Suider-Afrika – Bladsy 28

Wits besluit om te heropen na peiling

Die Witwatersrand Universiteit se bestuur het besluit dat lesings Dinsdag sal hervat. Alle personeel sal Maandag terugkeer na die werk.

Bykomende private sekuriteit gaan op die kampus ontplooi word terwyl die polisie binne “die omtrek van die kampus” sal bly en slegs op kampus sal ingryp indien nodig. Sekuriteit sal geleidelik van die kampus onttrek word op voorwaarde dat daar geen geweld, intimidasie en beskadiging van eiendom plaasvind nie.

“Ons doen ‘n beroep personeel en studente om saam met ons te werk as ons vandeesweek heropen. Saam kan ons nog die 2016 akademiese jaar red, terwyl die stryd om gratis onderwys vir die armes en die sogenaamde ‘ontbrekende middel’ voortgaan.”

Die Universiteit het Donderdag ‘n elektroniese meningspeiling gehou om vas te stel of lesings moet hervat. Die peiling het getoon dat 77 persent van die respondente ingestem het, met net 23 persent wat daarteen gestem het.

Die universiteit het gesê daar was 21730 reaksies, met 16739 stemme wat vra dat lesings moet hervat.

Die studente en personeel is gevra: “Moet Wits op Maandag 3 Oktober onderhewig aan toepaslike sekuriteitsprotokolle in plek, heropen?”

Intussen het ‘n paar swart Witsstudente Sondag op die kampus byeengekom om ‘n pad vorentoe te bespreek. Hulle bly vasbeslote dat hulle nie sal terugkeer na klasse tot daar aan hul eise voldoen word nie.

Die betogers se “navorsingtaakspan” het met ‘n gratis onderwysmodel vorendag gekom. Die model stel voor dat die staat die helfte, naamlik R60 miljard per jaar tot onderwys bydra. Die res sal verkry word uit die private sektor en ‘n belasting op die land se “rykes”.

Universiteitskampusse word sedert verlede jaar deur oproer lamgelê omdat belhamels toegelaat word om geweld te pleeg en kampusse te ontwrig.

Lesings is afgestel by die meeste universiteite terwyl die onrus voortduur. Vrese dat die akademiese jaar nie voltooi sal kan word nie, is besig om toe te neem.

Renosters ook deur TB bedreig

Wetenskaplikes het bevestig dat tuberkulose (TB) wat van mense na wilde diere in aanhouding oorgedra is, onder renosters maai.

In aanhouding het olifante en renosters dit by mense aangesteek.

Enige soogdier kan die siekte dus deur aanraking met TB-lyers opdoen, maar omdat die siekte jare kan neem om te manifesteer, is dit baie moeilik om te diagnoseer.

Teen die tyd dat die diagnose dus gemaak word, is dit al byna te laat en het die dier weer ander diere aangesteek.

In navorsing van die Suid-Afrikaanse Mediese Navorsingsraad (MNR) en die Universiteit Stellenbosch (US) toon dat TB nog verdere verliese aan renosters kan beteken.

En benewens stropery wat ‘n kopseer geraak het, word ander wild ook bedreig.

‘n Nuwe bloedtoets vir renosters kan opsporing van die siekte in wilde diere vergemaklik. Daar is reeds so ‘n toets vir buffels beskikbaar.

Navorsers aan die US sê omdat renosters se getalle daal, is verdere verliese kommerwekkend. Van die renosters is in gebiede waar TB endemies is.

TB (Mycobacterium bovis) in buffels is aanvanklik veroorsaak deur siek beeste en het toe na leeus, wildsbokke, vlakvarke en ander diere versprei.

Seinstoring was ‘onwettig en ongrondwetlik’ sê Appèlhof

Die Appèlhof in Bloemfontein het bevind dat die beleid van die Parlement rakende uitsaai ongrondwetlik en onwettig is omdat dit die reg op ‘n “oop” Parlement oortree.

Die Appèlhof het voorts bevind dat die wyse waarop die Staatsrede se verrigtinge in Februarie 2015 geblokkeer is, ongrondwetlik en onwettig is.

