Drie jaar nadat duisende hektaar ná ’n militêre oefening op die plaas Otjisazu in die Okahandja-distrik vernietig is, het die plaas wat aan die Osire Kari-weermagbasis grens, Vrydag weer onder vlamme deurgeloop.
Die keer is sowat 90% van die plaas deur die vuur verswelg, het die Republikein berig.
Die Namibiese weermag is in 2011 skriftelik deur Otjisazu se eienaar, dr. Hartmut Weimann, in ’n skrywe aan brig.genl. Shilungila en brig.genl. B. Kadila ingelig van sy kommer oor die afvuur van missiele en ligfakkels tydens militêre oefeninge. Dit het gevolg nadat sowat 8 000 hektaar weiding in die omgewing ná ’n grofgeskutoefening verwoes is.
Weimann het in sy skrywe vir geskikte en voldoende voorsorgmaatreëls voor ’n oefening gepleit om ’n herhaling van ’n soortgelyke voorval en skade te voorkom.
Volgens hom het die basis nie oor die nodige en voldoende brandtoerusting beskik om sulke situasies te hanteer nie. ’n Beroep is toe gedoen vir funksionele toerusting by Osire Kari, die skoonmaak van oorgroeide brandpaaie langs die grense en by die skietbane en dat militêre personeel geskikte opleiding in brandbestryding kry. Weimann het ook gemaan dat die NDF vir enige verliese of skade verantwoordelik gehou sal word.
Tydens Vrydag se brand, wat tot 90% van Otjisazu se weiding vernietig het, het weermagpersoneel sonder watertenks of brandtoerusting opgedaag om die vlamme te help blus. Van jasse tot stokke is glo deur die personeel gebruik om die vlamme te probeer doof.
Volgens ’n ooggetuie wat vanaf Okahandja onderweg was, het hy gesien hoe ses “rooi fakkels” afgeskiet word en hoe brande op die ses verskillende plekke ontstaan waar dit in die veld geland het.
Buiten NDF-personeel het bure van die omgewing ingespring om die brand tot bedaring te probeer bring.
Benewens die duisende hektaar weiding wat vernietig is, het die wildwerende heining op Ojtisazu ook deurgeloop. Die totale skade van die brand moet nog beraam word.
Twee boere wat twee vermeende plaasaanvallers Saterdag naby Leeudoringstad in Noordwes doodgeskiet het, gaan waarskynlik vervolg word.
Johan Janse van Rensburg, van die plaas Droëkraal, en sy twee vermeende swart moordenaars, is tydens Saterdag se voorval dood.
Die swart aanvallers het glo met die boer se lyk gevlug nadat hulle hom doodgemaak het.
Van Rensburg het met beeste geboer. Van sy werkers wat ook glo by die voorval betrokke was, is ongedeerd.
Kol. Sabata Mokgwabone, ʼn provinsiale polisiewoordvoerder, het Maandag gesê ‘n ondersoek na die skietery sal gedoen word en dat twee moorddossiere geopen sal word.
“Sodra die ondersoek afgehandel is, sal die hof besluit of die boere, die slagoffer se bure, van enigiets aangekla gaan word,” het Mokgwabone gesê.
Die twee het uit selfverdediging opgetree, maar ‘n moordklag is nogtans aanhangig gemaak tot die vervolgingsgesag of howe besluit of hul optrede geregverdig kan word.
Boere van die plaaswagstelsel het ‘n hakkejag teen die swart verdagtes van stapel gestuur, waarna ʼn oor-en-weer-skietery plaasgevind het.
Twee van die rowers is op die toneel dood en ʼn derde persoon (24) is in hegtenis geneem.
Die verdagte sal na verwagting Dinsdag in die rondgaande hof in Leeudoringstad verskyn.
Terwyl hy sukkel om die radio by sy oor te hoor, wys Wesley Wudea vir sy kleinkinders dat hulle moet stilbly soos wat hy sonderlinge wenke oor Ebolavoorkoming in sy eie taal opdoen.
