Renosters ook deur TB bedreig

Wetenskaplikes het bevestig dat tuberkulose (TB) wat van mense na wilde diere in aanhouding oorgedra is, onder renosters maai.

In aanhouding het olifante en renosters dit by mense aangesteek.

Enige soogdier kan die siekte dus deur aanraking met TB-lyers opdoen, maar omdat die siekte jare kan neem om te manifesteer, is dit baie moeilik om te diagnoseer.

Teen die tyd dat die diagnose dus gemaak word, is dit al byna te laat en het die dier weer ander diere aangesteek.

In navorsing van die Suid-Afrikaanse Mediese Navorsingsraad (MNR) en die Universiteit Stellenbosch (US) toon dat TB nog verdere verliese aan renosters kan beteken.

En benewens stropery wat ‘n kopseer geraak het, word ander wild ook bedreig.

‘n Nuwe bloedtoets vir renosters kan opsporing van die siekte in wilde diere vergemaklik. Daar is reeds so ‘n toets vir buffels beskikbaar.

Navorsers aan die US sê omdat renosters se getalle daal, is verdere verliese kommerwekkend. Van die renosters is in gebiede waar TB endemies is.

TB (Mycobacterium bovis) in buffels is aanvank­lik veroorsaak deur siek beeste en het toe na leeus, wildsbokke, vlakvarke en ander diere versprei.

Stropers se gif lei tot bewaringstragedie

Stropers gebruik deesdae gif teen wild in Suid-Afrika se Nasionale Parke.

Die Kruger Nasionale Park (KNP) het Saterdag op ‘n olifantkarkas, 110 dooie witrugaasvoëls, twee leeumannetjies en twee jakkalse afgekom wat weens wildvergiftiging gevrek het.

Daar is nog net 1 000 aasvoël-broeipare in die Nasionale Kruger Wildtuin oor. Die meer as 100 aasvoëls wat nou vergiftig is, is ‘n bewaringstragedie.

Die olifantkarkas is gevind met geweerskote in sy kop, sy tande is verwyder en gif is daarop gekry. Aasdiere in die omgewing van die olifantkarkas is vergiftig nadat hulle van die blootgestelde dele van die karkas gevreet het.

“Dit wil voorkom asof stropers hulself tot wildvergiftiging in die Nasionale Parke en ander beskermde gebiede in Suider-Afrika gewend het en ons natuurlewe daarmee wil verwoes. Wildvergiftiging is nie net ‘n bedreiging vir ons biodiversiteitbates nie, maar ‘n enkele voorval kan honderde spesies beïnvloed,” het ‘n bestuurder van die park gesê.

Hy het gesê deur in te meng met die duur van die diere se lewensiklus, is hul ekologiese rol beïnvloed.

Verlede jaar het die Park ‘n soortgelyke voorval aangemeld waarin een olifant en vier Afrikaleeus dieselfde oorgekom het, met 46 aasvoëls en 1 Bateleur wat ook aan vergiftiging gevrek het.

In nog ‘n voorval van doelbewuste vergiftiging van rooijakkalse en ander klein roofdiere in die Addo Olifant Nasionale Park in 2014, is dieselfde werkswyse om wild dood te maak deur middel van vergiftiging, opgemerk.

Die anti-stropereenheid se vinnige reaksie het verhoed dat die uitkoms nog erger kon gewees het.

Alhoewel vergiftiging op ‘n lae vlak teenwoordig is, is dit ‘n werklike probleem in buurlande soos Mosambiek en Zimbabwe.

Vrystaatse renosters deur hommeltuie beskerm

Terwyl plaasmoorde en -aanvalle voortwoed, kan renosters darem voortaan rustig slaap.

Die department van omgewingsake en natuurbewaring in die Vrystaat gaan die stryd teen renosterstropery met meer gevorderde tegnologie aanpak nadat ‘n toenemende getal renosters die afgelope maande aansienlik in die provinsie gestroop is.

Die departement se Coenie Erasmus, wat in beheer is van die Groenskerpioene wat voorvalle van wilddiefstal, insluitend renosterstropery, ondersoek, sê weens ‘n tekort aan mannekrag en duur gevorderde toerusting, is altesaam ses renosters die afgelope maand op private grond en in reservate in die provinsie doodgeskiet.

Hy sê die department gaan voortaan hommeltuie gebruik met ‘n nagsigfunksie om renosterstropery te bekamp. Hy sê natuurbewaarders het nie die vermoë en die nodige toerusting om die stryd teen slinkse tropers te wen nie, terwyl ‘n hommeltuig eerder as die duursame gebruik van helikopters, hul taak kan vergemaklik.

‘n Hommeltuig is stiller en minder sigbaar as ‘n helikopter. Erasmus sê dit beskik oor goeie kameraresolusies wat die patrolering van heinings oor ‘n 5km afstand moontlik maak met minder mannekrag. Die tuig kan ook hoog en laer vlieg en goeie beeldmateriaal verskaf. Dit feit dat dit tot 400m hoog kan vlieg vergemaklik ook die tel van wild.

Die departement se eerste hommeltuig is op die Vereniging vir Staatsamptenare in die Vrystaat aan die department op ‘n oorhandig. Bestuurder van die VSA, Gerhard Koorts, sê geld is op ‘n gholfdag ten bate van die bekamping van renosterstropery gebruik om die hommeltuig aan te koop.

Die vakbond het besluit die skunking te maak omdat dit belangrik is om nie slegs na lede se belange om te sien nie, maar ook ‘n bydrae te maak tot natuurbewaring.

Erasmus sê die hommeltuig sal in die Willem Pretorius-reservaat, waar vier renosters die afgelope maand doodgeskiet is, gebruik word.

Polisielede vas vir renosterspropery

Drie polisiebeamptes en ‘n eertydse wildbewaarder sal na verwagting Dinsdag in die Nelspruit-streekshof verskyn in verband met renosterstropery.

Die beskuldigdes het in November in die hof verskyn maar die saak is uitgestel weens ‘n vertraging met die dossiere van die beskuldigdes wat in Mei in hegtenis geneem is na ‘n gesamentlike operasie deur die Valke en SANPark.

Die vier staan tereg op aanklagte van sameswering om renosters te jag en die onwettige besit van vuurwapens en ammunisie.

Lt.genl. Solomon Makgale, nasionale woordvoerder van die polisie, het destyds gesê parkbeamptes het ʼn wenk ontvang waarna hulle ʼn gemerkte Skukuza-polisiebakkie van die pad af getrek het. Daar is op ʼn .375-jaggeweer, ʼn knaldemper, ammunisie en toerusting vir stropery beslag gelê.

Nog twee renosters in Noordwes gestroop

Witrenosters
Witrenosters

Die Noordwes Parke en Toerismeraad sê nog twee renosters is in die provinsie gestroop, wat die totaal vir die jaar op tien te staan bring, het RSG berig.

Dit volg nadat die Lehurutshe-landdroshof naby Zeerust, gister tien jaar tronkstraf aan Hans Skhosana opgelê het vir renosterstropery.

Sy medebeskuldigde verskyn op 26 Maart in die hof.

Die raad sê in die jongste voorval is ‘n renoster Sondagaand in die Rustenburg-gebied geskiet en van sy horing gestroop.

Niemand is nog in hegtenis geneem nie.