Die Suid-Afrikaanse sokkerbase het blykbaar nie agtergekom dat plakkate wat die afgelope twee weke tydens die Afrikasokkerbeker vertoon is, die ou Suid-Afrikaanse vlag vertoon nie.
Ook is die hooffoto op die plakkate dié van Benni McCarthy, wat nie eens vir die Bafana Bafana-span gekies is nie.
Oor die afgelope twee weke was daar aanbiedings oor die 2010-sokkerwêreldbeker in Ghana, met die adjunkpresident van die SA Sokkervereniging, Mwelo Nonkonyana, wat beweer dat Suid-Afrika “die wêreldbeker oor twee jaar gaan wen”.
Niemand het egter beswaar teen die toernooiplakkate aangeteken nie en dit wil voorkom asof die Ghanese nogal hou van die oranje-blanje-blou.
Die amptelike borg van die Afrikasokkerbeker, MTN, se embleem het “trots” naas die ou Suid-Afrikaanse vlag vertoon. ʼn Woordvoerder van die maatskappy wou nie kommentaar lewer alvorens hy ʼn foto van die plakkaat onder oë gehad het nie.
Een van Barack Obama se ooms het Dinsdag gekla dat die aandag van die pers nou te veel raak. Die media is tans besig om die Baracks in Kenia te oorval om inligting oor die voornemende Demokratiese presidentskandidaat in te samel.
Saïd is die amptelike segsman vir die Keniaanse Obamas. Hy het gevra dat alle joernaliste eers toestemming vra voordat hulle na Nyang’oma, aan die oewer van die Victoriameer waar ongeveer dertig van die familielede woon, reis. Blykbaar wil hy ook verhoed dat inwoners van sy dorpie hulle aan buitelandse joernaliste voordoen as lede van sy familie.
Barack Obama, 46, se moeder is Amerikaans en hy is in die VSA gebore, maar hy is soos ‘n held in sy vader se geboorteplek ontvang toe hy in 2006 daar besoek afgelê het. Hy het ook sy ouma Sarah daartydens gesien. Sarah is 85 en sy praat nie ‘n enkele woord Engels nie.
Die Obamas behoort aan dieselfde etniese groep as Kibaki se opponent, Raila Odinga. Odinga se sakebande met Ramaphosa het onlangs daarvoor gesorg dat die voorgenome vredesinisiatief om etniese spanning in Kenia aan te spreek vanuit Suid-Afrika, misluk.
Suid-Afrikaanse onderwys verkeer in ʼn krisis, volgens ʼn verslag wat verlede week deur die tydskrif Finweek gepubliseer is.
Nie net onthul die verslag ʼn skokkende vaardigheidstekort 13 jaar na die politieke revolusie van 1994 nie, maar ook ʼn grondliggende krisis in die opvoedingstelsel wat ʼn tekort aan hulpbronne ondervind om die bevolking vir toekomstige ekonomiese groei toe te rus.
Die verslag toon die mislukking van die opvoedingstelsel aan om die uitdagings van globale mededinging in die 21ste eeu die hoof te bied.
“Ons praat waarskynlik van ʼn poging – as ons argumentonthalwe aanvaar dat ons die opvoedingstelsel kan kry om tans optimaal te funksioneer – wat ʼn hele geslag gaan duur voor ons die gevolge sien van ʼn goed opgevoede samelewing wat na die arbeidsmark en die ekonomie deurdring,” het die Stellenbosse ekonoom, Servaas van den Berg, aan Finweek gesê.
Gedurende die afgelope twee jaar het die Suid-Afrikaanse 535 000 mense die skole verlaat sonder om enige diploma te vewerf en het sodoende ʼn baie onsekere toekoms tegemoet gegaan.
Die skoolverlaters sal die geledere van die werkloses versterk, meen Finweek. Teen dié tyd verteenwoordig burgers tussen die ouderdomme van 20 en 24 reeds 14% van die arbeidsmag, maar is oorverteenwoordig onder werkloses waar hulle ongeveer 27% van daaride syfer uitmaak.