Die hof het ook verklaar dat die seinstoringtoestel in die Parlement, gebruik is sonder die toestemming van die Speaker en die voorsitter van die Nasionale Raad van Provinsies.

Die ANC beweer nou hulle het nooit die versperring van seine in die Parlement gesteun nie.

Die party se verklaring volg op die uitspraak van die Appèlhof dat die versperring van seine en die Parlement se uitsaaibeleid onwettig en ongrondwetlik is.

Selfoonseine is met verlede jaar se Staatsrede in die Raad versper omdat die lede van die EFF met geweld verwyder is.

Hulle het probeer om die President se toespraak te ontwrig en die ANC wou vermoedelik keer dat dié beelde uitgesaai word.

Die woordvoerder van die ANC-koukus, Moloto Mothapo, sê hulle sal dit aan die Parlement oorlaat om te besluit hoe hy met die uitsaaibeleid wil voortgaan.

Die party sal waarskynlik aanstons sorg dat hulle seinstoring wettig.

Mothapo sê die seine moes nooit geblokkeer gewees het nie en behoort ook nie in die toekoms te gebeur nie “omdat hulle die regte van die publiek en die media respekteer”.

Die Parlement het vroeër gesê hy het kennis geneem van die uitspraak van die Appèlhof, en is besig om dit te bestudeer.

Lesotho al byna ingelyf by SA

Buurland Lesotho is byna al ingelyf by Suid-Afrika, want die twee “deel ‘n spesiale verhouding”. Dit is die mening van die minister van binnelandse sake, Malusi Gigaba.

Hy het by die Maseru-grenspos gepraat en gesê dit moet makliker vir hul burgers gemaak word om te beweeg tussen die twee lande.

Lesotho is in wese ‘n Bantoetuisland wat danksy Britse beskerming 1994 oorleef het, maar ekonomies nie sonder Auid-Afrika lewensvatbaar is nie. Byna al die land se inwoners werk in Suid-Afrika.

Die land se strategiese voordeel is dat hulle – Brittanje dus – die water van Suid-Afrika se ekonomiese hartland beheer.

Gigaba het gesê Suid-Afrika mag nie Lesotho se burgers in hul land afsonder nie, omdat hulle gereeld reis na Suid-Afrika “om verskeie redes”.

Gigaba het gesê dat hulle probeer om twee hoofdoelwitte na te streef, naamlik om die verblyf van Lesotho-burgers te vergemaklik en om beweging tussen die twee lande te regulariseer.

Hy het verduidelik dat hulle tans na die volgende fase beweeg, waar die twee lande hul databasisse sal deel.

“Dit is om te verseker dat Lesotho-burgers wat reis na Suid-Afrika hul paspoorte gereed sal hê. Ons sal egter nie paspoorte stempel nie. Dit sal mense help deurdat hulle nie genoodsaak sal word om gereeld hul paspoorte te vervang weens bladsye wat gevul word met stempels nie. Dit gaan ‘n groot stap vorentoe wees in terme van die verhouding tussen die twee lande,” het Gigaba gesê.

Die Departement van Binnelandse Sake het reeds meer as 80 000 aansoeke sedert gister ontvang vir die spesiale permit.

Volgens Gigaba is ongeveer 54 000 van die aansoeke aanlyn ingedien en 51 000 van die aanlyn-aansoeke is reeds verwerk.

“Dit beteken dat ons min of meer 34 000 mense se aansoeke nog moet verwerk as hulle aanmeld om betalings te kom maak by die Visumfasiliteringsentra.”

Chevron-helikopter-ongeluk eis ses

‘n Bell 430 helikopter van die Amerikaanse oliemaatskappy Chevron het Maandag met ses mense aan boord het neergestort.

Vier Angolese is dood en die twee wat vermis word, is glo buitelanders. Maar die nasionaliteit van die vlieënier is nog steeds nie bekend gemaak nie.

Die helikopter was onderweg na die Tombua-Landana-olieboor toe dit volgens Angolese veiligheidsmagte in swak weersomstandighede neergestort het.

Vyf van die ses mense was werknemers by Chevron en die sesde was die vlieënier van Heli-Malongo, die helikopterverhuringsmaatskappy.

