Somaliese winkeleienaars van Mamelodi-Oos, Pretoria is gedwing om uit die gebied te vlug.
Hulle skuil tans in ‘n huis in Pretoria-Wes met skaars genoeg ruimte, eerder as om die dood te trotseer.
Dit volg na xenofobiese aanvalle op hul winkels wat geplunder is. Een van hulle is glo doodgemaak sedert die geweld Saterdag begin het.
Sowat 300 mans, vroue en kinders woon nou saam in die huis wat deur Somaliërs besit word Pretoria-Wes.
“Ons oorweeg dit om terug te gaan na ons oorloggeteisterde land,” het een winkeleienaar gesê.
Hy was een van ‘n groep wat die dood ontsnap het Dinsdagaand in Mamelodi-Oos, nadat ‘n mede-Somali aangeval is deur ‘n groep swart jeugdiges wat ook toegeslaan het op sy spazawinkel en dit leeg gesteel het.
Die groepe van tot 100 jong swartes, plunder die winkels van alles – van kos tot vate paraffien, koeldrank en lugtyd-bewyse.
Die Somaliërs het gesê een eienaar was in Pretoria-Wes toe hy in kennis gestel is dat sy winkel aangeval word. Hy het daarheen gehaas, en is vermoor deur ‘n woedende skare, het hulle gesê.
“Sy gesig was ‘n groot gemors,” het ‘n ander Somaliese man gesê.
“Die stad en die regering het nie ingegryp in die humanitêre krisis nie, miskien is ons beter af as ons teruggaan huis toe,” het een gesê. Hulle sê die polisie ignoreer hulle.
Kapt. Tsekiso Mofokeng het gesê die ondersoek na die aanvalle duur voort.
‘n Multimiljard-rand internasionale gouddiefstal- en smokkelsindikaat is in Johannesburg oopgevlek.
Die diewe het plase, beeste en luukse huise en voertuie gekoop van die geld wat hulle deur hulle buit verdien het. Van die mynwerkers het maand meer as R11.000 verdien.
Maar dié lekker lewe het pas tot ‘n einde gekom.
Valke en mynsekuriteitsamptenare het 18 mynwerkers in ‘n klopjag op ‘n Gauteng-goudmyn in hegtenis geneem ná ‘n ses-maande-geheime polisie-operasie.
Die mans, wat by Sibanye Goudmyn in Carletonville werk, is glo verantwoordelik vir die diefstal van goud van meer as R2 miljard van die myn in die afgelope jaar.
Die bende het bande met sindikate wat tussen Afrika, die Midde-Ooste en Asië opereer.
Die diefstal het na bewering plaasgevind by die myn se metallurgiese aanleg, waar goudskeiding plaasvind.
‘n Polisiebron het gesê die verdagtes het spesiaal ontwerpte sakke in hul oorpakke gehad waarin die gesteelde materiaal uitgesmokkel is.
“Dit [die materiaal] staan bekend as ‘n konsentrasie,” sê die bron.
“Hulle het dit verwyder uit die myn en na ‘n geheime plek geneem vir die gedeeltelike verwerking voordat dit deur ander lede van die sindikaat geskuif is.
“Beramings toon dat gemiddeld R200 miljoen se goud elke maand gesteel word uit die myn. Dit werk uit as miljarde rande per jaar.
“Dit is ‘n hoogs georganiseerde sindikaat, met dié myn wat nie die enigste een is wat geraak word nie.”
‘n Sekuriteitskoördineerder van die Suid-Afrikaanse Kamer van Mynwese, het in 2013 gesê onwettige mynbou het die ekonomie byna R8 miljard gekos aan inkomste.
Nog ‘n polisie-bron het gesê die mynwerkers het die geld gebruik vir duur huise in die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal.
“Hulle koop plase, groot troppe beeste, duur motors en ander luukshede, almal leef duidelik ver bokant hul inkomste.”
Die diefstal is opgemerk in November.
Woordvoerder van die Valke, kapt. Paul Ramaloko het gesê twee mynwerkers is tydens ‘n operasie naby die myn in Desember in hegtenis geneem.
Ramaloko het geweier om te sê waar en hoe die goud verkoop word.
“Die ondersoek is sensitief. [Die goud] is bestem vir die swartmark. Dit is al wat ek kan sê.”
Die verdagtes sal in die Oberholzerlanddroshof, naby Carletonville, verskyn op aanklagte van diefstal en handel in goud-draende materiaal, het Ramaloko gesê.
