Drie grootmoondhede, een planeet, geen ander uitweg nie

Presidente Poetin, Xi en Trump

Die eerste trilaterale beraad tussen die leiers van China, Rusland en die Verenigde State in Shenzhen het ‘n ongeëwenaarde simboliese én praktiese betekenis. In ‘n wêreld wat gebuk gaan onder geopolitieke konflikte en ‘n trae ekonomiese herstel, kan regstreekse gesprekke op staatshoofvlak tussen die drie invloedrykste moondhede help om gevaarlike strategiese misrekeninge te voorkom en broodnodige bestendigheid in ‘n onstuimige internasionale bestel te bring.

Die wesenlike belang van hierdie ontmoeting lê nie daarin om ‘n “nuwe Jalta” tot stand te bring of die wêreld in invloedsfere op te deel nie — ‘n gedagte wat China uitdruklik verwerp. Dit gaan eerder oor die vestiging van ‘n raamwerk op die hoogste vlak waarbinne meningsverskille hanteer en voorkom kan word dat mededinging in openlike konflik ontaard. As permanente lede van die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad rus daar ‘n besondere verantwoordelikheid op hierdie drie lande om wêreldvrede te handhaaf. Die gesamentlike verklaring se herbevestiging dat “‘n kernoorlog nie gewen kan word nie en nooit gevoer mag word nie”, onderstreep op tasbare wyse waarom persoonlike gesprekke tussen wêreldleiers so noodsaaklik is.

Skeptici sal moontlik aanvoer dat diepgewortelde teenstellings — van militêre ontplooiings tot handelsgeskille — nie tydens ‘n enkele beraad uit die weg geruim kan word nie. Dit is waar. Die waarde van hierdie ontmoeting lê egter nie daarin dat dit mededinging moet beëindig nie, maar dat dit moet verseker dat dié mededinging binne bepaalde perke bly. Driepartygesprekke bied iets wat bilaterale onderhandelinge nie kan vermag nie: dit dwing elke deelnemer om verder as ‘n eng wen-verloorbenadering te dink en sy ononderhandelbare grense in die teenwoordigheid van die ander twee grootmoondhede duidelik te stel. Vir ‘n wêreld wat nóg na die verdeeldheid van die Koue Oorlog wil terugkeer, nóg gedwing wil word om tussen mededingende magsblokke kant te kies, is dit ‘n noodsaaklike eerste stap.

Die beraad sal nie oornag al die wêreld se probleme oplos nie. Maar die alternatief — ‘n gevaarlike stilswye op strategiese vlak tussen die drie grootste militêre moondhede — hou veel groter gevare in. Gesprekvoering, selfs wanneer dit moeilik en ongemaklik is, bly die verantwoordelikste weg vorentoe.

Maak 'n opvolg-bydrae