‘n Reddingsoperasie is geloods en nadat die oorskot van vier personeellede gevind is, is die soektog uitgebrei om die helikopter se dataopnemer asook wrakstukke op te spoor.

Die ongeluk het laat Maandag naby die olieryke enklave van Kabinda plaasgevind, het kaptein Armando Nzawisa van die Angolese weermag wat die reddingsoperasie lei, aan AFP gesê.

Die helikopter is gebruik as ‘n vervoermiddel tussen olieplatform en aanlandige fasiliteite van Chevron in Kabinda, het die openbare uitsaaier TPA berig.

Kabinda grens aan die Republiek van die Kongo na die noorde, en is geskei van die res van Angola in die suide deur ‘n stukkie grondgebied wat deel uitmaak van die Demokratiese Republiek van die Kongo.

Die provinsie lewer 60 persent van Angola se olie, een van die grootste olieprodusente in Afrika.

Rhodes: Amokmakers kla en kerm omdat polisie optree

Polisielede wat ‘n amokmaker uit ‘n privaattuin gesleep het tydens betogings by Rhodes Universiteit op 28 September, is op sosiale media laat beskuldig dat die swart student “geskiet” is.

Maar dit kon nie op die videoopname van die insident bevestig word nie, maar die oproeriges maak nogtans dié valse bewerings dat hy geskiet is: “Die polisie skiet op studente wat nie ‘n bedreiging is nie op private eiendom.”

Polisiebeamptes het die belhamel in hegtenis geneem. Hy is een van vyf studente wat vasgevat is, ook vir betreding.

‘n Tweede video is op Twitter versprei waar ‘n ander amokmaker ook gesleep word na die vangwa van die polisie.

Die polisie het ook pepersproei gebruik teen ‘n luidrugtige groep oproeriges wat probeer het om ‘n lesing by die Universiteit se regsdepartement Woensdagoggend te ontwrig, nadat Rhodes se visekanselier Sizwe Mabizela aangekondig het dat lesings sal voortgaan vanaf 10:30 vandag.

Dit was een van die vele skermutselings tussen die polisie en klein groepies swart betogers wat probeer om lesings oor die hele kampus heen te ontwrig.

Studente en dosente wat met hul akademiese bedrywighede wou voortgaan, wou nie bes gee nie.

Sowat 70 studente en personeel in die lesingsaal het onomwonde verklaar hulle sal bly en wou nie die sedepreke van die betogers hoor nie.

“Ons is hier om te leer. Loop, uit!” het hulle geskree.

Die betogers het daarop aangedring dat die lesing moet eindig.

Die polisie het opgedaag en ‘n hele paar van die betogers ingelig dat hulle in hegtenis geneem word vir die oortreding van die tussentydse interdik. Die interdik verbied studente om lesings te ontwrig, sowel as enige ander onwettige gedrag insluitende aanranding, intimidasie of ontvoering.

“Is dit wat julle wil hê,” het een betoger ontsteld gegil terwyl hy sy geboeide hande opgehou het.

“Ja,” was die antwoord. “Gaan net uit.”

Die polisie is deur die oproeriges uitgejou en geskel. In die massiewe Barratt lesing kompleks, is ‘n vuur-alarm geaktiveer maak lesings onmoontlik gemaak het.

Verskeie studente het beloof op sosiale media dat die betogings sal voortgaan. Die SR het ook sy gewig agter oproepe gegooi vir die akademiese program om gekanselleer te word.

Mabizela het vroeër gewaarsku dat die universiteit sal sluit en sy studente sal wegstuur as die oproer aanhou.

“Die sluiting van die Universiteit sal ernstige gevolge hê vir die dorp, vir alle universiteitspersoneel, en vir studente self wat nie in staat sal wees om die akademiese jaar af te handel nie.

“Dink hard oor jou optrede.”

Maar die oproeriges het die waarskuwing afgelag en gesê dis “bluf”.

Intussen is honderde studente van die Universiteit van Limpopo is gestrand nadat hulle aangesê is om koshuise op die Turfloop-kampus te verlaat.

Die universiteit het alle klasse gestaak na die gewelddadige betogings teen klasgeld.

