Mosie aanvaar om SA se knellende droogte die hoof te bied

Suid-Afrika se Nasionale Raad van Provinsies (NPR) het ‘n mosie oor droogtehulp aanvaar, het RSG berig.

Die uiterste droogte die potensiaal het om voedselsekerheid en politieke bestendigheid te raak.

‘n Gebrek aan voedselsekerheid was een van die hoofredes wat tot die Arabiese Lente in Egipte gelei het, het ‘n opposisielid gesê.

Denemarke het intussen aangekondig dat hulle Suid-Afrika sal bystaan met watervoorsieningsprobleme.

Die Deense minister van Omgewingsake, Eva Kjer Hansen en die Suid-Afrikaanse minister van Water en Sanitasie, Nomvula Mokonyane het ‘n ooreenkoms in Johannesburg onderteken.

Dit volg te midde van die dreigende waterkrisis in die land wat talle munisipaliteite en die landbousektor raak. KwaZulu-Natal en die Vrystaat is reeds as droogte-rampgebiede verklaar.

Mokonyane sê Deense ondersteuning sal ‘n belangrike rol speel om volhoubare oplossings te vind. Hansen sê Denemarke sal sy tegnologie en ervaring bied.

Omdat die landbou-bedryf ‘n belangrike rol speel om maatskaplike en ekonomiese stabiliteit te verseker, het die NRP ‘n beroep op die regering gedoen om boere te ondersteun

Deur droogtehulp te verskaf en toe te sien dat voorgestelde beleid nie bykomende druk op die sektor plaas nie, kan bestendigheid geskep word.

Sitrusboere in die Laeveld sê intussen die uitwerking van die droogte op hul oeste is enorm. Kleinboere in die Bosbokrand-omgewing sê hul verlaagde produksie dwing hulle om werkers in die pad te steek.

Agri-Wes-Kaap sê intussen groot dele van die provinsie is op die rand van ‘n droogte. Met die uitsondering van die Suid-Kaap, wat goeie reënval gehad het, het die res van die land met een van die ergste droogtes in dekades te kampe.

Boere kan nie plant nie, terwyl die Departement van Landbou boere in die binneland gevra het om hul kuddes te verklein weens beperkte weiding.

Die woordvoerder van Agri-Wes-Kaap, Carl Opperman sê die provinsie se graanboere kry die swaarste.

Die LUR vir Landbou in Limpopo, Joy Matshokge wil intussen hê dat die regering dié provinsie weens die droogte tot rampgebied verklaar.

Matshokge sê sy het aan die regering geskryf en bystand versoek. Sy sê haar departement wil veeboere van voer voorsien.

Sy sê sodra ‘n bedrag vir ‘n begroting bepaal is, kan die departement begin om boere vir noodleniging te laat registreer.

Die toeriste-vereniging, Fedhasa, sê waterbeperkings wat weens die voortslepende droogte in Kwa Zulu-Natal ingestel is het ‘n negatiewe impak op die toeristebedryf in die provinsie.

Die federasie sê die meeste hotelle is afhanklik van natuurlike toeriste-aantreklikhede soos damme en die natuurlewe, en hulle sukkel nou om die mas op te kom.

Sommige hotelle moet spesiale reëlings tref om water vir hul gaste beskikbaar te stel. Dit is die ergste droogte sedert 1992 in die provinsie.

Fedhasa het intussen gevra dat die regering meer tegemoedkomend moet wees teenoor hotelle in die toepassing van waterbeperkings.

Die droogte in die iLembe-distrik in KwaZulu-Natal het vererger.

Die distrik sluit Ballito in. Die Hazelmere dam is slegs 27 persent vol, en riviere wat water aan Stanger en omliggende gebiede verskaf is baie droog.

Die burgemeester van iLembe, Welcome Mdabe waarsku dat die hele distrik binne drie maande sonder water kan wees.

Brand by Dewetsdorp onder beheer

‘n Hewige veldbrand, wat Woensdag naby Dewetsdorp in die Vrystaat gewoed het, het nie ver versprei nie danksy ‘n vorige veldbrand.

Johann Breytenbach, voorsitter van die Dewetsdorp-brandvereniging sê ‘n stuk grond wat reeds uitgebrand het, het verhoed dat die brand verder verprei. Dit is Woensdagmiddag onder beheer gebring.

Breytenbach sê dit is in hierdie stadium onduidelik hoeveel hektaar weiveld vernietig is.

Breytenbach sê die brand het op die plaas Deelpan ontstaan en in ‘n oostelike rigting na Hobhouse versprei. Die oorsaak is nog onbekend.

Duisende hektaar weiveld het ‘n paar maande gelede in die gebied afgebrand weens ‘n wegholbrand.

Onderhoud wat sloer veroorsaak waterprobleme in Kestell

Die Maluti a Phofung-munisipaliteit in die Oos-Vrystaat, soos talle ander munisipaliteite, gaan gebuk onder droogte, maar onderhoud wat sloer, veroorsaak groot ongerief vir gebruikers.

