Oor die afgelope 20 jaar is veels te veel landbouers op plase en kleinhoewes in SA aangeval en wreedaardig vermoor. Oor dieselfde tydperk is baie beloftes oor hulle beveiliging gemaak, strategiese beplanningsessies en dinkskrums is gehou. Baie nuwe ministers en kommissarisse van polisie het gekom, beloftes gemaak en toe weer verdwyn. In parlementêre debatte oor die probleem is daar nie na oplossings gesoek nie maar beledigings en beskuldigings geslinger. Meer mense is gedood. Dinge het net erger geword. Dit is ‘n skande dat die regering mbv 50 miljoen mense, wat afhanklik is van voedsel verbou deur vyftiger duisend boere, hulle nie behoorlik kan beskerm nie terwyl daar ‘n grondwetlike plig is om dit te doen.
Die Grondwetlike Hof-uitspraak (Mashonwa versus PRASA – saak CCT 03/15 gedateer 26 November 2015) is belangrik, beskou teen die breë agtergrond van ons landbouers se veiligheidsituasie. Die Grondwetlike Hof het PRASA, as een van die organe van die staat, verantwoordelik gehou vir die veiligheid van passasiers op hul treine. Die SAPS en SANW is ook organe van die Staat – in beheer van die veiligheid van ‘n baie groter “trein” – die RSA en sy mense ingevolge artikels 7.2, 11, 12(1)(c) en andere van ons Grondwet, 1996. PRASA se “late” (opsetlik of nalatig) is deur die Grondwetlike Hof bestraf en PRASA moes betaal.
Ingevolge die PRASA-beslissing behoort landbouers ook ‘n aksie en eis teen die Staat te hê omdat sy organe (SAPS en SANW) wat vir hul veiligheid verantwoordelik is nie ontplooi word (soos van PRASA-sekuriteit verwag was) om die landbouers te beskerm nie. ‘n Verdere probleem is die liberale wetgewing en hofpresedente mbt borgtog vir diegene wat gevang word.
Nou is daar ‘n nuwe minister en hy maak nuwe beloftes terwyl hy sydelings, eintlik as verskoning vir die regering se onvermoë en weiering om daadwerklik boere te beskerm, na sekere boere verwys as “rotten potatoes”. Hy seg wel meeste boere is nie “a bunch of racists” nie. Tog versuim die regering sy konstitusionele plig om hulle (die nie-rasiste) te beskerm deur die polisie asook die weermag te ontplooi. Ons beleef ook aanvalle van buitelanders op ons landbouers en dis die weermag se plig om ons mense teen hulle aanvalle beskerm al is dit nie buitelands georkestreerd nie. In ‘n groot aantal gevalle is daar Zimbabwiese, Lesothose en/of Mosambiekse burgers verantwoordelik vir aanvalle wat uitgevoer word, met weermagtipe wapens, met feitlik militêre presisie.
Ek het 10 jaar terug, toe beloftes en beloftes deur regeringspolitici gemaak is, geskryf ons mense is op ons eie. Ons is en sal waarskynlik nieteenstaande die nuwe minister se beloftes steeds grootliks op ons eie wees omdat die kommandostelsel afgeskaf is en niks doeltreffends in die plek daarvan ingestel is nie. Al bestee boere honderde duisende rande, wat baie nie het nie, aan sekuriteit en plaaswagstelsels sal die aanvalle waarskynlik nie ophou nie. Die aanvalle is feitlik deurgaans dodelik teen baie ou mense en andere wat meestal snags oorval word omdat hulle nie ‘n eerstelinieverdediging het nie. Heinings, kameras en “strale” werk nie eintlik nie. So ook nie paniekknoppies nie want as die hulp opdaag, is mense reeds dood. Die aanvalle word net meer gesofistikeerd en deur groter bendes uitgevoer. Om dit die hoof te bied, benodig landbouers eerstelinieverdediging wat 24 uur per dag oë op die horison en ore teen die wind het.
Die sowat 1181 polisiereserviste wat nou opgelei staan te word sal waarskynlik nie ‘n druppel in die emmer wees om 50 duisend landbouers te beskerm nie. Indien hulle so hopeloos is soos baie van die permanente lede dan sal die landbouers hulle boonop óók moet beskerm. Die enigste doeltreffende eerstelinieverdediging wat tot dusver in Afrika gewerk het om landbouers te beskerm was die sg. “Bright Light”-sisteem wat in die 70’s noord van die Limpopo in gebruik was. Dit het bestaan uit dienspligtige weermaglede bokant 50 jaar oue wat vir ‘n maand of 6 weke die boer se woning en gesin beveilig het deur om die beurt wag te hou — hoofsaaklik snags. Dit was mense op wie die landbouer kon vertrou. Hulle het vroegtydig onraad gewaar, die boer betyds wakker gemaak en gehelp om baie terroristeaanvalle suksesvol af te weer.
Die nuwe minister met sy beloftes en slim praatjies beïndruk nie. Ons is op onsself aangewese.
Kevin Fine, ruggraatlose stasiebestuurder: “Wat gaan ons aan die situasie doen, mense?”
Tumi Morake, “komediant”, professionele slagoffer en voltydse viswyf: “Watter situasie?”
KF: “Um, jy weet, Tumi, jou, um, uitlatings op die lug gister…..”
TM: “Wat bedoel jy, uitlatings? My uitlatings was die reine waarheid! Blankes is diewe wat gestraf moet word!”
KF (op sy knieë, terwyl hy mik-mik om Morake te aansienlike agterstewe te soen): “Ek is só jammer! Ek bedoel jou pogings om die nasie te bou. Ek is jammer dat ek die indruk mag geskep het dat ek jou onfeilbare woorde bevraagteken het.”
TM: “Jy beter jammer wees! Jy moet onthou, ek is ‘n slagoffer van apartheid. Witmense soos jy het my grond by my gesteel!”
Menslike Hulpbronnebestuurder, wat skepties lyk: “Jou leêr sê jy is in 1981 gebore. Jy was slegs nege toe Mandela vrygelaat is. Apartheid is amptelik geskrap toe jy dertien was. Teen die jare tagtig is baie van die apartheidswette reeds nie meer toegepas nie. Waar is die grond of besittings wat witmense van jou gesteel het, en wie presies was daardie witmense? Jy is ook, volgens jou personeelrekords, ‘n drame-gegradudeerde. Baie witmense het nie die voorreg gehad om universiteit by te woon soos jy nie. Help my gou dus verstaan wat daar presies van jou gesteel is?”
(Pandemonium. Madame Morake beleef ‘n Grace Mugabe-agtige uitbarsting wat oorgaan in geweld. Sy rand die menslike hulpbronnebestuurder met ‘n stoel aan. Skree dat hy ‘n rassis is, terwyl sy hom halfdood slaan met die stoel. Die nooddienste word ontbied om die slagoffer na die hospitaal af te voer, Kevin Fine lek die bloed van die vloer af met sy tong, en soen Madame Morake se skoene. Fine belowe ook om onmiddellik, desnieteenstaande sy beserings, die menslike hulpbronbestuurder agv rassisme te ontslaan, want hy is immers wit. ‘n Hele bottel Johnny Walker Blue Label word bestel om Madame Morake te kalmeer.)
KF: “Ek vra nederig om verskoning, me Morake, dat die menslike hulpbronbestuurder se rassistiese kop in die pad van jou stoel was. Ek hoop darem nie die skade aan jou stoel was te erg nie? Kan ons asb net dink hoe gaan ons die situasie hanteer?”
TM, wat reeds die helfte van die Johnny Walker Blue Label afgesluk het: “Dis eenvoudig. Ons maak soos Spur gemaak het. Ons blameer gewoon maar net die wit rassistiese luisteraars wat in KP-gebiede bly, wat na Jacaranda luister.”
KF: “Daar het wel ‘n boikot van die Spur ontstaan wat tot vandag toe nog aangaan. ‘n Aantal restourante is toegemaak.”
