Kategorie: Nuus

Geen vredesmag vir Burundi nie, sê AU

Die Afrika-unie (AU) sal nie ‘n vredesmag na die beleërde Burundi stuur tensy die regering in Bujumbura daartoe instem nie, het dié unie se spesiale verteenwoordiger vir die streek gister aan die Franse radiodiens RFI gesê.

Burundi is gekant teen die AU se voorgestelde vredesending van 5 000 lede en sê ‘n ontplooiing van troepe sonder toestemming sal neerkom op ‘n “invalsmag”, het AFP berig.

Die Verenigde Nasies (VN) het gewaarsku Burundi staan gevaar om ‘n herhaling van die 1993-1994-burgeroorlog te beleef, met honderde mense wat sedert April verlede jaar doodgemaak is toe pres. Pierre Nkurunziza aangekondig het hy gaan vir ‘n omstrede derde termyn as staatshoof staan. Nagenoeg 230 000 inwoners het reeds na naburige lande gevlug.

“Ek dink dit was swak kommunikasie. Dit was nooit die voorneme van die AU om ‘n vredesmag in Burundi te ontplooi sonder die toestemming van dié land se owerhede nie,” het Ibrahima Fall, AU-verteenwoordiger vir die Groot Mere-streek, gesê. “Dit is ondenkbaar,” het dié Senegalese diplomaat bygevoeg.

AU-leiers het die naweek die krisis in Burundi tydens ‘n twee dag lange beraad by sy hoofkwartier in Ethiopië bespreek. Die samesprekings is agter geslote deure gehou en dit was gister nog nie duidelik wanneer ‘n finale besluit geneem sal word nie.

Fall het aan RFI gesê die AU-leiers oorweeg om ‘n “hoëvlak-afvaardiging, maar nie só hoog nie,” na Burundi te stuur vir samespreking met dié land se regering.

Nkurunziza se veldtog om die mag te behou, het tot weke lange protesoptogte in die strate aanleiding gegee wat wreed onderdruk is, asook tot ‘n mislukte staatsgreep.

Sedert sy herverkiesing in Julie verlede jaar, het die gevegte tussen lojale regeringsondersteuners en die opposisie toenemend meer gewelddadig geword.

Die AU-handves, artikel 4(h), gee die Pan-Afrikablok die reg om in te meng in ‘n mede-lidland se huishoudelike sake wanneer “oorlogsmisdade, volksmoord of misdade teen die mensdom” gepleeg word.

Ontleders sê egter ander Afrikalande is bang om ‘n presedent te skep deur téén die regering se wens in troepe te ontplooi.

Die VN se sekretaris-generaal, Ban Ki-moon, het dit Saterdag tydens die opening van die beraad duidelik gemaak dat ‘n troepemag nodig is om die geweld in bedwang te bring.

“Leiers wat toekyk terwyl burgerlikes in hulle naam afgemaai word, moet tot verantwoording geroep word,” het Ban gesê en benadruk die krisis vereis “ernstige en dringende toewyding”.

Hy sê die VN ondersteun die AU se voorstel om “menseregte-waarnemers te ontplooi en ‘n mag vir voorkoming en beskerming” daarheen te stuur.

Gareth Cliff wen dringende hofsaak teen Naspers se M-Net, bly Idols-beoordelaar

M-Net, die televisiefiliaal van die magtige Naspersgroep, het hul dringende hofgeding met die aanbieder Gareth Cliff verloor en moet sy regskoste betaal, asook hom heraanstel as “Idols”-beoordelaar.

Sy swart advokaat, Dali Mpofu, het in die hof aangevoer dat Cliff “afgedank is omdat hy ‘n blanke is”. Hiermee het Mpofu M-Net se beskuldigings van “rassisme” jeens Cliff in eie munt terugbetaal.

Regter Caroline Nicholls het bevind dat daar ‘n ooreenkoms tussen Cliff en M-Net bestaan en dat die ooreenkoms eerbiedig moet word.

‘n Ontspanne Gareth Cliff het vandag by die Hooggeregshof in Johannesburg opgedaag om die uitspraak aan te hoor. Hy is agterna tesame met sy blanke vroueprokureur en Dali Mpofu gefotografeer, terwyl hy breed glimlag.

