Wit toeriste neem foto’s ‘asof van bobbejane’

“Toeriste koop nie kapana nie. Hulle neem liewer net foto’s asof ons bobbejane is,” kla die 27-jarige mnr. Jonas Ndakolute wat vir die afgelope agt jaar vleis in Windhoek verkoop.

Kapana is gebraaide vleis van pasgeslagde beeste vir die swart mark.

Ndakolute en ’n ander paar vleissmouse koop hul vleis by plaasboere op naburige plase en verkoop dit dan by die Enkelkwartiere in Katutura in Windhoek, skryf die Republikein.

Volgens hom maak hy gewoonlik meer as N$300 wins per dag, maar gedurende die Kerstyd is hy gelukkig as hy N$100 ’n dag kan verdien.

“Buitelanders koop nie by ons nie, behalwe die Angolese wat reeds kapana ken. Die Europese toeriste kla gewoonlik dat die vleis ongesond is en trek hul neuse op. Namibiërs kla weer te veel oor pryse,” skerts hy en wys na ’n kliënt wat besig is om te kla dat drie stukke beesvleis te min is vir N$25.

’n Ander vleishandelaar, mnr. Alfons Shaalukeni (27), vertel voorts dat hulle groot skade tydens die warm vakansiemaande ly.

“As dit so warm is soos nou in Desember, dan moet ons soms ons vleis weggooi, want die hitte maak dit gou sleg,” vertel hy.

 

Matriekslaagsyfergoëlery: meer as helfte skryf nooit die eksamen

Die “wonderbaarlike” styging in die matriekslaagsyfer oor die afgelope paar jaar was slegs moontlik omdat meer as die helfte van leerlinge in sommige provinsies nooit eksamen gaan skryf nie. Skole weet dat hulle gaan druip en oorreed hulle daarom om nie eens eksamen te gaan skryf nie. Na bewering “verdwyn honderdduisende leerlinge binne twee jaar uit die nasionale onderwysstelsel” tussen graad 10 en graad 12. Syfers daaromtrent het oor die afgelope paar dae in die Wes-Kaap op die lappe gekom.

In 2012 was daar byvoorbeeld nog meer as een miljoen leerlinge in graad 10. Dog in 2014 het net 524 495 leerlinge vir die matriekeksamen in openbare skole ingeskryf, wat minder as die helfte van die 1 065 329 leerlinge verteenwoordig wat twee jaar gelede nog in graad 10 op die skoolbanke was.

Die Wes-Kaapse provinsie spog daarmee dat hy blykbaar die hoogste persentasie graadtienleerlinge het wat wel agterna matriek gaan skryf het (63,8%). Gauteng, waar ook heelwat voormalige model-C-skole met blanke onderwysers en leerlinge te vinde is, is nie op die lys van provinsies waar baie min graadtienleerlinge ooit matriek aflê nie. Statistiek oor Noordwes, Limpopo, die Noord-Kaap en die Vrystaat toon egter dat meer as 50% van leerlinge tussen graad 10 en matriek uitval.

  • Noordwes: 61,5% van die 67 409 leerders het uitgeval;
  • Limpopo: 59,3% van die 172 398 leerders het uitgeval;
  • Noord-Kaap: 56,5% van die 21 379 leerders het uitgeval;
  • Vrystaat: 55,5% van die 58 599 leerders het uitgeval.

Dit is bekend dat skole dit moeilik vind om leerlinge te druip aangesien provinsiale onderwysdepartemente nie daarvan hou nie. Dit behels ook baie burokratiese rompslomp om ‘n leerling te druip. Daarom word leerlinge wat na regte behoort te druip, jaar na jaar “deurgesit” totdat die oomblik van waarheid kort voor matriek aanbreek.

Ironies genoeg is die Vrystaat, ‘n provinsie waar 55,5% van graadtienleerlinge nooit die matriekeksamen aflê nie, in 2013 aangewys as die provinsie met die hoogste slaagsyfer!

Die hele land sit nou in afwagting op die bekendmaking van vanjaar se slaagsyfers teen môre deur die minister van basiese onderwys, Angie Motshekga. Na verwagting gaan die algehele matriekslaagsyfer met 5% daal as gevolg van wiskunde, wetenskap en selfs die maklike “wiskundige geletterdheid” wat verder gesak het. Neem ‘n mens egter die hoë uitvalsyfer tussen graad 10 en matriek in ag, slaag ver minder as die helfte van alle hoërskoolleerlinge ooit matriek.

Kaapse Klopse uitgestel weens logistiek

Vandag se Kaapse Klopseparade in Kaapstad is uitgestel. Die uitvoerende hoof van die Karnavalkomitee, Kevin Momberg, sê hulle het logistieke probleme ondervind om die geleentheid te reël.

Die Kaapstadse stadsraad het ‘n paar weke gelede in ‘n verklaring gesê die Klopse sal vanjaar self die parade reël na gesprekke met hulle, het RSG berig.

Momberg sê die parade sal na verwagting nou aanstaande Saterdag plaasvind. Kaapstad het intussen gesê hy is teleurgesteld met die besluit.

