Bodem 8: Stormloop

vlamtoring2‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 7 en alle vorige episodes.

Die drie Hilux-bakkies, groot en vol moderne kontoere, kom oor die kruin van die bult met die snelweg af aangesnel. Die dieselenjins snou en dis asof die laaibakke  uit woelende arms bestaan. Elke bakkie het ten minste tien swart manne agter op en is asof gehul in newels van testosteroon en uitbundige woede.

“Pahhhpie!” skreeu Jack, “hier gaan die broeke skeur,” terwyl hy sy nek heen en weer wring om die afstand tussen hulle en die bakkies en hulle en die aanstrompelende Hacketts te peil.

“Jy moet kole gooi, pel, jy moet kole gooi!” beveel hy aan.

“Ek gooi! Ek gooi!” kners JP tussen geknersde tande deur terwyl hy vooroor na die stuurwiel buig en met elke verwisseling die rathefboom in rat inkap.

Die pypkar is koning van die veldheg- en-steg, maar dit is nie mededingend op die teerpad nie. Die 2C Turbo-kragpak lewer ʼn onaansienlike 54 kilowatt wat dit geleidelik laat versnel tot ʼn minderwaardige topsnelheid. Die moderne Hilux-bakkies suig die afstand na die veteraan-Hilux-pypkar toe weg soos lint in ʼn stofsuier in.

Voor die Ramkat duik Thelma Hackett en haar twee laerskoolseuns op.

“Spring in! Spring in!” gil Jack en hy kom orent en hou homself regop met een arm oor die windskermraam gebuig.

JP stop nie behoorlik vir hulle nie, maar skuur regs van hulle verby. Jack hou sy arm uit, slaan dit om Thelma en pluk haar oor sy skoot in die voertuig in en die twee seuntjies duik halsoorkop in die pypkar in. ʼn Goeie dertig meter verder met die pad af kom Barry aangeslinger op ʼn mank draffie, vooroorgebuig, linkervoorarm oor sy maag geklem asof hy sy ingewande probeer verhinder om uit te val. JP stoot die versneller tot teenaan die vloermetaal met sy regtervoet in.

“JP… JP!” waarsku Jack. “JP, moer van die pad af!”

“Ons sal dit maak, bliksems,” sê JP ongejaag terwyl hy die aanstormende bakkies in die buitetruspieël dophou. “Hulle moere!”

“Nie hulle moere, nie JP! Ons moere!”

Jack is teen hierdie tyd redelik seker dat hulle agtervolgers in hulle gaan vas jaag in wat belowe om ʼn skouspelagtige botsing te wees.

“Jeanelle,” skree JP met sy kop skuinsgedraai na haar toe, “ons stop nie. Kry hom!”

Barry Hackett, deurtrek met kerfpyne regdeur sy borskas, sy gehyg reeds verhewig tot ʼn geroggel, kyk op na die pypkar wat in sy rigting snork met die helder agterbeligting van die aankomende Hilux’e.

“Kom! Kom!” kreun hy en waai sy los arm in ʼn wye windskermveërbeweging van links na regs, van links na regs.

Die pypkar kom reguit na hom toe en dan, twintig meter van hom af, pypkan dit effens na sy regterkant op ʼn koers teenaan hom verby. Hy meet die korterwordende afstand en dan, volgens die beste van sy oordeel werp hy homself eenvoudig teen die kant van die Ramkat vas en sou hy sekerlik daarvan afgeskram het as die jong Jeanelle hom nie op een of ander manier aan sy arm en aan die bokant van sy reënbaadjie beetgekry het nie. Vir vier, vyf treë klap sy skoensole teen die teer vas en dan kan sy bene nie meer bybly nie en word hy geheel en al langs die kar gesleep.

Jack het teen die tyd homself tussen die twee voorste sitplekke, bo-oor die verskrikte en gillende seuntjies langs Jeanelle gewerp en hy slaan sy twee werktuigkundige hande aan die desperate man se baadjie en met ʼn kreet sleep hy die man bo-oor die pypraam van die kar tot bo-op die agtersitplek, ʼn maneuver wat vir Hackett laat bulder van pyn.