‘n Studenteleier, Isaac Hlungwane, sê studente sal hul protesoptrede buite die kampus verskerp.

Die Universiteit van Fort Hare in die Oos-Kaap het ook sy Alice- en Oos-Londen-kampusse gesluit tot ná ‘n raadsvergadering op 10 Oktober.

Studente en die bestuur kon nie oor kwessies rakende veiligheid op die kampus ooreenkom nie.

Studente boikot nou al byna drie weke lank klasse by die universiteit.

Studente wat wel vir klasse opdaag, word deur ander studente weggejaag wat nie wil hê die akademiese program moet voortgaan nie. Die visekansellier, Mvuyo Tom, sê die boikot kan volgende jaar se akademiese kalender negatief raak.

UJ tree hardhandig teen amokmakers op na dood van skoonmaker by Wits

Die Universiteit van Johannesburg het waarskynlik nog ongevalle probeer verhoed, nadat ‘n skoonmaker enkele dae gelede vermoor is deur oproerige studente by die Universiteit van die Witwatersrand.

Selfs joernaliste is gisteraand deur privaat veiligheidswagte buite UJ se Doornfontein-kampus verwilder. Die joernaliste was besig om studentebetogings glo te volg.

Hulle het in die spervuur beland tussen studente en veiligheidswagte wat mekaar met klippe bestook het. Ten spyte daarvan dat die studente begin klipgooi het, hou hulle vol dat hulle “kalm” vergader het.

Hulle is ook met pepersproei bespuit.

Nog betogende studente van die Kingsway-kampus het met privaat veiligheidswagte slaags geraak.

Die oorsaak van die dood van die skoonmaker by Wits word egter in alle tale verswyg, maar die amokmakers is kennelik aanspreeklik daarvoor.

Intussen het Wits die dood van die skoonmaker by die Universiteit bevestig. Dit was glo ‘n werknemer van ‘n dienstemaatskappy.

“Verlede Dinsdag het studente ‘n brandblusser in die Jubilee-saal oopgedraai, wat ‘n skoonmaker in die gebou getref het,” lui die ‘n verklaring van die universiteit.

Die werker is na die kampuskliniek en hospitaal geneem, maar is later oorlede.

Kettingbotsing op N1 eis twee

‘n Gedeelte van die N1 tussen Kroonstad en Koppies by Heuningspruit in die Vrystaat, wat gister bykans die hele dag gesluit was vir verkeer ná ‘n kettingbotsing waarin twee mans dood is, is gisteraand, omstreeks 20:00 weer oopgestel.

Dit kom nadat ‘n kleinerige vragmotor, Dinsdagaand omstreeks 23:00, vermoedelik weens sterk wind omgeslaan het. Die vragmotor het in die rigting van Bloemfontein gery. Polisiewoordvoerder, Ian Gaobepe, sê ‘n ander vragmotor, wat groot kunsmissakke vervoer het, het by die toneel gestop om verkeer te waarsku.

Hy sê twee mans in ‘n bakkie het agter dié vragmotor gestop, waarna ‘n derde vragmotor met swaar staalpype in die bakkie vasgejaag het. Die bakkie is ‘n ent gesleep en is onder die vragmotor met die kunsmis op, vasgepen. Gaobepe sê polisiebeamptes en nooddienswerkers het ure gespook om ‘n vrag van die vragmotor waaronder die bakkie beland het, af te laai.

Die insittendes in die bakkie se lyke kon eers gistermiddag uit die wrak verwyder word. Volgens Gaobepe het die opruimingswerk lank geneem omdat die vrag swaar staalpype eers met spesiale toerusting verwyder moes word. Motoriste moes gister van alternatiewe roetes gebruik maak.

Verkeer in die noordelike rigting na Johannesburg is via Parys en Koppies herlei, terwyl verkeer in ‘n suidelike rigting na Bloemfontein op die R36 herlei is. Volgens Gaobepe is die bestuurder van die vragmotor met die swaar staalpype op na ‘n nabygeleë hospitaal geneem. Hy is intussen uit die hospitaal ontslaan. Gaobepe sê die name van die oorledenes is nog nie bekend nie.