Cliff sou vanjaar mede-aanbieder van die twaalfde seisoen van die Suid-Afrikaanse werklikheidstalentprogram wees, maar in die naloop van die Penny Sparrow-debakel is hy afgedank omdat hy ‘n “rassistiese uitspraak” sou gemaak het. Hy het egter bloot met betrekking tot Penny Sparrow gesê: “Mense verstaan hoegenaamd nie spraakvryheid nie.”

Die aanbieder het Dinsdag ‘n dringende aansoek teen M-Net geloods waarin hy die hof versoek om hom her- aan te stel of aan hom R25 miljoen aan skadevergoeding vir laster en die beëindiging van sy kontrak te betaal.

Die eerste Idols-oudisies begin reeds môre in Durban. Cliff sal egter eers vanaf 3 Februarie by die hoofoudisies teenwoordig wees.

M-Net is deur die liberale blanke advokaat, Wim Trengove, verteenwoordig. Hy het in die hof gesê: “M-Net meen dat hulle nie iemand wil hê wat Penny Sparrow verdedig nie.”

 

Oxfordse universiteit kapituleer nie oor Rhodesstandbeeld nie

In skrille kontras met die Universiteit van Kaapstad, het die Oxfordse universiteit besluit om hom nie aan agitasie teen die Rhodesstandbeeld op sy kampus te steur nie. Oriel-kollege, waar Rhodes se standbeeld staan, het aangekondig dat dit nie van plan is dit te verwyder nie aangesien die kollege skenkings van tot £100m (R2,3 miljard) mag verloor indien hy daarmee sou voortgaan.

Volgens ‘n berig in die Londense Daily Telegraph, het die kollege verklaar: “Ná versigtige oorweging het die kollege se beheerliggaam besluit dat die standbeeld moet bly staan.”

‘n Swart Suid-Afrikaanse student, Ntokozo Qwabe, wat self met ‘n Rhodesbeurs aan die Universiteit van Oxford studeer, het heftig teen die standbeeld beswaar gemaak. Hy het ook gekla dat daar “te min swart professore aan Oxford is”.

Maar die Engelse in Engeland was nie heeltemal so ontvanklik vir swart voorskrifte soos die Engelse van Kaapstad nie. Volgens die Telegraph het Oriel-kollege reeds kansellasies van £1,5m ervaar met sommige alumni wat ook laat weet het dat hulle die kollege uit hul testamente sal weglaat.

“Die oorweldigende boodskap wat ons gekry het, is ten gunste van die behoud van die standbeeld,” sê Oriel. “Die kollege glo dat die onlangse debat juis beklemtoon het dat die voortdurende teenwoordigheid van historiese beelde ‘n belangrike herinnering verteenwoordig aan die ingewikkeldheid van die geskiedenis en die erfenis van kolonialisme wat vandag nog voelbaar is.”

Rhodes het die De Beers-mynmaatskappy gestig, terwyl teenswoordige Zimbabwe en Zambië insgelyks na hom vernoem is as Suid- en Noord-Rhodesië. Rhodes het geld geskenk aan Oriel-kollege, een van die 38 kolleges waaruit die Oxfordse Universiteit saamgestel is, en het insgelyks die Rhodesbeursfonds opgerig wat nie-Britse studente gehelp het om aan die universiteit te kan studeer. Onder hulle tel die voormalige Amerikaanse president Bill Clinton, asook die oudpremier van Australië, Tony Abbott.

“Om iemand so letterlik op ‘n voetstuk te plaas, bied implisiete steun aan sy erfenis,” het Daisy Chandley, een van die kampvegters vir die verwydering van die standbeeld, verlede maand gesê.

Die kanselier van Oxford, Chris Patten, het vandeesmaand in ‘n toespraak na die onderonsie rondom die standbeeld verwys deur te sê: “Ons geskiedenis is nie ‘n blanko vel waarop ons ons eie weergawe kan skryf van wat moes gebeur het nie.”

Brasilië in stryd teen Zika

Die Brasiliaanse president, Dilma Rousseff het ‘n beroep op Suid- en Sentraal-Amerikaanse lande gedoen om saam te staan in die stryd teen die Zika-virus.