Hierby moet gevoeg word verlede jaar se verslag deur die onderwyserminister, Naledi Pandor, wat uitgewys het dat minder as die helfte van die 675 132 leerders wat in 1999 met skool begin het uiteindelik matriek gehaal het.
Van die 564 775 matrikulante wat einde verlede jaar die eksame geskryf het, het meer as 200 000 gedruip.
Die afname in die slaagsyfer en ʼn gebrek aan vaardighede, sê die verslag, skep ʼn afwaartse glybaan wat verdere ekonomiese groei betref. Die verslag waarsku dat ʼn kennisekonomie nie kan oorleef met ʼn wanbalans tussen die opgeleides en onopgeleides nie; dit veroorsaak ʼn bose kringloop waarbinne die gebrek aan vaardighede ekonomiese vraag verminder, asook die omgekeerde.
Wiskunde en wetenskap
Die statistiek rondom wiskunde en wetenskap verteenwoordig ʼn ernstige bron vir kommer: tussen 1999 en 2004 het ʼn gemiddeld van slegs 4,4% matrikulante wiskundeslaagsyfers behaal wat voldoende is vir universiteitstoelating in die natuurwetenskappe.
Die feit dat slegs die helfte van die land se wiskunde- en wetenskaponderwysers in 1999 oor tersiêre kwalifikasies in dié vakke beskik het, is kommerwekkend.
Vir die afgelope 16 jaar het minder as 7% van Seniorsertifikaatkandidate wiskunde op die hoër graad geslaag, volgens ʼn opname oor wiskunde en wetenskap op skool wat in 2007 deur die Sentrum vir Ontwikkelingsondernemings uitgevoer is, luidens die Finweekverslag.
Die prognose vir matriekklasse in 2010 en 2011 is nie veel beter nie. Toe die 2010-groep (wat nou in graad 10 verkeer) in 2001 in graad 3 was, het die nasionale prestasie-opname getoon dat 30% nie die vereiste standaard in gesyferdheid bereik het nie en 54% het nie die vereiste standaard in geletterdheid behaal nie.
Wat die 2011-groep betref, het die graadsesevaluasie in 2005 getoon dat slegs 28% op die vereiste vlak van gesyferdheid presteer. Vir geletterdheid was dit slegs 38%.
Benewens die opvoedingskrisis, verloor Suid-Afrika opgeleide beroepslui na ander lande wat Suid-Afrika as ʼn werwingsgebied gebruik, sê Finweek. ʼn Studie het onlangs bevind dat die verlies van een opgeleide beroepspersoon in Suid-Afrika die vermindering van tot 10 opopgeleide poste kan veroorsaak.
Die Finweekverslag sê die feit dat min gedoen word om ʼn volgende geslag ingenieurs, wetenskaplikes en ander beroepsluit op te lei wat nodig is vir ʼn groeiende ekonomie is selfs nog meer skrikwekkend.
Médecins Sans Frontières, oftewel die Franse hulporganisasie Dokters-sonder-grense, wat ook ‘n sentrum uit die kerk bedryf se toerusting is blykbaar in die klopjag beskadig. Makue het bygevoeg dat hy verbaas is oor die hardhandige polisieoptrede aangesien die burgemeester van Johannesburg, Amos Masondo, besonder ondersteunend blyk te wees oor die lotgevalle van vlugtelinge. "Dit is duidelik dat Johannesburg ‘n stad vir nuwe aankomelinge is," het hy gesê.
"In die apartheid-era het ons dikwels daarin geslaag om mense in kerke weg te steek omdat die wrede apartheidspolisie traag was om die heiligheid van die kerk binne te dring." Die klopjag herinner Makue aan die "ergste vergrype" van die sewentigs en tagtigs.
Die burgemeester beskryf sy inisiatief as "vooruitstrewend en ambisieus wat onderwys aanbetref". Sy doelwit is om "die aktiewe rol wat ouers in die opvoeding van hul kinders speel, aan te moedig".
As mens se elektrisiteit vir ure afgesny word, kan dit kabeldiewe se skuld wees. Sulke diewe wag vir kragonderbrekings voordat hulle stukke kabel afsaag, wat tot uitgebreide elektrisiteitsonderbrekings lei.
