Die polisie ondersoek ‘n saak van brandstigting nadat oproeriges van die Princess-plakkerskamp in Roodepoort, Dinsdagaand ‘n huis aan die brand gesteek het.
Tydens oproer en onluste, wat RSG beskryf as ‘n “diensleweringsbetoging”, is verbygaande voertuie en motoriste ook met klippe bestook.
Motoriste word aangeraai om Ontdekkersweg of die N12 te gebruik. Tot dusver is geen beserings nog aangemeld nie.
Die Johannesburgse Metropolisie sê Albertina Sisuluweg langs die plakkersgebied in die rigting van Krugersdorp, bly gesluit.
Die polisie wil duidelik nie kanse waag nie want drie maande gelede het plakkers van Princess aan die Wes-Rand ‘n vragmotor gekaap en aan die brand gesteek ná ‘n gewelddadige protes deur inwoners. Die vragmotor vol groente en vrugte op die Hoofrifpad is eers geplunder en daarna aan die brand gesteek.
Die polisie het gereageer met rubberkoeëls en skokgranate om die skare te verjaag en van die gesteelde goedere terug te vind.
Die inwoners sê hulle wil hê die regering moet hul belofte van behuising, water en elektrisiteit nakom.
Terwyl kalmte op Hoofrifweg herstel is, was dit lank gesluit aangesien beamptes moes werk om te verwyder wat oorgebly het van die brandende vragmotor, bande en sementblokke.
Gemeenskapsleier David Mathibe sê die protes sal nie ophou nie, want die regering het voortgegaan om leë beloftes te maak.
“Die regering luister nie na ons nie, wat beteken dat hulle nie omgee vir ons mense nie.”
“Ek is al so lank hier, ek behoort nou in ‘n pragtige huis te bly. Hulle neem ons nie ernstig op nie. Laat hulle dus doen soos hulle wil, en ons sal dieselfde doen,” het ‘n inwoner gesê.
Die polisie sê hulle sal in die omgewing bly om seker te maak dat protes nie weer opduik nie.
In Maart het betogers ‘n gedeelte van Elsburgweg en ander strate wat na die Ramaphosa-plakkers en Reigerpark gelei het, met brandende bande, gemors, boomtakke en vullis afgesper.
“Ons het besluit om ons griewe na die strate te neem, want daar is nog steeds geen ontwikkeling in ons omgewing nie, alhoewel ons baie keer gestem het,” het een van die inwoners gesê.
Ramaphosa word nie ontwikkel nie, terwyl ontwikkelings in ander gebiede langs hul area in die bruin gebied plaasvind, sê hulle.
“Skole, ‘n biblioteek, gemeenskapsale, sportgeriewe, teerpaaie en ander dienste is aan die orde van die dag in Reigerpark, maar nie Ramaphosa nie.
“Ons het nie eens sportgeriewe om jongmense van die strate te hou wat verslaaf is aan dwelms nie.”
Talle universiteite het aangedui dat hulle Maandag weer sal heropen, ondanks dreigemente van geweld en voortslepende onluste wat die kampusse die afgelope weke teister.
Universiteite wat vandag heropen, sluit in die Tshwane Universiteit van Tegnologie, die Universiteit van Venda, die Noordwes-Universiteit, die Universiteit van die Vrystaat en die Sol Plaatjie-Universiteit.
Die Universiteit van Kaapstad sal tot Dinsdag gesluit bly.
Personeel en studente van die Universiteit van Pretoria sal vandag vergader om die dooie punt op te los.
Die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg sê die akademiese program sal vandag hervat word.
Studente sal toegelaat word om vreedsaam te betoog op bepaalde plekke wat geoormerk is.
Die Wits-studenteraad het egter gewaarsku dat gewelddadige betogings weer sal uitbreek indien die universiteit vandag klasse voortsit.
Swart studente soek blykbaar elke week ‘n nuwe verskoning om geweld te pleeg. Hulle het die afgelope weke landwyd in opstand gekom vir gratis tersiêre onderrig, maar R600 miljoen se skade aangerig aan instellings om hul doel te bereik.
Ten minste twee biblioteke en ‘n boekwinkel is intussen weens brandstigting vernietig deur die “leergierige” swart onlusmakers.
Die studente is eis glo dié week ook die “dekolonialisering” van die kurrikulum. Voorheen het hulle geweld gepleeg sodat skoonmakerdienste nie uitgekontrakteer moet word nie.
Die hoofstroommedia, veral Radio702, probeer intussen voorgee dat die swart studente – meestal druipelinge – grondige eise het.
