Die FW de Klerk-stigting het ‘n voorlegging aan die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie gedoen oor rassisme op sosiale media in Suid-Afrika, in die aanloop tot die kommissie se openbare sittings wat volgende week plaasvind.
Die besware van die Stigting klink soos ‘n klug. Hulle sê die gebruik van sosiale media “word nie betwis nie”, maar wel die gebruik van rassistiese en beledigende woorde om mense te beskryf.
Terwyl die hoofstroommedia en die soutreinpassasiers oor die fynere punte van liberale ideologie murmureer, word daar daagliks wittes doodgemartel waaroor geen haan kraai nie.
Dit lyk of sekere belange kwaad is omdat hulle nie meer vir Jacob Zuma sal kan verkleineer nie.
Die wetsontwerp maak sogenaamde “haatspraak” ‘n misdaad en sal ook bestaande misdade, soos aanranding, verhef tot ‘n haatmisdaad indien die oortreding aangevuur is deur vooroordeel en onverdraagsaamheid. Dit is natuurlik teen wittes gemik, maar veral diegene wat maak asof hulle rasblind is.
Die ANC se voorgestelde “haatspraakwet” is kennelik ‘n rooi vlag vir die wit soustreinwa wat gedink het daar kan na regs en links geslaan word, soos die De Klerk-stigting. In wese moedig die Stigting veroordelings teen mense soos Penny Sparrow aan, maar wil vir “ewewigtigtigheid” ‘n paar swartes ook ingesluit sien weens hul “rassistiese” uitsprake om hul plekkie op die draad by die ander “nie-rassige” draadsitters te verseker.
Advokaat Nadine Badenhorst, regsverteenwoordiger vir Vryheid van Geloof Suid-Afrika, ‘n “stem vir die Christelike Kerk in Suid-Afrika”, sê die wetsontwerp in sy huidige vorm sal gelowiges se monde snoer deurdat die “verkondiging, onderrig of gesprek” oor omstrede Skriftuurlike kwessies soos “aborsie, kreasionisme, genadedood, prostitusie, seksuele onsedelikheid” nie geduld sal word nie.
Badenhorst het gewaarsku dat “liberale aktiviste” besig is om “hul eie agenda te bevorder, wat na hul mening, ‘ekstremisties, fundamentalisties, eng en bekrompe’ is”.
Die Suid-Afrikaanse Unie van Onafhanklike Kerke het die wetsontwerp veroordeel en gesê dit maak inbreuk op Christene se regte.
Volgens die wetsontwerp word kritiek teen mense se seksuele oriëntasie as ‘n haatmisdaad beskou. Die NG Kerk het onlangs by ‘n buitengewone algemene sinode besluit dat predikante van dié kerk nie meer homoseksuele mense mag in die eg mag verbind nie.
Die amptelike naam van die wetsontwerp is die Voorkoming en Bestryding van Haatmisdaad en Haatspraak.
In kort, sal die voorgestelde wet alle openbare uitinge kriminaliseer wat “rassistiese” stellings maak, (soos Penny Sparrow se berugte Facebookpos waarin morsjorse as ape beskryf word) of die president, byvoorbeeld, belaglik maak. Dit sluit komediante en spotprenttekenaars in.
Die departement van Justisie het die sperdatum vir die publiek om voorleggings te maak oor die voorgestelde nuwe wetgewing om haatmisdade en haatspraak te bekamp, voorheen uitgestel.
Die sperdatum vir kommentaar oor die voorgestelde Wet op die Voorkoming en Bekamping van Haatmisdade en Haatspraak, is verleng.
Kritici beweer dat hoewel die wetsontwerp geïnspireer is deur anti-haatspraak wette in Kenia, Australië en Kanada, dit spraakvryheid grondig aantas. Die Suid-Afrikaanse weergawe bevat baie feller bepalings. Dit val buite die aanvaarde norme en verpligtinge oor internasionale vryheid van spraak en gaan veel verder as ‘n internasionale anti-haatspraak instrument.
Die Suid-Afrikaanse boetes vir haatspraak lyk baie erger. Vir ‘n eerste oortreding is dit ‘n drie-jaar tronkstraf of ‘n boete, en vir ‘n tweede oortreding kan die tronkstraf 10 jaar of ‘n ooreenstemmende boete wees. In Brittanje is dit eerder ‘n ses-maande tronkstraf vir ‘n eerste oortreding.