TM: “Dit wys jou net, wit rassisme is vir ewig en ongeneesbaar. En daardie wit varke verdien in elk geval nie om by ‘n restourant te eet nie. Hulle het die konsep van ‘n restourant by swartmense gesteel.”
KF: “Hoe dan gemaak met die boikot, die luisteraars wat ons gaan verloor, en die lokval-inbellers wat jou gaan aanvat?”
TM: “Dis geen probleem nie. Sedert ek my geweldige talente hier kom teentoonstel het, het derduisende van daardie blanke rassiste reeds vertrek en na ander, rassistiese stasies gaan luister. Ons transformeer bloot Jacaranda verder, totdat dit ‘n 100% swart stasie is, deur elke dag in die nuus denkbeeldige stories oor blanke rassisme uit te saai, Jimmy Manyi die stasiebestuurder te maak, en speel niks behalwe R&B-musiek nie.”
KF: “Dit klink na ‘n uitstekende plan! Welgedaan! Ek kry sommer nou vir iemand soos ‘n wafferse Bell Pottinger op die lyn, om ‘n ordentlike haatveldtog teen ons wit luisteraars van stapel te stuur. Ons sal daardie rassiste darem ‘n ding of twee wys! Martin, as iemand wat jy kan hoor wit is inbel, sny hom af. Rian, maak jy asb ‘n punt daarvan om blankes op die lug selfs nog meer te verguis!”
Rian van Heerden: “Jimmy Manyi as stasiebestuurder? Wat gaan dan van jou word, Kevin?”
(Kevin Fine lyk geskok. Hy het nie mooi besef hy is ook nou oppad om getransformeer te word nie.)
TM: “Kevin, Kevin, Kevin. Jy dink sekerlik tog nie jy, as ‘n wit gronddief, kan jou pos wil behou nie? Wie het in elk geval respek vir jou of ‘n ruggraatlose jellievis soos van Tonder by Spur; julle wat bereid is om julle eie mense uit te verkoop? Jy sal jouself moet opoffer wanneer die stasie miljoene in advertensie-inkomste verloor. Jy verwag tog nie dat ‘n swart persoon die sondebok moet wees nie?
‘Take one for the team, Kevin! You’re not a racist, are you?’”
—Jared van Niekerk
Hier is die klankgreep waarin Tumi Morake blykbaar die gewraakte anti-blanke stellings maak.
Danny Titus, die ATKV se uitvoerende direkteur: kultuur, diskrediteer in sy amptelike hoedanigheid reeds jare lank blankes, veral Afrikaners, en Standaardafrikaans. In sy jongste skrywe loof hy onlangse byeenkomste waar die rol van bruin mense in Afrikaans erg oordryf word en daar glad nie afdoende erkenning aan die bydrae van blankes gegee word nie. Titus sluit sy betoog soos volg af:
“Mag die stryd tussen standaardtaal en dialek spoedig tot ‘n einde kom. Dit is tog so dat ‘n dialek eintlik maar ‘n standaardtaal sonder ‘n weermag is. Die sogenaamde standaardtaal het vir dekades ‘n weermag en ‘n polisiemag gehad. Mag Afrikaans nou daarsonder klaarkom” (Netwerk24, 6 September).
Die “sogenaamde” standaardtaal waarna Titus verwys, is Standaardafrikaans. Die dialek waarna hy verwys, is klaarblyklik Kaaps. Wat hy skynbaar wil hê, is dat die onderskeid tussen Standaardafrikaans en Kaaps uitgewis moet word; dat hulle een en dieselfde moet wees. Dit beteken dat die plaasvervanger-standaardtaal maar oorvloediglik met onnodige Engels besoedel kan wees. Dit is bekend dat Titus sterk ten gunste van Engels is. Hy het, as ek reg onthou, sy werkstukke tydens sy studie in Nederland in Engels voltooi en daarna sy kinders in Engelse skole in Suid-Afrika geplaas.
Dit is louter onsin dat ‘n dialek gedefinieer kan word as ‘n “standaardtaal sonder ‘n weermag.” Kaaps is ‘n dialek juis omdat dit nie ‘n standaardtaal is nie. Dit is verder ‘n feit dat dialekte wêreldwyd sonder ‘n weermag bestaan. Wat Titus impliseer, is dat Kaaps die status van standaardtaal sou gehad het as dit nie was dat Kaaps tydens die blanke politieke bewind met die militêre mag van die Suid-Afrikaanse weermag en polisie onderdruk is nie. Noudat sowel die weermag as die polisie grootliks in onmag verval het, skep dit volgens Titus blykbaar die geleentheid dat Kaaps die plek van Standaardafrikaans kan en behoort in te neem. As feitlik alles in die land besig is om agteruit te gaan en te verval, waarom nie ook Afrikaans nie?
Sedert 1930 was die ATKV aanvanklik veronderstel om ‘n instansie te wees wat die belange van Afrikaanssprekende blankes, dus Afrikaners en Afrikaans, bevorder. Sedert 1994 is die ATKV getransformeer om ook nie-wittes as lede toe te laat en word daar nie meer openlik vir Afrikaners geskerm nie. Maar lidmaatskap van die ATKV is nog oorweldigend sowel blank as Afrikaanssprekend. Dit is voor die hand liggend dat die ATKV nie kan bekostig om die meerderheid van sy lede te vervreem nie.
Dit is uiters onvanpas en onwys dat Titus as die kultuurhoof funksioneer van ‘n instansie wat by uitstek sensitief vir die belange van Afrikaanssprekende blankes en Standaardafrikaans behoort te wees. Desnieteenstaande word Titus toegelaat om in sy amptelike hoedanigheid telkens met militante en hoogs omstrede politiekgelaaide uitlatings voor ‘n dag te kom. In belang van die ATKV, die meerderheid van sy lede en Afrikaans as ‘n taal wat duidelik van Engels onderskeibaar is, sal Titus se onverkwiklike bedrywighede weens sy misplaasde aktivisme daadwerklik kortgevat moet word. Dit behoort die verpligting in te sluit dat hy sy aktivistiese uitlatings in sy persoonlike eerder as amptelike hoedanigheid moet doen.
Krotoa of Eva (1643-1674) was ‘n Khoi-Khoin-bediende in Jan van Riebeeck se huishouding. Sy het met Pieter van Meerhof getrou en drie kinders by hom gehad. Een van hierdie kinders was Pieternella, wat met Daniel Zaaijman getrou het. Sedert die intog van politieke byderwetsheid het hierdie twee gemengde huwelike heelwat belangstelling gaande gemaak; dermate dat bv ‘n rolprent onlangs oor Krotoa vrygestel is. Krotoa was danksugtig en het haar aan prostitusie skuldig gemaak. Sy is gevolglik na Robbeneiland verban. Daar is deesdae ‘n neiging om haar tot die volksmoeder van bruin Suid-Afrikaners te verklaar.
Heindrich Wyngaard het na aanleiding van die rolprent geskryf: “Krotoa se verhaal kan verplaas word na dié van bruin vroue vandag” (Netwerk24, 13 Augustus). Hy haal die rolprentvervaardiger aan waarvolgens die rolprentverhaal fiksie geïnspireer deur historiese feite is. Daar word onder meer beweer dat Jan van Riebeeck Krotoa verkrag het. Volgens die rolprentvervaardiger is die verkragting ‘n metafoor, dus ‘n soort vergelyking, maar ‘n vergelyking van wat? Wyngaard bied die volgende vertolking aan: “‘n Metafoor vir hoe die Hollanders in 1652 aan die Kaap geland het, aangebly het en met brutale mag oorgeneem het.” Heel moontlik is die insluiting van ‘n verkragting deur doodgewone sensasiesoekery gemotiveer. Daar is geen historiese grond vir hierdie verkragtingsbewering nie. Wyngaard borduur egter hierop voort deur aan te voer dat Krotoa omrede hierdie verkragting deur die Khoi-Khoin verwerp is. Van Riebeeck word die voorbok-koloniseerder genoem. Hy word by implikasie die vader van die beweerde plaaslike koloniale vergrype gemaak. Ten slotte gee Wyngaard ondubbelsinnig uitdrukking aan sy venyn met die volgende Thabo Mbeki-aanhaling as toepaslik op blanke kolonialisme: “Die mees genadelose menseslagting wat ons land ooit ervaar het.” In ‘n reaksie het ‘n leser tereg gevra of mense soos Mbeki en Wyngaard al ooit van die Difaqune (ook Mfeqane en Mfecane genoem) gehoor het, dus die uitdelgingsoorloë tussen vegtende swartes wat groot dele van die binneland onbewoon gelaat het. Hierdie reeks oorloë het in die vroeë 1820’s begin onder bewind van die Zoeloekoning Shaka.
