Zuma: SA gaan krag van privaatinstansies aankoop

Die Suid-Afrikaanse regering het in Davos, Switserland aangekondig dat hulle krag van privaatinstansies sal aankoop.

Dié aankondiging is deur President Jacob Zuma gemaak wat die Wêreld Ekonomiese Forum in die Alpe bywoon. Zuma sê 923 megawatt se onafhanklike elektrisiteit is reeds by die nasionale kragnetwerk gevoeg.

Die land gaan vier duisend megawatt se elektrisiteit van privaat kragverskaffers bekom.

Die president het gesê die aanskaffing van hernubare energie het reeds meer as R80 miljard rand van privaatbeleggers gelok.

Zuma het ook erken dat instandhoudingswerk die afgelope paar jaar afgeskeep is en dat die land sukkel om die ligte aan te hou.

Hy sê Suid-Afrika sal bou op die sukses van sy hernubare energieprogram om ‘n betroubare, skoon en mededingende kragopwekkingsnetwerk te verseker.

Die Minister van Finansies, Nhlanhla Nene, het Woensdag die besluit van drie van Eskom se uitvoerende beamptes verwelkom om hulle besoek aan die WEF-byeenkoms in Switserland te kanselleer.

Eskom het vroeër die besoek van die drie amptenare gekanselleer na kritiek oor die besoek wat sou plaasvind te midde van die kragvoorsieningskrisis.

Die regering het by die byeenkoms die versekering gegee dat die kragkrisis in die land, nie sy pogings om internasionale beleggers te lok sal ontspoor nie.

Die internasionale beraad word by die luukse ski-oord gehou, waar wêreldwye sosio-ekonomiese uitdagings bespreek word.

Nene sê die regering probeer om uitdagings soos die trae ekonomiese groei, energie-krisis en werkloosheid op te los.

Zambiese verkiesingsuitslae vertraag

Die Zambiese presidentsverkiesing sal steeds by sommige stempunte voortgesit word nadat dit nie Dinsdag kon open nie.

Volgens die land se verkiesingkommissie kon stemmateriaal en personeel nie betyds by afgeleë gebiede afgelewer word nie, omdat swaar reën wat uitgesak het, die aflewering verhoed het.

Vliegtuie is elders aangewend om noodlenigingswerk in vloedgeteisterde gebiede te doen, wat die proses verder vertraag het.

Voorlopige uitslae van die Zambiese presidentsverkiesing toon dat die kandidaat van die regerende party, Edgar Lungu ‘n groot voorsprong geniet.

Lungu het in sommige kiesafdelings byna 80 persent van die stemme op hom verenig.

Oproer deur by die nasionale uitslagsentrum het gelei tot groter veiligheidsmaatreëls. Die leier van die opposisie, Hakainde Hichilema het aangedui dat sy party ‘n klag by die verkiesingskommissie sal indien oor beweerde onreëlmatighede.

Weens die talle oponthoude, is dit onwaarskynlik dat die finale uitslag môre bekendgemaak sal word voor die inhuldiging wat vir Vrydag beplan is.

Die opposisie, die United Party for National Development, het groot steun in die gebiede wat deur die oorstromings geraak word.

Duur universiteite is ‘voortsetting van rassisme’

Die Departement van Hoër Onderwys sê hulle is bekommerd oor die hoë koste van tersiêre onderrig wat ‘n voortsetting van rassisme is.

‘n Woordvoerder sê hulle beplan om die klasgeld deur ‘n regsraamwerk te standardiseer, het RSG berig.

President Jacob Zuma het tydens sy agt Januarie-verklaring dit benadruk dat hoër onderwys al hoe duurder begin word.

Die Departement sê wanneer universiteite soos Stellenbosch en Kaapstad hulle gelde verhoog, word dit al hoe minder bekostigbaar om te gaan studeer en dit is net die kinders uit welgestelde gesinne, wat meestal wit is, wat die studiegeld kan bekostig.

Volgens die departement is dit ‘n voortsetting van rassisme wat betref die toegang tot hoër onderwys, omdat die armer studente na die ander universiteite soos die Vrystaat en Fort Hare sal moet gaan.