ʼn Oomblik later doem die eerste Hilux reg agter hulle op en die hoofligte is skel en dreigend en dit verlig die hele pypkar en al die verskrikte passasiers en vasberade drywer daarin. Die D-4-D-enjin van die bakkie rammel soos ʼn oorlogtamboer en die pypkarenjin se turbo skel skril in ʼn verskrikte samesang. Swart lywe hang vooroor oor die bakkie se kajuit en vuiste word in die nag geskud en ʼn bloeddors word die nag in geskree.

“Hou vas!” beveel JP, trek die sidderende Ramkat net effens regs en as die bestuurder van die bakkie die wending met ʼn tikkie meer heftigheid naboots, klits JP die rempedaal van die pypkar met sy linkervoet in, net een vinnige skerp pomp, en wanneer die tollende wiele vir ʼn oomblik gryp en gly, ruk hy die stuurwiel skerp na links en gaan volspoed oor die skouer van die snelweg trompop deur die betonafvoersloot.

Die bestuurder van die bakkie, ten volle verbind om die pypkar te jaag, wring sy voertuig se stuurwiel ook links maar die Hilux, in stede daarvan om die afvoersloot loodreg te nader, tref dit skuins, baie vinnig en heeltemal te hard meters van waar die Hacketts se X-Trail ontspoor is, en die wand van die afvoersloot ruk die bakkie se wiele onder hom uit. Die groot bakkie tref die veld teen ʼn metaalverterende momentum en skuur op sy sy deur die heining waarvan die doringdrade soos garing verdeel en laat graspolle, suile modder en klippe in die naglug invlieg. Die Hilux se vrag stroom in ʼn rondomtaliewarrel van arms en bene oor die grond.

Die ander twee bakkies, sonder om ʼn meter-per-uur se snelheid in te boet, jaag by die toneel verby met blêrende toeters en ʼn Babelse uitjouery van die bendes agterop. Die Hilux wat nou voor is nader die stilstaande BMW’s op volspoed. Een van die sedans se passasiers is te laat om terug te klim in die BMW en hy is te na aan die middel van die snelweg. Die Hilux se voorste modderskermhoek tref hom in sy midderif en slinger hom in ʼn wapperende wawielbeweging van arms en bene wat omtol en klere wat losruk in die veld in. Die bakkie hou nie stil nie en die BMW se insittendes klap die deur sonder enige verdere ondersoek toe en die motor vertrek met loeiende agterbande.

Die Ramkat se eie momentum laat dit oor die ongelyke grond bons en bars en die passasiers en toerusting word ʼn keer of wat skrikwekkend in die lug geslinger om in ʼn warboel in nuwe rangskikkings terug in die voertuig te val.

Vir klein Lyall en Roger is dit ʼn oomblik van allesoorweldigende skok en vrees terwyl Thelma vasslaan in ʼn semi-katatoniese toestand en Barry hardop neul van pyn en Jeanelle desperaat probeer om alles en almal binne die voertuig te hou.

Wat Jack en JP egter beleef, is ʼn ou bekende vrylating van adrenalien en dopamien. Alle beskawingsvernis skilfer weg en hulle gil soos willewragtags, skerp, skril, uitgerekte krete, die aankondiging van die manlike van die spesie dat hy die vyand gesien, ontmoet en omseil het.

“Julle moere!, julle moere!, julle MOEHHHHHREEEE!” gil JP.

“Ek het jou gesê!, ek het jou gesê!, ek het jou gesê ons sal dit maak!” jubel Jack.

JP se gil maak ʼn fuga na ʼn skaterlag en hy stamp die toeter in ʼn oorwinningstaccato.

Dan kyk hy na Jack in die doflig van die instrumentepaneelliggies.

“Ja, jou ou moervel,” sê hy naderhand sag en uitasem. “Jy het my gesê.”

Hy verminder spoed en ry versigtig tot waar hulle die spore van die konvooi kry.

Hulle volg dit deur die gaping in die heining en sluit by hulle mense aan.

(Lees vervolgens Bodem 9.)

Bodem 7: Die swenk

vlamtoring

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 6 en alle vorige episodes.