Die waterprobleme in die gebied duur al maande lank.

Die gebied, wat die dorpe Kestell, Qwaqwa en Harrismith insluit, het nog nie naastenby genoeg reën gehad nie.

Die Fika Patso-dam, wat uitsluitlik op reënwater staatmaak, is tans 25% vol – byna die helfte van die dam se vlak in die ooreenstemmende tyd verlede jaar.

Dié dam buite Qwaqwa, voorsien tans water aan die dorp.

Instandhouding aan ‘n waterpyp wat Kestell van water voorsien, word tans gedoen, met die gevolg dat dié dorp reeds tien dae sonder water is.

Sterkfontein se wateraanleg sal gekoppel word aan waterpypleidings na Kestell. Konstruksie sal glo teen volgende maand voltooi wees.

‘n Woordvoerder van Maluti-a-Phofung Water, Jabu Malungane egter gesê die watertekorte in Kestell is te wyte aan onderhoud. Hy sê hulle verskaf aan inwoners water met tenkers.

In ‘n onsamehangende onderhoud met OFM, het Malungane ook gesê “pype lek” en dit moet reggemaak word.

Noodtoestand in Kalifornië na brande

Talle wonings is in ligte laaie gelaat in die wegholbrande in Seigler Springs, Kalifornië, het AFP berig.

Die goewerneur van Kalifornië het Sondag ’n noodtoestand afgekondig nadat brande in die noordelike dele van die droogtegeteisterde Amerikaanse staat versprei het.

Duisende mense is genoop om voor die vlamme uit te vlug. Die dorp Middletown met ’n bevolking van 1 300 mense is byna heeltemal in puin gelê.

Die plaaslike koerant Santa Rosa Press-Democrat het berig dat die brand binne vyf ure van net 50 hektaar na 10 000 hektaar versprei het.

Vrystaat tot rampgebied verklaar met waternood

Die ­Vrystaat is dié week tot rampgebied verklaar weens ‘n knellende droogte. Talle Vrystaatse dorpe is tans byna sonder water gelaat, ook weens wanbestuur.

Munisipaliteite, wat boonop skoon drinkwater met rou riool besoedel, is genood­saak om waterbeperkings af te kondig.

Die Mantsopa-munisipaliteit wat Excel­sior, Ladybrand en Tweespruit insluit, se munisipale bestuurder word tans strafregtelik aangekla omdat rouriool in Ladybrand se skoon drinkwater loop.

Die Mangaung-­metro in Bloemfontein het reeds waterbeperkings ingestel en beboet inwoners wat waterbesparingsmaatreëls oortree.

Die Masi­lonyana-munisipaliteit, wat Brandfort, Winburg en Theunissen insluit, het Vrydag water­beperkings aangekondig.

Inwoners kla dat die akute waternood op Brandfort al langer as ’n maand duur.

In Marquard, Clocolan, Ficksburg en Senekal sukkel inwoners al die afgelope drie jaar met ‘n soortgelyke waternood, waar krane in die huis nie ‘n druppel lewer op sekere tye van die dag nie.

Die afgelope ses jaar al het Wepener net drie maande van die jaar water en inwoners kan nie normaalweg bad, stort of wasgoed was nie.

Hulle moet met die minimun water uit skotteljies klaarkom.

Die meeste dorpe word gehelp met water uit die Katsedam in Lesotho wat ook met tenkwaens aangery word, maar inwoners kla dat die water dikwels nie skoon is nie.

Honderde veevrektes na droogte Ethiopië tref

Seisoenale reën het vanjaar nie in sommige dele van Ethiopië geval nie en die dood van groot getalle vee en ander diere veroorsaak.

Die regering sê nog nie dat dele van die noorde, noordooste en ooste van Ethiopië droogtegeteister is nie, maar die impak het reeds sy tol geëis.

‘n Ooggetuie het aan AP gesê hy het honderde dooie beeste langs die pad tussen Addis Abeba en die hoofstad van die Afar-streek, Semera, gesien. Hy het ook dosyne vragmotors opgemerk wat noodvoedselhulp afgelewer het.

Die regering is besig om voedsel op te gaar, ten einde tekorte later af te weer.

Landbou, wat van reën afhanklik is, is ‘n primêre bydraende faktor tot Ethiopië se ekonomie en dra byna 45 persent tot die land se bruto binnelandse produk by en verskaf werk aan 85 persent van die bevolking.

Die land is tussen 1983 en 1985 ook deur droogte getref wat die dood van byna ‘n halfmiljoen mense tot gevolg gehad het.

Alhoewel die sterftes aan droogte toegeskryf is, is die ramp hoofsaaklik veroorsaak deur ‘n “transformasieprogram” deur Marxiste.

IMF, landbou waarsku teen kragverhogings

Eskom sal moontlik nie hierdie jaar verdere tariefstygings aan al sy kliënte kan deurgee nie, na waarskuwings van die IMF en landbou.