Pieter van Dalen, hoof van die stad se Kopertaakmag, het gesê dié “nuwe verskynsel” het ʼn byna daaglikse gebeurtenis geraak oor die afgelope drie weke.
Volgens hom verkeer elektrisiteitskliënte onder die indruk dat Eskom sy beurtkragperiodes verleng terwyl diewe vir die ongewoon lange onderbrekings verantwoordelik is.
“As die krag afgaan sit mense vyf ure lank en wag vir die krag om weer aan te gaan,” sê Van Dalen.
“Sake-eienaars stuur hul personeel huistoe en privaatkliënte word deur die lang kragonderbrekings gefrustreer sonder die wete dat hul kragkabels gesteel is. Hulle ontdek net dat iets verkeerds is as die krag steeds af is wanneer die personeel die volgende dag terugkeer.
Dit gebeur reeds byna daagliks sedert die begin van die aanhoudende kragonderbrekings. En noudat ons van die diewe gevang het en vasgestel het wat hulle doen, verskuif sommige van hulle na dorpe in die Boland en die Overberg waar dit regtig moeilik is om hulle te vang.”
In ander dele van Kaapstad het huiseienaars blykbaar petisies aan Eskom gestuur waarin hulle beswaar aanteken teen die langer kragonderbrekings.
Maar Van Dalen sê misdadigers behoort vir die verlengde onderbrekings geblameer te word.
“Veral in die stad word die oponthoude deur misdaadaktiwiteit veroorsaak eerder as gebrekkige beplanning en foutiewe beurtkragtye van Eskom,” het hy gesê.
“Maar die Kopertaakspan hou die situasie fyn dop en meer arrestasies sal binnekort volg.”
Die Kopertaakspan het reeds 106 mense vir kabeldiefstal in hegtenis geneem oor die afgelope jaar en 53 hofsake is hangende.
Van Dalen het bygevoeg dat kabeldiewe begin het om slote te grawe en besig was om kabels van die stad se rioolpompstasies te steel.
“Hulle teiken rioolwerke weens hul dikker kabels en dit veroorsaak chaos.
Ons het insidente in Mitchellsplein en dele van Khayelitsha gehad. Laagliggende dele en paaie is verlede week oorstroom nadat diewe op die rioolwerke naby Mitchellsplein toegeslaan het. Die skade het ook ʼn uitwerking op die omgewing,” het hy gesê.
Intussen maak misdadigers amok weens die aanhoudende kragonderbrekings in sekere dele van die land. ʼn Johannesburgse vrou van 68 is verlede week in ʼn kompleks in Sandown gedurende ʼn kragonderbreking vermoor. Gedurende die onderbreking het gewapende mans die kompleks, wat deur elektroniese hekke en elektriese drade beveilig word, binnegedring en die vrou doodgeskiet.
Ook in Kaapstad vrees mense in “veilige” woonbuurte dat hulle beroof en selfs in hul woonstelle vermoor kan word.
Jason Arendse, wat in ʼn veiligheidsbuurt in Rosebank in Kaapstad woon, sê die aanhoudende kragonderbrekings veroorsaak geweldige hoofbrekings.
“Die elektriese hekke werk nie en ons word gedwing om buite te parkeer en deur ʼn kleiner hek in te gaan. Ek is bang en bekommerd. Die geslotebaantelevisiekameras is buite werking as die krag af is en enigeen kan oor die muur spring tot op my balkon.”
Maar die Weskaapse polisie sê die aanhoudende kragonderbrekings het nie ʼn beduidende invloed op misdaad in die provinsie gehad nie.
“Ons misdaadontledings het nog nie onthul dat kragonderbrekings enige beduidende invloed op misdaadstatistieke het nie,” meen polisiewoordvoerder superintendent André Traut.
Hy het mense aangemoedig om seker te maak dat die rugsteunbatterye van alarmstelsels, geoutomatiseerde hekke en deure in werkende toestand is.
“Die meeste polisiestasies in die Weskaap is met kragopwekkers toegerus. Ons sal voortgaan om ons dienste te verskaf, met of sonder elektrisiteit.”
