President Jacob Zuma sal nie teenwoordig wees by Robert Mugabe se inhuldiging nie.
Adjunkpresident, Kgalema Motlanthe verteenwoordig Suid-Afrika vandag by die plegtigheid in Zimbabwe.
Hy word van die Minister van Internasionale Betrekkinge, Maite Nkoana-Mashabane vergesel. Bykans 40 huidige en voormalige staatshoofde, onder wie Thabo Mbeki en Kenneth Kaunda sal die inhuldiging bywoon.
Die leier van die MDC opposisieparty, Morgan Tsvangirai en ander opposisiepartye gaan die plegtigheid boikot.
Die langverwagte Kommissie van Ondersoek na strategiese verdedigingsaankope begin vandag in Pretoria met sy openbare sittings.
President Jacob Zuma het in 2011 die kommissie aangestel ná oproepe deur opposisiepartye dat bewerings van bedrog en korrupsie ondersoek word.
Die kommissie het egter verskeie terugslae beleef met die bedanking van sleutelpersoneellede. Een van die kommissarisse, regter Francis Legodi, het verlede week sy bedanking ingedien, terwyl die getuienisleier, Tayob Aboobaker Vrydag bedank het, maar gister sy bedanking teruggetrek het.
Die kommissie het bekendgemaak dat Aboobaker Vrydag sy bedanking ingedien het, maar dat hy dit teruggetrek het nadat daar met hom gesprek gevoer is.
Die woordvoerder van die kommissie, William Baloyi, kon nie redes verskaf vir Aboobaker se bedanking nie. Aboobaker is die mees senior regspersoon in die kommissie.
Volgens bronne het Aboobaker die kommissie van nepotisme, binne-gevegte en ‘n gebrek aan professionaliteit beskuldig.
Oudpresident Thabo Mbeki, die beplanningsminister, Trevor Manuel en die oudministers Mosioua Lekota, Ronnie Kasrils en Alec Erwin sal verskyn.
Die burgemeester van Kaapstad, Patricia de Lille, wat beskou word as die persoon wat die beweerde bedrog oopgevlek het, sê die kommissie moet ‘n kans gegun word om sy werk te doen.
De Lille het haar kommer uitgespreek omdat die Seriti-kommissie van ondersoek na die wapentransaksie binne ses maande aan president Jacob Zuma moet verslag doen.
Sy sê die president self word by van die bewerings betrek.
Die ondersoek na die omstrede wapentransaksie in die laat negentiger-jare, begin vandag met hul openbare sittings.
Die onafhanklike verdedigingskenner, Helmoed-Romer Heitman sê teen die tyd het diegene wat by korrupsie betrokke was waarskynlik reeds hul voetspore doodgevee. – RSG
Laat in die Thabo Mbeki-era het die ANC met ‘n veldtog begin om ‘n saak uit te maak dat dit eintlik die vorige bedeling was wat korrup was. Feitlik niks of niemand nie, van Anglo-American tot die Afrikanerbond, is ontsien nie. Dit het ook die kern uitgemaak van die destydse adjunk-minister van Landbou en Grondsake, Dirk du Toit, se toespraak by ‘n drie-in-een-landboukonferensie in Bloemfontein. Volgens du Toit kon die korrupsie binne die nuwe bedeling nie opweeg van dit wat onder die oue plaasgevind het nie.
Uiteraard was daar korrupsie onder die ou bedeling. ‘n Voormalige minister het tronkstraf uitgedien en nog een se aspirasies vir eersteministerskap het in die stof gebyt toe transaksies rondom besproeiingskemas aan die lig gekom het. Die lys is langer, en nie almal het aan die pen gery nie.
Sedert die bewindaanvaarding van pres. Jacob Zuma – eintlik van hy tot leier van die ANC verkies is, word gereeld ander geluide gehoor. Daar is klaarblyklik ‘n groter mate van erkenning van die korrupsieprobleem tydens die Mbeki-era. Van tyd tot tyd maak Zuma sterk geluide teen korrupsie, en soms doen van sy senior ondersteuners dit ook – al word daar dan vir hulle gelag. Soms is skynbaar ‘n bietjie volstruispolitiek hieroor gespeel soos tydens Zuma se staatsrede.
Tussen die uitsprake en die gevolge was daar egter ‘n groot verskil. Waar kaders wél in die slag gebly het, is hulle gewoon herontplooi, of het reuse skeidingspakette ontvang, of beide.