In 25 Januarie vanjaar het Duitsland hul haatspraakwet afgeskaf wat die eer van besoekende buitelandse leiers beskerm, net betyds vir ‘n staatsbesoek deur president Donald Trump wat op hande is. Kennelik dink die Duitse regering hulle moet genoeg vryheid gegun word om Trump sleg te sê.
Die Anglikaanse aartsbiskop van Kaapstad, Thabo Makgoba het intussen gewaarsku dat maatskaplike toelaes in die slag kan bly.
Hy sê indien die regering nie `n einde bring aan die plundery van staatsbronne nie, sal hy nie genoeg geld hê om maatskaplike toelaes aan die 16 miljoen Suid-Afrikaners te betaal wat daarvan afhanklik is nie.
Makgoba het die waarskuwing by die opening van die provinsiale sinode van die Anglikaanse Kerk in Benoni gerig.
Makgoba het ook groepe in die ANC daarvan beskuldig dat hulle beskikbare hulpbronne na `n groep individue met politieke kontakte verskuif.
Hy sê kerkleiers is van mening dat Suid-Afrika “koers” verloor. Dit is egter nie duidelik wat die “koers” moet wees nie, aangesien die Marxistiese Anglikane graag ‘n swart bewind wou gehad het.
Nadat Islamiste ‘n Fransiskaanse skool aan die brand gesteek het, is drie nonne soos “krygsgevangenes” op straat geparadeer alvorens ‘n Moslemvrou haar oor hulle ontferm het. Twee ander vroue wat ook by die skool werksaam was, is seksueel geteister en aangerand terwyl hulle deur die massas probeer beweeg het.
In die vier dae sedert die veiligheidsmagte twee sitstakingkampe van die afgesette Egiptiese president se ondersteuners ontruim het, het Islamiste dosyne Koptiese kerke, tesame met besighede en skole wat aan die Christen-minderheid behoort, aangeval. Dit wil voorkom of die intimidasieveldtog daarop gemik is om die Christene wat nie in Kaïro is nie, te waarsku om nie by politieke aktivisme betrokke te raak nie.
Die Moslemmeerderheid in Egipte het al in die verlede teen die Christene, wat slegs 10% van die bevolking van 90 miljoen uitmaak, gediskrimineer en geweld gepleeg. Aanvalle het egter toegeneem nadat die Islamiste mag verkry het met die Arabiese Lente-opstand in 2011 wat Hosni Mubarak uit die politieke stoel gelig het. Christene het nog meer deurgeloop nadat president Mohammed Morsi op 3 Julie onsetel is, iets wat toenemende Islamiste-woede onder leiding van Morsi se Moslembroederskap ontketen het.
Chaos het ontstaan nadat die Egiptiese militêr-gesteunde administrasie inbeweeg het om die twee kampe met betogers te ontruim. Dit het daartoe gelei dat betogers wat op Morsi se heraanstelling aangedring het, doodgeskiet is, maar ook tot toenemende, landwye konfrontasies. Sedert Woensdag is ongeveer 40 kerke geplunder en aan die brand gesteek, terwyl 23 aangeval en beskadig is.
Een van die wêreld se oudste Christengemeenskappe wat tot dusver nie polities aktief was nie, het ook tot die politieke arena toegetree nadat Mubarak ontsetel is en Christene op regverdige behandeling ná die onrus begin aandring het.
Baie Morsi-ondersteuners beweer dat Christene ‘n disproposisionele groot rol tydens die dae van massabetogings gespeel het, met miljoene wat geëis het dat Morsi moes bedank voor die regering nog omvergewerp is.
Ten spyte van die geweld, het Egipte se Koptiese Christenkerk Vrydag sy onderdanigheid aan die nuwe politieke bedeling hernu en in ‘n verklaring gesê dat hulle die weermag en polisie in hul stryd teen “die gewapende gewelddadige groepe en swart terrorisme” ondersteun.
Al het Egiptiese Christene onder ekstremistiese aanvalle deurgeloop, het hulle in sommige gebiede meer aansluiting by gematigde Moslems gesoek om sodoende hul solidariteit te betoon.
Honderde mense uit beide gemeenskappe het by twee kloosters in die Bani Suef-provinsie, suid van Kaïro, saamgedrom om verwagte aanvalle Saterdag af te weer, het ‘n plaaslike aktivis, Gigis Wahieb, gesê. Aktiviste het oor soortgelyke insidente in gebiede elders, suid van Kairo berig, maar dat dit nie genoeg was om voldoende beskerming aan kerke en kloosters te bied nie.