Die Weskaapse premier, Ebrahim Rasool, gaan na verwagting ʼn aantal bevele ontvang van sy nuwe politieke meesters op dieselfde manier as wat president Thabo Mbeki die knie moes buig teenoor die ANC onder Jacob Zuma.
Premiers van regoor die land, veral diegene wat Zuma by die Pietersburgkonferensie teengestaan het, gaan waarskynlik onder druk geplaas word deur die party se provinsiale leierskap by bosberade oor die volgende twee weke.
Rasool, Gauteng se Mbhazima Shilowa, Sbu Ndebele in Kwazulu-Natal, Beatrice Marshoff in die Vrystaat, Thabang Makwetla in Mpumalanga en Sello Moloto in Limpopo kan verwag om deur vyandige provinsiale partyleiers gekonfronteer te word.
Rasool sal na verwagting vertel word dat die regering nou die party veel meer nougeset sal moet gehoorsaam.
Rasool, vandat hy die partyleierskap aan James Ngculu moes afstaan, het die “beskerming” van Mbeki geniet vanuit ʼn faksie wat deur die ANC se provinsiale sekretaris, Mcebisi Skwatsha geniet maar daardie beskerming is nou iets van die verlede. Daarom sal Rasool na verwagting presies vertel word hoe die ANC verwag dat hy by partybeleid moet hou.
Die Weskaapse ANC-segsman, Garth Strachan, het gesê dat die bosberaad aanstaande naweek die werk van die organisasie binne en buite die regering sou hersien.
Daar bestaan ook gerugte in sekere kringe dat Rasool onder druk gaan wees om sy provinsiale kabinet te skommel, met die grootste druk waarskynlik op die beleërde LUR vir Gemeenskapsveiligheid, Leonard Ramatlakane wat deur die Skwatsha-kamp as sowel onbekwaam en as ʼn politieke vyand gesien word.
Shilowa, wat Mbeki openlik net voor die nasionale konferensie geondersteun het, sou sy eie party vir die eerste keer sedert Pietersburg ontmoet wanneer die Gautengse provinsiale uitvoerende komitee gister sou vergader.
Verlede week het die Vrystaatse ANC druk op Marshoff geplaas om haar kabinet te skommel.
Ndebele bevind homself ook in die hoek omdat hy Mbeki ondersteun het, terwyl die plaaslike ANC in Limpopo dit reeds oorweeg om Moloto met sy LUR vir plaaslike regering en behuising, Maite Nkoana Mashabane by hul provinsiale konferensie te vervang.
Die premier van Mpumalanga, Makwetla, wie se provinsie teen Zuma gerebelleer het, sal ook aanstaande naweek van aangesig tot aangesig met ʼn vyandige partyleierskap moet verkeer.
Die skietvoorval te Skielik naby Swartruggens is besig om rassehaat te laat opvlam. Die ANC-burgemeester van die plaaslike munisipaliteit het by ʼn herdenkingsdiens vir die slagoffers gesê: “Mense wat wit is het hul witheid gebruik om ons te vermoor hoewel ons dieselfde is.”
By die hof gister het ʼn skare betogers gepoog om by Johan Nel uit te kom en ʼn hek is van sy spore geruk terwyl uitroepe van “Ons wil Nel hê!” gehoor is. Swart politici wat die hofsaak bygewoon het, was Phenye Vilakazi, ANC-LUR vir vervoer, paaie en gemeenskapsveiligheid, Patrick Chauke, ANC-LP en Buti Manamela van die Young Communist League (YCL).
Vilakazi het buite die hof gesê voorkomende maatreëls moet ingestel word om aanvalle soos dié by Skielik te voorkom.
“Hierdie was ’n rasse-aanval. Hy het uit die huis waar hy saam met wit mense woon, gegaan na ’n plakkerskamp. Ons moet koelkop bly. Voorvalle soos dié verhoed integrasie.”
Die woedende skare het probeer verhoed dat die vangwa met Nel daarin van die hof wegry. Plakkate met “Hang hom!” is vertoon. Van die betogers is met busse aangery sodat dit voorkom asof daar ʼn georkestreerde poging is om die Nel-geval vir politieke doeleindes uit te buit.