Motordiewe pak Vrystaat

Nog drie swart verdagtes is op Thaba Nchu in die Vrystaat aangekeer in verband met die moord op ‘n swarte wat op Oujaarsaand tydens ‘n motorkaping in Phahameng in Bloemfontein doodgeskiet is.

Twee swartes is vroeër op Nuwejaarsdag in besit van ‘n gekaapte VW Polo vasgetrek.

Die 27-jarige is vyf keer geskiet en sy vriendin is in die voorval gewond.

Die ander twee verdagtes is in Botshabelo, oos van Bloemfontein, gevang.

Hulle verskyn Maandag in die Bloemfonteinse landdroshof op aanklagte van moord, poging tot moord en kaping, en ‘n vyfde in die hof op Botshabelo op ‘n aanklag van die onwettige besit van ‘n vuurwapen.

Polisiewoordvoerder Thandi Mbambo het bevestig dat twee mans, onderskeidelik 42 en 37 jaar oud, kort na middernag in G-seksie in Botshabelo in hegtenis geneem is.

Sy sê die polisie moes op die voertuig se bande skiet om te verhoed dat die vier insittendes wegkom met die motor wat die vorige oggend in Pahameng gekaap is.

Mbambo sê twee verdagtes het eers ontsnap.

Tydens die kaping is Sphiwe Mashiya doodgeskiet en sy 25-jarige vriendin lig gewond.

In ‘n ander voorval is drie Quantum-voertuie tydens ‘n gewapende rooftog by die Glen Landboukollege net buite Bloemfontein in die vroeë oggendure van Saterdagoggend gesteel.

Mbambo het die voorval bevestig. Sy sê vyf gewapende verdagtes het twee veiligheidswagte vasgebind.

Drie van die verdagtes het toe met die drie voertuie gevlug, terwyl die ander twee by die sekuriteitswagte gebly het en ‘n paar uur later vrygelaat het. Mbambo sê geen arrestasies is gemaak nie.

Volgens ‘n polisiebron is die voertuie na bewering oor die grens na Lesotho geneem in die vroeë oggendure, maar die owerhede in Lesotho kon dit nie bevestig nie.

Plaasmoord buite Sasolburg

In die jongste voorval van plaasmoorde, is ʼn 67-jarige man op ʼn plaas naby Sasolburg in die Vrystaat doodgeskiet.

‘n Woordvoerder van die SA Polisiediens, Lt. Livhuhani Hani, het gesê dat die man en sy gade ʼn huis op die plaas huur. Die vrou het glo Woensdagaand deur die huis se venster geloer en ʼn indringer gesien.

“Die man het na buite gegaan om uit te vind wat aangaan en is in die bolyf geskiet. Hy is op die toneel dood,” sê Hani. “Niemand anders is beseer nie en niks is gesteel nie. Die motief vir die moord is nog nie bekend nie.”

Niemand is nog in verband met die voorval aangekeer nie.

Suid-Afrikaners sterf soos vlieë op die paaie

Volgens die minister van vervoer, Dipuo Peters, is daar reeds 924 noodlottige padongelukke tot op 28 Desember aangemeld. In KwaZulu-Natal was daar 211 ongelukke waarin 249 mense dood is. In Gauteng was daar 156 noodlottige ongelukke waarin 174 mense omgekom het. In die Oos-Kaap was daar 129 noodlottige ongelukke waarin 161 mense die lewe gelaat het.

Die totale aantal sterftes in al dié ongelukke beloop “minstens 1 143 mense”.

In Limpopo was daar 106 noodlottige ongelukke waarin 138 mense dood is terwyl daar in Mpumalanga 90 ongelukke was waarin 110 mense dood is. In die Vrystaat was daar 63 noodlottige ongelukke waarin 95 mense dood is en in die Wes-Kaap was daar 78 noodlottige ongelukke waarin 91 mense dood is.

Peters sê dat daar 50 minder noodlottige ongelukke en 25 minder sterftes as in die ooreenstemmende tydperk verlede jaar was. Sy meen egter dit is “kommerwekkend dat daar sedert 23 Desember ʼn toename was in die aantal ongelukke en sterftes”. Daar was van 1 Desember tot 23 Desember 539 noodlottige ongelukke waarin 677 mense omgekom het.

Peters meen dit is “opvallend dat 31% van noodlottige ongelukke tussen 22:00 en 06:00 plaasvind”. Sy het gesê daar is teen 28 Desember reeds 415 mense vir spoedoortredings in hegtenis geneem. Die vinnigste spoed wat aangeteken is, was 265 k.p.u. in die Vrystaat. Minstens 904 mense is reeds vir dronkbestuur aangekeer.

98% van onafhanklike skole se matrikulante slaag

Die slaagsyfer vir privaatskole wat die onafhanklike eksamenraad se matriekeksamen skryf is so pas bekendgemaak. Vanjaar se slaagsyfer is 98,38% met 85,54% van kandidate wat toegang tot graadstudie verkry en 11,56% van kandidate wat vir ʼn diploma kan studeer. 10 451 kandidate, van wie 9 976 heeltyds en 475 deeltyds, het die eksamen vanjaar afgelê. Verlede jaar se slaagsyfer was 98,56%.