Die Verkiesingskommissie het die politieke geweld in dele van die land in die aanloop tot die munisipale verkiesing op 3 Augustus, veroordeel.
Die voorsitter van die kommissie, Glen Mashinini sê die verkiesing kan nie as vry en regverdig verklaar word indien huidige toestande so voortduur nie, maar die ANC weier steeds om die ongewilde burgemeesterskandidaat van KwaZulu Natal vir Tshwane te onttrek.
Mashinini het die media toegespreek by ‘n geleentheid waar politieke partye die verkiesings-gedragskode onderteken het.
Hy het partye gewaarsku dat geweld nie geduld sal word nie, en dat partye wat die gedragskode oortree, nie aan die verkiesing sal kan deelneem nie.
Twee mense is reeds dood in die openbare opstand, die ergste sedert die einde van Apartheid, oor ‘n omstrede burgemeesterskandidaat in Pretoria.
‘n Splinternuwe skool is intussen deur plunderaars gestroop. Behalwe 21 busse is verskeie polisievoertuie aan die brand gesteek. ‘n Joernalis van die SABC is ook aangeval.
Alle partye moet die gedragskode onderteken voordat hulle aan die verkiesing kan deelneem, maar die geweld is hoofsaaklik tussen faksies van die ANC en nie soseer tussen partye nie.
Spanning tussen die Patriotic Alliance en die DA het RSG se verkiesingsdebat in Mitchells Plein effens ontwrig, en sekuriteit moes tussenbeide tree. Die twee groepe het handgemeen geraak.
Maar die opstand in lokasies in en om Pretoria duur voort nadat Thoko Didiza as die ANC se burgemeesterskandidaat vir die Tshwane Metro in die komende verkiesing aangekondig is.
‘n Swart joernalis van die SABC is deur oproeriges in die Boikuthsong-plakkerskamp in Mabopane, noord van Pretoria aangeval en beroof.
Die joernalis, Horisani Sithole was teenwoordig toe ‘n winkel geplunder is, en hy is aangeval.
Daar is intussen steeds ‘n groot polisieteenwoordigheid by die Gomora-plakkerskamp, wes van Pretoria, waar ‘n skare van sowat tweeduisend betogers vroeër saamdrom.
Meer as veertig polisiebeamptes en ‘n polisiehelikopter monitor die situasie.
Bykomende beamptes van die polisie se openbare orde-eenheid, die honde-eenheid en metropolisiebeamptes is vroeër in die gebied ontplooi.
Die polisie het motoriste gewaarsku om die gebied te vermy, nadat motors vroeër met klippe bestook is.
Inwoners van die Malusi-plakkerskamp, wes van Pretoria sê Thoko Didiza sal nie die huidige burgemeester, Kgosientso Ramokgopa se bestaande projekte deurvoer nie.
Hulle het vroeër slaags geraak met die polisie wat hulle as Didiza se handlangers beskou.
‘n Gemeenskapsleiers sê hulle is bekommerd dat die huidige ontwikkeling tot stilstand gaan kom onder die nuwe burgemeester.
‘n Vergadering tussen ANC-leiers en takke binne die Tshwane-metrogebied moes ondertussen uitgestel word.
Alhoewel partyleiers ooreengekom het om brandpunte te besoek en inwoners se klagtes te bespreek, is die situasie steeds te gespanne met verskeie ANC-leiers wat uitgejou is.
Die party wou nie redes vir die uitstel openbaar maak nie, waarskynlik om hulle die verleentheid te spaar.
Die polisie het toegekyk hoe oproeriges winkels plunder in Mamelodi-Wes, oos van Pretoria.
Winkels wat deur buitelanders besit word, is oornag geteiken. Eienaars moes ook hulpeloos toekyk hoe oproeriges hulself aan voorraad help sonder dat die polisie ingryp.
Buitelanders uit ander Afrika-lande, moes soortgelyke aanvalle in April verlede jaar trotseer, toe skares hulle blameer het vir die hoë werkloosheid.
Ontleders het gewaarsku teen verdere onrus in die kommersiële spilpunt van Gauteng, wat Pretoria en Johannesburg insluit.
“Intra-ANC-faksiegeweld met die komende verkiesing word geïgnoreer deur markte wat handel oor eksterne faktore, maar is kommerwekkend,” sê Nomura se ontleder vir ontluikende markte, Peter Attard Montalto in ‘n nota.
Intussen moes die Jubilee-winkelsentrum in Hammanskraal, noord van Pretoria inderhaas ontruim word nadat ‘n wenk ontvang is oor oproeriges wat daarheen op pad is.