Pas is ‘n paar reuse ondersoeke aangekondig waar miljarde rande genoem word. Dit sny oor verskeie staatsdepartemente en provinsies. Dit klink na goeie nuus, maar verskeie staatsdepartemente en veral provinsies wat luidens berigte maar ewe wild met andermansgoed omgaan, is nie op die lysie wat ondersoek word nie. Die Openbare Beskermer het pas ‘n verslag voltooi waarin ‘n minister by tenderpreneurskap geïmpliseer word maar daar is geen teken dat dié minister enige teenspoed te wagte kan wees nie.
Boonop dryf die ANC nou verskeie maatreëls wat die gevaar inhou om Suid-Afrika van sy grondwetlike mediavryheid te stroop, en sodoende die mees potente middel om korrupsie aan die kaak te stel in die slag kan laat bly.
Minstens is daar nou uitsprake oor korrupsie. Die jongste is die minister van Behuising, Tokyo Sexwale, wat meen dit het endemiese afmetings aangeneem – ‘n term wat baie kenners lank reeds gebruik. Zwelinzima Vavi, hoofsekretaris van Cosatu, het gewaarsku dat Suid-Afrika binne die volgende vyf jaar soos die korrupte gemeenskappe van Angola of soos Nigerië sal word as korrupsie nie binnekort hokgeslaan word nie. Hy meen dit gaan uitloop op ‘n toestand “waarin daar net een manier is om te oorleef: Om ‘n posisie in die staat te kry waar jy ook uit die krippie kan eet.” Jay Naidoo, eerste hoofsekretaris van Cosatu en latere minister van telekommunikasie, het gesê: “Hierdie is roofdier-vuilgoed wat ‘n kanker in ons gemeenskappe is en wat die korrupsie in ons land aandryf. Dit is kêrels wat rondloop met sakke vol geld wat die stemme in konferensies koop. Hulle steel lisensies en verkoop tenders. Dit is mense wat van skoolvoedingsprogramme steel en toelaes steel wat bedoel is vir oumense en bejaardes. Dit vernietig die maatskaplike weefsel van ons gemeenskap. Die werklike vyand in ons land vandag is hierdie verdomde elites wat militante taal gebruik, maar vir wie dit net gaan om nog krippe te skep waar hulle kan gaan vreet en ons regte steel.”
Omdat Zuma egter self nooit sy dag in die hof gekry het nie, sal die vermoede altyd bestaan dat daar selektief met die probleem omgegaan sal word. Indien dit die geval is, is die aanslag teen korrupsie prinsipieel ook korrup.
‘n Rukkie lank was ons uitgespaar van die neerslag van die Maxipers (Naspers se naweekpers met Max), maar dit slaan nou al hoe meer in felheid toe. Toe Max hom verlede naweek so vir die heroprigting van die Koffierepubliek beywer het, het ek my van kommentaar weerhou. Dié keer vra Max egter die lesers moet, en ek haal aan: “”Ons moet ons eie mense ook begin regwys as hulle twak praat.”
Ek glo Max bedoel ook mense wat twak skryf, en daarom begin ek sommer by Max.
En Max, ek gaan sommer lukraak by ‘n punt begin: Max vra of ons ons kan indink watter uitwerking dit sou hê as georganiseerde landbou môre met ‘n ambisieuse, werkbare plan sou kom vir grondhervorming eerder as om net te kla en ‘n Zimbabwe te voorspel.
Nou, Max, wat dan van die Landboumeesterplan wat onder andere deur pres. Thabo Mbeki en ‘n rits ministers saam met die georganiseerde landbou onderteken is, na lank hieraan gewerk is? Die ink van die handtekeninge was nog nie droog nie, toe ruk die destydse minister, Tôkô, ‘n eensydige braaksel in die Oos-Kaap uit, wat basies alles wat in die “ambisieuse plan” tot niet maak. En Max, by die landbouberade waar ek was, was dit mense van die ANC se kant (swart mense as jy dan nou so behep is om wit gewetens teen swart sentimente op te stel), wat onder groot toejuiging gesê het Mugabe moet na Suid-Afrika gebring word om grondhervorming te dryf. En hoeveel jare het Vrystaat Landbou nie sy mentorprogramme aangebied nie? Maar is deur die regering geminag. En miskien moet jy, Max, bietjie TLU SA se mediaverklarings lees (jy weet, dit wat mens doen om inligting via die geskrewe woord te bekom) eerder as om te teer op vooropgesette idees.