SAMRK staan amokmakers van SUT by

Die 23 belhamels van die Sentrale Universiteit vir Tegnologie in Bloemfontein wat in hegtenis geneem is tydens ‘n klasgeldprotes, is met ‘n waarskuwing vrygelaat, danksy ingryping van die SAMRK.

Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie het ingegryp op ‘n dringende grondslag om die amokmakers van die SUT Woensdagoggend by te staan.

Die Vrystaat se provinsiale bestuurder van die SAMRK, Buang Jones, sê die studente het hulp gevra met regsverteenwoordiging.

“Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie het regsverteenwoordiging vir die studente in aanhouding gefasiliteer. Ons het ‘n goeie verhouding met Regshulp Suid-Afrika in ons provinsie. Dit is onder ons aandag gebring toe studente na ons kantoor gekom het. Ons is besig met Regshulp SA om voorsiening te maak vir gratis regshulp aan hulle.”

Dit is nie duidelik hoekom die SAMRK kriminele optrede wil verdedig nie.

Hulle is op voorwaarde vrygelaat dat hulle betyds in die hof sal verskyn vir alle toekomstige hofdatums. Hulle word ook nie toegelaat om ‘n skedule-een-misdryf te pleeg totdat die saak afgehandel is nie.

Hulle is in hegtenis geneem vir opsetlike saakbeskadiging, ‘n onwettige byeenkoms en openbare geweld.

Die staat het vroeër gevra dat die studente in aanhouding bly vir nog ‘n week om die adresse van die beskuldigdes te verifieer, omdat hulle moontlike vlugrisiko’s is.

Die verdediging het aangevoer dat die swart amokmakers se adresse kan maklik verkry kan word ten spyte van die feit dat die instelling steeds gesluit bly.

Hulle sal weer in die hof wees op 18 Oktober.

Alle akademiese aktiwiteite by SUT is vroeër opgeskort op beide die Bloemfontein- sowel as die Welkom-kampusse tot 10 Oktober weens kommer oor veiligheid.

Eienaars van gesteelde vee gesoek

Gesteelde vee ter waarde van bykans R170 000 is in die besit van twee swartes gevind.

Die twee vermeende veediewe sal na verwagting Donderdag in die landdroshof in Klerksdorp verskyn ivm diefstal.

‘n Polisiewoordvoerder in Noordwes, Pelonomi Makau, sê altesaam 26 beeste en 18 skape is Dinsdag op ‘n plaas buite die stad in ‘n kraal gevind.

Die vee behoort nie aan die verdagtes, onderskeidelik 47 en 38, wat in ‘n intelligensiegedrewe polisie-operasie deur die veediefstaleenhede op Stilfontein en Sannieshof aangekeer is nie.

Intussen het die provinsiale polisiekommissaris, Baile Motswenyane, lede wat betrokke was met die inhegtenisneming geloof vir hul goeie werk.

Vee-eienaars op Lichtenburg, Bloemhof en Wolmaransstad wat vee vermis, kan die polisiekantoor op Sannieshof kontak.

Anglikane klim weer onder Zuma in

Die Anglikaanse aartsbiskop van Kaapstad, Thabo Makgoba het intussen gewaarsku dat maatskaplike toelaes in die slag kan bly.

Hy sê indien die regering nie `n einde bring aan die plundery van staatsbronne nie, sal hy nie genoeg geld hê om maatskaplike toelaes aan die 16 miljoen Suid-Afrikaners te betaal wat daarvan afhanklik is nie.

Makgoba het die waarskuwing by die opening van die provinsiale sinode van die Anglikaanse Kerk in Benoni gerig.

Makgoba het ook groepe in die ANC daarvan beskuldig dat hulle beskikbare hulpbronne na `n groep individue met politieke kontakte verskuif.

Hy sê kerkleiers is van mening dat Suid-Afrika “koers” verloor. Dit is egter nie duidelik wat die “koers” moet wees nie, aangesien die Marxistiese Anglikane graag ‘n swart bewind wou gehad het.