Binne die hof het landdros Kleynhans gevra dat Nel ʼn regverdige verhoor gegun word en die toehoorders aan die grondwet herinner. Buite die hof was daar egter ʼn voortdurende gejil van die moordlustige, wraaksugtige swart skare hoorbaar.
Nel se prokureur, Frikkie Pretorius het gesê dat ʼn kriminoloog, ʼn sielkundige en ʼn psigiater in diens geneem sou word in ʼn poging om Nel tot Weskoppies, ʼn psigiatriese inrigting in Pretoria, vir waarneming toegelaat te kry.
‘n Britse BBC-persoonlikheid, Sarah Kennedy, is in die sop oor ‘n nuwe "onsensitiewe" aanmerking wat sy tydens ‘n radiouitsending gemaak het. Kennedy, 57, het naamlik gesels oor die noodsaaklikheid daarvan vir skoliere om sigbare kleredrag te dra sodat motoriste hulle makliker opmerk, en bygevoeg dat ‘n mens nie swartes in die nag raaksien nie.
Kennedy werk vir Radio 2. Nog ‘n beswaarde het gesê dat hy die opvoedkundige programme wat die stasie bied waardeer, maar dat hy haar program nooit vir studente sal opneem en terugspeel nie. ‘n Ander het laat weet dat dit in 1957 kon deurgaan maar nie politiek korrek genoeg is vir 2007 nie.
Dit is weliswaar nie die eerste keer dat Sarah Kennedy in die moeilikheid beland met haar rasgrappies nie. Sy het voorheen oor die lug gesê dat swart mans so goed doen in atletiek omdat hulle so geoefen is om vir leeus weg te hardloop. Haar program het 4,51 miljoen luisteraars en ten spyte daarvan dat sy ook toe klagtes ontvang het, bly haar luisteraars lojaal.
Die BBC het onderneem om met haar te "gesels".
Die besluit van prof. Frederick Fourie, rektor van die Vrystaatse Universiteit, om integrasie in koshuise af te dwing, veroorsaak steeds spanning op die kampus. In ʼn onlangse verwelkomingstoespraak aan ouers en studente het Fourie gedreig om enigeen wat sy beleid teenstaan van die universiteit uit te sluit.
Die VF Plus Kovsies het dit duidelik gemaak dat gedwonge integrasie slegs kosmeties van aard is en dat dít die klem op ras en rassisme plaas. Die UB het dit nou aan die studente bewys deurdat hulle omkoopgeld beskikbaar stel om te probeer om lewe in ‘n lyk te blaas. Dit gaan ook nie slaag nie en plaas die klem net nog verder op ras.
Dit is ʼn tragedie dat studente nou omgekoop moet word om te integreer. Volgens berekeninge, blyk dit dat die UV ‘n verlies van bykans R 1,25 miljoen gaan ly as gevolg van die koshuis-integrasiebeleid wat bepaal dat die nie-geïntegreerde beddens moet leegstaan. Die besluit wat deur die UBD gemaak is om 50% afslag op koshuisgelde aan geïntegreerdes toe te staan, blyk om slegs ‘n poging te wees om vir hierdie finansiële verlies te kompenseer.
VF Plus Kovsies het voorts gesê dat “die besorgdheid van die UB, naamlik dat wit studente nie hul aanbod van akkommodasie in swart koshuise aanvaar nie, vanself spreek aangesien die UB nie hierdie studente genoegsaam voorberei het op die omstandighede waarin hulle hulself sal bevind nie. Die rede waarom wit studente nou uit tradisioneel swart koshuise trek, is omdat hulle onderdruk en geviktimiseer word en nie eens toegelaat word om hul eie taal met mekaar te praat nie.”
Een van Frederick Fourie se drakoniese maatreëls is dat Afrikanerstudente in geëintegreerde koshuise nie hul eie taal met mekaar mag praat nie omdat dit aanstoot aan die swart studente sou gee.