Valkebaas het glo Zuma-bondgenote ondersoek

Die opposisieleier, Helen Zille, het die skorsing van die hoof van die Valke, Anwar Dramat, aan hoëvlak korrupsie verbind, nadat sy geskimp het dat die Valke-ondersoek met die President verbind kan word.

Zille het die opmerking in haar weeklikse nuusbrief gemaak. Sy sê Dramat se ondersoek is glo uitgebrei na president Zuma se netwerk van bondgenote, maar het toegegee dat die kwessie “ingewikkeld” is en “verdere ondersoek verg”.

Dramat se regspan het vroeër met Robert McBride, hoof van die polisie se Onafhanklike Ondersoekdirektoraat (Opod) ontmoet, wat Dramat van enige verbintenis aan Zimbabwiese deportasies onthef het.

Ná die Grondwethofuitspraak in November, het Dramat gevra dat die Nkandla-dossier aan die Valke oorhandig word vir ‘n ondersoek. Die SAPD wou glo nie betrokke raak daarin nie.

Die ANC het intussen aangedui dat hulle met Dramat sal onderhandel en ontken dat daar ‘n heksejag teen sekere lede van die Valke gevoer word.

Dramat het ook die ondersoek na misdaadintelligensiebaas Richard Mdluli behartig. Hy en sy bondgenote is ondersoek vir die beweerde plundering ‘n misdaadintelligensiefonds om vir hulself duur eiendomme en luukse motors te koop.

Die Gautengse hoof van die Valke, generaal-majoor Shadrack Sibiya is intussen weer geskors. Sy regsverteenwoordiger, Victor Nkhwashu sê Sibiya het gistermiddag die kennisgewing van sy skorsing met volle salaris ontvang.

Sibiya en sy regsverteenwoordiger sal Dinsdag vergader. Sy regsverteenwoordiger sê hulle sal dan hul reaksie op jongste gebeure oorweeg.

‘n Kennisgewing vir Sibiya se skorsing is verlede week teruggetrek nadat hy sy beplande skorsing in die Arbeidshof beveg het.

Die storm rondom Sibiya en ander senior lede van die Valke hou verband met die beweerde ontwettige deportasie van Zimbabwiërs in 2010.

Die Valke het intussen Sibiya se skorsing bevestig maar wou geen verdere besonderhede gee nie.

ANC politiseer kragvoorsiening om privatisering te verhoed

‘n Witskrif van 1998 rakende Suid-Afrika se energie-aanvraag het voorspel dat kraglewering teen 2007 onder geweldige druk sou kom. Die ANC blameer ‘n moratorium wat tot 2004 in plek was, vir voorsieningsprobleme.

Eskom se eie ingenieurs het bereken dat ‘n nuwe steenkoolkragstasie elke drie jaar gebou sou moes word om aan die groeiende vraag te voldoen en die regering moes byna 10 jaar gelede ‘n moratorium ophef wat sou verhoed dat nuwe sentrales gebou word.

Boonop is die kragsentrales wat nog in gebruik is, meer as 40 jaar oud en moet dringend vervang word.

Eskom het intussen erken dat die nodige instandhouding nie gedoen is nie, maar president Jacob Zuma hou nietemin steeds vol dat dit ‘n historiese feit is dat die apartheidsregering die skuld moet dra vir die land se energiekrisis.

Zuma het met die ANC se 103de verjaardag in Kaapstad bygevoeg dat die nasionale kragnetwerk onder druk is omdat dit nie bedoel was om vir swartmense voorsiening te maak nie.

Alhoewel die meeste stedelike swartes tans toegang tot elektrisiteit het, is hulle berug as wanbetalers. Die meeste kragdiefstal, byna 10%, kom in Soweto voor. Herhaaldelike veldtogte om wanbetaling hok te slaan, het ook misluk.

Selfs Appèlhofuitsprake beskerm swart wanbetalers.

Daar is aanvanklik gemeen dat energievoorsiening geprivatiseer moes word, maar die ANC het ‘n stokkie daarvoor gesteek.

Kenners meen dat privatisering egter kragpryse negatief sal raak en dat dit weliswaar goedkoper is as ‘n funksionerende staat krag voorsien.

Die land het die afgelope tyd ‘n ernstige tekort aan krag wat verskeie kere tot beurtkrag gelei het.