En Max, gaan bietjie kerk toe. Ek lei af dis nie iets wat jy eintlik doen nie, want as jy kerk toe gegaan het, sou jy kennis geneem het van hoe swaar dit ekonomies in wit geledere ook gaan.Diakonale hulpfondse wat uitgeput is, klere insamel, kospakkies wat gevra word… Vra ‘n swart karwag wat sy werk is, en hy sê hy soek nog werk. Vra ‘n wit karwag, en hy sê hy is ‘n karwag. Moenie aanneem die een het werk en die ander nie. En moet nou ook nie met die SAKP-Jeug se redenasies kom oor wit mense wat nog so op apartheid teer en van voorspronge nie. By sommiges is dit stellig so, maar … gaan kyk byvoorbeeld na die gemiddelde gesinsgroottes (ook van die Prez) as deel van ‘n strategie om uit armoede te ontsnap. Gaan kyk byvoorbeeld hoeveel Afrikaners is in diaspora om nie ook hier werkloos te sit nie.
Die misdaadslagofferstorie het ook twee kante. Die plaasaanvalstatistiek is al net so “afgesaag” soos die weergawe dat die swart mense in die swart woongebiede erg onder misdaad deurloop. Vir ingeval jy dit gemis het, of al vergeet het. Die wêreldwye moordsyfer is 5 per 100 000 per jaar, en in Europa maar een. In Suid-Afrika is dit omtrent 40 per 100 000 per jaar maar instansies soos die MNR sê dit is beslis meer. Volgens Interpol is die moordsyfer onder boere en hul gesinslede sowat 300 per 100 000 per jaar.
Jy mag dalk reken dis nou nie iets om oor huis toe te skryf nie, maar tradisioneel word die hoogste moordsyfer vir ‘n identifiseerbare groep ter wêreld as die bruin mans in die Wes-Kaap opgegee. Dit is ‘n reuse 90 per 100 000 per jaar. Dit word aan die aktiwiteite van bendes en die dwelmbendes se “kultuur” toegeskryf, naweek-dronkenskap, mesgevegte. Ag man, jy is mos nou al lank genoeg in daai wêreld om te weet waarna die ouens verwys wat dié soort internasionale statistiek byhou.
Hierteenoor is die boere wat vermoor word mense wat ‘n gewone gesinslewe het, wat Sondae kerk toe gaan (en al verskeie kere na kerk vermoor is), wat reeds vreeslike onkostes aangegaan het om hulsel te beveilig, wat nie met dwelms smous en hulle oor naweke aan drank vergryp nie. En waar daar manne is wat die Oog opsoek, het die moorde uiters selde iets daarmee te make.
Sien jy nou, Max, hoekom jy so in die kol is waar ek jou weer aanhaal: “Onkunde is ‘n gevaarlike ding.”
En Max, jy kan nie sommer vir Malema en sy mede-sangers liggies afmaak nie. Nie as die regering (lees: ANC) appèl aanteken teen ‘n hofbeslissing dat die singery van “Skiet die Boere” op haatspraak neerkom nie.
Nie as die regering ‘n stadion na Peter Mokaba vernoem nie. Jy weet, die man wat “Kill the Boer, Kill the farmer,” ‘n treffer gemaak het. En allerlei lofprysings van hom op Fifa se webwerf laat plaas nie.
Nie as ‘n regering “versoening” verstaan as die proses waar die skikking oor plekname verstaan dat alle name met ‘n Afrikaanse herkoms verwyder moet word, en met die swart name vervang moet word nie. Jy weet, daai name wat in gebruik gekom het na die Koi-San, Griekwas, Korannas en selfs die Voortrekkers al ander name aan die plekke gegee het).
Of Suid-Afrika nou ‘n piesangrepubliek is of nie, sal ‘n mens eintlik eers kan bepaal wanneer Fifa sy besettingsmag onttrek het. Waar Fifa wel nog ruimte laat dat die regering iets kan sê kom die piesangrepubliek retoriek steeds mildelik na vore, soos die planne om ‘n sneltrajeklyn soos die Gautrein van Sasolburg na die Gariepdam te bou. Jy weet, in dieselfde provinsie waar die hof nou al verskeie staatstenders tersyde gestel het en selfs hertoegeken het. Jy weet, die provinsie wat soos die ander gereeld in die nuus is oor hoe dit met die hospitale gaan. Jy woon nou in ‘n provinsie wat nie deur die ANC beheer word nie. Spieks dus fôr jôrself as jy menings oor piesangrepubliekstatus wil uitspreek.