Tydens die verhoor van die Nasionale Energieguleerder oor Eskom se voorgestelde tariefverhogings, het die kragreus gevra vir ‘n bykomende tariefverhoging van meer as nege persent vanjaar.

Eskom vra vir die verdere tariefverhoging van meer as nege persent van die energiereguleerder, NERSA, behalwe die 12 persent wat reeds toegestaan is.

Agri SA het vroeër gewaarsku dat ‘n bykomende Eskom tarief-verhoging van meer as 25 persent daartoe sal lei dat boere nie genoeg kos kan produseer om die mense van Suid-Afrika te voed nie.

Die landbou-organisasie het gesê Suid-Afrika beleef sy ergste droogte in 20 jaar.

‘n Senior ekonoom van Agri SA, Thabi Nkosi het gesê die landbousektor het al vanjaar ’n geraamde skade van meer as nege miljard rand gely weens die droogte, wat tot groot skuld onder boere gelei het.

Die Internasionale Monetêre Fonds het ook gewaarsku dat Suid-Afrika se voortdurende kragkrisis die grootste struikelblok is vir groei.

Die IMF sê in ‘n verslag oor Suid-Afrika met die kragkrisis wat al hoe meer verdiep, word slegs ‘n matige herstel tot ‘n twee persent groei vir 2015-2016 verwag.

Staatshulp aan die sukkelende Eskom en wegholstaatsdienslone sal openbare finansies knou, volgens die IMF.

Eskom se waarnemende uitvoerende hoof, Brian Molefe, was Dinsdag in die warm stoel toe hy die onbenydenswaardige taak gehad het om te pleit vir nog regeringshulp.

Molefe en sy span het besonder onvoorbereid vir die verhore opgedaag, en energiereguleerder het Eskom se voorleggings uitmekaar geskeur.

Eskom argumenteer dat hulle sonder ‘n bykomende R16 miljard vir diesel en korttermynkragaankope, beurtkrag van Fase Twee as ‘n daaglikse werklikheid sal moet aanvaar.

Volgens ‘n brief van die Nasionale Tesourie aan munisipaliteite sal enige tariefverhoging wat na 15 Mei vanjaar aangekondig is, na die volgende finansiële jaar oorgedra moet word.

NERSA het die brief tydens die verhoor aan Eskom oorhandig. Molefe en sy span was klaarblyklik nie daarvan bewus nie.

Volgens ‘n woordvoerder van NERSA, Thembani Bukula, was hulle wel bewus van die regering se opdrag.

SA staar voedseltekorte in die gesig

Die Wêreld-voedselprogram sê Suidelike Afrika kan in die volgende maande voedseltekorte ondervind nadat die droogte in Suid-Afrika se mieliegordel, die oeste tot minder as 50 persent beperk het.

Die WVP sê Suid-Afrika se mielieoes is minstens `n derde minder as verlede jaar. Die geskatte 9,6 miljoen ton is die swakste in agt jaar, het RSG berig.

Benewens Suid-Afrika wat 40 persent van die streek se mielies produseer, het droogtes in Namibië, Botswana, Zimbabwe, Lesotho, Malawi en Madagaskar oeste ook beperk.

In Malawi het kwaai reëns ook oesskade meegebring. Dit is veral Zimbabwe wat deur groot voedseltekorte in die gesig gestaar word.

Hael laat boere op moedverloor se vlakte

Graanboere in die Oos-Vrystaat, wat gehoop het om ten spyte van die droogte hierdie seisoen ‘n oes van die lande te kan afhaal, is moedeloos na hael die naweek gesaaides vernietig het, het OFM berig.

Jan Scheepers sê die donderwolke het ongeveer 7uur Sondagaand begin saampak en dit het daarna verskriklik begin hael in Retiefsnek tussen Bethlehem en Fouriesburg.

Hy sê die hael het omtrent 25cm diep op die teerpad gelê en ongeveer 20 motors was ook gestrand.

Scheepers sê die skade aan die lande is hartverskeurend.

Hy sê dié verskriklike haelskade is veral sleg nadat die droogte reeds sy tol geëis het.

Droogte gaan tekort aan rooivleis beteken

droogteVeeboere in groot dele van die land reeds gedwing het om “tot ’n derde” van hul veekuddes te slag weens droogte.

Dié uitdunning sal lei tot ’n ernstige tekort aan rooivleis, het Die Burger berig.

Die kwaai droogte wat veekuddes knou, kan met dié van 1933 vergelyk word, maar dit duur reeds langer en strek wyer.

James Faber, Noord-Kaapse voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) en veeboer in die distrik van Barkly-Wes, het gister gesê boere slag hul vee uit wat dragtig is. Koeie wat kalf, is alreeds so erg verswak, hulle bly net lê.

“Ons gaan tekorte aan rooivleis sien. Oor vyf maande gaan daar nie lammers op die mark wees nie. Die siklus vir beeste is anders . . . daar sal die tekorte oor ’n langer tydperk van so 18 maande intree,” het hy gesê.