Maar Wyngaard se nydige verbeeldingsvlug was die aanloop vir Christo van der Rheede se eensydige pro-Khoi-Khoin-siening (Netwerk24, 23 Augustus). Van der Rheede verwys na die rolprent as ‘n stuk geskiedenis. Volgens hom was die Khoi-Khoin gesofistikeerde mense en formidabele entrepreneurs. Hulle was blykbaar die eerste mense wat landbou plaaslik op ‘n wetenskaplike manier bedryf het, want Van der Rheede beweer dat die Khoi-Khoin baie spesifieke landboupraktyke toegepas het om hulle veekuddes te onderhou. Op die mensvlak het die Khoi-Khoin glo ‘n geordende politieke en maatskaplike bestel gehandhaaf. Van der Rheede vertel dat blankes hartlik deur die Khoi-Khoin ontvang en gasvry behandel is. Die bloedvermenging wat in hierdie proses plaasgevind het, word deur Van der Rheede beklemtoon. Aan hierdie ongelooflike inheemse gemeenskap, asook die slawe, dank ons glo die ontstaan van Afrikaans. Die volgende (21ste eeuse) waardes word aan die Khoi-Khoin toegedig: orde, medemenslikheid, vredeliewenheid en ontvanklikheid. Geen gewag word gemaak van bv die talle skeepslui wat deur die Khoi-Khoin uitgemoor is nie. As gevolg van sy selektiewe omgang met die verlede kom Van der Rheede tot hierdie hartversterkende gevolgtrekking: “Ons staan inderdaad op die skouers van reuse!”
Die vraag ontstaan: Waarom het die Khoi-Khoin, hierdie wonderlik vindingryke entrepreneurs, skynbaar nie daadwerklik tot die ontwikkeling van Suidelike Afrika bygedra nie? Anders as in die geval van die blankes is daar nie eintlik konkrete of sigbare tekens van hulle nalatenskap nie. Ingevolge politieke byderwetsheid is ‘n voor die hand liggende antwoord: Omdat die Khoi-Khoin deur die blankes uitgebuit en agtergestel is. Maar daar is ook ‘n ander moontlike antwoord; ‘n respons wat voor die koms van politieke byderwetsheid algemeen aanvaar is: In Jan van Riebeeck se tyd was die Khoi-Khoin onontwikkelde, primitiewe mense. Daar bestaan historiese bewyse hiervoor.
Harry (Herman) Booyens (gebore in 1953) het die volgende boek gepubliseer: AmaBhulu: The birth and death of the Second America (Vancouver: Cliffwood Fogge, 2013, 632p; Amazon Kindle $11,39). Die AmaBhulu is die Afrikaners en met die Tweede Amerika word Suid-Afrika bedoel. Dit is ‘n behoorlik nagevorste en histories gesaghebbende boek waarin die stellings met bronverwysings gestaaf word. ‘n Bespreking van die boek is in Leon Lemmer se rubriek op Praag (1.02.2015) beskikbaar. Oor die Khoi-Khoin het Booyens onder meer die volgende geskryf:
“Historically, the Khoekhoe were viewed by die Europeans as the most outrageously primitive people on Earth and the best not engaged unless really necessary. Their peculiar customs of removing one testicle from every male, covering themselves and their hair in reeking soot-saturated animal fat, eating raw animal intestines still bearing some contents, wearing dried intestines around their necks or legs as adornment and covering newborn babies in cow dung, as reported by Van Riebeeck, did not sit well at all with Dutch Calvinistic sensibilities. At least thirteen contemporary reports describe them enjoying their own body lice as a delicacy. These they extracted with much zeal from the untanned animal skins they wore. Visitors were also taken aback by the practice of the married Khoekhoe women of throwing their exceedingly pendulous breasts over their shoulders to thereby suckle the babies borne in animal skins on their backs” (Kindle 712).
“It is difficult to imagine a greater cultural separation than between the 17th century Khoekhoe and the Europeans of that century” (712). “In 1616 Edward Terry described the Khoekhoe as ‘beasts in the skins of men, rather than men in the skins of beasts’. On 14 April 1653, one year and one week after the landing at the Cape, Van Riebeeck wrote the Lords XVII and pleaded for a transfer to India away from the ‘dull, stupid, lazy, stinking people'” (719).
Ek het weergegee wat Wyngaard, Van der Rheede en Booyens oor die Khoi-Khoin geskryf het. Die lesers moet nou maar self besluit wie bevooroordeeld is, of (on)bevredigend met die historiese verlede omgaan (of aandik), of onderhewig aan verbeeldingsvlugte is, ens.
Ek het myself reeds op LitNet gekompromitteer. Op 22 Augustus het ek geskryf: “Daar is deesdae by Afrikaanse taalkundiges die neiging om te beweer dat Afrikaans danksy die Khoi-Khoin ontstaan het en selfs dat Afrikaans al lank voor 1652 bestaan het. Daar is die moontlikheid dat hierdie mite mettertyd die volgende vorm kan aanneem: Die Hollander Jan van Riebeeck het sy fort gebou terwyl die vindingryke Khoi-Khoin in Afrikaans aan hom instruksies gegee het oor hoe dit gedoen moet word.”
Op 23 Augustus het ek op LitNet geskryf: “My bostaande kommentaar was as ‘n parodie bedoel. Christo van der Rheede se uitlatings (Netwerk24, 23 Augustus) toon dat my vertolking glad nie so vergesog is nie. Wat in die rolprent Krotoa uitgebeeld word, is volgens hom ‘n stuk geskiedenis. Die Khoi-Khoin was glo gesofistikeerde mense, ‘n ongelooflike inheemse gemeenskap met ‘n geordende politieke en maatskaplike bestel. Hulle was formidabele entrepreneurs wat hulle veekuddes blykbaar wetenskaplik bestuur het. Op die koop toe het hulle Afrikaans uitgevind. Die somtotaal is dat die geluk ons getref het om op die skouers van hierdie reuse te staan. Is dit naasteby ‘n histories regverdigbare siening of is dit gewoon Van der Rheede se wensdenkery?”
In die jare negentig het ‘n skandaal losgebars in die Britse dorp Rotherham, toe ‘n bende immigrante uit Pakistan jong, blanke meisies begin teiken het en seksueel misbruik het. Alhoewel die polisie en die munisipale owerhede vir tien jaar lank bewus was van die skandaal, is dit vir redes van politieke korrektheid onderdruk. Weer eens ‘n voorbeeld van die linkses se vrees vir die waarheid oor multikulturalisme, dus, en nog ‘n voorbeeld van politiek korrekte toesmeerdery.
Oor die naweek het ‘n dertienjarige blanke meisie, Anchen Muller, voor haar ma se huis in Brackenfell verdwyn, en is sy eers vandag, 23 Augustus, in die berugte bendebuurt, Bishop Lavis, in die geselskap van ‘n twee-en-twintigjarige volwasse man, gevind. Anchen was egter helaas nie onskuldig in hierdie saak nie, soos uit haar leuens aan haar ma en vermeende Facebook-profiel blyk. Meer hieroor later.