Brasilië het al byna 4000 gevalle van babas met kleinskedeligheid aangemeld, wat aan die virus toegeskryf word.

Maar dit kon nog nie bepaal word of die Zika-virus die oorsaak is van mikrokefalie by sommige babas is nie. Sekere chemiese middels word wel daaraan verbind.

Brasilië is die grootste verbruiker van agrichemiese pesbeheerstowwe in die wêreld.

Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) sê na verwagting sal dié siekte, wat deur besmette muskiete versprei word, na alle lande in Noord-, Sentaal-, en Suid-Amerika versprei.

Die Aedes-muskiet kan nie in koue lande soos Kanada en Chile oorleef nie.

Intussen kon die WGO ook nie bevestig dat die virus verantwoordelik is vir mikrokefalie, of kleinskedeligheid, by babas wat in Suid-Amerika gebore is nie.

Rousseff het by ‘n streeksberaad in Ekwador gesê dat lande kennis oor die beste praktyke en tegnologie moet uitruil.

Sy sê dit is die enigste manier waarop die siekte verslaan kan word.

Die regering gebruik al geruime tyd genetiesgemanipuleerde muskiete om siektes soos knokkelkoors te beheer. Dit is nie bekend of hierdie muskiete ook vir die Zika-plaag verantwoordelik is nie.

Die muskiet kom in tropiese gebiede voor van Afrika, die Amerikas, Suidelike Asië en die eilande in die Westelike Stille Oseaan.

Die virus is die eerste keer in 1947 in Uganda by ape gediagnoseer, maar die eerste geval by mense was eers in 1954 aangemeld.

Daar is nog geen sulke gevalle in Suid-Afrika aangemeld nie en ‘n woordvoerder van NIOS het gesê dit is hoogs onwaarskynlik dat die virus hierheen sal versprei.

Vroue in die streke wat geraak word, word nou aangeraai om vir minstens twee jaar nie swanger te raak nie.

Intussen bestaan vrese dat dit die Olimpiese Spele later vanjaar kan kelder.

ANC-ampsdraers verdink van ernstige aanranding, seksuele teistering

‘n Swart ANC-raadslid het ‘n minderjarige meisie so erg aangerand dat sy inwendig gebloei het, het die hof gehoor.

Dilahlwane Njodina, het in Bultfontein in die Vrystaat in die streekhof verskyn op ‘n aanklag dat sy ‘n 14-jarige meisie ernstig aangerand het.

Die aanval het gevolg op ‘n stryery tussen die meisie en die raadslid se dogter.

‘n Groot groep polisie-lede moes ‘n oproerige skare buite die hof in toom hou.

Lede van opposisiepartye, wat die verhoor wou bywoon, is nie in die hof toegelaat nie.

Die verhoor is tot 18 Februarie uitgestel.

Intussen is die Wes-Kaapse provinsiale leier, Marius Fransman uit sy pos verwyder hangende ‘n ondersoek na die klag van seksuele teistering teen hom.

Die ANC sê hy glo hy het die regte besluit geneem om hul provinsiale leier te skors.

Die party se Nasionale Werkskomitee en die Wes-Kaapse leiers hou Maandag ‘n vergadering om die skorsing te bespreek.

Fransman is oor die besluit ingelig. Die Hoof van die ANC se Wes-Kaapse uitvoerende komitee, Jabu Mfusi sê hulle wag vir die werkskomitee om die redes vir die besluit te verskaf.

Die klagte teen Fransman is sowat drie weke gelede deur ‘n twintigjarige vrou naby Rustenburg in Noordwes gelê.

SA het die vier mees gewelddadige stede in Afrika

Suid-Afrika het vier van die gewelddadigste stede ter wêreld met Kaapstad as dié misdaadvoorloper.

Suid-Amerika het die meeste stede op die lys maar Afrika het net vier.

Die stad Caracas in Venezuela is as die gewelddadigste in die wêreld uitgewys.

Die Instituut vir Sekerheidstudies het die bevindings van ‘n Meksikaanse navorsingsorganisasie egter verwerp.