Volgens Wouter Wessels “moet blanke dames in tradisioneel swart dameskoshuise vir ure voor ‘n lappop mediteer, omdat hulle nie instaat is om liedjies in Afrika-tale saam te sing nie. Hierdie probleme het ontstaan as gevolg van die feit dat die integrasiebeleid ingestel is, sonder volledige konsultasie en genoegsame voorbereiding. Die studente en ook die koshuise is nie op hierdie proses voorberei nie. Voornemende eerstejaarstudente was nie bewus van die feit dat hy/sy in ‘n tradisioneel anders-rassige koshuis geplaas is, alvorens hy/sy vir verblyf aangemeld het nie. Dus is dit nie slegs die wit student se skuld (soos wat die UB dit wil laat blyk nie) dat hy/sy nie in ‘n geïntegreerde koshuis aanpas nie. In sommige tradisioneel wit koshuise is daar swart studente geplaas wat glad nie Afrikaans of Engels magtig is nie en dit maak hierdie studente se verblyf onaangenaam. Dit is ‘n verdere bewys dat die hele beleid nie deursigtig geïmplementeer is nie.”
Wessels het dit verder betreur dat “studenteleiers nou opgesaal word om hierdie proses te laat werk en om die emosionele probleme van eerstejaars te hanteer, terwyl die UB nie op voetsoolvlak belas word nie. Die VF Plus Kovsies daag die UB uit om die koshuise te gaan besoek en sodoende die werklikheid saam met die studente te beleef.
Die rede vir wanaanpassing is nie op ras gebasseer nie, maar eerder op kultuur en taal. Die VF Plus Kovsies, Studenteraad en studente het uit die staanspoor dit duidelik gestel dat kultuur- en taalverskille baie probleme tot gevolg mag hê en dat dit met erns aangespreek en hanteer moet word. Die UB het egter nie genoegsaam gehoor gegee aan hierdie kommer en voorstelle nie.”
Die Baske en Kataloniërs meen dat niemand moet verwag dat hulle "Leef Spanje" ooit sal saamsing nie. Nasionale simbole word dikwels in dié streke geminag. Die Volkslied-debakel is maar nog ‘n aanduiding dat Spanje ideologies gefragmenteer bly. Een deel van die bevolking wil ‘n konfederasie tot stand sien kom, ‘n "volk van volkere" en die ander bly die eenheid wat Franco vergestalt het ondersteun. Elkeen moet nou maar sy eie woorde in die stilte toevoeg, skryf ‘n rubriekskrywer in die koerant Publico. Dit sal ten minste verhoed dat die verskillende nasionalismes weer opvlam en die "slim" oplossing wees.
Die koerant Rapport het gister laat weet dat hy tevrede is met ʼn skikking buite die hof wat met die ANC-president, Jacob Zuma, bereik is oor ʼn lastereis.
“Ek is tevrede,” was al wat Rapport se redakteur, Tim du Plessis, bereid was om te sê toe hy Woensdag nuus van die skikking verneem het.
Die skikking het betrekking op ʼn lesersbrief wat op 2 April 2006 in Rapport gepubliseer is terwyl Zuma op ʼn aanklag van verkragting in die Johannesburgse Hooggeregshof verskyn het.
Volgens Du Plessis was daar “een lasterlike sin” in die brief. Hy het gesê die koerant het die sin later teruggetrek en het ʼn verskoning in Oktober van daardie jaar gepubliseer.
Zuma het ʼn R50 000 skikkingsaanbod Woensdag aanvaar van Rapport se eienaars, Media 24, asook Du Plessis en Chris Karsten nadat ʼn eis in 2006 teen hulle ingestel is, volgens Zuma se segsvrou, Liesl Gottert.
“Elke mens het die reg op waardigheid en niemand behoort met kwaadwillige laster weg te kom nie. Soos ek van meet af aan gesê het, spruit my eise vir laster en injuria uit die beginsel van billike en eerlike beriggewing,” het Zuma gesê nadat die skikking bereik is.
In 2006 het Zuma lastereise ter waarde van R63 miljoen teen die media ingestel. Hy is besig om media-eienaars, uitgewers, redakteurs, verslaggewers, spotprenttekenaars en koerante te dagvaar.
Een van die eise teen ʼn koerant behels “onbillike uitleg”.