Max, as jy ander rubrieke in Naspers lees as jou eie, en dié van Henry Jeffreys, Zelda Jongbloed en kie, sal jy ook agtergekom het dit deug nie om Antjie Somers na te praat oor ‘n “Beg to be black” nie. Nee, die politieke kultuur – as dit by mekaar wil uitkom – moet nie so bitterlik eensydig beoordeel word nie.
Ai man, daar is “nieu-konserwatiewes” wat net begin reken het jy het nou periodiek die lig begin sien. Lyk my toe hoor jy Piet Croukamp” verwys na nou skryfsels as ‘n “gekerm oor wat verkeerd is” en nou probeer jy weer, soos jou fiksasie met Bram Fischer, weer rooier as die pienkes wees.
Ek hoop regtig iemand wie se goed nog deur Naspers gepubliseer word, maak van die “Reg op repliek” gebruik om jou weer ‘n bietjie op die vingers te tik.
Groete van huis tot huis
(Oepsie, jammer, ek moet dit terugtrek. Mev. Oor sê as ek dit nie uithaal nie, slaap ek koud vanaand, en dis snags nou bitterlik koud in die Vrystaat. (Die ou Oranje-Vrystaat waarin jy grootgeword het, maar nou meer bekend as Potholes. Slaggate, soos die ou wat stilhou om nie die hasie te trap wie se ore by die slaggat uitsteek nie. Toe’s dit al die tyd ‘n donkie).
Tydens die provinsiale grondberaad in die Vrystaat, na afloop waarvan Vrystaat Landbou ‘n klag van haatspraak teen die destydse hoof van Veiligheid en Sekuriteit in die Vrystaat, Jack Klaas gelê het, het ‘n spreker sydelings opgemerk dat Robert Mugabe gekry moet word om Suid-Afrika se grondhervormingsprogram te lei.
Hy is toegejuig.
Dieselfde het by verskeie ander forums gebeur.
Hierdie onverkwiklikheid het gekom kort na die regering, onder leiding van die destydse president Thabo Mbeki, ‘n landbou-ontwikkelingsplan met Agri SA onderteken het. Kort hierna, lynreg in stryd met die ondertekende dokument, ruk die minister van Landbou, Toko Didiza, ‘n dokument uit. Na groot ontsteltenis uit lanbdbougeledere het hierdie dokument ‘n besprekingsdokument geword.
Sedertdien is dit duidelik dat daar twee denkrigtings binne die regering is – ‘n populistiese sonder voete in die praktyk, en ‘n kleiner praktykgerigte benadering.
Die populiste beskou skynbaar die praktykgerigte insette as irrelevant, al is dit formeel deur die regering onderteken, of hoogstens as ‘n tydrowende lastigheidsfaktor.
Die dualisme is in ‘n mate vererger deur die departemente van landbou en van grondsake op Kabinetsvlak te skei.
Intussen wil die landbou standvastigheid in ‘n erg veranderende omgewing vind, sodat hul eie bestaan, asook dié van hul werkers, bestendig kan word en die land ‘n mate van voedselsekuriteit kan beleef.
Die jongste bontpratery oor eiendomsreg in die landbou is die jongste manifestasie van dié teenstrydighede.
Ongelukkig strek die ideologiese dwalinge oor ‘n wye front, soos die vrye teuels wat aan Julius Malema gegee is om “Skiet die Boere” te sing, herhaalde onkunde aan selfs die kant van die president wat skynbaar glo klein lappies grond kan so lewensvatbaar wees dat dit landelike armoede kan teenwerk, en vele meer.
Landbou en grondsake is gans te gespesialiseerde velde om salarisse aan gefrustreerde ideoloë te betaal, en dan dié ideoloë se indienshouding te regverdig deur van hul produkte as iets voor te hou wat nie maar bloot in die snippermandjie hoort nie.
Dit is goed en wel die Departemente van Landbou en van Grondsake trek van tyd tot tyd akademici in om te help met beleidsformulerings. Van hierdie mense word selfs oortuig dat dit die werklike hartklop van die departemente verteenwoordig, en is dan in besprekingsforums minder alarmisties.
Die ideologiese politieke kommissarisse is egter dié met die politieke invloed, en loop gereeld die tegnokrate uit ontkantposisies plat. .
Die gevolg is dat Suid-Afrika nou erg begin neig in die rigting van ‘n dupliserende regering.