Die vier Suid-Afrikaanse stede wat glo volgens dié navorsing onder die 50 gewelddadigste stede ter wêreld is, is Kaapstad, Durban, Port Elizabeth en Johannesburg.

Die organisasie het Kaapstad negende in die wêreld geplaas vir geweldsmisdade. Die ander is onderskeidelik 41ste, 42ste en 47ste geplaas.

‘n Woordvoerder van die Instituut, Lizette Lancaster, sê hulle het ‘n probleem met die organisasie se navorsingmetodologie.

Die Council for Public Security and Criminal Justice in Mexiko het die lys saamgestel, wat aantoon dat 2 451 moorde verlede jaar in Kaapstad gepleeg is.

Die stad is wyd bekend vir sy dwelmverwante bendebedrywighede.

Van die gewelddadigste en gevaarlikste stede in Afrika waar konflik tans woed, het egter nie hulpbronne om betroubare statistiek te publiseer nie.

Die ranglys is gegrond op die getal moorde per 100 000 inwoners verlede jaar in stede met bevolkings van meer as 300 000 mense.

Vier stede in die VSA is ook op die lys.

Bejaarde in aftree-oord aangeval

‘n Bejaarde vrou van Bloemfontein is na ‘n plaaslike hospitaal gehaas nadat sy vermoedelik Donderdag in die vroeë oggendure in haar wooneenheid in die Westerbloem-aftreeoord aangeval is.

Polisiewoordvoerder, Chaka Marope, se ‘n inwoner wat langs die 86-jarige slagoffer bly, het omstreeks 07:00 onraad vermoed. Die slagoffer se agterdeur is oopgebreek.

Marope sê nadat die slagoffer nie haar telefoon geantwoord het nie, het die besorgde inwoner haar dogter gebel. Die dogter het daarna haar bewustelose ma op die grond gevind.

Marope sê dit wil voorkom of die bejaarde vrou met ‘n stomp voorwerp aangerand is.

Hy sê dit is nog nie duidelik wat vermis word of hoeveel booswigte betrokke was nie. Die polisie het die gebied gefynkam op soek na die aanvallers.

Marope sê toegang is tot die slagoffer se kluis verkry. Dit is nie bekend wat vermis word nie.

Akademie bekommerd oor outonomie van universiteite

Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns het sy bedenkinge uitgespreek oor die voor­gestelde Wysigingswet op Hoër Onderwys.

Die wet sal beteken dat universiteite se vryheid om hulle eie taalbeleid te bepaal, ingeperk kan word.

Die Akademie sê dit maak inbreuk op die outonomie van tersiêre instellings in Suid-Afrika.

Die Akademie het ook die departement se deskundigheid en bevoegdheid om te bepaal wat die spesifieke taalomstandighede van ‘n instelling is, in twyfel getrek.

Hulle sê die gevaar bestaan dat magspolitieke oorwegings by die bepaling van taal­beleid ‘n rol sal speel.

Universiteite gaan sedert verlede jaar gebuk onder voortslepende swart oproer wat ondermeer ook taal insluit.

By die Universiteit van Stellenbosch het swart studente beswaar gemaak teen Afrikaans. Swart studente beweer hulle word “uitgesluit” deur taal.

Intussen verskyn 43 studente van die Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie vandag in die landdroshof in Bellville op aanklagte van openbare geweld.

Die aanklagte hou verband met die Fees Must Fall-betogings verlede jaar. Tydens hulle vorige hofverskyning is borgtog van drieduisend rand elk aan hulle toegestaan.

Hulle is ook verbied om personeel en getuies te intimideer.

Die universiteit het vanjaar heropen sonder enige voorvalle en studente het die eksamens afgelê wat verlede jaar uitgestel is.

Rand vertoon stewiger na rentekoersverhoging

Die rand het dadelik stewigers vertoon toe die Reserwebank Donderdagmiddag rentekoerse verhoog het, maar verbruikers gaan sukkel met hoër skuldafbetalings.

Die Reserwebank het Donderdag die rentekoers met 50 basispunte verhoog nadat inflasie van 6,8 persent in die vooruitsig gestel is.

