Eskom se Tsotsi bedank

Die voorsitter van Eskom se raad, Zola Tsotsi, het bedank.

Die voorsitter van die Landbank en voormalige raadsvoorsitter van die SAUK, dr Ben Ngubane sal as voorsitter van Eskom waarneem ná die bedanking van Zola Tsotsi.

Eskom het na ‘n laatnagvergadering bevestig dat daar ooreengekom is dat Tsotsi in belang van die maatskappy en die land, bedank.

Tsotsi is daarvan beskuldig dat hy onbehoorlik opgetree het. Hy het vroeër die maand vier senior uitvoerende lede, insluitende Eskom se bestuurshoof, Tshediso Matona, geskors.

Eskom sê in ‘n verklaring die besluit oor Tsotsi se bedanking is geneem sodat die raad kan fokus op die toekoms en dringende kwessies wat aandag moet kry. Die kragvoorsiener het gesê dat die besluit vriendelik geneem is.

Ngubane het Tsotsi bedank vir sy diens aan die kragvoorsiener die afgelope jare.

Tsotsi se bedanking kom te midde van ‘n ondersoek na bewerings van wangedrag wat teen kom gemaak is.

Intussen het Eskom berigte ontken dat daar vir ‘n landwye kragineenstorting voorberei word.

‘n Energie-ontleder, Chris Yelland, sê totdat die bykomende kragstasies voltooi is, sal beurtkrag voortduur.

Die verskaffer sê die energievoorraad bly steeds onder druk, wat die rede is waarom hy ‘n simulasie-toets gedoen het genaamd, Exercise Breaking Dawn.

Sommige media het berig dat dit ‘n aanduiding is dat die maatskappy homself staal teen ‘n onafwendbare krisis.

Die Presidensie het intussen groot kommer uitgespreek oor opmerkings in die Mail en Guardian verlede week wat aan Tsotsi, toegedig is.

Volgens die koerant het Tsotsi gesê hy het ‘n opmerking deur die president by ‘n sosiale geleentheid, dat hy na goeddunke moet handel rakende Eskom, as ‘n opdrag vertolk.

Die Presidensie sê in ‘n verklaring die betrokke minister sal besluit of ‘n saak onder die president se aandag gebring behoort te word, en hom dan daaroor inlig. Besluite word deur die monister geneem en nie die president nie.

Beurtkrag tap miljarde van ekonomie

Eskom se beurtkrag kos die SA ekonomie tussen twintig en tagtig miljard rand per maand.

Dit is volgens ‘n voorlegging wat die Departement van Openbare Ondernemings vandag aan die Parlement maak.

Eskom se raad gaan na verwagting ook vandag op ‘n spesiale vergadering oor die toekoms van sy voorsitter, Zola Tsotsi besluit.

Die vergadering by Megawatt Park kom te midde van berigte dat Eskom se voormalige uitvoerende hoof, Tshediso Matona sy skorsing ook vandag in die Arbeidshof gaan betwis. Tsotsi het vroeër aangekondig dat Matona en drie ander senior bestuurders gevra is om hul poste te ontruim.

Intussen word berig dat werkers by die Medupi-kragaanleg met ‘n een dag lange staking besig is. Die staking gaan na bewering oor swak lewenstoestande en hoër lone.

Beurtkragdiesel maak naeltegnikus en tandarts stinkryk

Ná ‘n week van hoë drama by Suid-Afrika se kragvoorsiener waarin vier senior amptenare geskors is, het nog skokkende onthullings na vore gekom.

Die maatskappy het selfs nie geskroom om ‘n swart tandarts en ‘n swart naeltegnikus aan te stel om diesel te verskaf vir sy kragopwekkers nie.

Dit beteken dat dié soort verskaffers reusewinste gemaak het uit beurtkrag.