Wahieb, asook ander aktiviste en slagoffers van die jongste geweldvlaag, blameer sowel die polisie as die ekstremistiese Islamiste vir dít wat gebeur het. Volgens hulle het die aanvalle tegelykertyd met ‘n aanslag op polisiestasies in provinsies soos Bani Suef en Minja plaasgevind sodat polisie hul stasies moes beskerm en nie die Christene te hulp kon snel nie.
Ezzat Ibrahim, ‘n Christen-aktivis van Minja, ‘n provinsie suid van Kaïro, waar Christene ongeveer 35 % van die bevolking verteenwoordig, het gesê dat die polisie in sewe uit die nege gebiede eenvoudig verdwyn het sodat ekstremiste feitlik straffeloos kon optree.
Volgens sekerheidsbeamptes wat anoniem wou bly omdat hulle nie die nodige magtiging gehad het om die inligting te verskaf nie, is daar sedert Woensdag twee Christene dood, waaronder ‘n taxibestuurder wat in ‘n betoging deur Morsi-ondersteuners in Alexandrië beland het. Die ander persoon is deur Islamiste in die suidelike provinsie van Sohag doodgeskiet.
Die aanvalle het daarop gedui dat alhoewel die Islamiste in Kaïro op die verdediging is, hulle steeds oor invloed in provinsiale vestings beskik, asook die vermoë om geweld teen aansienlike Christen-minderhede te pleeg.
Gamaa Islamija, ‘n ekstreme Islamiste-groep wat groot invloed in provinsies suid van Kaïro uitoefen, het enige verbintenis met die aanvalle ontken. Die woordvoerder, Moerad Ali, het gesê dat die Moslembroederskap wat die betoging teen Morsi se afsetting gelei het, die aanvalle afkeur.
Suster Manal is hoof van die Fransiskaanse skool in Bani Suef. Sy was besig om onbyt met twee besoekende nonne te eet toe die nuus haar bereik dat die twee betogerskampe deur die polisie ontruim is, met honderde wat gedood is. Die gevolg was ‘n aanval wat ses ure geduur het. Sy, susters Abeer en Demiana en ‘n aantal skoolwerknemers het gesien hoe ‘n groep aanvallers by die skool deur mure en vensters inbreek. DIe skool is geplunder, ‘n kruis is by ‘n skoolhek omgegooi en met ‘n swart banier, soortgelyk aan dié van Al-Kaida, vervang.
Toe die Islamiste hul beveel om weg te gaan, was daar vure op bykans elke hoek van die 115 jaar oue hoofgebou en twee nuwer geboue. Manal het gesê dat die spaargeld vir ‘n nuwe skool verdwyn het. Rekenaars, ‘n projektor, lessenaars en stoele is weggedra. Dringende noodoproepe na die polisie, asook na senior polisie-amptenare wie se kinders in die skool is, het beloftes van ‘n vinnige reaksie ontlok. Maar niemand het opgedaag nie.
Die Islamiste het haar net genoeg tyd gegun om ‘n paar kledingstukke te gryp.
In ‘n uur lange telefoniese onderhoud met Associated Press het Manal, 47, haar nagmerrie-ondervinding in herinngering geroep, hoe sy in die skool saam met ander vasgevang was terwyl die brand op die grondvloer gewoed het en ‘n geveg tussen die polisie en Islamiste buite op straat plaasgevind het. Met tye het die giftige gasse van die vuur in die biblioteek of traangas wat deur die polisie op straat gebruik is haar oorweldig.
Suster Manal onthou hoe sy ‘n week gelede deur die polisiemanvader van ‘n leerling ingelig is dat haar skool deur dogmatiese Islamiste geteiken word wat daarvan oortuig is dat dit ongewenste onderwys aan Moslemkinders verskaf. Sy het geen ag daarop geslaan nie, gerus in die wete dat die skool oor ‘n gelyke aantal Moslem- en Christelike leerlinge beskik en daarom nie deur Moslem-ekstremiste aangeval sou word nie. Sy was verkeerd.