Wat wiskunde en fisiese wetenskappe betref, het die IEB-kandidate insgelyks goed presteer, met 89% wat in albei vakke slaag. “Die persentasie leerlinge wat 40% of meer behaal het in wiskunde is 88,6% en die persentasie leerlinge wat 40% of meer in fisiese wetenskappe behaal het, is 88,5%,” het die organisasie verklaar.

“Onderwys is soveel meer as die verwesenliking van goeie resultate in die nasionale senior-sertifikaat-eksamen,” meen Anne Oberholzer, uitvoerende hoof van die onafhanklike eksamenraad, gesê.

Die uitslae vir openbare skole sal eers op 6 Januarie aangekondig word.

Nkandla se eerste sondebok behou werk

‘n Werknemer van die departement van openbare werke is die eerste sondebok van die omstrede opgraderings van R246 miljoen aan pres. Jacob Zuma se huis in Nkandla, het City Press Sondag berig.

Volgens bronne is Itumeleng Molosi (58), direkteur van projekte, geskors nadat hy skuldig gepleit het op aanklag dat hy onreëlmatig kontrakteurs aangestel het en aanskaffingsprosedures verontagsaam het, het die koerant berig.

Hy het glo verlede Maandag die ooreenkoms onderteken nadat hy onderneem het om skuldig te pleit.

Molosi sal glo sy pos behou nadat die departement hom twee maande lank sonder betaling geskors het.

Volgens Molosi het hyself asook ander werknemers onder druk geswig om prosedures te verontagsaam omdat dit die president se huis was.

Elf ander beamptes, wat almal deur die Vereniging vir Staatsamptenare (PSA) verteenwoordig word, kan soortgelyke ooreenkomste aangaan om uitgerekte verhore te vermy.

 

Polisie keer groep aan wat Lesotho by SA wil inlyf

Die polisie in Ficksburg in die Vrystaat het bykans 140 lede van die Free Movement of Basotho, onder wie hulle leier bekend as Doctor Morolong, aangekeer.

Hulle is in hegtenis geneem toe hulle ‘n optog wou hou om te eis dat Lesotho by Suid-Afrika ingelyf word, het RSG berig.

Die polisie sê die 40-jarige leier van die groep sal van aanhitsing aangekla word.

Die ander kan vervolg word omdat hulle die land sonder die regte dokumente binnegekom het.

Hulle sal tot hulle hofverskyning in aanhouding bly.

Die polisie het ook beslaggelê op vyf minibus-taxi’s sonder permitte en een gesteelde voertuig.

SAID-hoof dalk weer geskors

Ivan Pillay, adjunkhoof van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID), kan weer geskors word net enkele dae nadat sy vorige skorsing tersyde gestel is, berig die Sunday Times.

Volgens die berig het Pillay Vrydag ‘n skorsingskennisgewing ontvang waarvolgens hy tot 12 Januarie het om redes aan te voer oor hoekom hy nie geskors moet word nie.

Die arbeidshof in Johannesburg Donderdag beveel het dat Pillay se aanvanklike skorsing tersyde gestel moet word.

Pillay is deur Tom Moyane, hoof van die SAID, geskors nadat hy ‘n paneel aangestel het om bewerings te ondersoek oor ʼn spesialeprojekte-eenheid se beweerde onwettige aktiwiteite.

Volgens die Sunday Times se berig moet Pillay geskors word aangesien hy met bewyse kan peuter tydens die ondersoek, soos hy al glo voorheen gedoen het.

Pillay word daarvan beskuldig dat hy ʼn sleutelrol gespeel het in die oprig van ʼn geheime intelligensie-eenheid binne die SAID ondanks die feit dat hy geweet het dit is ongrondwetlik.

Hy het na bewering die SAID in oneer gebring deur die “skelm gedrag van diegene wat aangestel is om onwettige bedrywighede uit te voer te magtig, of versuim om dit te verhoed”.

Volgens die berig het Pillay op bedrieglike wyse vroeë aftrede misbruik vir finansiële gewin en verkwistende en nuttelose uitgawes aangegaan.

Pillay en Peter Richer, groephoof van risiko en beplanning, het die arbeidshof genader nadat hulle op 5 Desember deur Moyane geskors is. Richer het egter ʼn skikking met die SAID bereik waarna sy skorsing tersyde gestel is.

Die Minister van Finansies Nhlanhla Nene sê hy is in konsultasie met die kommissaris van die Inkomstediens, Tom Monyane, oor hoe om die hartseer hoofstuk af te sluit.

Nene sê hy sal nie toelaat dat die onlangse gebeure die Suid-Afrikaanse Inkomstediens ontspoor nie.

Hy het onderneem om te verseker dat die Inkomstediens ‘n model-instelling bly.

Die minister sê hy sal aan die einde van aanstaande maand ‘n aankondiging maak oor die pad vorentoe.