Volgens die Sunday Times, was die tandarts, Dr Maxine Kekana, en skoonheidsdeskundige, Monica Nkosi, onder die verskaffers om brandstof ter waarde van R200 miljoen aan Eskom te lewer.

Kekana se maatskappy Kekoil en Nkosi se firma Kamoso is twee verskaffers wat Eskom gebruik van tyd tot tyd ondanks die feit dat kontrakte met groot olieverskaffers, insluitend PetroSA gesluit is.

Die koerant berig dat die twee vroue nuwelinge was in die energie-sektor en dat hul maatskappye nie voldoen het aan Eskom se breë-gebaseerde swart ekonomiese bemagtigingskriteria toe hul kontrakte met Eskom gesluit is nie.

Kekana het bevestig dat sy diesel aan Eskom voorsien en dat sy ‘n tandarts van beroep is, maar het daarop aangedring dat sy nie die enigste verskaffer is nie. In ‘n brief aan die koerant het sy gedreig met regstappe as die koerant haar naam of die naam van haar maatskappy publiseer.
 
Nkosi, die naeltegnikus, het ook bevestig sy Eskom van diesel voorsien, maar het gesê sy “het nie iets soos ‘n formele kontrak nie”.

Zola Tsotsi, voorsitter van Eskom het vroeër aangekondig dat Tshediso Matona, uitvoerende hoof geskors is, sowel as drie senior bestuurders en gesê ‘n volledige onafhanklike ondersoek sal van stapel gestuur word.

Geen beurtkrag vandag?

Volgens ‘n twiet op Eskom se Twitterblad van gisteraand 11-uur, is fase-1-beurtkrag gekanselleer omdat verbruikers glo “elektrisiteit bespaar” het.

Soos praag egter gister berig het, kan verbruikers steeds beurtkrag en kragonderbrekings oor die langer termyn verwag soos wat Eskom se probleme weens ‘n jare lange gebrek aan instandhouding en goeie bestuur toeneem.

Beurtkrag waarskynlik met sukkelende Eskom

Die geskeduleerde instandhoudingswerk by Eenheid 1van die Koeberg Kernkragsentrale naby Kaapstad begin Maandag en sal na verwagting tot einde Mei duur.

Eenheid 1 het weens ‘n onverwagse tegniese fout aan die einde van Januarie onklaar geraak.

“Die stelsel sal hierdie week ook onder druk bly, dus bly die risiko vir beurtkrag hoog,” het Eskom gesê. “Daar is ‘n tekort aan opwekkingskrag weens eenhede wat tans weens beplande en onbeplande instandhouding nie krag aan die netwerk kan voorsien nie.”

Eskom het intussen gewaarsku dat die kragnetwerk steeds onder groot druk verkeer.

“Eenheid 1 by Koeberg word vanaf Maandag afgeskakel vir ʼn geskeduleerde inspeksie en instandhouding. Die eenheid sal na verwagting teen die einde van Mei weer beskikbaar wees,” het Eskom bygevoeg.

Fase Twee-beurtkrag is die naweek toegepas, wat die sesde agtereenvolgende dag van landwye beurtkrag was.

Eskom sê hy het die naweek gefokus op sy dieselreserwes en die watervlakke van damme vir die komende week se kragopwekking.

Die fokus is om die eenhede, wat onvoorsiend van die netwerk afgehaal moes word, so gou as moontlik weer aan die gang te kry.

Die maatskappy het Suid-Afrikaners gemaan om steeds elektrisiteitsbesteding in te kort om die erns van beurtkrag te beperk.

Eskom kondig fase-2 beurtkrag aan

Eskom het aangekondig dat beurtkrag vanaf Donderdagoggend na fase 2 sal aangepas word.

“Die kragnetwerk is steeds onder druk. Fase 2-beurtkrag sal vandag [Donderdag] van 08:00 tot 23:00 toegepas word,” het Eskom se woordvoerder, Khulu Phasiwe gesê.

Die kragvoorsiener ervaar steeds probleme met sy opwekkingvermoë.