Die skool se ligging is prominent. Dit staan oorkant die pad van die vernaamste treinstasie en is langs ‘n besige buseindpunt wat onlangs ‘n groot aantal Islamiste aangetrek het. Hulle was op pad na Kaïro om aan te sluit by die groter van die twee sitstakingskampe wat Morsi ondersteun. Die buurt van die skool stem ook ooreen met een van Bani Suef se Islamiste-vestings wat uit Morsi se Moslembroederskap en ultrakonserwatiewe Salafiste bestaan.
“Ons is nonne. Ons maak op God en die engele staat om ons te beskerm,” het sy gesê. “Aan die einde het hulle ons soos krygsgevangenes deur die strate geparadeer en op ons gevloek terwyl ons van een agterstraatjie na ‘n ander gelei is sonder dat hulle ons vertel het waarheen ons op pad was.” ‘n Moslemvrou wat eens op ‘n tyd ‘n onderwyseres by die skool was, het Manal en die ander twee nonne raakgesien toe hulle by haar huis verbyloop, met ‘n groot skare nuuskierige omstanders wat saamdrom.
“Ek het haar onthou, haar naam is Saadija. Sy het aangebied om ons onderdak te gee en gemeen sy kon ons beskerm omdat haar skoonseun ‘n polisieman is. Ons het haar aanbod aanvaar,” het sy gesê. Twee Christenvroue wat by die skool werk, Warda en Bedoer, wat ook familie van mekaar is, moes veg om uit die skare te kom, terwyl hulle deur die ekstremiste betas, geslaan en beledig is. “Ek het daarna gekyk en dit ysingwekkend gevind,” het Manal gesê.
Die voorval by die Fransiskaanse skool is by Minja herhaal waar ‘n Katolieke skool tot op die grond afgebrand is en ‘n Christelike weeshuis insgelyks aan die brand gesteek is.
“Ek is beangs en nie in staat om te fokus nie,” sê Boelos Faami, die pastoor van ‘n Katolieke kerk nie te ver van Manal se skool af nie. “Ek verwag te eniger tyd ‘n aanval op my kerk,” het hy Saterdag gesê.
Bishoi Alfons Nagoeib, ‘n 33-jarige sakeman van Minja, het ‘n soortgelyke, onstellende verhaal om te vertel.
Sy algemenehandelsaak in ‘n hoofstraat in die provinsiale hoofstad, wat ook Minja genoem word, is vandeesweek afgebrand met die vlamme wat alles binne verteer het.
“‘n Buurman het my geroep en vertel dat die winkel aan die brand was. Toe ek daar aankom, kom drie ekstremiste dreigend na my toe, waarna hulle agterkom dat ek die eienaar is,” vertel Nagoeib. Sy vader en broer het by die mans gepleit om sy lewe te spaar. Gelukkig het iemand geskree dat ‘n Christelike seun besig was om die gebeure met sy selfoon te verfilm, dus het die skare na die seun toe gehardloop en geskree: “Noesrani, Noesrani.” Dit is ‘n woord uit die Koran wat ‘n skeldnaam vir Christene in Egipte geword het.
Nagoeib het na ‘n nabygeleë gebou gehardloop waar hy oor ‘n woonstel beskik en hom daar toegesluit. Ná ‘n ruk het hy die woonstel verlaat, opgehardloop na die dak toe en oorgespring na die gebou langsaan waardeur hy veilig kon uitkom, op veilige afstand van die woedende skare.
“In ons Mustafa Fami-straat, het die Islamiste vroeër ‘n rooi X op Moslemwinkels geverf en ‘n swart X op Christenwinkels,” het hy gesê. “U kan seker wees die winkels met ‘n rooi X het niks oorgekom nie.”
In Fajoem, ‘n oaseprovinsie suidwes van Kaïro, het Islamiste vyf kerke geplunder en aan die brand gesteek, volgens biskop Ibram, die plaaslike hoof van die Koptiese Ortodokse Kerk, wat by verre die grootste van Egipte se Christelike denominasies is. Volgens hom het hy sowel Christene as kerklui aangesê om nie weerstand teen die skares Islamiste te bied nie, uit vrees vir lewensverlies.
“Die plunderaars was so pligsgetrou dat hulle na een van die vyf kerke wat hulle verwoes het teruggekeer het om te sien of hulle nog iets kon vat,” het hy aan AP gesê. “Hulle het ons stoele en banke op vragmotors gelaai en toe daar nie meer plek was nie, het hulle die res vernietig.” – AP