Haar ma se ouerskap was egter ook hopeloos. Hoe kan jy jou dertienjarige dogtertjie vir ‘n ganse naweek laat gaan na mense wie se kontakbesonderhede jy nie eens ken nie? Hoe kyk jy nie, of weet jy nie, saam met wie jou dogtertjie van dertien in ‘n motor klim nie? Waarom vir twee dae wag, voordat jy iets doen, soos om die pa te skakel, en dan moet die pa vir die eerste keer die polisie bel?
Dit lyk op die oog af of iets soortgelyk as die voorval in Rotherham moontlik hier aan die gang was. Anchen het na bewering gewaagde foto’s van haarself op haar vermeende Facebook-profiel gelaai, wat talle kommentare van Facebook-mans ontlok het, onder andere ene Imtiaaz, ook van ‘n ander persoon met die van September, nog een met die van Witbooi, en vele meer. (Sien die beeld hiernaas.) Uit die beeld is dit duidelik ‘n kind se bene en skoeisel, maar die spul walglike mans het nietemin soos brommers daarop toegesak.
Die Engelse term vir wat in Rotherham gebeur het, is “grooming” – volwasse mans wat kinders stelselmatig bearbei om hulle seksueel te misbruik. Mens hoef bloot die talle kommentare van ‘n spesifieke groep mans onderaan die vermeende Facebook-profiel te lees, om te besef dat dieselfde tipe ding moontlik hier aan die gebeur was.
Is dit dus net ek wat die ooreenkoms met Rotherham hier sien? Talle volwasse mans wat ‘n kind teiken en aanmoedig om gewaagde foto’s van haarself op Facebook te publiseer?
Persoonlik blameer ek egter meestal die liberale en traak-my-nie-agtige ouers, soos Anchen asook die pragtige blonde Hannah Cornelius s’n. Sulke liberale ouers speel met vuur deur hierdie tipe ding toe te laat, of deur nie om te gee met wie hul kinders hulle assosieer nie. Meng jou met die semels, en die varke kan jou selfs amper letterlik opvreet. Jou liberalisme, meneer en vrou die ouerpaar, kan dodelik vir jou kind wees.
Willem Botha, die hoofredakteur van die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT), het pas op LitNet (16 Augustus) kommentaar gelewer. Dit was na aanleiding van Afrikaansdag wat op 14 Augustus gevier is – die dag in 1875 waarop die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA) gestig is. Botha se reaksie gee blyke van die geykte, polities byderwetse of kruipsug-ingesteldheid wat deesdae algemeen by die hoëpriesters van Afrikaans aangetref word. Die lede van die GRA was Afrikanernasionaliste. By polities byderwetses dien
Afrikanernasionalisme deesdae as afdoende rede om hulle van die GRA te distansieer. Daarom verwys instansies soos die ATR, ATKV en ATM selde na die GRA, om van lof vir die GRA nie te praat nie.
Botha maak dit duidelik dat Afrikaans nie by die GRA ontstaan het nie maar by die Khoi-Khoin. Afrikaans is volgens hom ‘n inheemse of Afrikataal. Die Europese, bv Nederlandse, wortels van Afrikaans word, soos deesdae die mode by polities oorverligtes geword het, nie genoem nie. Om politieke redes word ‘n Afrikabeeld van Afrikaans sover moontlik voorgehou.
Botha se bedenklikste sin lui soos volg: “Vroeër is daar veral hulde gebring aan die taalstryders wat die weg gebaan het vir die erkenning en ontwikkeling van Afrikaans [dus blankes], maar vandag word die klem gelê op die belewing van Afrikaanse musiek, letterkunde en toneel.” Deesdae word die taalstryders taalbulle genoem en soos die GRA en bv Langenhoven word hulle met Afrikanernasionalisme geassosieer en hulle bedrywighede verdag gemaak, al is bv Breyten Breytenbach ‘n taalbul. Dit laat my dink aan wat ‘n digter geskryf het: ‘n Volk wat nie sy helde eer nie, gee God geen helde meer nie. Die soort alledaagse Afrikaans wat tans beleef word, is dikwels van ‘n skandalige swak gehalte, maar om politieke redes veroordeel Botha nie geradbraakte Afrikaans nie. Hy verwys glad nie na die kwaliteit van die Afrikaans wat ons tans daagliks beleef nie.
Volgens Jaap Steyn (Ons gaan ‘n taal maak, Centurion: Kraal Uitgewers, 2014) het die WAT sy aanvanklike ideaal om alle Afrikaanse woorde te dokumenteer, laat vaar toe na aanleiding van Max du Preez se kritiek besluit is om “die WAT te kuis” van beweerde “rassistiese” woorde (p 469). Steyn noem dat die jaarlikse staatsubsidie van die WAT sedert 2004 drasties ingekort is, van R2,2 miljoen tot R1,5 miljoen. In 2011 was die WAT-begroting R3,5 miljoen, waarvan net R1,1 miljoen van die staat ontvang is (470). Toe die inkorting van owerheidsfinansiering destyds bekend geword het, het die WAT dit gedwee aanvaar. Daar is skynbaar geen besef van die fundamentele boosheid van die ANC nie. Daar is toe ook te kenne gegee dat die WAT graag akkoord gaan met die ANC-regering se nuut opgelegde verpligting dat die WAT die woordeboekmakers van swart Afrikatale moet bystaan deur bv opleiding aan hulle te verskaf. In die praktyk is hierdie WAT-diens selfs na nie-Suid-Afrikaanse swart Afrikatale uitgebrei.
Die drastiese inkorting van die staatsubsidie en die opleidingsplig waaraan die WAT sedertdien onderhewig is, bring mee dat die WAT minder tyd en arbeid aan die dokumentering van Afrikaans kan bestee; ook omdat fondsinsameling baie tyd en arbeid verg. Die prys van ANC-gedienstigheid is buitensporig hoog en Afrikaans ly sekerlik skade. Maar daar is geen sprake dat die WAT kritiek op die ANC-regime lewer of hom verset teen die onverkwiklike situasie waarin hy hom
weens die ANC se anti-Afrikanervenyn en anti-Afrikaansnydigheid bevind nie. Die WAT se houding is ‘n voorbeeld van wat ek kruipsug noem. Blankes, insluitende Afrikaners, het regte waarop kompromisloos aangedring behoort te word. Die ANC-regime behoort ontsag vir blankes, veral Afrikaners, te hê; nie minagting nie. Elke keer as die ANC Afrikanerbelange doelbewus aantas, moet hy tot hierdie besef gedwing word: HKGK.
Die ATKV wil nou ander tale ook inbring by die organisasie om dit glo meer inklusief te maak. Hul gaan blykbaar nog steeds omsien na Afrikaans en glo Afrikaans sal nie benadeel word deur hierdie veranderings nie. Die vraag is waarom doen die ATKV hierdie dinge? Hul is tog ’n Afrikaanse organisasie wat die belange van die Afrikaanse taal op die hart moet dra en dit maak geen sin om ander tale ook te betrek nie. Ander tale kan seer sekerlik na hulself omsien en hul eie organisasies stig of hoe?
Waarom probeer die ATKV iets vir almal wees, want uiteindelik gaan hul niks vir niemand beteken nie. Hierdie stap gaan die einde van die ATKV wees as ’n Afrikaanse organisasie en weereens is die groot verloorder die Afrikaanse taal. Dis kommerwekkend om te sien hoe Afrikaans oral uitgewerk word en vertrap word. Iets sal gedoen moet word om Afrikaans te beskerm want ons kan nie toelaat dat ons taal so stelselmatig vernietig word nie.
Daar is drie henne op die werf. Twee lê al eiers. Daar is geen haan, dus lê hul onbevrugte eiers.
Een is broeis. Ek kry haar weer vanoggend op die plek waar hulle eiers lê en ek verwilder haar waar sy op daardie enkele eier gaan lê tot hy vrot is: Want dis ‘n onbevrugte eier. En al is daar tien eiers wat sy wil uitbroei, dit gaan nie help nie. Want dis onbevrugte eiers.