Die rand het tot R16,15 teen die dollar versterk nadat Lesetja Kganyago, Reserwebankvoorsitter, die bank se repokoers van 6,25% tot 6,75% opgestoot het.

Die vooruitsigte vir inflasie het “aansienlik verswak” sedert November, sê Kganyago, grootliks weens ‘n swakker rand en hoër voedselpryse agv die droogte.

Dié verhoging is moontlik ook nie die laaste verhoging vir die jaar nie.

Kganyago sê sedert die vergadering in November het die rand met 13,5% teenoor die dollar verswak en 15,2% teenoor die euro.

Prima rentekoers van banke staan tans op 10,25%.

Die Reserwebank se inflasie-vooruitskatting van bykans sewe persent kan ook binnekort opwaarts aangepas word wanneer nuwe elektrisiteitstariewe goedgekeur word.

Die Bank sê inflasievooruitsigte is gebaseer op tariefverhogings van twaalf persent.

Die adjunkpresident van die Bank, Francois Groepe sê sodra die Nasionale Energiereguleerder ‘n besluit geneem het oor Eskom se aansoek oor ‘n verhoging, sal die Reserwebank sy model aanpas indien nodig.

Ekonome het Suid-Afrikaners intussen gemaan om hulle skuld so gou moontlik af te los.

Die bestuurshoof van Eerste Nasionale Bank, Jacques Cilliers sê die afbetaling van skuld moet verbruikers se eerste prioriteit wees.

Cilliers het ook gesê dit is onwaarskynlik dat die jongste rentekoersverhoging die laaste sal wees vir die jaar.

Die gemiddelde inflasiekoers was 4,6% in 2015.

Kevin Lings, hoofekonoom van Stanlib, het aan Netwerk24 gesê die verhoging maak dit duidelik die Reserwebank het baie meer bekommerd geraak dat inflasie hoër as die boonste punt van sy teikenband van 6% gaan beweeg én dan “teen ‘n hoër gemiddelde vlak ingegrawe word”.

Lings verwag dat die rentekoers verder sal styg vanjaar en eindig op 7,5%.

Ontleders meen hoër rentekoerse sal onvermydelik ten koste van groei en werkgeleenthede geskied.

‘n Swak rand, droogtetoestande en hoër kragtariewe wat met hoë rentekoerse aangespreek word, kan die risiko van ‘n resessie beteken.

Volgens ‘n peiling van nege ekonome deur Bloomberg is die waarskynlikheid dat Suid-Afrika se ekonomie vanjaar vir twee opeenvolgende kwartale krimp, hoog.

Verwagtinge van ekonomiese groei is ook laer. Groei in 2015 was na raming sowat 1,3% en gaan na verwagting slegs 0,9% wees in 2016, in vergeleke met vorige vooruitskattings van 1,5% en 2,1% onderskeidelik.

Die hoër rentekeorse gaan toenemende finansiële druk op verbruikers plaas.

Een sterf na 7 gevalle van maagkoors in Gauteng

In Gauteng is sewe gevalle van maagkoors die afgelope dae aangemeld. Een persoon is reeds weens die siekte dood.

Die Wes-Kaapse Departement van Gesondheid het ook intussen drie gevalle van ingewandskoors in die provinsie bevestig.

Twee meisies, onderskeidelik nege en tien jaar oud van Kaapstad en ‘n 52-jarige man van die Kaapse Wynland-distrik is met die siekte gediagnoseer.

Die adjunkdirekteur van kommunikasie, Mark van den Heever sê daar is elke jaar gevalle van ingewandskoors.

Die meeste pasiënte is mense wat na Zimbabwe of ander lande soos Indië gereis het.

Volgens Van den Heever is daar deurlopend ‘n risiko vir ingewandskoors waar waterkwaliteit en sanitasie nie aan standaarde voldoen nie.

Hy sê daar is egter geen rede tot kommer nie.

Maagkoors of tifoied word veroorsaak deur die bakterie Salmonella typhi wat gewoonlik oorgedra word deur besmette water of kos.

Water word besmet as mense wat tifoied koors het se stoelgang in die water beland.

Kos word besmet as ‘n siek persoon nie sy hande was nie, en met kos werk of die besmette water oor groente gebruik word.