Die sentrum vir die studie van geweld en versoening sê die geweld wys hoe gefrustreerd armes is omdat hulle uitgesluit word van die politieke proses.
Die sentrum het die onvermoë van die ANC om toepaslik te reageer op die gemeenskap se klagtes gekritiseer.
Die minister van hoër onderwys, Blade Nzimande sê sommige universiteite se probleme is toe te skryf daaraan dat die regering ‘n slagoffer van sy eie sukses is.
Nzimande het gesê die aantal swart studente aan universiteite het sedert 1994 toegeneem, die meeste studente is swart en die universiteite het boonop uitgebrei.
Nzimande sê die land kán wel gratis onderwys bekostig, maar die geld moet uit die privaatsektor kom.
Hy sê al die finansiële implikasies van klasgelde wat nie vir 2016 verhoog sal word nie, is nog nie duidelik nie. Die tekort blyk sowat drie miljard rand te wees.
Nzimande het voorts erken dat daar sedert 1994 ‘n daling in regeringshulp aan universiteite is.
Die aankondiging oor klasgeldverhogings wat verlede week tot landwye betogings gelei het, het etniese politieke faksies binne die ANC en EFF gemobiliseer.
Die opstand het by talle instellings tot geweld, plundery en brandstigting gelei.
President Jacob Zuma sê ernstige oorweging word tans geskenk aan die hersiening van universiteite se outonomie.
Hy het by die Oliver Tambo-gedenklesing in Port Elizabeth gesê die siening is dat daar ‘n verskil moet wees tussen die outonomie van universiteite en akademiese vryheid.
Die sekretaris-generaal van die ANC, Gwede Mantashe vroeër gesê universiteitsrade en visekanseliers misbruik hul outonomie om studente uit te sluit.
Die DA sê intussen die regering moet sy aandeel in Vodacom wat vir R2 miljard verkoop is, gebruik om universiteite te befonds.
Die DA sê ‘n verdere sowat R720 miljoen wat aan die departement van internasionale betrekkinge toegeken is om die verswakking van die rand teen te werk, kan eerder aan universiteite gaan.
Staatshoofde van oos-Afrika sal volgende week in Tanzanië vergader om die voortslepende politieke krisis in Burundi te bespreek, het RSG berig.
Dit volg op ‘n vergadering in Bujumbura tussen President Pierre Nkurunziza en vier ministers van buitelandse sake vanuit die streek.
Die presidente van Kenia, Uganda, Tanzanië en Rwanda sal saam met Nkurunziza in Dar Es Salaam byeenkom. Die geweld in Burundi het reeds twaalf lewens geëis.
Die presidentsverkiesing waaraan Nkurunziza vir ‘n derde keer wil deelneem, sal aanstaande maand plaasvind.
President Jacob Zuma het intussen bekendgemaak dat hy ‘n gesant na Burundi gaan stuur in ‘n poging om die gespanne situasie te ontlont.
Zuma het by sy presidensiële woning in Kaapstad gepraat, waar hy ‘n hoflikheidsbesoek van die Namibiese president, Hage Geingob ontvang het.
Zuma sê die land kan nie weens ‘n grondwetlike tegniese punt weer oorlog laat uitbreek nie.
Geingob het die vertroue uitgespreek dat Zuma die regte persoon is om die situasie namens die suidelike streek aan te pak.
In verkiesingsverwante onrus is twee polisielede en verskeie betogers beseer nadat honderde oproeriges met die polisie slaags geraak het naby Bloemhof.
Die situasie is steeds gespanne en lede van die SAPD se openbare orde-eenheid poog om die situasie te kalmeer.
Paaie in Boitumelong buite Bloemhof in Noordwes is met klippe, beskadigde yskaste en brandende buitebande versper.
Die polisie is in die gebied ontplooi nadat oproermakers die huise van ANC-raadslede en die burgemeester van Lekwa-Temane-munisipalitiet aan die brand gesteek het.
Oproeriges van Boitomelong het die polisie wat tussenbeide wou tree om die brandstigting te stop daarna met klippe bestook. Ses huise is in die vlaag vandalisme afgebrand.
Betogers het ook `n polisievoertuig aangeval wat ontklaar geraak het. Nog drie vragmotors is op die N12 aan die brand gesteek.
Die N12 wat deur die dorp loop is steeds versper met brandende buitebande en klippe. Die pad is steeds vir verkeer gesluit.
Motoriste word aangeraai om alternatiewe roets te gebruik.
Die verhoor van 16 van die 97 verdagtes wat aangekla word van openbare geweld en kwaadwillige saakbeskadiging is vir `n borgaansoek tot 11 April uitgestel.