Zuma het sedertdien onder kritiek deurgeloop omdat hy wit vaardighede misken en apartheid as verskoning vir sy regering se mislukkings gebruik, maar die president weier om van sy standpunt af te sien.

Die Tesourie is onder druk om die finansiële krisis binne Eskom te hanteer. Daar is R20 miljard aan Eskom toegewys om vir die voorkoming van beurtkrag aan te wend.

Kragonderbrekings het sedert 2008 die ekonomie ‘n geraamde 300 miljard rand gekos.

Intussen het Nampower, die Namibiese kragvoorsiener, elektrisiteit aan Eskom beskikbaar gestel. In die opvangsgebiede van die Kunenerivier, kan Namibië buite spitstye, laatnag, elektrisiteit uitvoer dansky milde reëns.

“Ons voer tans tot 200MW elektrisiteit aan Suid-Afrika uit,” het Werner Graupe, senior bestuurder vir energiehandel by NamPower, aan Sapa gesê.

“Die elektrisiteit kom van ons Ruacana-hidrokragaanleg op die Kunenerivier wat aan Angola grens. Weens die goeie reën in die area, veral in die suide van Angola, vloei die Kunenerivier sterk, soms tot 300 kubieke meter per sekonde, en kan ons tot 200MW uitvoer,” het Graupe gesê.

Namibië voer gewoonlik tot 60% van sy elektrisiteit in, insluitend van Eskom.

Pappie Majuba lei ebola-span na Sierra Leone

Die mediese hulporganisasie, Right to Care, sê alle nodige voorkomingsmaatreëls is getref om die Suid-Afrikaanse sokkerspan wat die week na Sierra Leone vertrek teen ebola te beskerm, het RSG berig.

Die organisasie het vroeër bekendgemaak dat elf verpleegkundiges en ‘n dokter Vrydag na Sierra Leone vertrek om te help met die stryd teen ebola.

Die span sal vir agt weke in die land bly. Die hoof mediese beampte van die organisasie, Pappie Majuba sê hulle het reeds intensiewe opleiding ontvang en sal verder opgelei word voordat hulle na pasiënte omsien.

Hy sê bykomende werwing en opleiding sal voortdurend plaasvind om nog gesondheidswerkers na ebola-gebiede te stuur.

Majuba sê al is geen ebola-gevalle in Suid-Afrika aangemeld nie, sal die ervaring wat Suid-Afrikaners opdoen in die stryd teen ebola en ander aansteeklike siektes, baie waardevol wees.

Polisie ontplooi na pamflet chaos aanmoedig

Die polisie in Noordwes is op ‘n gereedheidsgrondslag ná ‘n pamflet die rondte gedoen het waarin swart inwoners van Bloemhof aangepor word om met ‘n weeklange wegbly-aksie te begin, het RSG berig.

Die wegbly-aksie is daarop gemik om steun te verleen aan mense wat in die hof moet verskyn in verband met diensleweringsbetogings in Maart verlede jaar.

Die hofsaak van meer as 80 mense wat aangekla word van onder meer openbare geweld, opsetlike saakbeskadiging en brandstigting, begin vandeesweek.

Die woordvoerder van die polisie, Keaoleboga Majikela sê die polisie is gereed vir enige onwettige optrede wat mag volg.

Die burgemeester van die Lekwa Teemane-munisipaliteit, Kagiso Palagangwe het intussen die organiseerders van die wegbly-aksie gekritiseer. Hy sê dit is onwettig en dat daar opgetree sal word teen diegene wat aan die wegbly-aksie deelneem.

Klugtige Basson-verhoor rafel verder uit

Die huidige klugtige “verhoor” van dr Wouter Basson het verder uitgerafel nadat dit aan die lig gekom het dat die voorsitter nie onpartydig is nie.

Die regspan vir die chemiese wapenkenner het ‘n hofinterdik verkry om meer inligting oor die Raad op Gesondheidsberoepe van Suid-Afrika se sogenaamde klagtes teen Basson.

Die Raad het bevestig dat hulle die interdik ontvang het. ‘n Woordvoerder van die Raad, Charmaine Motloeng, sê die Raad sal vandag oor die aangeleentheid vergader.

Die professionele gedragskomitee sal egter die hooggeregshof-aansoek agter geslote deure bespreek.