Nie, soos die minister van Samewerkende Regering meen op munisipale vlak gebeur waar belastingbetalersverengings as noodmaatreël instaan vir onkapabel munisipale owerhede nie, maar op alle vlakke waar die land tegelyk uit die parlement en Lethuli-huis regeer word. In die proses is daar te veel teenstrydige belange wat gekoester word, en rig hierdie twee regerings saam minder uit as wat een regering behoort te doen. En al hoe meer sake beland in die howe.
Betogende Cosatu-lede het gister deur ‘n staalheining gebars en het die hoofingang van die Sun City-dobbeloord versper om ‘n memorandum te gaan oorhandig.
Omtrent 1000 betogers het Saterdag die strate ingevaar om te eis dat Sun International sy kontrak met Falcon-veiligheidsdienste beëindig, nadat een van die firma se werknemers ‘n CD gespeel het met lirieke waarin na die vorige president Nelson Mandela as ‘n “kaffer” en na oudpresident Thabo Mbeki as ‘n “bobbejaan” verwys word.
Die heining is opgerig om die betogers daarvan te weerhou om die hotel se hoofhek te bereik.
“Ons gaan nie die memorandum hier oorhandig nie, ons wil dit by die hoofhek oorhandig,” het provinsiale sekretaris van Noordwes Solly Phetoe gesê alvorens die betogers deur die heining gebars het. Die optoggangers het ook teen die beweerde onregverdige en rassistiese werksomstandighede by die internasionale vakansieoord betoog.
“Daar is rassisme by dié instelling. Die ergste is dat hulle ons internasionale leier, ons vader Nelson Mandela, beledig het,” het Phetoe gesê.
“Oor Nelson Mandela gaan ons geen kompromie tref nie,” het hy gesê. “As hulle nie instem tot ons eise nie, gaan ons by hulle konsert en by die miljoendollargholftoernooi betoog.”
Die Polisie-eenheid vir openbare orde het daarin geslaag om die skare in toom te hou.
Volgens Phetoe is rassisme algemeen by Sun City. Hy het gesê swart werkers word aan poligraaftoetse onderwerp terwyl hulle blanke eweknieë dit nie hoef te ondergaan nie.
Die betogers het ook die onmiddellike afdanking geëis van ‘n blanke bestuurderes wat na bewering aan twee werkers gesê het dat hulle soos bobbejane ruik.
“Sy het na bewering vir hulle gesê dat hulle behoort te bad en as hulle nie reukweerder kan bekostig nie, sy dit met graagte vir hulle sal aankoop,” het Madito Morobalwa, sekretaris van die Moses Kotane-tak van Cosatu gesê.
In die memorandum beweer Cosatu dat ‘n werker, Debra Danke, in ‘n vertrek met slange toegesluit is nadat sy van die diefstal van geld uit ‘n hotelkamer beskuldig is, selfs nadat sy deur ‘n poligraaftoets kwytgeskeld is.
Die federasie beweer swartes word om kleinlike redes afgedank, terwyl blankes in ernstige gevalle met waarskuwings ontkom. Na bewering het ‘n blanke werknemer slegs ‘n waarskuwing ontvang nadat hy R2 miljoen se goedere van die oord verwyder het.
Kurt Peter, afdelingsbestuurder by die oord, wat die memorandum namens Sun City en Sun International in ontvangs geneem het, het gesê hulle verwerp enige vorm van rassisme.
“Ons werk onverpoos om rassisme uit te wis en ons daag Cosatu uit om saam met ons te werk om rassisme uit te roei,” het hy gesê.
Hy het verduidelik dat ‘n indringende ondersoek na die beweerde belediging van Mandela tans onderneem word. Volgens hom is ‘n bestuurder by Falcon-veiligheid afgedank in verband met die voorval en ‘n ander is geskors.
Cosuta het gedreig om by Fifa aan te dring dat Sun International se geriewe nie tydens die 2010-sokkerwêreldbeker gebruik word nie.
“Ons sal die internasionale wêreld versoek om nie sake met Sun International te doen as hulle nie rassisme beëindig nie,” het Phetoe gesê.
Cosatu in die Weskaap het ook gedreig om ‘n veldtog teen Sun International-hotelle in die provinsie, soos Grand West-casino en die Table Bay-hotel, te loods.
Noordwes-Cosatu het gesê indien daar nie op hul griewe teen Maandag gereageer word nie hulle internasionaal sal mobiliseer om sanksies teen Sun International ingestel te kry.