Skole in Boitumelong is vir die tweede dag ontwrig nadat oproerige inwoners hulle wegbly-aksie te midde van geweldadige betogings voorgesit het.
Die oproeriges eis dat die Lekwa-Temane-munisipale raad ontbind word weens die tekort van basiese dienslewering.
Dit is nie bekend of die oproeriges die DA of EFF teen die ANC ondersteun nie. Die ANC het die oproeriges tot kalmte gemaan.
Petrolpryse sal vandag weer styg. Motoriste word opnuut gestraf deurdat brandstof nou byna R15 per liter petrol sal kos.
Alle grade petrol het om middernag met 36 sent ‘n liter die hoogte in geskiet. Diesel kos nou tussen 27 en 28 sent meer.
Die impak op motoriste sal onmiddellik gevoel word, maar die styging sal ook uiteindelik weer bydra tot hoër voedselpryse.
Hoër voedselpryse word wêreldwyd verbind met opstande en rewolusies wat selfs verkose regerings destabiliseer.
Die hoof van die wêreld se grootste voedselmaatskappy het gewaarsku dat stygende voedselpryse tot verdere opstande kan lei soos in 2008.
Die Switserse voorsitter van Nestlé, Peter Brabeck het vroeër aan ‘n Oostenrykse koerant gesê stygende pryse is ‘n produk van ‘n groeiende wêreldbevolking, die opkoms van ‘n middelklas in lande soos Indië wat gretig is om meer vleis te eet, en die toenemende vraag na water.
Brabeck het gesê: “Dit is die nuwe werklikheid.”
In die geval van die Franse Revolusie is die krisis, hongersnood, kunsmatig geskep deur die Jakobyne wat sleutelposisies in die vervaardiging van die opstand gehad het.
Hulle het wetteloosheid aangemoedig deur ‘n groep boewe hul gang te laat gaan. Daarna het hulle meer invloedryke lede van die gemeenskap gekry om ‘n oproep vir “wet en orde” te doen en duisende Franse mans is na die guillotine gestuur. Daarmee het die verdeling tussen ryk en arm versterk.
In die lente en somer van 1789 is ‘n kunsmatige tekort aan graan geskep deur manipulasies van die graanmark. Dit het tot ‘n hongersnood gelei.
Maar in werklikheid het die samesweerders voedselvoorrade en alle hervormings in die Nasionale Vergadering geblokkeer om die situasie te vererger en die bevolking uit te honger.
Daar is dus ruim voorbeelde uit die geskiedenis wat aantoon hoe kunsmatige manipulasie van voedselpryse aanleiding tot opstand kan gee.
Die minister van finansies, Pravin Gordhan het tydens sy begroting aangekondig dat die brandstofheffing en bydrae tot die padongelukkefonds van 2 April verhoog word.
Dit beteken ‘n bykomende verhoging van 20-sent per liter.
Betogers het Vrydag paaie in Pimville, Soweto, met beton asblikke, brandende bande en klippe, afgesper het die Gautengse polisie gesê. Hulle het Donderdag begin klipgooi.
“Dit is nou sleg,” het ‘n polisiewoordvoerder gesê.
“Hulle het ‘n baie dinge op die paaie gesit omdat hulle nie wil hê dat motors Pimville binnekom nie.”
Die woordvoerder het gesê die verkeer op Chris Hani-weg het tot stilstand gekom. Niemand is nog in hegtenis geneem nie.
Inwoners is in oproer oor voorafbetaalde watermeters.
Donderdagnag het oproeriges die pad met brandende bande en rotse versper.
Sommige het motors met klippe gegooi, maar niemand is beseer nie.
Die situasie het oornag effens bedaar, maar in die oggend hervat.
Daar was ‘n skerp styging in die aantal sterftes tydens oproerige diensleweringprotes in Suid-Afrika ná 2009.
Die opstande word ooglopend deur politieke opportunisme van die veral die DA en EFF gedryf, wat ontevrede voel dat hulle nie al die voordele van mag geniet nie.
Die duidelike toename in geweld kom ná president Zuma in 2009 as president aangewys is en sy gewildheid as leier ten spyte van skandale en fel kritiek verbasend bestendig gebly het.
Ontevredenheid in gemeenskappe oor sogenaamde dienslewering word dus deur politieke faksies aangevuur om die regering te probeer destabiliseer.
‘n Totaal van 43 betogers is na bewering deur die polisie gedood tussen 2004 en 2014.
Dit sluit nie die 37 mynwerkers wat by Marikana in 2012 omgekom het nie, maar sluit wel die sewe mense in wat hierdie jaar gedood is.
