka en die Amcu-leier Joseph Mathunkwa sal die geleentheid lei.
Die Minister van polisie,NathiMthethwa,hetinMarikanain Noordwes aangekom na dieskietery van ‘nNUM-vakbondverteenwoordigerindie gebied Maandag.
Dieministerhet by dieplaaslike polisiestasie aangedoen vir ‘n inligtingsessiedeur beamptesvoordat hy die gesinvan ‘n mynwerker wat na bewering doodgeskiet is – die 27-jarigeMncediMabhulu –besoek het.
Volgens sekere berigte is dit steeds onduidelikop hierdie stadiumhoe diemynwerkergesterf het, hoewel daar aanvanklik berig is dat sy geskiet is.
Intussen het die polisiegistertoegeslaan opmynhostelle inMarikana en beslag gelê op‘naantal tradisionelewapens.
Intussen dreig die Farlam-kommissie om uitmekaar te val weens ‘n gebrek aan befondsing vir die slagoffers. Privaatfinansiersglodie staat moetdieMarikana–slagoffers seregsverteenwoordiger, Dali Mpofuenander vergoed,en hulle isdushuiwerig omgeld te gee.
Hierdie potensiëlebefondserssluit dieRaith-stigting en dieBlack LawyersAssociation in. Raith het reeds R2 miljoen bewillig.
Verdereuitstelsal nadelig wees virdie kommissie,endie beseerdesen aangeklaagdes moet teenwoordig wees bydie verrigtingeas die kommissiehervatom met sygeloofwaardigheidongeskonde ander kant uit te kom, het waarnemers gesê.
‘n Myner is Maandag doodgeskiet by ‘n woongebied in Wonderkop, naby Lonmin se Marikanamyn buite Rustenburg, het Noordwes-polisie gesê.
Die 44-jarige vrou is in die kop geskiet terwyl sy teruggekeer het van ‘n winkel op Wonderkop om 12:30, het brig. Thulani Ngubane gesê.
“Dit is ‘n myn residensiële gebied wat nie ver van Rowland Shaft is nie en in die nabyheid van die National Union of Mineworkers (NUM) en Association of Mineworkers and Construction Union se kantore by Lonmin.”
Die vrou, wat gewerk het op vier Belt Shaft, was van diens af ten tye van haar dood. Ses 9mm patrone is gevind.
‘n Moorddossier is geopen. Die motief is nog nie bekend nie.
Ngubane kon nie NUM se vroeëre bewering bevestig dat die vermoorde vrou ‘n NUM-organiseerder was nie.
Noordwes se polisie kommissaris Lt-genl Zukiswa Mbombo het ‘n beroep op plaaslike inwoners gedoen om nie te spekuleer oor die motief vir die moord nie.
Vroeër, het NUM se woordvoerder Lesiba Seshoka gesê in ‘n verklaring dat die vrou ‘n vakbondorganiseerder was.
“Ons is teleurgesteld dat te midde van die toenemende sluipmoorde in Marikana en die breër Rustenburg-area, daar nie enige vordering met betrekking tot die inhegtenisneming en vervolging van die verdagtes is nie,” het hy gesê.
“Terwyl baie van die verdagtes bekend is aan die polisie, is nie een in hegtenis geneem of vervolg nie.”
Seshoka het gesê Lonmin-vakbondverteenwoordigers is opdrag gegee om terug te keer om te werk, selfs al het die NUM gewaarsku dat dit nie veilig is nie.
“Die vakbond is bekommerd dat die maatskappy se pre-okkupasie met winste en die polisie se onbevoegdheid kan lei tot ‘n ernstige bloedbad in Rustenburg,” het Seshoka gesê.
Kommentaar van Lonmin was nie onmiddellik beskikbaar nie.
Cosatu het gesê dit is tragies dat die moord gebeur het dae voor die 16 Augustus-herdenking van die Marikana-slagting.
In die vorige week, is 10 mense, onder wie twee polisiebeamptes en twee veiligheidswagte, dood in staking-verwante geweld.