Studente-vandale van SUT voor

‘n Groep swart oproeriges van die Sentrale Universiteit van Tegnologie (SUT) se Bloemfontein-kampus sal vandag in die plaaslike landdroshof verskyn in verband met ‘n onwettige byeenkoms, openbare geweld en opsetlike saakbeskadiging.

Polisiewoordvoerder, Chaka Marope, sê altesaam 13 mans en sewe vroue is gisteroggend omstreeks 02:00 in hegtenis geneem. Hulle was deel van ‘n groep studente wat as deel van die voorslepende studentebetogings oor di eland heen van dié kampus na die SABC se kantore in die stad opgetrek het.

Hy sê ‘n groep van sowat 300 betogers het na die SABC se kantoor op die hoek van Kellner- en Markgraaffstraat beweeg. Met hul aankoms het hulle die polisie met klippe bestook waarna lede van die polisie ‘n skokgranaat gebruik het om die studente uiteen te dryf.

Marope sê die groep betogers het ook na bewering ‘n staatsbakkie, wat aan veiligheidsdienste behoort en voor die Bram Fischer-gebou gestaan het, beskadig. Verskeie vullisdromme is omgekeer. Sover bekend is niemand in die voorval beseer nie.

Die Indiërmarxis en anti-apartheid staatmaker Ahmed Kathrada het die swart studente gemaan om nie hul eise vir gratis tersiêre onderwys te benadeel deur geweldpleging nie.

Hy het hulle egter aangemoedig om voort te gaan met die protes.

“Ons moet hulle nie veroordeel nie. Ons verstaan hul ongeduld,” het hy gesê by die bekendstelling van ‘n replika van Nelson Mandela se Robbeneiland tronksel in Mitchells Plain.

Maandagoggend het brandstigters die William O’Brien koshuis aan die Universiteit van Pietermaritzburg-kampus byna in puin gelê.

Die ingang na die gebou is aan die brand gesteek teen 06:00. Brandbestryders, beskerm deur ‘n beduidende polisiekontingent, kon die vlamme blus.

Vakbonde gaan by studente-oproer aansluit

Vakbonde gaan na verwagting aansluit by swart studente se betogings oor gratis tersiêre onderrig. Ten minste 52 arbeidersvakbonde is genader om deel te neem.

Die studente-aktivis en leier van die “FeesMustFall”-veldtog, Mcebo Dlamini, het Maandag honderde studente by die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg opgeroep om aan ‘n betoging Woensdag deel te neem.

Hy het beklemtoon dat vakbonde se deelname hulle veldtog sal verskerp.

Verskeie universiteite moes reeds lesings opskort na studente-onluste en intimidasie.

Studente van die Universiteit van die Vrystaat sê die voorgestelde verhoging van tot agt persent in klasgeld vir 2017 is onaanvaarbaar vir arm studente.

Hulle het gesê hulle sal nie ophou om aktiwiteite op die kampus te ontwrig nie.

Die swart studente by die universiteit is steeds besig met protesaksies sedert die FeesMustFall-veldtog begin het.

Oproeriges het Dinsdag toetslokale binnegestorm en studente uitgejaag as eis dat geen verhogings ingestel word nie.

Volgens hulle sal `n verhoging van agt persent beteken dat hul registrasiegeld R14 000 beloop. Swart amokmakers het gisteraand ‘n nagwaak op kampus gehou en daarna lesingslokale beset.

Swart maatskappye sal verder verswart, belowe Zuma

President Jacob Zuma sê die meeste maatskappye onder swart bestuur sal binnekort kan uitsien na groter mag.

Die doelwitte van die regering se breëbasis- swart ekonomiese bemagtiging, bekend as BBSEB, sal glo verder aangepas word om wittes te benadeel.

Zuma het op ‘n dinee van die raad vir swart sakelui in Johannesburg gepraat, het RSG berig.

Hy het gesê sy regering het besluit om die Wet op die Raamwerk vir die Voorkeur Verkrygingbeleid te herroep.

Dié wet bepaal dat wanneer die regering tenders aanvra, hy eers maatskappye met ‘n bewese rekord moet oorweeg, wat die meeste swart maatskappye volgens president Zuma nog nie het nie.

Hy het belowe dat swartes binnekort verandering sal waarneem wat tot hul voordeel sal wees.