Eskom het Woensdag van 10:00 tot 14:00 fase 1-beurtkrag toegepas waarna fase 2-beurtkrag tot na 22:00 toegepas is.

Fase 1-beurtkrag maak voorsiening dat tot 1000 MW se kragverbruik ingekort word, fase 2 tot 2000 MW en fase 3 maak voorsiening vir die inkorting van tot 4000 MW se kragverbruik.

Dit beteken ook dat verbruikers tot twee maal ‘n dag vir sowat twee tot vier ure ‘n dag sonder krag kan wees. Hy sê die druk kan toegeskryf word aan die verlies van nog opwekkingseenhede.

Volgens Phasiwe is vyf van die eenhede onklaar.

‘n Woordvoerder van Nasionale Energiereguleerder (NERSA) het vroeër gesê hulle is nog besig om te bereken nadat Eskom toestemming gegee is om kragtariewe te verhoog.

NERSA het toestemming vir ‘n verhoging gegee om bykomende dieselkoste te verhaal wat Eskom moes aangaan om gasturbines aan die gang te hou vir kragvoorsiening.

NERSA het in November verlede jaar ‘n 12,6% verhoging aan Eskom toegestaan

Koeberg sukkel weens tegniese probleme

Die Koeberg-kernkragsentrale het die helfte van sy opwekkingsvermoë – sowat 900 megawatt – weens ‘n tegniese prbleem verloor.

Eskom se woordvoerder, Khulu Phasiwe sê ‘n transformator het glo onklaar geraak wat die kragvoorsiener genoop het om eenheid-een van die netwerk te ontkoppel.

Hy sê die netwerk is tans stabiel maar het nie die moontlikheid van beurtkrag uitgesluit nie.

Phasiwe sê instandhoudingswerk sou vanaf 9 Februarie op Koeberg se Eenheid Een gedoen word.

Hy sê hulle vergader om 07:30 Maandagoggend waar vasgestel sal word of onderhoudswerk vroeër kan begin.

Misdadigers buit SA se kragkrisis uit

Die ANC se sekretaris-generaal, Gwede Mantashe, sê die regering oorweeg alternatiewe bronne van energie om Suid-Afrika se huidige energiekrisis die hoof te bied.

Die voortgesette kragkrisis in Suid-Afrika lei tot al meer kommer oor veiligheid omdat misdadigers die situasie uitbuit.

Volgens inligting monitor misdadigers die beurtkrag-skedules en weet dan watter gebiede geteiken kan word. Die geskeduleerde beurtkrag duur gewoonlik sowat twee ure per keer.

Diegene wie se huisalarms nie ‘n batterystelsel het nie, word die meeste blootgestel indien daar ‘n kragonderbreking is.

Hy het tydens ‘n mediavoorligtingsessie in Pretoria na die driedaagse vergadering van die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee die afgelope week gesê buurstate soos Mosambiek sal genader word vir kragvoorsiening.

Hy het ook gesê die NUK het die regering gevra om dringend in te gryp om Eskom te help om sy kragstasies vinniger te bou.

Eskom het intussen aangekondig dat beurtkrag vroeër as beplan gestaak is omdat die vraag na krag laer was as wat verwag is.

Mantashe het gesê hernieubare energie behoort aan die hoofnetwerk gekoppel te word.

Mantashe, het ook gesê die regering moet ‘n vaardigheidsoudit in plaaslike regerings doen om diegene te verwyder wat poste beklee waarvoor hulle nie gekwalifiseerd is nie.

Hy het gesê geskoolde en gekwalifiseerde mense word dringend benodig om te verseker dat plaaslike regering basiese dienste doeltreffend kan lewer.

Versekeraars het ‘n beroep op mense gedoen om hulle alarmstelsels na te gaan en so ook hul korttermynversekeringsdekking.