President Zuma het belowe om die finale Nkandla-verslag binne 30 werksdae bekend te maak.
Hy het reeds die voorlopige Nkandla-verslag van die spesiale ondersoekeenheid (SOE) ontvang.
Zuma het Woensdag aan die speaker van die nasionale vergadering (NV) bevestig dat die verslag uitgereik sal in ‘n brief wat in die parlement ter tafel gelê is.
In die brief sê Zuma dat die nodige inligting bekom is om verder oor die hantering van die kwessie te besluit.
“Hoewel die verslag voorlopig is, gee dit my die insig wat ek nodig het om die saak te oorweeg, met gelyke oorweging van die ander verslae waarna ek in my vroeëre korrespondensie verwys het.”
Dit sluit die SOE-verslag tesame met die OB-verslag en ’n Nkandla-verslag van die ministeriële taakspan in.
Die president sou in April die openbare beskermer (OB) se Nkandla-verslag aan die parlement voorlê.
Hy het toe aangedui dat hy vir die SOE-ondersoek sal wag om afgehandel te word voordat hy volledig aan die parlement terugvoer gee.
Swart aanvallers het ‘n bejaarde van Trompsburg met kookwater verbrand selfs nadat sy hulle gewys het waar sy haar geld bêre.
Nydia de Jager (64), is intussen in die Mediclinic in Bloemfontein opgeneem waar sy behandeling vir haar verbrande hande en bene.
“Ek het nie gehuil, of geskree toe hulle die kookwater oor my hande en toe my rug en bene gegooi het nie,” het De Jager aan Beeld gesê.
Hulle het daarna haar hande agter haar rug vasgebind sodat sy nie kon hulp soek nie. Hulle het die nag op die koue vloer deurgebring.
Volgens De Jager is haar man veral erg getraumatiseer. Sy en haar man, Gerhard (62), is Saterdagaand vroeg in hul huis oorval in hul slaapkamer.
Haar man is 14 jaar gelede verlam na ‘n beroerte.
Die aanvallers het glo by ’n deur ingekom wat nie gesluit was nie. Hulle het geld geëis. Hulle het haar verlamde man van die bed afgegooi en haar met kookwater verbrand selfs nadat sy hulle gewys het waar sy haar geld hou.
’n Werker het die twee hulpeloses eers die volgende oggend ontdek en het by bure hulp gaan soek.
Een van die vermeende aanvallers is reeds in hegtenis geneem.
Die koue front het veroorsaak dat beurtkrag is Woensdagaand in dele van die land ingestel is weens die druk op Eskom se kragnetwerk.
Talle verbruikers moes Woensdag ure lank bibberend sonder krag die winter aandurf.
Eskom se beurtkrag-skedule kan by http: www.loadshedding.eskom.co.za besigtig word.
Eskom het Woensdagmiddag in ’n verklaring gewaarsku dat die netwerk Woensdag en Donderdag tussen 17:00 en 18:30 kwaai druk sal ervaar.
Hoë kraggebruik en opwekkingseenhede wat nie funksioneer nie, is aangegee as redes vir die besluit.
‘n Woordvoerder, Andrew Etzinger, Woensdag aan News24 gesê het twee eenhede by die Duvha- en Kendal-kragstasies buite werking is en Cahora Bassa se invoer uit Mosambiek, was nie beskikbaar nie.
Etzinger het gesê beurtkrag sal slegs vir ’n uur geld weens die onbeskikbaarheid van opwekkers, maar dele van Krugersdorp en Johannesburg het Woensdagaand gekla dat hul krag langer as ‘n uur lank af was.
Eskom het geen kragonderbrekings vir Donderdag in die vooruitsig gestel nie, maar sal weer die toevoer afskakel as probleme opduik.
Verbruikers is gevra om verwarmers, geysers, swembadpompe en ander nie-noodsaaklike toerusting af te skakel.
Eskom se kommersiële kliënte, waaronder winkelsentrums en kantoorgeboue, kan egter die grootste verskil maak deur hul kragverbruik te verminder.
Metrorail het gewaarsku dat treindienste in Pretoria Donderdagoggend ontwrig sal wees nadat oorhoofse kabels by ‘n treinstasie beskadig is.