So is dit met ons volk.
Verskoon maar die terme waarvolgens ek leierskap bespreek en dat ek aanvoer leierskap het ‘n bevrugtende taak. Maar dis nou maar eenmaal so: ‘n Leier of leierskap het ‘n bevrugtende taak wat die volk betref. Is daar nie ‘n leier en leierskap nie, sit die Afrikanervolk sonder bevrugte politiek. Klaar. Oor. Uit. Aanskou die les van meer as twintig vermorste jare.
Daar is die oulikste eiers gelê en die volk en sy hoofsaaklik alternatiewe nuusmedia het al wat ideologie en dwaling en godsdienstige rigting is verken. Of die volk nie sy aard, sy godsdiens, sy politieke toegeneenthede, ken nie maar tog het die volk die moeite gedoen en al die uiteenlopende filosofieë besnuif en befrons om te kyk waar hy die waarheid dalk misgelees of misgehoor het.
Ja, die volk het ‘n mooi klompie eiers in die nes onder hom gekry. En gebroei. En sommer later vir hom broeimasjiene gekry om te help om die eiers uit te broei. Maar niks broei uit nie, genugtig.
Een van die broeimasjiene is vir ‘n volkstaat. Wat hulle nou nog soek. Gaan lees die twak wat sekere webwerwe verkoop, hulle soek nog ‘n volkstaat en al daardie eienaardige vorme van “selfbeskikking”: Ons het ons volkstaat en sy naam is Suid-Afrika.
Hulle wil volkstate omlyn en kaarte trek. So al of hulle Vasco da Gama en Bartlomias Dias is wat nog ‘n seeweg na Indië soek. Of kaptein James Cook wat met ‘n paar skepe — ja, ook kaarttekenaars en navigators het hulle genoeg — presies wil gaan uitvind waar Van Diemensland is en as Van Diemensland daar is, gaan kyk of die vestiging van nog ‘n Britse kolonie moontlik is.
Die Afrikanervolk weet waar is sy land, hy sal net weer en klaarblyklik ná harde en dadelike stryd harde grense moet trek.
Maar sonder die bevrugtende en bevestigende rol van ‘n leier en leierskap sal die Afrikanervolk nie gedoen kry wat hy moet nie.
Die feminis en liberaal-marxis, Christi van der Westhuizen, het onlangs kritiek op Helen Zille se twiets oor kolonialisme op die linkse webblad Netwerk24 gelewer. Sy meen dat kolonialisme en “liberalisme” (waaronder sy liberalisme sónder ‘n marxistiese sous verstaan) nog altyd “kop in een mus” was. Sy maak ook die afrosentriese stelling: “Die denkfout hier is die gedagte dat Afrika nooit deel van moderniteit kon wees sonder kolonialisme nie.” Hierteenoor verdedig mnr. Cor Ehlers, ‘n voorstander van Afrikanerselfbeskikking, Zille se uitsprake en meen dat daar miljarde “vir post-koloniale Afrika… in die vorm van ontwikkelingshulp veral sedert 1945 deur die Weste ingepomp is en waar daar weinig tekens is van ontwikkeling of omarming van moderniteit”.
Cor Ehlers skryf verder in antwoord op Christi van der Westhuizen:
Hoe lank nog moet Blankes, wat minder as 10% van die bevolking in SA verteenwoordig, inboet om die “ongelykheid” warvan Van der Westhuizen praat uit te skakel? Een van die historiese feite wat dikwels deur linkses soos sy genegeer word is dat milarde rande, ook in die vorm van innovasie, energie en Westerse middele in minder as drie dekades ter wille van ontwikkeling in voormalige swart tuislande ingepomp is, sonder enige noemenswaardige sukses. Dieselfde geld vir postkoloniale Afrika waar miljarde in die vorm van ontwikkelingshulp veral sedert 1945 deur die Weste ingepomp is en waar daar weinig tekens is van ontwikkeling of van omarming van moderniteit.
Helen Zille se gewraakte twiet oor kolonialisme
Van der Westhuizen sê: “In die twiets waarvoor Zille voor stok gekry word, het sy spesifiek meritokrasie genoem as een van die redes waarom Singapoer ten spyte van sy koloniale geskiedenis goed vaar. Sy vat dit toe selfs verder en noem die ‘positiewe aspekte van die koloniale nalatenskap’ as een van die ander redes. Die aspekte wat sy noem, het almal te make met moderniteit, byvoorbeeld vervoer-infrastruktuur en gespesialiseerde mediese versorging. In ‘n onderhoud noem sy intussen ook universiteite.”
Waar mense nie op basis van meriete aangestel word om die leiding te neem in samelewings nie, lei dit dikwels tot middelmatigheid en is daar selde sprake van ontwikkeling in mense se kultuur. Die Afrikaner Broederbond was ‘n toonbeeld hiervan. In post-apartheid SA, net soos in post-koloniale Afrika, lei ‘n gebrek aan meritokrasie veral tot grootskaalse korrupsie en uitbuiting. Die agtergeblewe burgers van sulke lande vind niks baat by nivellering of die uitskakeling van meriete nie. Solank mense nie op grond van ras uitgesluit word nie, is daar niks fout met meriete as basis vir leidinggewing nie.
Van der Westhuizen skryf: “Die denkfout hier is die gedagte dat Afrika nooit deel van moderniteit kon wees sonder kolonialisme nie”
Dit is nie ‘n denkfout nie. Burundi is een van die lande in Afrika waar kolonialisme haas geen invloed gehad het nie omdat dit van kortstondige duur was. Vandag is Burundi en ander lande, soos Papua-Nieu-Guinee in die Verre-Ooste, veel agterliker as enige van die Afrikalande wat wel gekoloniseer is.
En verder: “Dit suggereer ook dat geen elemente van modernisering in Afrika ontstaan het nie”
Gee vir my een voorbeeld van modernisering wat wel in Afrika suid van die Sahara ontstaan het en wat enigsins noemenswaardige invloed op die ontwikkeling van Afrika se mense gehad het.
Ook sê sy: “Dit wil sê, hoewel Zille in haar twiets ook ‘globalisme’ noem as ‘n rede vir Singapoer se sukses, neem sy nie in ag dat mense se natuurlike prosesse van globalisering oor die eeue heen beteken dat geen ontwikkeling net op een plek geïsoleer bly nie. Afrika was van die begin deel van moderniteit.”
Vanaf watter begin? Reeds in die 1300’s het die Portugese d.m.v. handel (nie kolonisering nie) in Wes-Afrika se Kongogebied die wiel aan Swartes bekend gestel. Dit was niks anders as ‘n vorm van globalisering nie. Alhoewel Afrikane in daardie deel van Wes-Afrika die wiel vir bykans ‘n eeu hoofsaaklik vir handels- en militêre doeleindes aangewend het, het hierdie belangrike westerse tegniese skepping binne enkele dekades totaal en al verdwyn nadat die Portugese opgehou het om met Wes-Afrika handel te dryf. Teen die tyd van kolonisering in die 19de eeu (d.w.s. meer as 400 jaar later) was daar geen teken van die wiel meer oor in die gebied nie.
Sy sê ook: Maar deur die geweld van kolonialisme is Afrikane in ‘n onderdanige posisie in die wêreldhiërargie geforseer en daarom smaak net sommige, in plaas van almal, vandag die voordele van modernisering (let wel, nie kolonialisme nie).
Die Romeine het 2000 jaar gelede die Germane dwarsoor die hele Europa met uiterste geweld in ‘n onderdanige posisie geforseer, maar die Germane het relatief snel al die voordele wat die Romeinse besetting met hulle saamgebring het deel gemaak van hul eie kultuur en waardestelsel en daarop voortgebou. Dit was ten spyte van bykans 400 jaar Romeinse oorheersing. Kolonialisme het wat Swartes in SA betref minder as 200 jaar geduur, sou ons apartheid as deel daarvan beskou. Behalwe vir sekere Westerse tegniese skeppinge, wat hoofsaaklik vir statusdoeleindes aangeneem word deur baie Swartes – soos selfone, motors, TV’s, ens. – is daar nie veel deur hulle oorgeneem uit die res van ons Westerse kultuur en waardestelsels nie.