Ná die Verraad van ’94 is Afrikanergeduld en -sin vir regverdigheid met “wit vrees” verwar. Nou word sporadiese uitbarstings aan regse kant as blote rassisme deur die liberales weggepraat. Inderwaarheid is dit simptomaties van ‘n baie meer – vir die SA superstam-in-wording – vernietigende mag: Wit woede. Wanneer sal die regering wakker skrik en na die Afrikaner begin luister?
Wit vrees – wat dit is en wat dit nie is nie.
Melanie Verwoerd is ‘n uiters eerlike mens. Ons weet dit want Melanie Verwoerd sê so, en Melanie Verwoerd sal nie lieg nie, sal sy? In ‘n TV-onderhoud, terwyl sy ambassadrise in Ierland was, redeneer sy dat blanke Suid-Afrikaners die land in skares verlaat het, nie as gevolg van regstellende aksie of misdaad nie, maar omdat hulle wil… reis. Tydens die opname, circa 2002, was sy nog getroud met Wilhelm Verwoerd, oorloperkleinseun van H.F. Verwoerd. Sy het deskant gesing in die lofkoor vir die ANK en haar menings en rasionaliserings het sy stiptelik uit die koorbundel van die party gekry.
In antwoord op Sandra Prinsloo se vraag oor blankes se vrese, het sy Thabo Mbeki se woorde gekanaliseer: Vrees word deur onkunde aangevuur. Blankes se vrese is eintlik net vooroordele, veroorsaak deur die stompsinnige aanvaarding van stereotipes. Wanneer blankes meer van swartmense en hulle kultuur leer, sal dié vooroordele, en daarmee saam wit vrees, verdwyn. Vir dít om te gebeur, moet afstand, geografiese afsondering, tussen die rasse verdwyn.
Sy het miskien intellektueel ingestem dat rasseineenvloeing in ‘n bepaalde gebied die wagwoord vir ware en nodige transformasie is, maar sy het dit nooit geglo nie, nie regtig nie, nie met hart en siel nie. In die onderhoud, met ‘n skielike frons, ‘n gesigsplukkie wat ongemak, selfs selfongeloof openbaar, reageer sy op ‘n vraag oor Noord-Ierland. Is daar ‘n oplossing? … nee. Sy dink nie so nie, en vertel van ‘n voorval waar ouers in ‘n Protestantse woonbuurt Katolieke kinders verhoed om daardeur skool toe te loop. ‘n Herrie ontstaan. Polisie moet die kindertjies skool toe en terug begelei. Nee, die kulture is te uiteenlopend. Multikulturele harmonie is onmoontlik. Blykbaar registreer die heerlike ironie nie by haar nie: Twee dele van ‘n enkele volk, uit een kultuur afkomstig, net deur hulle geloofstradisies te onderskei, kan nie in een gebied saamleef nie. Maar twee rasse, met geen tradisie of kultuurooreenkomste anders as strydgenote in een gebied nie, nou ja, dié kan en moet saamleef. Dis die oplossing. Dis die Mandela-droom in aksie.
Volgens die beste blanke liberalistiese tradisie, het Melanie Verwoerd aan die einde van haar ampstermyn van Wilhelm Verwoerd geskei en haar toegewydheid aan rasseversmelting gedemonstreer deur permanente verblyfreg in leliewit Ierland te bekom. Wat haar rasionalisering ook al is, en glo my, niemand verdedig hulle onverdedigbare handelinge met dieselfde vloeiende vasberadenheid as ‘n liberalis nie, sy moet erken sy word nie gereeld in Dublin deur ‘n swart minibustaxi van die pad af gedruk nie en het lanklaas die risiko geloop om deur ‘n swartman verkrag te word. Gebiedskeiding werk vir haar rasseharmonie; hoekom nie vir die res van blanke Suid-Afrika nie?
Haar teorie dat bekendheid met ander rasse hulle bemind sal maak, sal min indruk op blankes op die platteland maak. Daar is niemand meer wantrouig teenoor swart kultuur as juis hierdie boere nie en daar is niemand wat swart kultuur beter ken en verstaan as hierdie plattelanders nie. Duidelik het bekend nie bemind gemaak nie! Melanie Verwoerd, daarenteen, het ‘n euforiese bewondering vir swart kultuur en geestelikheid. Hierdie aanprysing is blykbaar makliker om vol te hou vanuit Dublin as Dullstroom. Haar lewensdemonstrasie is dat hoe verder ‘n witmens van Afrikakultuur verwyder is, hoe makliker is dit om waardering daarvoor te hê. Die sinvolle gevolgtrekking is dat gebiedskeiding onontbeerlik is vir rasseharmonie. En was dit nie presies wat H.F. Verwoerd, haar voormalige man se oupa, bepleit het nie?