In Liberië, wat die sentrum van die Wes-Afrikaanse uitbraak is, is die luggolwe gewoonlik die beste manier om inligting oor die epidemie te versprei; nietemin verstaan groot dele van die etnies diverse land geen Engels nie, ‘n taal wat gewoonlik as lingua franca of omgangstaal voorgehou word.
‘n Gemeenskapsradiostasie in Liberië
“Dis nie dat hulle breedweg nie die woorde (oor die radiostasies) wat in Engels gebesig word, verstaan nie. Sommige mense verstaan geen woord Engels nie,” sê die 61-jarige, in sy eie gebrekkige poging om sy land se enigste amptelike taal te praat.
Wudea is ‘n sonderlinge figuur tussen sy landgenote, want slegs ‘n beraamde 20 persent van die bevolking van vier miljoen verstaan Engels, terwyl die res almal in een van 30 minderheidstale kommunikeer.
“Sonder die spreektaalprogram, sou hulle nie die voorkomende maatreëls verstaan het wat hulle teen Ebola moet tref nie,” sê die afgetrede onderwyser vanaf Saint John, ‘n statjie naby die suidelike hawe Buchanan.
Wudea hou ‘n radio byderhand en loop nooit die nuusprogramme in sy Bassa-moedertaal mis nie, wat deur die plaaslike stasie Radio Gbezohn uitgesaai word.
Hy sê dit was die Bassa-programme wat hom in die gewoonte gekry het om sy kinders en kleinkinders te vra om dikwels hul hande te was as ‘n maatreël teen Ebola-besmetting.
En sy mede-inwoners is nou almal bewus van die voorkomende maatreëls teen die siekte, asook die behoefte om fisieke kontak met die siekes of dooies te vermy, sê hy.
Sleutelwapen
Die openbaregesondheidsboodskap is so ingegrif, sê hy, dat die sosiale gewoontes wat oor eeue heen ontwikkel het, soos om hande te skud of om die dooies by begrafnisse aan te raak, gestaak is.
“Om hande te skukd, is deel van ons tradisie. Ons kan dit nie tans doen nie, vanweë Ebola. Dis moeilik om te aanvaar, maar ons móét,” sê Wudea.
Radio Gbehzohn het sy programme in Bassa verdubbel, ‘n taal wat deur ‘n paar honderdduisend lede van die Kru-stam gepraat word, sedert die epidemie begin het, vertel Isaac Siegal, die programdirekteur by die stasie.
Besoekers aan sy kantoor in Buchanan, wat met plakkate beplak is wat teen die gevare van Ebola waarsku, moet hul hande met chloorbehandelde water was onder die wakende oog van sy veiligheidswag alvorens hulle binnegelaat word.
“Die plaaslike taal speel ‘n baie belangrike rol in ons programme want die meerderheid van die bevolking woon in die plattelandse gebiede,” sê Siegal.
“Voorheen het hulle net 15 minute drie maal per dag gehad. Vandag ontvang hulle 30 minute drie maal per dag. Ons ontvang boodskappe van mense wat ons bedank dat ons hulle in ‘n taal wat hulle verstaan, inlig.”
Die adjunkminister van inligting, Patrick Worzie, erken dat uitsaai in plaaslike tale ‘n “kardinale rol” gespeel het tydens sy onlangse besoek om higiëniese toerusting aan gemeenskapsradiostasies in die nabygeleë Margibi-distrik te versprei.
Wes-Afrika bestaan uit lande waar die amptelike taal Frans, Engels of Portugees is.
Maar in Liberië, Sierra Leone en Guinee – die drie lande wat die ergste deur die epidemie getref word wat reeds 5 000 mense gedood het – asook in nabygeleë lande, het die fokus op stamtale ‘n sleutelwapen in die stryd teen die verpreiding van Ebole geword.
Dodelike taak
Advertensies, inbelprogramme en nuusbulletins word oor die radio en op televisie in die plaaslike taal uitgesaai, met die luggolwe wat vir godsdiensleiers, stamkapteins en vertroude meningsvormers oopgegooi word.