‘n Databasis van gemeenskapprotes sedert 2004, saamgestel uit van berigte in die media en ander bronne, deur die Universiteit van Johannesburg toon die styging.
Die aantal sogenaamde diensleweringsbetogings word jaarliks in Suid-Afrika sedert 2004 meer en sedert 2009 meer gewelddadig, het die Eenheid vir Sosiale Verandering gesê.
Protes word in UJ se navorsing deels aan politieke faksievorming gekoppel, maar die hoë voorkoms van etniese geweld en gevalle waar Boedoegereg oorneem en moetiemoorde tot geweld lei, is nie deur die Eenheid ondersoek nie.
Daar blyk ook ‘n duidelike verhouding tussen verkiesings en betogings te wees.
Gemeenskapsprotes het van 162 gevalle in 2008 skielik tot 314 in 2009 die hoogte ingeskiet na die April verkiesings. Dit dui op opposisiepartye se frustrasie om die politiek in hulle guns te probeer beïnvloed.
Die aantal betogings het ‘n hoogepunt bereik met 470 in 2012. Dit beteken meer as ‘n protes per dag, maar het gedaal tot 287 verlede jaar.
Die hoë vlak van werkloosheid onder jong mense is ‘n groot faktor wat deur opposisiefaksies uitgebuit word.
In teenstelling met werkers wat staak, maar deur streng wetgewing begrens word, kan die werklose opportunis maklik amok maak, klippe gooi, bande brand, die naaste winkel plunder en regeringsgeboue in ligte laaie laat, sonder veel risiko.
Indien hierdie misdadigheid en vandalisme boonop as polities geregverdig voorgehou word deur “navorsers” met ‘n agenda, sal die konflikpotensiaal bly styg.
Die redes wat aanleiding gee tot geweld is legio, wat die opportunistiese aard daarvan verder beklemtoon.
Volgens UJ se navorsing, is politieke verteenwoordiging onder die top vyf griewe wat mense aanspoor om die strate in te vaar. Onder die meeste swart Suid-Afrikaners is politiek ‘n uiters gewilde loopbaankeuse, en dikwels die enigste.
Dié eensydige beskouing is selfs onlangs deur ‘n minister in die presidensie, Trevor Manuel gekritiseer.
Twee-en-twintig mense wat verlede week in hegtenis geneem is in verband met openbare geweld, sal vandag in die Zeerust Landdroshof in Noordwes om borgtog aansoek doen.
Sowat 300 gemeenskapslede van Kruisrivier naby Zeerust het klippe gegooi na die huis van ‘n plaaslike sakeman, en die gebou aan die brand gesteek.
Hulle beskuldig Tshepo Kraai daarvan dat hy kinders ontvoer en vir rituele vermoor het.
Vyf van sy voertuie is ook tydens die aanval aan die brand gesteek.
Kraai en sy vrou is na ‘n hospitaal gehaas nadat hulle brandwonde opgedoen het, maar is later ontslaan. – RSG
Die inwoners van Mooiplaas, wes van Pretoria is in opstand oord die ANC se gebrek aan begrip vir hulle omstandighede.
Hulle sê hulle moes na die Uniegebou opruk om hul griewe te lug. Hulle sal vandag weer opruk onder aanvoering van Julius Malema.
Die inwoners van die Mooiplaas-lokasie het Dinsdag ‘n diensleweringsbetoging gehou waartydens die polisie rubberkoeëls gebruik het om hulle uiteen te jaag.
Alhoewel hulle toestemming vir die optog gehad het, is hulle later ingelig dat die goedkeuring teruggetrek is omdat niemand van die Presidensie beskikbaar was om hulle griefskrif te ontvang nie.
Die streekskoördineerder van die Ekonomiese Vryheidsvegters, Omphile Maotwe sê hulle hou weer vandag ‘n optog om die gebrek aan basiese dienste onder die Presidensie se aandag te bring.
Die ANC en sy alliansievennote in Gauteng is bekommerd oor die gewelddadige betogings in die provinsie.
Die party sê stemwerwing vir aanstaande jaar se verkiesing kan daardeur benadeel word.
Die ANC het ook gesê hy gryp by sommige van die opstande in om bestendigheid te verseker.
Die ANC se sekretaris in Gauteng, David Makhura sê hulle wil ‘n klimaat skep wat intimidasie en geweld te beperk.
’n Hof in Egipte het beslis dat oudpres. Hosni Moebarak vrygelaat moet word, het ’n beampte gesê.
Dit is nie bekend of die aanklaers teen die beslissing gaan appelleer nie.