“Metrorail se dienste is erg ontwrig weens skade aan die oorhoofse kabels wat gelei het tot ‘n kragonderbreking tussen die Queenswood- en Koedoespoort-stasies [in Pretoria],” het ‘n woordvoerder vir Metrorail, Tony Games, gesê.
Games het gesê tegnici is tans besig om die skade te herstel.
Mense wat R5-munte met Mandela se gesig daarop gekoop het as ‘n belegging sukkel om hulle te verkoop, het Moneyweb berig.
Verskeie kliënte wat R5 Mandelamunte uit SA Coin gekoop het ondervind probleme met herverkoop.
Verseëlde sakke van ongesirkuleerde R5 Mandelamunte van sy 90ste verjaarsdag – 400 muntstukke per sak – is beskikbaar op ‘n veilingwebwerf, al sedert 2008 en niemand stel belang nie.
Oor 22 miljoen R5 Mandelamunte is geslaan in 2008, volgens Hlengani Mathebula, die hoof van strategie en kommunikasie by die Suid-Afrikaanse Reserwebank (SARB). Die munte is vervaardig deur die Suid-Afrikaanse Munt, wat ‘n filiaal van die SARB is.
Die uitgifte word bevestig deur Hern se handboek van SA Coins.
Oproeriges het Woensdagoggend Chris Hani-weg in Diepkloof Zone Six, Soweto, met brandende bande en klippe versper, het Gauteng se verkeerspolisie gesê.
‘n Woordvoerder, Obed Sibasa het motoriste aangeraai om Chris Hani tussen Nicolusstraat (Power Park) en die Soweto Bemagtiging Sone, waarna hy verwys het as die Indiensnemingsentrum, te vermy.
Daar is tans ‘n sterk polisie-teenwoordigheid in die gebied.
Sibasa beskryf die situasie as “gespanne, onveilig, maar onder beheer.”
Motoriste vanaf Johannesburg-Suid en Soweto is aangeraai om die Klipvalleypad na die Sowetosnelweg te neem, of Imminkrylaan Ben Naude te gebruik deur middel van Diepkloof na Johannesburg en Alberton, as alternatiewe roetes.
‘n Tienerparapleeg sal Donderdag afskop om die Wêreldbeker-sokkertoernooi in Brasilië op ‘n spesiale wyse te open.
‘n Gedagte-aangedrewe eksoskelet sal die sokkerbal skop met behulp van “breinkrag”.
Die pak is ontwerp deur die Brasiliaanse dokter Miguel Nicolelis, wat breinaktiwiteit as deel van die internasionale “Walk Again Project” ondersoek.
Die parapleeg sal ook die sensasie van die skop kan voel deur die gebruik van ‘n kunsvel wat om sy arms en bene vasgemaak word.
Die Brasiliaanse tiener – wie se identiteit nie bekend gemaak sal word tot die afskop nie – sal letterlik voor ‘n vol stadion sy of haar buiging maak.
Wat die pak merkwaardig maak, is dat die robotledemate deur die jong persoon met behulp van hul breinkrag alleen beheer word. Elektrodes stuur seine na ‘n rekenaar in die pak, wat gedagte in beweging vertaal.
Die toestel word genoem die Bra-Santos Dumont, die integrasie van die drie-letter sport-kode vir Brasilië en Brasiliaanse uitvinder Alberto Santos-Dumont.
Laasgenoemde het in 1901 ‘n modelvliegtuigie om die Eiffel-toring gestuur. Die pak is die resultaat van jare se navorsing, waarin Dr Nicolelis eksperimenteer met “lees” van aapbreine.
Dr Nicolelis lyk egter effens senuweeagtig dat sy pak Donderdag die laboratorium sal verlaat vir een van die mees hoë-profiel roboteksperimente voor 65000 toeskouers in Sao Paulo se Kor Arena, terwyl tot ‘n miljard mense regoor die wêreld sal toekyk.
‘n Span van honderd ses-en-vyftig wetenskaplikes van regoor die wêreld het aan die projek gewerk.
‘n Mens kan nie meer regte in Afrikaans aan die Universiteit van Johannesburg, die voormalige Randse Afrikaanse Universiteit, studeer nie. Die laaste Afrikaanse klas, wat uit slegs 15 studente bestaan het, is einde verlede jaar afgeskaf.
Volgens die dekaan van die regsfakulteit, prof. PH O’Brien, wat in weerwil van sy Ierse van uit huis uit Afrikaans is, “het die Afrikanergemeenskap van Johannesburg ons in die steek gelaat. Hulle stuur hulle kinders na ander universiteite of andersins verkies hul kinders om in Engels te studeer.”