Human Rights Watch (HRW) het die “sleutelrol” verwelkom wat die Liberiese mediagroepe in opvoeding oor openbare gesondheid speel, wat inligting oor Ebola in inheemse taal op 44 gemeenskapsradiostasies uitsaai.
HRW het ook die rol beklemtoon wat deur Radio MOA in Kailahun, ‘n dorp in die episentrum van die uitbraak in Sierra Leone, gespeel word.
Die stasie het ‘n veldtog geloods om gerugte te onderdruk wat die stryd teen die virus ondermyn, waarmee tienduisende luisteraars in die grensgebied tussen Sierra Leone, Liberië en Guinee bereik is.
‘Blanke komplot teen swartmense’
Tog kan die taak om bewustheid oor Ebola in afgeleë gebiede te verhoog, ‘n ondankbare en selfs dodelike wees.
In suidelike Guinee is agt lede van die Ebola-veldtogspan, waaronder drie radiojoernaliste, deur statbewoners vermoor wat ontken het dat die epidemie werklik is en dink dat dit ‘n blanke komplot teen swartmense is.
Die stryd oor die radio is nie tot lande in die Ebolagebied beperk nie.
Canal France International, ‘n staatsgesubsidieerde Franse agentskap wat die ontwikkeling van uitsaaimedia in Afrika bevorder, het verlede week ‘n projek geloods om mense by 48 Wes-Afrikaanse radiostasies in Ebolavoorkoming op te lei.
Die hoofdoelwit is om die aanvaarding van sulke inligting te bevorder onder mense wat dikwels wenke oor siektevoorkoming wantrou, en om by te dra om sodanige gedrag te verander, sê die agentskap.
Die “Radio teen Ebola”-veldtog teiken die Ivoorkus, Burkina Faso, Togo en Benin – lande wat tot dusver nog geen Ebolageval gehad het nie – asook Senegal, wat as Ebolavry verklaar is, en Mali, die mees onlangse land wat deur die virus geraak is.
’n Motorhandelaar het die motor wat hulle vir Steve Hofmeyr in Port Elizabeth geborg het, teruggevat na ‘n georkestreerde veldtog deur Media24 en ‘n paar histeriese wit ANC-aanhangers.
‘n Handjievol wit Boerhaters het hulle rasgenote aangemoedig om die handelaar te kontak oor Hofmeyr se “rassisme”.
Williams Hunt het vir Hofmeyr, wat verlede Donderdag en Vrydag konserte in die Wes- en die Oos-Kaap gehad het, ’n bakkie geborg. Hulle het die bakkie Vrydag teruggevat.
Volgens Trevor Villet, bestuurder van die Williams Hunt-tak in Port Elizabeth, het hulle Vrydag klagtes oor die twiet gekry.
“Iemand het mense glo op Twitter gevra om ons te bel om te kla oor die borgskap,” het Villet gesê.
“Ons het ’n ooreenkoms met van die gewilde Afrikaanse sangers dat ons vir hulle ’n motor sal leen vir twee of drie dae wanneer hulle hier optree.”
Villet het gesê hulle het besluit om die voertuig eerder terug te neem omdat hulle nie by enige negatiewe publisiteit betrokke wil raak nie en “neutraal” wil bly.
“Ons wil nie betrokke raak nie en ons wil nie kant kies in ’n Twitter-rusie nie.”
Daarmee het WilliamsHunt hul gewaande “neutraliteit” vir ‘n openbare veldtog téén Steve verruil.
‘n Stortvloed van sy ondersteuners het daarna te kenne gegee dat hulle niks met die handelaar te doen wil hê nie.
Hofmeyr het deur die loop van die naweek verskeie mense geantwoord en die hutsmerk #RealArchitectsOfApartheid gebruik.
Hofmeyr was Maandag verbaas deur die georkestreerde venyn: “Dit kom my voor (dat) almal se politiese, geloofs(-) en seksuele voorkeure gevrywaar is deur die Grondwet, behalwe myne. Ek dog ons is oor verbannings in die 80’s. Lyk my nié.”
Numsa se besluit om ’n sosialistiese verenigde front te vorm teen die ANC, is die begin van die “herskikking” van die Suid-Afrikaanse politieke landskap sê swart opposisiepartye.