Die uitspraak kom na die verhoor waarin Moebarak tereggestaan het op aanklagte dat hy geskenke van ’n staatsbeheerde koerant aanvaar het.
Die 85-jarige Moebarak is sedert April 2011 in aanhouding.
Moebarak word ook saam met Habib Adly, sy voormalige minister van binnelandse sake, en ses polisiebevelvoerders verhoor op aanklagte wat verband hou met hul administrasie voor die opstand teen sy bewind en die die moorde op betogers. Dié verhoor is tot 25 Augustus uitgestel.
Egipte loop steeds onder hewige geweld deur.
Hernieude oproerigheid het teen die oudpresident se opvolger, Mohamed Morsi, uitgebreek.
Minstens 750 mense is verlede week oor ’n tydperk van vier dae dood. – AP
Nadat Islamiste ‘n Fransiskaanse skool aan die brand gesteek het, is drie nonne soos “krygsgevangenes” op straat geparadeer alvorens ‘n Moslemvrou haar oor hulle ontferm het. Twee ander vroue wat ook by die skool werksaam was, is seksueel geteister en aangerand terwyl hulle deur die massas probeer beweeg het.
In die vier dae sedert die veiligheidsmagte twee sitstakingkampe van die afgesette Egiptiese president se ondersteuners ontruim het, het Islamiste dosyne Koptiese kerke, tesame met besighede en skole wat aan die Christen-minderheid behoort, aangeval. Dit wil voorkom of die intimidasieveldtog daarop gemik is om die Christene wat nie in Kaïro is nie, te waarsku om nie by politieke aktivisme betrokke te raak nie.
Die Moslemmeerderheid in Egipte het al in die verlede teen die Christene, wat slegs 10% van die bevolking van 90 miljoen uitmaak, gediskrimineer en geweld gepleeg. Aanvalle het egter toegeneem nadat die Islamiste mag verkry het met die Arabiese Lente-opstand in 2011 wat Hosni Mubarak uit die politieke stoel gelig het. Christene het nog meer deurgeloop nadat president Mohammed Morsi op 3 Julie onsetel is, iets wat toenemende Islamiste-woede onder leiding van Morsi se Moslembroederskap ontketen het.
Chaos het ontstaan nadat die Egiptiese militêr-gesteunde administrasie inbeweeg het om die twee kampe met betogers te ontruim. Dit het daartoe gelei dat betogers wat op Morsi se heraanstelling aangedring het, doodgeskiet is, maar ook tot toenemende, landwye konfrontasies. Sedert Woensdag is ongeveer 40 kerke geplunder en aan die brand gesteek, terwyl 23 aangeval en beskadig is.
Een van die wêreld se oudste Christengemeenskappe wat tot dusver nie polities aktief was nie, het ook tot die politieke arena toegetree nadat Mubarak ontsetel is en Christene op regverdige behandeling ná die onrus begin aandring het.
Baie Morsi-ondersteuners beweer dat Christene ‘n disproposisionele groot rol tydens die dae van massabetogings gespeel het, met miljoene wat geëis het dat Morsi moes bedank voor die regering nog omvergewerp is.
Ten spyte van die geweld, het Egipte se Koptiese Christenkerk Vrydag sy onderdanigheid aan die nuwe politieke bedeling hernu en in ‘n verklaring gesê dat hulle die weermag en polisie in hul stryd teen “die gewapende gewelddadige groepe en swart terrorisme” ondersteun.
Al het Egiptiese Christene onder ekstremistiese aanvalle deurgeloop, het hulle in sommige gebiede meer aansluiting by gematigde Moslems gesoek om sodoende hul solidariteit te betoon.
Honderde mense uit beide gemeenskappe het by twee kloosters in die Bani Suef-provinsie, suid van Kaïro, saamgedrom om verwagte aanvalle Saterdag af te weer, het ‘n plaaslike aktivis, Gigis Wahieb, gesê. Aktiviste het oor soortgelyke insidente in gebiede elders, suid van Kairo berig, maar dat dit nie genoeg was om voldoende beskerming aan kerke en kloosters te bied nie.
Wahieb, asook ander aktiviste en slagoffers van die jongste geweldvlaag, blameer sowel die polisie as die ekstremistiese Islamiste vir dít wat gebeur het. Volgens hulle het die aanvalle tegelykertyd met ‘n aanslag op polisiestasies in provinsies soos Bani Suef en Minja plaasgevind sodat polisie hul stasies moes beskerm en nie die Christene te hulp kon snel nie.
Ezzat Ibrahim, ‘n Christen-aktivis van Minja, ‘n provinsie suid van Kaïro, waar Christene ongeveer 35 % van die bevolking verteenwoordig, het gesê dat die polisie in sewe uit die nege gebiede eenvoudig verdwyn het sodat ekstremiste feitlik straffeloos kon optree.