Eskom kondig Fase-2 beurtkrag aan

Eskom het Maandagmiddag aangekondig dat hy fase twee van beurtkrag begin toepas het, het Sapa berig.

“Beurtkrag het van 15:00 af van fase een na fase twee beweeg,” het die kragreus in ‘n verklaring gesê. Beurtkrag sal tot 22:00 Maandagaand voortduur.

Fase een maak voorsiening vir die besnoeiing van tot 1 000MW se kragverbruik, fase twee tot 2 000MW en fase drie maak voorsiening vir die besnoeiing van tot 4 000MW se kragverbruik.

“Ons weet nie om watter rede nie, [maar] ons het net ʼn oproep van Eskom ontvang om na fase twee te skakel,” het Sol Masolo, woordvoerder van City Power, gesê. “Eskom-bestuurders hou glo ‘n noodvergadering,” het hy gesê.

Eskom het vroeër Maandag gesê die kragnetwerk verkeer onder kwaai druk weens onvoorsiene tegniese probleme by kragstasies en het verbruikers gevra om nie-noodsaaklike toestelle af te skakel.

Zuma: SA gaan krag van privaatinstansies aankoop

Die Suid-Afrikaanse regering het in Davos, Switserland aangekondig dat hulle krag van privaatinstansies sal aankoop.

Dié aankondiging is deur President Jacob Zuma gemaak wat die Wêreld Ekonomiese Forum in die Alpe bywoon. Zuma sê 923 megawatt se onafhanklike elektrisiteit is reeds by die nasionale kragnetwerk gevoeg.

Die land gaan vier duisend megawatt se elektrisiteit van privaat kragverskaffers bekom.

Die president het gesê die aanskaffing van hernubare energie het reeds meer as R80 miljard rand van privaatbeleggers gelok.

Zuma het ook erken dat instandhoudingswerk die afgelope paar jaar afgeskeep is en dat die land sukkel om die ligte aan te hou.

Hy sê Suid-Afrika sal bou op die sukses van sy hernubare energieprogram om ‘n betroubare, skoon en mededingende kragopwekkingsnetwerk te verseker.

Die Minister van Finansies, Nhlanhla Nene, het Woensdag die besluit van drie van Eskom se uitvoerende beamptes verwelkom om hulle besoek aan die WEF-byeenkoms in Switserland te kanselleer.

Eskom het vroeër die besoek van die drie amptenare gekanselleer na kritiek oor die besoek wat sou plaasvind te midde van die kragvoorsieningskrisis.

Die regering het by die byeenkoms die versekering gegee dat die kragkrisis in die land, nie sy pogings om internasionale beleggers te lok sal ontspoor nie.

Die internasionale beraad word by die luukse ski-oord gehou, waar wêreldwye sosio-ekonomiese uitdagings bespreek word.

Nene sê die regering probeer om uitdagings soos die trae ekonomiese groei, energie-krisis en werkloosheid op te los.

Groot probleme by Medupi-kragstasie

Groot probleme word blykbaar ondervind met Eenheid Ses by die Medupi-kragstasie in Limpopo, het RSG berig.

Die minister van Openbare Ondernemings, Lynne Brown, is intussen versoek om duidelikheid oor die kwessie te gee.

Eenheid Ses is veronderstel om sowat 800 megawatt aan die kragnetwerk te lewer. Michael sê egter daar is na bewering ‘n groot probleem met die ontwerp van die pypstelsel, wat sal verhoed dat die eenheid behoorlik werk.

Eskom het intussen gesê hy hoop dat dit vandeesweek nie nodig sal wees om beurtkrag in te stel nie. ‘n Woordvoerder, Khulu Phasiwe sê die kragnetwerk is redelik stabiel, indien niks onvoorsiens gebeur nie.

Kragtekorte veroorsaak waterprobleme

Eskom se kragonderbrekings het tot watertekorte in sekere dele van die land gelei. Die Polokwane-munisipaliteit in Limpopo moes inwoners vra om water te spaar weens die kragprobleme.