Selfs tydens die stagnasieperiode in die Middeleeue het Europiërs voortgegaan om massiewe strukture soos kerke, katedrale, regeringsgeboue, ens. op te rig. Daarna het die Renaissance gevolg wat daartoe gelei het dat Westerlinge tot vandag toe ligjare voor die res van die wêreld is op vele terreine van tegnologiese ontwikkeling en vaardighede. Ons as Westerlinge skroom nie om te erken dat dit alles te danke is aan die (Grieke) en Romeine wat ons grondgebied meer as 2000 jaar gelede gekoloniseer het nie. Vandag is die Duitsers en ander Europeërs van Germaanse afkoms meer welvarend en innoverend as die Italianers, wat die direkte nasate is van die Romeine. Dit was juis die kolonisering van Europa deur gemelde hoogkulture waaruit moderniteit voortgespruit het.
Noord-Afrikane en volke aan die Europese kant van die Middelandse See, soos die Portugese, is met afgryslike geweld deur die Arabiere (More) eeue gelede ingeforseer tot minderwaardigheid. Nietemin het hulle die Arabiese oorheersing te bowe gekom en vandag erken hulle nie net die slegte goed wat Arabiese kolonialisme vir hulle meegebring het nie, maar ook die voordele daarvan. Ek lees ook selde van die gevolge van Arabiese kolonisasie in Oos-Afrika wat vir eeue lank gegeld het – veel langer as kolonisasie deur Westerse lande in Afrika. Ook in hierdie geval het kolonialisme nie net slegte gevolge vir Oos-Afrika gehad nie.
Puik voorbeelde van hoedat moderniteit aan sommige Swartes in SA verbygaan is oudpresident Mbeki en sy aanhangers soos prof. Pityana – afgetrede rektor van Unisa. Mbeki kan skaars as ‘n slagoffer van kolonialisme of apartheid beskou word, want hy het in Engeland skoolgegaan, daar gestudeer en ‘n groot deel van sy volwasse lewe tot in 1990 daar gewoon. Tydens sy presidentskap het Mbeki geweier om die grondliggende oorsake van die verspreiding van HIV VIGS onder Swartes te erken, synde bepaalde seksuele gedragspatrone. Hy het verkies om binne sy swart tradisionele kultuurraamwerk eksterne lokusse van kontrole te blameer soos armoede, ens. wat natuurlik volgens hom en sy mutual admiration society alles die skuld van kolonialisme en apartheid is. So sterk het hy daarin geglo dat hy ‘n minister van gesondheid aangestel het wat almal in SA probeer oortuig het dat Afrikawortel en beet die siekte kan genees. Mbeki se ontkenning van Westerse mediese (wetenskaplike) bewyse vir die verspreiding van die siekte en sy geloof aan tradisionele Afrika-medisyne het daartoe gelei dat meer as 300 000 Suid-Afrikaners voortydig dood is aan die siekte, want hulle is deur die Mbeki-administrasie weerhou van ARV-medisyne wat in die Weste (kolonialiste) ontwikkel is.
Ten spyte van globalisering is daar ook in SA ‘n duidelike terugkeer na Afrikakultuur en –waardestelsels. Voorbeelde hiervan is besnydenisrituele, kommunale grondgebruik, ens. Ek sien nog nie waar dit tot enige ontwikkeling vir mense in SA lei nie, laat staan nog die skepping van gevorderde tegnologie of die ontwikkeling van tegnologiese vaardighede.
Zuma (en waarskynlik die oorgrote meerderheid Swartes in SA) glo dat korrupsie ‘n westerse begrip is waaraan Swartes in Afrika hulle nie hoef te steur nie. Zuma het self in die openbaar gesê dat dit ‘n westerse begrip is. Ten minste is hy eerlik hieromtrent. Geen wonder die ANC, EFF en hul ondersteuners beskou Mmusi Maimane, met sy uitgesprokenheid teen korrupsie, as ‘n token Black in die DA nie.
Van der Westhuizen meen: Zille is dus feitelik verkeerd. Verstrik in liberalisme se dekontekstualisering en dehistorisering, is sy oënskynlik blind vir die werklike verhouding tussen modernisering en kolonialisme. Die vraag is altyd: Wat is die effek van ‘n argument? In dié geval is dit die regverdiging van kolonialisme, ‘n stelsel wat gepaardgegaan het met grootskaalse, barbaarse slagtings van dermiljoene mense – ‘n holocaust in eie reg – en die vernietiging van unieke filosofiese en estetiese wêreldbeelde en onvervangbare ekologiese stelsels.
Nonsens. Die ware holocaust het gepaard gegaan met die georkestreerde slagting van meer as 6 miljoen Jode deur die Nazi’s in minder as 4 jaar (1941-1945). Ten spyte hiervan het die oorblywende Jode in 1948 die staat Israel in die woestyn gaan ontwikkel wat in minder as vyf dekades uitgegroei het tot ekonomies onafhanklike en een van die mees gevorderde state van die wêreld op tegnologiese vlak.
Selfs na twee eeue se blootstelling aan moderniteit in ‘n geglobaliseerde wêreld kan Swartes in Afrika met al sy natuurlike hulpbronne, goud, minerale, olie, aardgas, ens. nie eers vir hul eie mense sorg nie. Hulle is steeds afhanklik van VN- en ontwikkelde lande se hulp en bystand net om te kan oorleef. SA is na 23 jaar van swart meerderheidsregering vinnig oppad na dieselfde afhanklikheid van die internasionale gemeenskap.
Ek is nie bewus van enige ontwikkeling van enige aard wat die “unieke filosofiese en estetiese wêreldbeelde” van Afrikane teweeg gebring het nie. In ruil vir hul “onvervangbare ekologiese stelsels” is hulle aan die lot van natuurelemente soos ernstige droogtes, weerlig, storms, ens. oorgelaat wat histories tot die dood van miljoene mense gelei het omdat hulle nie oor die tegnologiese vlak van ontwikkeling van Westerse lande (koloniseerders) beskik het nie. Hongersnood tydens die mfecane kan o.a. toegeskryf word aan langdurige periodes van droogte wat die tydperk (1815-1835) voorafgegaan het en wat tot die dood van honderdduisende mense binne enkele jare in suidelike Afrika gelei het. Hulle unieke filosofiese en estetiese wêreldbeelde en onvervangbare ekologiese stelsels het hulle nie gered nie, want ten grondslag daarvan lê ‘n bestaansekonomie wat hoegenaamd nie produksie-georienteerd is nie en wat dus nie voorsiening maak vir sulke natuurrampe nie.
Dekades nadat Afrika gedekoloniseer is sterf daar jaarliks tienduisende mense wat juis deels toegeskryf kan word aan hul sogenaamde onvervangbare ekologiese stelsels en wat deur die eeue niks anders as o.a. oorbeweiding deur sulke mense se vee insluit nie. Die gevolge hiervan was voortdurende etniese imperialisme op basis van “survival of the fittest” wat tot grootskaalse menseslagtings gelei het ten einde beheer oor grondgebied en waterbronne te verkry – so kenmerkend van die massamigrasies van Swartes vanuit die Groot Meregebied tussen 400 en 1600 nC. Dit was lank voor kolonialisme. Dieselfde geld vandag in groot dele van ‘n gedekoloniseerde Afrika waar sulke tradisionele praktyke aan die orde van die dag is.