Blanke mense het ná vyftien jaar van ANK-oorheersing ‘n baie beter begrip van swart kultuur en lewensbeskouing. En hulle is meer wantrouig as ooit. Veiligheidshekke is hoër, alarms skriller, waghonde groter, buurtpatrollies meer opsigtelik namate swart woongebiede nader aan blanke buurte kruip en toegang makliker word. Om ag te slaan op redelike veiligheidsaksiomas, soos om, sê nou maar, nie in die donker in jou motor langs ‘n lokasie af te trek om te slaap nie, is nie die gedrag van ‘n lafaard nie. Dis blote, basiese wysheid. Om verlok te word deur die newelideaal van Afrika-medemenslikheid – die Afrika-kultuur van basiese respek vir lewe, soos Desmond Tutu dit stel – en op grond daarvan algemene veiligheidsmaatreëls te verontagsaam, is nie manmoedigheid nie – dis dwaasheid.
Geregverdigde vrees is ‘n onmisbare element vir persoonlike en nasionale oorlewing. En as daar een volk is wat geregtig is op basiese wantroue teenoor ‘n ander ras, is dit die Afrikaner. Daarvoor het ‘n voortstuwende misdaadfront van die afgryslikste wreedheid gesorg. Geen liberalis sal dit egter erken nie. Volgens die handleiding van basiese liberale opvattings, kan alle slegte dinge aan apartheid toegeskryf word. Derhalwe kan die misdaadgolf nie aan swartmense toegedig word nie. En blanke vrees is nie die reaksie van ‘n logiese verstand nie; dis die halsstarrigheid van onbevryde denke wat vasgeslaan het in ‘n Middeleeuse rasseopvatting. Hieraan hang die hele breindrein, die ontvolking van sleutelposte, die Afrikaner-diaspora. In liberale oë is blanke vrees ‘n irriterende volksneurose wat geen plek in die veelkulturele bestel van die Nuwe Suid-Afrika het nie.
Voor 1994 was blanke vrees bloot as ‘n spoedhobbel in die ANK se opmars na oorname gesien. Die hele linkse ideologiemasjinerie het in werking gesuis. Dakar-gangers het teruggekeer nadat hulle Beethoven geluister en whiskey saam met Thabo Mbeki gedrink het. Dis asof hulle soos Marco Polo verhale vertel het uit verre lande, van wonderwerke wat die oog nog nie gesien en die oor nog nie gehoor het nie. “Hierdie is goeie ouens,” het hulle geëvangeliseer. Die linkse media het hosannas oor veral die vrygelate terroris, Mandela, aangehef. Wat nog meer oortuigend was, was die volksmedia, hoofsaaklik Naspers wat die sinkende SAS Nasionale Party verlaat het en nou besig was om in die rigting van die ANK te roei. Blanke besware is in myle en myle se kolomme weggesus. Dit is veral gedoen met daardie half-minagtende toon, daardie redaksionele aanvaarding dat enige iemand wat die oorgang vrees ietwat primitief en bygelowig is. Terwyl wit vrees die hele oornameproses kon beduiwel, is dit met erns en omsigtigheid en begrip behandel.
Daarna egter, ná FW de Klerk se politieke hoogtepunt waarin hy sy volk uitoorlê en bedrieg het, het “wit vrees” ‘n semantiese metamorfose ondergaan. Dit was nou die stok waarmee aan die Afrikaner gekarring is, waarmee hy getart is soos wat ‘n gorilla agter tralies getart word. “Wit vrees” was nou ‘n smaalwoord waarin opvattings van kortsigtigheid, ontransformeerbaarheid en doodgewone papbroekigheid ingebind is. Dis asof die woord onttrek is aan visies van ‘n hartbeeshuisie waarin ‘n verlate wit gesinnetjie mekaar beangs aanklou terwyl die swart magte buite versamel. Dis die wind, dis die wind, my kind…
Die liberale ontleders het een keer ‘n deurslaggewende begrip van die Afrikaner getoon en dit was toe FW de Klerk vir Andries Treurnicht en ander stokke in die oorgawespeke met sy referendum van 1992 omseil het. Hy het sy “ja”-stem gekry en daarmee die Afrikaner se oorlewing op die altaar van multikulturalisme gelê. Daarna het die linkses, so gereeld soos sonsopkoms, die Afrikaner se aard en optrede verkeerd gepeil.