“Verskeie woonbuurte in die stad en ander gebiede word reeds deur die watertekorte geraak,” het Tidimalo Chuene, woordvoerder van die munisipaliteit, in ‘n verklaring gesê.

Opgaardamme se vlakke se reeds laag en hoogliggende dele word hierdeur geraak.

“Die munisipaliteit maak gebruik van watertenks om tydelike verligting aan die betrokke gebiede te bring,” lui die verklaring.

“Watertenks sal tussen die betrokke gebiede vervoer word.”

Eskom waarsku hele land oor kragonderbrekings

Eskom het kragverbruikers gewaarsku dat beurtkkrag van Donderdag asook oor die naweek ingestel kan word.

Die waarskuwing is Woensdag uitgereik dat beurtkrag weer ingestel kan word indien die druk nie op die kragnetwerk verlig word nie.

“Ons gebruik tans ons noodreserwes,” het Andrew Etzinger, woordvoerder van Eskom, gesê. “Na verwagting gaan die noodreserwes voor die einde van die week uitgeput wees wat ekstra druk op die kragnetwerk gaan plaas en die kans op beurtkrag kan verhoog.”

Die hele land word geraak deur die kragprobleme.

Eskom sukkel om aan die vraag na elektrisiteit te voldoen, gedeeltelik weens probleme by die Majuba-kragstasie in Mpumalanga.

Intussen sê Eskom hy verwag dat eenheid ses van die nuwe Medupi-kragstasie binnekort in werking gestel sal word.

Die kragverskaffer het egter gewaarsku dat dit nie die einde van die kragprobleme sal beteken nie.

Instandhouding by die Cahora Bassa-aanleg in Mosambiek plaas glo bykomende druk op kragvoorsiening.

ʼn Steenkoolsilo het verlede maand by die Majuba-kragstasie in Mpumalanga ineengestort en landswye kragonderbrekings tot gevolg gehad.

Die silo het meer as 10 000 ton steenkool geberg en die voorraad na ses ander eenhede by die kragstasie beïnvloed.

 

Eskom verklaar noodtoestand vir nywerhede

Eskom het Sondag ‘n kragnoodtoestand vir groot nywerheidskliënte verklaar.

“Eskom het ‘n kragnoodtoestand verklaar met groot industriële kliënte, en hulle versoek om dringend hul elektrisiteitsverbruik vandag tussen 15:00 tot 20:00 met 10 persent te verminder,” het Eskom in ‘n verklaring gesê.

“Die verklaring van ‘n kragnoodtoestand volg bykomend tot die implementering van fase twee beurtkrag vroeër vandag [Sondag].”

Volgens Eskom het die elektrisiteitsnetwerk ‘n toename in vraag ervaar weens die weerstoestande en verhoogde ladingsverliese as gevolg van verskeie opwekkingseenhede wat by die Majuba- en Matimba-kragstasies afgeskakel het.

“Eskom het ‘n totaal van 1700MW se opwekkingkapasiteit verloor.

“Eskom is nou besig om noodprotokol te volg in terme van sy noodtoestandprosedures om die kragstelsel te beveilig.” Weens die verlies van bykomende opwekkingskapasiteit, het Eskom om 12:00 Sondagmiddag met fase twee-beurtkrag begin en sal dit tot 22:00 Sondagaand voortduur.

“Die risiko van beurtkrag vir Maandag en Dinsdag is medium tot laag. Dit is weens die stadige vordering wat gemaak word in die proses om reserwes op te bou ten einde die moontlikheid van beurtkrag volgende week te probeer verminder,” het Eskom gesê.

“Eskom doen ‘n beroep op alle elektrisiteitsgebruikers om dringend hulle geisers, swembadpompe en alle nie-noodsaaklike toestelle af te skakel ten einde die kragstelsel toe te laat om te herstel.”