Volgens hom was daar nooit vyandigheid van die universiteitsowerheid jeens Afrikaans nie. Die taal het eenvoudig weens ‘n gebrek aan belangstelling van studente weggekwyn. LLB-studente wat wil, mag steeds hul vraestelle op Afrikaans beantwoord, maar in die praktyk sal dit waarskynlik ‘n sonderlinge gebeurtenis wees.
Tans stuur vele ouers in Johannesburg hul kinders na die Potchefstroom-kampus van die Noordwes-Universiteit, wat veel meer koste meebring omdat hulle vir verblyf en vervoer heen en weer Potchefstroom toe moet betaal.
Die vorige anti-Afrikaanse minister van onderwys, Kader Asmal, het die destydse R.A.U. met die Soweto-kampus van Vista en die Witwatersrandse Technikon saamgesmelt omdat hy die universiteit sodoende wou dwing om te verengels. Sy strategie het uitmuntend geslaag, want vandag sit hoofsaaklik swart studente wat deur medium van Engels studeer in die voormalige HF Verwoerd-biblioteek, omring deur duisende Afrikaanse boeke, verhandelings en proefskrifte wat die RAU destyds in Afrikaans geproduseer het. Kosbare boeke in Europese tale soos Duits en Frans wat destyds deur studente en navorsers gebruik is, staan ook in onbruik op die rakke, aangesien die verlies aan Afrikaans ook toegang tot Duits en Nederlands aan studente ontsê. In die regsafdeling van die biblioteek word die jurisprudensie van Nederland, Duitsland en Frankryk steeds bygehou.
‘n Faktor wat Asmal se verengelsingstrategie teenoor die RAU gebaat het, was dié van “wit vlug”. Soos in die VSA waar blankes instellings verlaat sodra daar ‘n meerderheid swartes teenwoordig is, het die Universiteit van Johannesburg ook vinnig sy oorblywende blanke studente verloor toe die universiteit oorwegend swart geword het.
Studente in Johannesburg met wie praag gepraat het, beaam dat die oorwegend swart bevolking op die kampus hulle ongemaklik maak. “Jy voel soos ‘n marsman daar, mens sal nooit kan vriende maak nie,” sê ‘n jong man wat self weekliks heen en weer Potchefstroom toe pendel waar hy in die koshuis tuisgaan.”
Die Universiteit van Johannesburg doen moeite om by die Afrikaanse hoërskole in Johannesburg en aan die Rand te bemark en aantreklike beurse word veral aan toppresteerders aangebied. Matriekleerlinge met ‘n 80-persent-gemiddeld kan byvoorbeeld gratis aan die UJ studeer. Desnieteenstaande keer jong Afrikaners hul rug op die universiteit en verkies om Potchefstroom of Pretoria toe te gaan. Sommige pendel ook daagliks heen en weer Pretoria toe met die Gautrein.
Van die studente wat wel hul eerste studiejaar aan die UJ aanpak, verkies om agterna Pretoria of elders heen te gaan omdat hulle op die kampus van dié eens trots Afrikaanse universiteit vervreem voel.
Intussen woed daar ‘n debat oor die Potchefstroom-kampus wat moontlik deur die nuwe swart rektor, prog. Dan Kgwadi, gedwing gaan word om ook soos die UJ swart en Engels te word. Volgens berigte elders in die media, het hy gesê:
“Om een kultuurgroep soos Afrikaans op ’n universiteit te bewaar en dit so te wil behou, is gevaarlik vir ons land se toekoms,
“Wanneer ons van ’n institusionele kultuur praat, dink hulle dat ons in ’n institusionele kultuur ’n besonderse ras-kultuur moet bewaar en ek kan nie daarmee saamstem nie.”
“Die Mafikeng-kampus kan tog nie die Tswana-kultuur bewaar nie, net soos die Potchefstroom-kampus nie die Afrikaanse kultuur kan bewaar nie.
“Ek wil dít prioritiseer, nie ’n raskultuur nie.”
‘n Voormalige NP-minister, dr. Leon Wessels, het in Beeld afwysend oor die behoud van Afrikaans aan universiteite geskryf, wat wye reaksie, ook hier op praag, ontlok het.
Somaliese winkeleienaars van Mamelodi-Oos, Pretoria is gedwing om uit die gebied te vlug.