Die uitsaaier 94.7 Hoëveld Stereo word gedagvaar vir R7 miljoen vir die uitsaai van ʼn liedjie genaamd “My name is Zuma” wat kommentaar op die Zuma-verkragtingsverhoor bevat het.
Sy grootste eis teen ʼn publikasie bedra R20 miljoen teen The Star. Die eis bestaan uit vier verskillende eise van R5 miljoen elk, waarvan drie teen die spotprenttekenaar Zapiro. Die vierde was vir ʼn artikel wat vergesel was van ʼn gemanipuleerde foto van Zuma.
Die Sunday Times, die Citizen, Sunday Sun, Sunday Independent en Sunday World word almal gedagvaar.
Byna al die items waaroor Zuma gevoel het dat hy belaster is was meningstukke of spotprente.
Opposisiepartye het gister hul kommer uitgespreek oor Eskom se onvermoë om ʼn kragkrisis in die land te stuit, met die Vryheidsfront Plus wat gevra het dat ʼn veelpartytaakspan aangewys moet word om die situasie te hanteer.
“… die minister van mineraal en energie… [moet] ʼn veelpartytaakspan aanwys om in die nasionale belang ʼn aksieplan uit te werk om die elekrisiteitskrisis in Suid-Afrika op te los,” het hy gesê.
Hy het voortgegaan deur te sê dat sy party ernstig bekommerd is oor Eskom se vermoë om krag tydens die wintermaande te verskaf.
“Eskom word ten volle deur die staat befonds, en die ministers van mineraal- en energiesake, openbare ondernemings en uiteindelik die kabinet behoort vir hierdie ramp verantwoordelik gehou te word,” het die DA se woordvoerder oor mineraal- en energiesake, Hendrik Schmidt, verklaar.
Die DA gaan so gou moontlik vir ʼn parlementêre debat oor die aangeleentheid vra.
“Dit is duidelik dat die oplossing van dié probleem van dringende nasionale belang is. Die onlangse reeks kragonderbrekings, wat eufemisties ‘beurtkrag’ genoem word, is besig om onhoudbaar vir gewone Suid-Afrikaners te raak wat die ergste moet deurloop onder lukrake, arbitrêre en langdurige kragonderbrekings,” het hy gesê.
Daar is vele probleme met die proses om elekrisiteitsverbruik te verminder.
“Eskom se onderneming om ʼn rooster vir beurtkrag regdeur die land beskikbaar te stel, werk nie. Boonop… word sekere gebiede se krag sonder kennisgewing afgesny en die kragvoorsiening aan ander gebiede word tot drie keer binne ʼn 24-uurperiode gestaak. Die situasie het ernstige finansiële implikasies vir sowel groot as klein maatskappye; enige poging om vooruit te beplan word deur ongeskeduleerde kragonderbrekings ongedaan gemaak.”
Schmidt sê dat die onlangse ongeskeduleerde afskakelings by ʼn aantal kragstasies insgelyks kommerwekkend is.
“Óf sulke afskakelings illustreer ʼn gebrek aan beplanning by die onderhoud van die onderhawige kragstasies, óf dit suggereer probleme met die gehalte van die instandhouding wat uitgevoer is,” het hy gesê.
Nairobi – ʼn Skare het ʼn kerk waarin honderde mense skuiling gesoek het teen verkiesingsgeweld afgebrand en 50 mense gedood – waaronder vele kinders – soos wat vier dae se onluste en etniese geweld die aard van Keniaanse “demokrasie” na vore gebring het.
President Mwai Kibaki is Sondag ingesweer ná ʼn verkiesing wat deur sy teenstanders as ʼn bedrogspul beskou word. Die nuwe president het gesê politieke partye behoort onmiddellik te ontmoet en het ʼn openbare oproep op kalmte gedoen. Die geweld het ten minste 270 mense gedood in dié land wat as Oos-Afrika se mees stabiele en welvarende demokrasie beskou word. Die opposisiekandidaat, Raila Odinga, het reeds gesê hy sal nie die vergadering bywoon nie.