Ná die oorgawe het die Afrikaner, tot almal se verbasing, beleefd opsy gestaan terwyl swart blakers op sy regeringstoele gaan sit het. Dit het die liberales oortuig dat die Afrikaner se nasionale gô uit was. Hulle was bloot verkeerd. Die Afrikaner was nog altyd – meestal tot sy eie nadeel – bedeel met ‘n soort nasionale sportmangees. In 1994 het hy ietwat knorrend toegegee dat hy uitoorlê is en het hy die openbare toneel grootliks ontruim om met sy lewe aan te gaan, ja, maar ook om vir die wenners kans te gee om hulleself te bewys, om beheer te neem, om die land te bestuur soos wat aan hulle voorgehou is net die ANK dit kan doen. Hy het kleinlike vergeldingsmaatreëls soos dorpsnaamveranderings, die verwydering van volksimbole soos die vlag en volkslied en grootskaalse staatsdiensafleggings van blankes gesluk, oortuig dat dit ‘n kortstondige, oorentoesiastiese vergryp is wat weldra reggestel sal word.
Die liberale media het eers ongelowig, en toe met groot brawade en snedigheid hierdie ontruiming van die sentrale verhoog gesien en verkondig as ‘n algemene ineenstorting van die Afrikanerpsige. Die Afrikaner, volgens hierdie denkskool, was ‘n uitgediende mag. Hy het sy stoom verloor, beweer ‘n politieke ontleder van die Universiteit van Johannesburg, so onlangs as drie jaar gelede. In dieselfde week het die bitterkat, Christi van der Westhuizen, geskryf dat die Afrikanerman as’t ware ontman is omdat hy nou met ander, meer potente, mans moet meeding en dit onmoontlik vind. Die media het voortdurend die beeld van die nuwe, flinke, skrander swartman gekonstrueer en, in teenstelling daarmee, die patetiese boedeloorgawe van die witman. Blykbaar het hulle, en die res van die liberale waarnemers, hulle eie fiksie begin glo.
Die teendeel is eerder waar. Die Afrikaner het die vernederings wat op hom opgehoop is en die manier waarop omtrent elke plegtig geswore onderneming teenoor hom verbreek is, met geduld en waardigheid verdra, nie omdat hy lamsakkig was nie, nee, eerder omdat hy taai is, taai soos sy voorvaders wat ‘n wilde land getem het, en geduldig, geduldig soos sy oupas wat ná die verplettering van die Engelse Oorlog hulleself elke dag, met onuitputlike lydsaamheid, opgehef het, een breukdeel van ‘n vorentoetreetjie op ‘n slag. As die Christi van der Westhuizens van hierdie land verby hulle eie verwarring en bitterheid kon kyk, as die Koos Kombuise en Max du Preez’s kon hoor wat anderkant die gedruis van hulle eie liberale ontkennings was, sou hulle dit besef het.
Hulle het hulleself egter te veel verkneukel in die illusie van ‘n verslane, verskrikte Afrikaner. Die swart elite, altyd ‘n pas agter die liberale gansmars, het die idee aangegryp en hulle beleid en benadering gemonteer op die idee van ‘n verlore Afrikaner. Hierdie was ‘n mistasting van kataklismiese omvang, ‘n wanbegrip wat uiteindelik daartoe kan lei dat Suid-Afrika van bo in die Noorde, tot Kaapland in die Suide al langs die naat af geskeur word.
Wit vrees is voorgehou as ‘n negatiewe nasionale karaktertrek. Maar dié wat hulle oor teen die grond het, voel reeds die rammelinge van iets onmeetbaar wyer en intenser in omvang: Swart vrees. Swart vrees in reaksie op ‘n sluimerende wit woede wat dalk in onverwagse gedaantes mag manifesteer.
President Thabo Mbeki se aankondiging van 'n nasionale voedselbeheeragentskap is nie goed ontvang deur landbou-organisasies nie.
Die Landbousakekamer sê indien die regering sou probeer om pryse te beheer, sal die markte verwring word. Dit sal voedselproduksie belemmer.
Die uitvoerende hoof van die organisasie, doktor John Purchase, sê die regering moet meer besonderhede oor die beoogde agentskap gee.
Daar is ook besorgdheid oor die departement van landbou se onvermoë om sy begroting te spandeer.
Die geld is geoormerk om produktiwiteit op plase te verhoog, ontluikende boere op te lei en om winste in die landbousektor in Suid-Afrika te verhoog.