Basson se regsverteenwoordiger, Jaap Cilliers, en sy kliënt het gister uit die verrigtinge gestap om ‘n dringende hofaansoek te gaan indien.

Cilliers sê die verdediging het inligting dat die voorsitter van die verhoor, Jannie Hugo, ‘n versoekskrif onderteken het waarin gevra word dat Basson van die mediese rol geskrap word.

Intussen het Sapa berig dat mediese praktisyns glo “geskok” was deur opmerkings wat Basson in die nadraai van die arbeidsonrus by Lonmin se Marikana-platinummyn in die Noordwes gemaak het, toe 34 mense doodgeskiet is.

Die verhoor het gehoor dat Basson glo in ‘n radio-onderhoud gesê het dat Marikana sou nie gebeur het as die polisie van chemiese wapens wat hy dekades gelede ontwikkel het, gebruikgemaak het nie.

“Ek het geluister na die onderhoud en kon nie glo wat ek hoor nie,” het ‘n dosent aan die Universiteit van Kaapstad en kliniese farmakoloog, Professor Marc Blockman gesê.

Die radio-onderhoud het plaasgevind in Desember 2013, kort nadat Basson is skuldig verklaar is aan professionele wangedrag deur die Raad se boendoeverhoor.

Die heksejag teen Basson is in die media voortgesit. Salie Joubert, vir die HPCSA, het Blockman gevra wat hy gedink het oor die onderhoud.

Blockman het gesê daar was ‘n gevoel van “arrogansie” in Basson se stem.

“Van wat ek gehoor het, was daar geen greintjie berou in wat hy gesê het nie… daar was ‘n vlak van arrogansie in sy stem.”

Groot probleme by Medupi-kragstasie

Groot probleme word blykbaar ondervind met Eenheid Ses by die Medupi-kragstasie in Limpopo, het RSG berig.

Die minister van Openbare Ondernemings, Lynne Brown, is intussen versoek om duidelikheid oor die kwessie te gee.

Eenheid Ses is veronderstel om sowat 800 megawatt aan die kragnetwerk te lewer. Michael sê egter daar is na bewering ‘n groot probleem met die ontwerp van die pypstelsel, wat sal verhoed dat die eenheid behoorlik werk.

Eskom het intussen gesê hy hoop dat dit vandeesweek nie nodig sal wees om beurtkrag in te stel nie. ‘n Woordvoerder, Khulu Phasiwe sê die kragnetwerk is redelik stabiel, indien niks onvoorsiens gebeur nie.

EFF loods grondgrypprogram in Gauteng

Die party van Julius Malema, die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF) gaan begin om “leë grond” in Gauteng te beset. Hierdie besluit is gister by die party se provinsiale kongres geneem.

“Bo-aan ons prioriteitslys is grondbesettingsprogramme, wat beteken dat vervreemde gemeenskappe besit van leë grond sal neem as ‘n manier hom hulself te bemagtig,” het die EFF se provinsiale woordvoerder, Ntobeng Ntobeng, in ‘n verklaring gesê.

Die party beskik nie oor ‘n provinsiale dagbestuur nie, maar verkies die militêre term, “provinsiale bevelspan”, volgens nuusagentskappe. Die “bevelspan het Saterdag sy eerste vergadering gehou. Dit volg op die party se nasionale kongres of “volkskongres” wat in Desember in Bloemfontein gehou is.

Die nasionale konferensie het die party se boonste ses leiers verkies, asook ‘n verdere 35 lede van die “sentrale bevelspan”. Een van die besluite wat by die party se nasionale konferensie aangeneem is, is dat “onbesette grond regoor die land… ingeneem moet word”. Volgens die party se kommissie vir grondhervorming moet diegene wat grondeise teen boere en ander eienaars instel ook die geëiste grond “beset”.

Die EFF is besig om landwyd te organiseer, maar ook in Gauteng. “Die oorblywende 20 persent van EFF-takke, wat gegrond is op 508 kiesafdelings in Gauteng, moet teen 31 Maart 2015 geloods word.”

Die party is ook besig om bevelstrukture op kampusse op te rig. “Studentebevelspanne sal teen die einde van Junie ten volle operasioneel wees,” verklaar Ntobeng.