Volgens sekerheidsbeamptes wat anoniem wou bly omdat hulle nie die nodige magtiging gehad het om die inligting te verskaf nie, is daar sedert Woensdag twee Christene dood, waaronder ‘n taxibestuurder wat in ‘n betoging deur Morsi-ondersteuners in Alexandrië beland het. Die ander persoon is deur Islamiste in die suidelike provinsie van Sohag doodgeskiet.
Die aanvalle het daarop gedui dat alhoewel die Islamiste in Kaïro op die verdediging is, hulle steeds oor invloed in provinsiale vestings beskik, asook die vermoë om geweld teen aansienlike Christen-minderhede te pleeg.
Gamaa Islamija, ‘n ekstreme Islamiste-groep wat groot invloed in provinsies suid van Kaïro uitoefen, het enige verbintenis met die aanvalle ontken. Die woordvoerder, Moerad Ali, het gesê dat die Moslembroederskap wat die betoging teen Morsi se afsetting gelei het, die aanvalle afkeur.
Suster Manal is hoof van die Fransiskaanse skool in Bani Suef. Sy was besig om onbyt met twee besoekende nonne te eet toe die nuus haar bereik dat die twee betogerskampe deur die polisie ontruim is, met honderde wat gedood is. Die gevolg was ‘n aanval wat ses ure geduur het. Sy, susters Abeer en Demiana en ‘n aantal skoolwerknemers het gesien hoe ‘n groep aanvallers by die skool deur mure en vensters inbreek. DIe skool is geplunder, ‘n kruis is by ‘n skoolhek omgegooi en met ‘n swart banier, soortgelyk aan dié van Al-Kaida, vervang.
Toe die Islamiste hul beveel om weg te gaan, was daar vure op bykans elke hoek van die 115 jaar oue hoofgebou en twee nuwer geboue. Manal het gesê dat die spaargeld vir ‘n nuwe skool verdwyn het. Rekenaars, ‘n projektor, lessenaars en stoele is weggedra. Dringende noodoproepe na die polisie, asook na senior polisie-amptenare wie se kinders in die skool is, het beloftes van ‘n vinnige reaksie ontlok. Maar niemand het opgedaag nie.
Die Islamiste het haar net genoeg tyd gegun om ‘n paar kledingstukke te gryp.
In ‘n uur lange telefoniese onderhoud met Associated Press het Manal, 47, haar nagmerrie-ondervinding in herinngering geroep, hoe sy in die skool saam met ander vasgevang was terwyl die brand op die grondvloer gewoed het en ‘n geveg tussen die polisie en Islamiste buite op straat plaasgevind het. Met tye het die giftige gasse van die vuur in die biblioteek of traangas wat deur die polisie op straat gebruik is haar oorweldig.
Suster Manal onthou hoe sy ‘n week gelede deur die polisiemanvader van ‘n leerling ingelig is dat haar skool deur dogmatiese Islamiste geteiken word wat daarvan oortuig is dat dit ongewenste onderwys aan Moslemkinders verskaf. Sy het geen ag daarop geslaan nie, gerus in die wete dat die skool oor ‘n gelyke aantal Moslem- en Christelike leerlinge beskik en daarom nie deur Moslem-ekstremiste aangeval sou word nie. Sy was verkeerd.
Die skool se ligging is prominent. Dit staan oorkant die pad van die vernaamste treinstasie en is langs ‘n besige buseindpunt wat onlangs ‘n groot aantal Islamiste aangetrek het. Hulle was op pad na Kaïro om aan te sluit by die groter van die twee sitstakingskampe wat Morsi ondersteun. Die buurt van die skool stem ook ooreen met een van Bani Suef se Islamiste-vestings wat uit Morsi se Moslembroederskap en ultrakonserwatiewe Salafiste bestaan.
“Ons is nonne. Ons maak op God en die engele staat om ons te beskerm,” het sy gesê. “Aan die einde het hulle ons soos krygsgevangenes deur die strate geparadeer en op ons gevloek terwyl ons van een agterstraatjie na ‘n ander gelei is sonder dat hulle ons vertel het waarheen ons op pad was.” ‘n Moslemvrou wat eens op ‘n tyd ‘n onderwyseres by die skool was, het Manal en die ander twee nonne raakgesien toe hulle by haar huis verbyloop, met ‘n groot skare nuuskierige omstanders wat saamdrom.