Ons sien hoedat Swartes se veekuddes dikwels tot vandag toe in SA, selfs na 200 jaar van kolonisasie en ten spyte van globalisering, gekenmerk word deur swak genetika en ondervoeding. Dit is omdat vee se waarde nie in terme van swartes se kultuur opgesluit lê in die gehalte van die diere nie, maar in die getalle wat die eienaar besit. Terselfdertyd het beeste steeds lobola-waarde en word dit veral tydens tradisionele rituele soos by troues en begrafnisse geslag. In ‘n geglobaliseerde handelswêreld lei sulke waardes wat betref die besit van vee tot armoede en verval, want daar kan nie op grond van die gehalte van die diere en hul vleis- of melkproduksiewaarde meegeding word nie.
Dekades na die dekolonisasie van Sentraal-Afrika het militante Tutsi’s meer as 800 000 Hutu’s en gematigde Tutsi’s binne 3 maande uitgemoor in 1993. Hierdie etniese slagtings duur intussen voort dwarsoor post-koloniale Afrika. Wat het dit met kolonialisme te make? Dit is lankal wetenskaplik bewys dat dit juis sulke etniese konflikte is wat daartoe gelei het dat Bantoetaalsprekendes die Groot Meregebied van Afrika veral na 400 nC verlaat en suidwaarts gemigreer het tot in suidelike Afrika. Onderweg daarheen en in SA self het hulle net sulke menseslagtings gepleeg, o.a. teen die ware first nations van SA, naamlik die Khoi en San wat tot ‘n totaal ander rassegroep behoort as Bantoetaalsprekers. Hierdie plundering en menseslagtings deur Swartes het voortgeduur tot en met die mfecane (1815-1835) wat deur die koms van Voortrekkers in 1836 tot halt geroep is. Sedertdien is per kapita (van SA se bevolking) meer Wittes as Swartes deur Swartes uitgemoor, terwyl net in die afgelope twee dekades nagenoeg 500 000 mense van alle rasse (meer as 70 000 hiervan is Wittes) in post-apartheid SA deur Swartes uitgemoor is. Wat deesdae as Xenofobiese geweld beskryf word, is niks anders as etniese moorde nie. Die groot etniese slagting lê waarskynlik nog voor vir SA – count my words.
Toe Blankes (Afrikanerpioniers) vir die eerste keer in 1836 in noemenswaardige getalle met Swartes in die binneland van Suid-Afrika in aanraking gekom het, was dit juis a.g.v. die voorafgaande mfecane (1815-1835) dat meer as ‘n miljoen Swartes en Bruines deur tiranne soos Shaka en Dingane van die Zoeloes, Mzilikazi van die Matabeles, Mantathisi van die Tlokwas en Jan Bloem en die Bergenaars van die Khoi voortydig dood is. Toe was daar nog geen sprake van kolonisering nie. Die linkse prof. Cobbing van Rhodes (waarskynlik in opdrag van die ANC) het in die 1990’s gepoog om die mefcane tot ‘n mite te probeer verklaar, maar danksy gerespekteerde antropoloë van dwarsoor die wêreld insluitend die anti-apartheidsaktivis Omer-Cooper, is Cobbing se drogredenasies ontbloot. Selfs die linkse prof. Delius van Wits ontken nie die mfecane of die totale verwoesting en menseslagtings waartoe dit gelei het nie (sien dokument aangeheg). Dit is alles gebeure wat in SA afgespeel het voordat Swartes se tradisionele grondgebied deur Westerlinge (Blankes) gekoloniseer is. Vreemd genoeg erken die Basotho’s van Lesotho openlik in hul staatsbronne dat hulle as ‘n koninkryk in die Malutiberge tot stand gekom het na aanleiding van veral die mfecane.
Sy skryf voorts: “Dit is hier waar die blindheid ‘n rassedimensie aanneem. Die ramp wat kolonialisme was, is destyds geregverdig deur rassisme. Zille se aanmerkings suggereer dat Afrika van nature primitief, agterlik en intellektueel minderwaardig is, ‘n situasie wat net deur kolonialisme gewysig kon word.”
Dit is nie hoe ek Zille verstaan nie. Ek lees nêrens dat Zille beweer of suggereer dat Afrika as kontinent primitief, agterlik of intellektueel minderwaarðig is nie. Hoe kan ‘n stuk aarde (kontinent) in elkgeval oor sulke eienskappe beskik? Ek lees ook nêrens dat Zille meld dat die situasie “net deur kolonialisme”gewysig kon word nie. Ek lees en begryp wel dat Zille aanvoer dat kolonialisme nie net slegte goed vir SA meegebring het nie.
Vd Westhuizen verval in dieselfde redenasie waarvan die oorgrote meerderheid Bantoetaalsprekende swartes in Afrika deel is, naamlik ‘n geloof in eksterne lokus van kontrole. Alles en almal kry die skuld vir die agterstand waarin Swartes hulleself bevind, behalwe die mense self. Totdat Swartes nie soos Westerlinge en ander beskawings persoonlike (individuele) verantwoordelikheid deel maak van hul eie kultuur en waardestelsel nie, en nie aanspreeklikheid aanvaar vir hul eie doen en late nie, sal hulle aanhou om alles en almal die skuld te gee vir hul agtergeblewenheid. Implisiet (dit is Vd Westhuizen se afleiding en dit pas miljoene Swartes se kultuur waarvolgens mense se lot uitgelewer is aan eksterne lokusse van kontrole) “is die mense wat met Afrika geassosieer word – swart mense – dus ook van nature agterlik en minderwaardig, in teenstelling met die kolonialiste, wat wit was.” Dit is presies hoe linkses mense se woorde verdraai om rassisme te probeer bewys. Mense in hul genetiese manifestasie, ongeag van welke ras ookal, is nie van nature agterlik of minderwaardig nie – of ten minste is dit nog nooit wetenskaplik bewys nie. Ek twyfel sterk of Zille haar enigsins aan hierdie tipe van rassisme skuldig maak. Sekere kulture of volke het wel ‘n empiries bewysbare agterstand wat betref tegniese skeppinge en tegnologiese vaardighede. Saam met die ontwikkeling van Westerse tegnologie en tegnologiese vaardighede het daar ook nuwe waardes en norme ontwikkel wat daartoe lei dat sulke kultuureienskappe in stand gehou en verder ontwikkel word.
Kolonialisme het spesifiek in SA se geval na alle waarskynlikheid meer bygedrae tot die ontwikkeling van die land as wat dit tot die uitwissing van miljoene mense gelei het, soos wat Vd Westhuizen in haar artikel suggereer en probeer veralgemeen. Sonder kolonialisme sou daar teen hierdie tyd waarskynlik miljoene meer mense in SA omgekom het as wat reeds die geval is. Dit is nie net omdat kolonialisme ‘n milieu geskep het waarin Swartes in SA die afgelope 200 jaar soos konyne kon aanteel nie, maar ook omdat baie meer mense van alle rasse deur Swartes op wreedaardige wyse om die lewe gebring sou gewees het – soos wat bewys word sedert hulle in 1994 politieke beheer oor die land geneem het. Begrippe soos demokrasie, wet en orde en ‘n regstaat is alles Westerse (koloniale) konsepte wat nie bestaan in tradisionele Afrikakultuur nie. Ons Germaanse voorouers het dit reeds 2000 jaar gelede by die Romeine (en voor dit by die Grieke) oorgeneem en deel gemaak van ons eie kultuur. Ons hoef net te gaan kyk hoe sake gestaan het kort voor kolonialisme onder tradisionele gesagstrukture van mense soos Shaka, Dingane, Mzilikazi, ens.
Behalwe vir tegniese skeppinge en tegnologiese vaardighede kan geen ander faset van menslike kultuur empiries bewys word as meerderwaardig of minderwaardig nie. Sonder kolonialisme sou Westerse skeppinge en vaardighede, wat bewysbaar beter is as dit wat Afrikane self opgelewer het, nie in SA tot die mate bestaan het wat lankal reeds die geval is nie. Daar sou ook nie sprake gewees het van tegnologiese ontwikkeling tot op die vlak wat SA in 1994 geken het en wat toe op ‘n skinkbord aan Swartes se politieke beheer oorgegee is nie. Hieroor het ek werklik geen twyfel nie.