“As hy aankondig dat hy nie verkies is nie, sal ek met hom praat,” het Odinga gesê. Hy het die regering daarvan beskuldig dat hy die geweld aanstig en gesê Kibaki se bewind is “direk skuldig aan volksmoord”.
Die voorsitter van die verkiesingskommissie het Dinsdag gesê dat hy onder geweldige druk van albei kante was om die uitslag gou bekend te maak.
Geweld het regdeur Kenia losgebars, van die plakkerskampe van Nairobi tot vakansiedorpe aan die kus waar swerende stamgevoelens ontbloot is. Kibaki se Kikoejoes, die grootste etniese groep in Kenia, word daarvan beskuldig dat hulle hul oorheersing van die politiek en sakewêreld ten nadele van ander gebruik.
Odinga is van die Luo-stam, ʼn kleiner maar steeds vername stam. In die slums, wat dikwels volgens stamme verdeel is, het vegtende groepe mekaar met pangas en stokke aangeval en polisie het traangas en lewendige ammunisie gebruik om hulle daarvan te weerhou om die middestad op horings te neem.
Die kerkbrand in Eldoret, ongeveer 300 kilometer van die hoofstad, het ten minste 50 mense gedood, volgens ʼn Rooikruisvrywilliger wat die lyke getel en die gewondes bygestaan het. Maar sy het gevra dat haar naam – wat haar stam sou aandui – nie gepubliseer word nie, aangesien bendes selfs die stamverband van hulpwerkers kontroleer.
Anne Njoki, ʼn 28-jarige Kikoejoe, het gesê dat sy uit haar huis in die slums gevlug het toe sy sien hoe Kikoejoes aangevul word en hul huise geplunder word. Sy kampeer nou naby ʼn militêre basis saam met haar suster, 3-jaaroue nefie en 7-jarige niggie.
“Hulle het ons beddens, komberse en selfs ons lepels gevat,” sê sy van die plunderaars. Die kinders het dae lank nog nie geëet nie.
Die Europese Unie en die Verenigde State het geweier om Kibaki geluk te wens en die EU, asook vier senior Keniaanse verkiesingsbeamptes het om ʼn onafhanklike ondersoek gevra.
In Brittanje het die eerste minister, Gordon Brown, Kibaki en Odinga gevra om samesprekings te voer. “Die geweld moet aan sy einde kom,” het hy Dinsdag in Londen verklaar.
Ook Dinsdag het Odinga volgehou dat hy sal voortgaan met planne om 1 miljoen mense in ʼn betoging in die hoofstad Donderdag teen Kibaki te lei. In vroeë verkiesingsuitslae en in meningsopnames het Ondinga voorgeloop teenoor Kibaki.
Die regering het die betoging verbied, maar Odinga het gesê: “Dit maak nie saak wat hulle sê nie.”
Die voorsitter van die verkiesingskommissie, Samuel Kivuitu sê hy is deur sowel die opposisieparty as deur Kibaki se Party vir Nasionale Eenheid gedruk om die verkiesingsuitslag bekend te maak.
“Ek is deur sowel die PNU as die ODM-Kenia (ʼn onbelangrike opposisieparty) onder druk geplaas om die uitslag onmiddellik bekend te maak,” het Kivuitu gesê terwyl Westerse ambassadeurs “wou gehad het dat ek die aankondiging van die uitslag vertraag, selfs vir ʼn week lank”, om die kommissie in staat te stel om die onreëlmatighede te ondersoek.
Kivuitu het aan verslaggewers gesê dat hy dit selfs oorweeg het om te bedank, maar het aangebly omdat mense sou dink ek is bang vir dit wat besig is om te gebeur”, volgens kommentaar wat deur die private TV-kanaal KTN uitgesaai is.
Die grootskaalse geweld en toenemende internasionale druk kon Kibaki oorreed om ʼn kompromie met die opposisie aan te gaan. Onluste het ook hoogty gevier in opposisievestings in westelike Kenia, die toerismeafhanklike kusgebed en die Rift-vallei.
In Nairobi se Mathare-slumgebied, het Odinga-ondersteuners ʼn minibus aan die brand gesteek en Kikoejoepassasiers aangeval, het ooggetuies Dinsdag gesê.