“Ek het haar onthou, haar naam is Saadija. Sy het aangebied om ons onderdak te gee en gemeen sy kon ons beskerm omdat haar skoonseun ‘n polisieman is. Ons het haar aanbod aanvaar,” het sy gesê. Twee Christenvroue wat by die skool werk, Warda en Bedoer, wat ook familie van mekaar is, moes veg om uit die skare te kom, terwyl hulle deur die ekstremiste betas, geslaan en beledig is. “Ek het daarna gekyk en dit ysingwekkend gevind,” het Manal gesê.
Die voorval by die Fransiskaanse skool is by Minja herhaal waar ‘n Katolieke skool tot op die grond afgebrand is en ‘n Christelike weeshuis insgelyks aan die brand gesteek is.
“Ek is beangs en nie in staat om te fokus nie,” sê Boelos Faami, die pastoor van ‘n Katolieke kerk nie te ver van Manal se skool af nie. “Ek verwag te eniger tyd ‘n aanval op my kerk,” het hy Saterdag gesê.
Bishoi Alfons Nagoeib, ‘n 33-jarige sakeman van Minja, het ‘n soortgelyke, onstellende verhaal om te vertel.
Sy algemenehandelsaak in ‘n hoofstraat in die provinsiale hoofstad, wat ook Minja genoem word, is vandeesweek afgebrand met die vlamme wat alles binne verteer het.
“‘n Buurman het my geroep en vertel dat die winkel aan die brand was. Toe ek daar aankom, kom drie ekstremiste dreigend na my toe, waarna hulle agterkom dat ek die eienaar is,” vertel Nagoeib. Sy vader en broer het by die mans gepleit om sy lewe te spaar. Gelukkig het iemand geskree dat ‘n Christelike seun besig was om die gebeure met sy selfoon te verfilm, dus het die skare na die seun toe gehardloop en geskree: “Noesrani, Noesrani.” Dit is ‘n woord uit die Koran wat ‘n skeldnaam vir Christene in Egipte geword het.
Nagoeib het na ‘n nabygeleë gebou gehardloop waar hy oor ‘n woonstel beskik en hom daar toegesluit. Ná ‘n ruk het hy die woonstel verlaat, opgehardloop na die dak toe en oorgespring na die gebou langsaan waardeur hy veilig kon uitkom, op veilige afstand van die woedende skare.
“In ons Mustafa Fami-straat, het die Islamiste vroeër ‘n rooi X op Moslemwinkels geverf en ‘n swart X op Christenwinkels,” het hy gesê. “U kan seker wees die winkels met ‘n rooi X het niks oorgekom nie.”
In Fajoem, ‘n oaseprovinsie suidwes van Kaïro, het Islamiste vyf kerke geplunder en aan die brand gesteek, volgens biskop Ibram, die plaaslike hoof van die Koptiese Ortodokse Kerk, wat by verre die grootste van Egipte se Christelike denominasies is. Volgens hom het hy sowel Christene as kerklui aangesê om nie weerstand teen die skares Islamiste te bied nie, uit vrees vir lewensverlies.
“Die plunderaars was so pligsgetrou dat hulle na een van die vyf kerke wat hulle verwoes het teruggekeer het om te sien of hulle nog iets kon vat,” het hy aan AP gesê. “Hulle het ons stoele en banke op vragmotors gelaai en toe daar nie meer plek was nie, het hulle die res vernietig.” – AP
Inwoners van Ha-Bungeni buite Makhado in Limpopo het ‘n voertuig van die Departement van Watersake aan die brand gesteek en ‘n sjebeen afgebrand.
Die inwoners het die Bungeni-Mashau-pad ook versper en voertuie beskadig uit woede nadat die liggaam van ‘n verstandelik gestremde man gevind is.
Intussen is die situasie kalm by Tshisaulu naby Thohoyandou waar inwoners gisteraand ‘n pad met brandende bande en klippe versper het.
Die oproerige skare eis die inhegtenisneming van ‘n moordverdagte nadat ‘n vrou se liggaam met ‘n meswond twee weke gelede gevind is.
Motoriste moes tussenThohoyandouenMakhadonabyTshilidzini–hospitaal onder klipgooiers deurloop.
Dieontdekking van dievrou se liggaammet steekwonde het inwoners in opstand laat kom want hulle sê daaris altalle moordeindie gebied.
“Die rede waarom mensein opstand is, wantbaie mense gaan hierdood.Daar is ‘nstaking, want die mense glo die polisiedoenniks daaraan nie.Somense isin opstand sodat die polisie iets moet doen. Misdaadgebeur inTshisaulu en diepolisiedoenniks daaraan nie,” het een van die inwoners gekla.