Van der Westhuizen val terug op die idee van “stereotipes”: “Dit is niks minder as ‘n opgewarmde stel koloniale stereotipes wat Zille aan ons aanbied asof dit neutvars is. Nostalgiese wit revisionisme is die term daarvoor.”
Linkses is lief daarvoor om sulke drogredenasies name te gee en dit dan as evangelie te verkondig aan hul eie mutual admiration societies.
Sy vervolg dan: “Wat wel vars in Suid-Afrikaanse liberalisme is, is Maimane se aandrang, soos verwoord in S’thembiso Msomi se biografie oor hom, dat ‘As jy nie sien dat ek swart is nie, sien jy my nie.’ Soortgelyk vernuwend was die DA se steun vir die Wysigingswetsontwerp op Gelyke Indiensneming in 2013 in die parlement, onder leiding van Lindiwe Mazibuko. Soos een naamlose swart DA-leier destyds aan die media gesê het: ‘Daar is nie ‘n manier waarop jy ‘n probleem wat deur ras veroorsaak is, kan oplos sonder verwysing na ras nie.’ Mazibuko en haar koukus is in die bek geruk en sy is uiteindelik heeltemal uitgeskuif.”
Ag tog, hoe politiek korrek kan een mens nie wees nie – en dít onder die vaandel van akademiese insig. Gelukkig sien al hoe meer Westerlinge dat slegs Wittes rassiste kan wees in die oë van baie Swartes (en volgens ‘n beperkte groepie linkse Wittes); omgekeerde rassisme bestaan volgens laasgenoemde groepe nie. Nog so ‘n drogredenasie onder linkses.
Christi van der Westhuizen sluit af deur te sê: “Die DA staan voor ‘n waterskeidingsoomblik. Die opkomende geslag swart leiers breek met die liberale ontkenning van die geskiedenis en die effek van ras. Mense soos Maimane en Mazibuko opper die moontlikheid – weliswaar nog in embrio-vorm – van ‘n nuwe soort Afrika-liberalisme wat nie ras-blind is nie, wat eerlik oor kolonialisme is, en miskien selfs die gevolge van rassisme en kolonialisme op daadwerklike wyse kan aanpak. Gegewe Suid-Afrika se geskiedenis en die huidige werklikheid van ras-gebaseerde ongelykheid, moet Zille besluit of sy een van die struikelblokke wil wees wat die DA en uiteindelik die politieke moontlikheid van ‘n nuwe liberalisme in Suid-Afrika pootjie.”
Nêrens elders in die wêreld word Regstellende Aksie en Ekonomiese Bemagtiging deur ‘n meerderheid op ‘n minderheid afgeforseer nie, en dan nog so toenemend intensief ook soos in SA nie; laat staan nog deur ‘n oorweldigende meerderheid op so ‘n klein minderheid.
As dit inderdaad Maimane en Mazibuko se ideale is, voorspel ek dat sulke Afrika-liberalisme net so ‘n stil dood sal sterf soos Mbeki se Afrika-Renaissance. Renaissance beteken HER-lewing. Binne die konteks van Swartes in Afrika suid van die Sahara is daar niks wat kan herleef nie, want daar het nog nooit in hul beskawing enige noemenswaardige vlak van “ontwikkeling” bestaan nie. What culture is there in a clay jug?
Indien ‘n mens die verklaring van die Streekverteenwoordiger vir Asië en die Stille Oseaan-gebiede van die FAO
ná afloop van die 7de vergadering van die Ministers van landbou van die BRICS-lande op 16 Junie in Nanjing, China, verlede week saamlees met die jongste ekonomiese vooruitskatting van die OECD, dan dink ‘n mens onwillekeurig aan die Aspoestertjie-sprokie.
Die FAO maak groot gewag van die rol wat die vyf BRICS-lande kan speel in die globale heropbou van die ekonomie vanweë die omvang van die vyf lande se bydraes tot die wêreld. Brasilië, Rusland, Indië, China en Suid-Afrika huisves gesamentlik meer as 40% van die wêreld se bevolking en is vir meer as 20% van globale GBP verantwoordelik. Meer as een derde van die wêreld se graan word deur dié vyf geproduseer en Rusland het in 2015 die wêreld se grootste koring-uitvoerder geword. Daar kan dus verwag word dat die BRICS-lande ‘n betekenisvolle en leidende rol kan speel om honger en armoede te verlig, soos vervat in die Millennium-doelwitte vir 2030.
Die jongste vooruitskatting van die OECD dui op matige positiewe, beduidend ongelyke globale ekonomiese groei, maar dat die verwagte voordele nie genoeg mense outomaties kan bevoordeel nie.
Wat verblydend is, is die betekenisvolle sterk groei wat in van die BRICS-lande verwag word – van meer as 7% in Indië en China se net meer as 6.5% (al sal die groeikoers na verwagting verder maar gering daal). Vir Brasilië verwag die OECD ‘n positiewe groeikoers van 1.6% vanjaar, terwyl Suid-Afrika die bus verpas met afwaarts aangepaste groeiverwagtinge. Die vraag na uitvoer uit die BRICS-lande kan kop optel met die Euro-ekonomie wat meer as 2% kan groei, terwyl Amerika ook kan uitsien na die voordele van positiewe ekonomiese groei. Wat egter van fundamentele belang is, is dat verwagte groei ander drywers gaan hê, met duidelike waarskuwings aan die regering om nie selfvoldaan agteroor te sit nie.
Ekonomiese groei sal hoofsaaklik tegnologies gedrewe wees met kwalitatiewe verbetering in die gehalte van die kapitaal wat aangewend gaan word. Dit sal die nodige produktiwiteit ‘n hupstoot gee met gevolglike uitsetspronge, wat nou so nodig is. Waardekettings gaan verdiepende integrasie ervaar, met selfs ‘n verlies aan werkgeleenthede, maar verbeterde opbrengste op die nuwe kapitaal wat belê moet word. In ontwikkelende lande kwel die onvermoë om te kan bestee en hoe dié verwagte surplus witmielie-oes in Suid-Afrika dus weggeëet kan word.
Die FAO maak gewag van die goeie status van landbounavorsing in die BRICS-lande, maar in April 2017 se ASTI verslag deur Nienke Beintema en Gert-Jan Stads: “A Comprehensive Overview of Investments and Human Resource Capacity in African Agricultural Research”, is die ontoereikende besteding op navorsing opvallend. Dit is ten spyte van die ondernemings van lande suid van die Sahara om jaarliks 10% van hul landboubegrotings op navorsing te spandeer – die Comprehensive Africa Agriculture Development Programme (CAADP) – ten einde 6% sektorale groei te bewerkstellig. Suid-Afrika is ‘n navorsing-arm land en bepaald nie in dieselfde liga as die ander BRICS-vennote nie. Indien Suid-Afrika gemeet sou word aan die maatstawwe vervat in die POLITICAL ECONOMY OF UNDERINVESTMENT IN AGRICULTURAL RESEARCH van Beintema en Stads, slaag ons die toets met onderskeiding. Navorsingbesteding in landbou deur die staat is betekenisvol minder as die toename in landbou se GBP – die landbounavorsing-intensiteitverhouding daal konstant. Dit is rondom 1%.
Terug by die sprokie en die prins se soeke na die eienares van die skoen is die immer gelukkige einde, maar met minder mooi toepasbaarheid al hier. Indien die oorwig van staatsbesteding bly fokus op veranderde grondgebruik soos versnelde grondhervorming waar produktiewe eenhede vir herverdeling onttrek word, die blote in-bedryf-stel van onbenutte plase in staatsbesit, en vele ander inisiatiewe, sal verbeterde tegniese doeltreffendheid as die belangrikste dryfveer vir groei in landbouproduksie en markontwikkeling as die prins, bloot verbyry en aspoestertjie sal bly vloere skrop.