Numsa sal glo nie vrywillig bande met die vakverbond Cosatu verbreek nie.
‘n DA-woordvoerder het dié verwikkelinge in die drieparty-alliansie as “nodig” beskryf “om die herskikking van die Suid-Afrikaanse politiek te versnel”.
Bantu Holomisa, UDM- leier, het ook die nuwe sosialitiese front teen president Zuma verwelkom.
“Die wittebrood is verby en ons sien uit na wat hulle [die nuwe politieke groep] in Desember na die tafel bring. Dit is goed vir demokrasie.”
Numsa beskou Zuma as die hoofteiken vir hul ontevredenheid.
Cosatu beskou die feit dat Numsa lede werf buite hul ledebasis as ongrondwetlik. Die vakverbond is steeds deel van die drieparty-alliansie.
Indien Numsa van die alliansie wegbreek, sal dit moontlik tot ’n skeuring in Cosatu lei.
Die ANC se aanspraak dat hy die werkersklas verteenwoordig, sal verwater word daardeur, meen sommige ontleders.
Adjunk-president Cyril Ramaphosa sê die land het wegbeweeg van die ontkenning van VIGS.
Ramaphosa sê groot vordering in die stryd teen die pandemie gemaak.
Hy het gepraat by die bekendstelling van die 21ste internasionale VIGS-konferensie, wat na 16 jaar weer in Julie 2016 in Suid-Afrika gehou word.
Ramaphosa sê hoewel daar aanvanklik ontkenning en ‘n gebrek aan deursigtighed was, is aansienlike vordering gemaak.
Hy het ook gesê die stryd is egter nog nie ten volle gewen nie.
Die nie-regeringsorganisasie, The Treatment Action Campaign het intussen sy misnoeë oor van die viering van Wêreld Vigsdag uitgespreek.
Die groep sê die viering is ‘n belediging vir mense wat die virus onderlede het.
Wêreld Vigsdag word jaarliks op 1 Desember gevier.
Die organisasie meen Suid-Afrika het niks om te vier nie, aangesien die land met die meeste MIV-positiewe mense ter wêreld spog.
Die TAC sê miljoene rande word vermors om die dag te gedenk, terwyl een uit elke vyf klinieke in die land sukkel om genoeg mediese voorraad aan te hou.
Die jongste navorsing toon dat bevolkingsaanwas buite beheer is, veral in Afrika.
Selfs streng beperkings op geboortes, rampspoedige pandemies of ‘n derde wêreldoorlog sal nie Afrika se aanwas keer nie, sê navorsers.
Volgens die navorsing sal ‘n derde wêreldoorlog, wat soveel lewens soos die vorige twee wêreldoorloë saam sou eis, geen verskil maak nie.
Australiese navorsers se vooruitskattings voorspel dat die wêreld se bevolking van sewe miljard tot tien miljard aan die einde van die eeu sal groei.
‘n Professor aan die Universiteit van Adelaide, Corey Bradshaw sê sulke getalle is nie volhoubaar nie en die klimaat en omgewing sal daaronder lei.
Die verminderde verbruik van natuurlike hulpbronne en verbeterde herwinning sal ‘n beter kans op doeltreffende volhoubaarheid in die volgende 85 jaar gee as ‘n derde wêreldoorlog, het die studie getoon.
Daar was nege scenario’s tot en met die jaar 2100.
Professor Barry Brook, wat mede-leier van die studie was, het gesê dat ‘n vyfjaarlange wêreldoorlog skaars geregistreer het as ‘n remskoen op die menslike bevolkingstrajek vir hierdie eeu.
Die Tweede Wêreldoorlog het tussen 50 miljoen en 85 miljoen burgerlike en militêre lewens gekos, meestal wit. Dit is die meeste ooit in die wêreld se geskiedenis.
Meer as 37 miljoen mense is vermoedelik in die Eerste Wêreldoorlog dood.
Die bevindinge is gepubliseer in die tydskrif Proceedings Of The National Academy Of Sciences.
Volgens die navorsers sal korttermynplanne om die bevolkingsaanwas te bekamp, eweneens onsuksesvol wees.
‘n Swart vrouebokser Phindile Mwelase is dood nadat sy vir twee weke in ‘n koma was, het die sport- en ontspanningsministerie Maandag gesê.
Die professionele bokser Mwelase (31) is by die Steve Biko Akademiese Hospitaal in Pretoria Saterdag oorlede, het die ministerie in ‘n verklaring gesê.
Die ligte weltergewigbokser is op 10 Oktober uitgeslaan in die stryd teen Liz Butler in Pretoria.
Afrikaanse bokser Liz Butler
“Minister Fikile Mbalula het weer van die afsterwe van nog ‘n belowende sport talent van hierdie land verneem nadat Mwelase die stryd verloor het weens haar ontydige dood op 25 Oktober,” het die ministerie gesê.
Volgens boxrec.com het Mwelase se loopbaan oor vier gevegte gestrek, waarin sy ‘n gelykopuitslag behaal het en drie verliese gely het (insluitende die uitklophou wat gelei tot die koma).
Haar dood het die aantal van sportsterftes op drie sedert Vrydag te staan gebring.
Die Olimpiese silwermedaljehouer vir 800m Mbulaeni Mulaudzi is dood in ‘n motorongeluk Vrydag.
Bafana Bafana se kaptein en doelwagter Senzo Meyiwa is doodgeskiet in Vosloorus Sondag.
Dit was hul tweede besoek aan Namibië, ’n wonderlike land wat hulle vertrou het. Maar nou is hulle klaar met Afrika. Hulle gaan ook hul vriende aanraai om weg te bly.
So het die egpaar Josef en Johanna Stapfler Vrydag aan die Republikein gesê voordat hulle drie dae ná hul aankoms in Namibië weer op ’n vliegtuig terug na Frankfurt was. Die Stapflers was die vorige middag by Omaruru se Franke-toring die slagoffers van ’n man wat asof van nêrens verskyn het, hulle afgedreig en hulle toe liederlik aangerand het.
Ná hul aankoms in Windhoek het die egpaar in hul gehuurde motor een aand in ’n lodge net suid van Karibib geslaap. Donderdagaand het hulle soos bespreek in ’n bergherberg wes van Omaruru geslaap nadat hulle die vorige dag aangerand is. Vrydag was dit vir hulle terug Windhoek en huis toe. Hul Namibiese toer van 18 dae wat hulle ook na Damaraland en die Zambezistreek sou bring, het net drie dae geduur.
Die egpaar in hul vroeë veertigerjare was ontnugter en teleurgesteld.
Na behandeling in die staatshospitaal op Omaruru het die Stapflers self vertel wat Donderdagmiddag net voor die etensuur by Omaruru se Franke-toring met hulle gebeur het. Hulle wou die Franke-toring as ’n historiese erfenisbaken besoek. Daar gekom, was die deur gesluit.
Hulle was reeds terug by hul gehuurde voertuig toe hul aanvaller langs hul kar uitgeslaan het.
Die man het beduie dat hy honger was en geld of enigiets anders soek. In daardie stadium was Johanna se sak met hul kosbare reisgoed nog om haar nek. Sonder enige argument het die man haar sak gegryp en het ’n struweling ontstaan. Die volgende oomblik het die man haar met ’n harde voorwerp oor die kop geslaan. In sy een hand was ’n kannetjie. Johanna het gemeen dit kon die een of ander spreimiddel bevat en het vir haar oë gekeer. Toe Josef bygekom het, het hy ’n hou in sy ribbes gekry. Hy was nogtans sterk genoeg om op straat hulp te soek terwyl sy bebloed by hul voertuig gestaan het.
Oor hul skielike huis toe gaan was die egpaar dit eens: “Ons wil nie meer hier wees nie”.
In die sak waarmee hul aanvaller die hasepad gekies het, was allerlei kaarte van die egpaar, sowat tweehonderd euro en ’n klompie Namibiese dollars. Behalwe die sak en die inhoud daarvan is ander goed nie uit die gehuurde motor gesteel nie.