Fred Bakkes, bekwaam as tegniese-tekeninge-onderwyser, onlangs departementshoof by ʼn laerskool in  Alberton, met ʼn lewensingesteldheid, houding en kleredrag afgetrek op die leerkragte van die sewentigs toe hy op hoërskool was, eggenoot van Lucille, twaalf jaar jonger as hy en adjunkhoof by ʼn vooraanstaande hoërskool in Randburg, is ʼn man van lysies. Hy is ʼn kompulsiewe neerskrywer en bewaarder van lyste selfopdragte, voornemens, begrotings, inventarisse en instruksies. Hy het elke lesing wat Harry Duval vir die lede van die GPF aangebied het, bygewoon en bondige, presiese aantekeninge in sy A6-grootte notaboekie met ʼn HB-kloupotlood gehou, en tog het hy nooit werklik met die man se bevindinge of aanbevelings saamgestem nie. Nietemin het hy die instruksies uitgevoer, waarskynlik omdat hy onwillig was om verkeerd bewys te word.

Die eerste en belangrikste item op Duval se lys van oorlewingsmiddele was ʼn ou-tegnologiese, dieselaangedrewe viertrekvoertuig. Ná vele konsultasies, ure se internetnavorsing en onderhoude, alles helder neergepen in genommerde kolomme, het hy sy getroue 2002 Toyota Corolla – met volledige diensrekord en brandstoflogboeke – verkwansel en ʼn 1997 Land Rover Tdi-stasiewa gekoop. Vir die Land Cruiser-manne het dit hulle vertroue in lysies ondermyn. Daarna het hy bykans die aankoopprys van die stasiewa herhaal om dit meganies in orde te kry en met langafstandtenks en ʼn dubbelbatterystelsel toe te rus, soos per instruksies.

Hy was nog in die proses om lysies op te stel vir die aankoop van ʼn haelgeweer en ʼn koeëlgeweer toe die Chaos die proses van die baan geskrap het. Die Bakkes-arsenaal is noodwendig beperk tot die Beretta Model 92F wat hy as student gekoop het en Lucille se vyfskoot-Astra Cadix-kortsnoetrewolwer. En ʼn CZ 200S PCP-windbuks. Dit behoort nie aan Fred nie, maar aan sy seun, Frederik Hermanus Alarus Bakkes, by ieder en elk bekend as “Frekie”, ʼn vyftienjarige boontjierank van ʼn seun met ʼn kleredragsin wat blykbaar in solidariteit met sy pa sʼn ontstaan het, sodat hy altoos aangetrek is in langmou-oopknoophemp, moulose truitjie, grys of donkerbruin langbroek wat ʼn halwe handbreedte bo sy Grasshopper-skoene – bruin of grys – eindig.

Die windbuks is nie aangeskaf vir oorlewing nie, maar omdat die knaap – wat net een gesigsuitdrukking het: algehele verbasing – ʼn lid is (was) van die Sentraal-Gauteng-skyfskietspan.

Lucille Bakkes – kort, bruin van haar en mollig met ʼn middellyf gevorm asof van ringtennisringe wat opgestapel is – weet van beter as om haar man se oorspronklike besluit om die uittog mee te maak, te bevraagteken. Die heilige lysies het gepraat en kan nie in twyfel getrek word nie. Tog wil sy weet wat volgende gebeur.

“Daar is besluit om in die veld in te beweeg,” sê Fred terwyl hy die sleutel draai om die Land Rover aan die gang te kry.

“En stem jy saam daarmee, Fred?”

“Daar was nie genoeg tyd om die situasie te ontleed nie.” Bedoelende dat hy nie ʼn tweekolomlysie met voor- en nadele kon opstel nie. “Daar is ongerymdhede voor in die pad. Dit lyk asof rebelle die roete blokkeer en voertuie plunder. As ons in die veld is, het ons seker meer opsies.”

Voor en agter hulle ontstaan ʼn onharmonieuse gerammel wanneer die lede van die konvooi hulle voertuie aanskakel. Een of twee se hoofligte kom aan.

“Charlie Papa aan alle stasies,” sê Daan-Dirk oor die radio, “skakel julle hoofligte af tot verdere kennisgewing. Ons wil so min aandag trek as moontlik.”

Die konvooi se vertrek het van meet af ʼn belemmering: Hulle is agter mekaar in die linkerbaan en wil oor die regterbaan beweeg en van daar oor die leë teenoorgestelde roete van die snelweg. Maar die regterbaan is ook buffer-teen-buffer vol voertuie. Langs die Möllers se Land Cruiser is ʼn X5 BMW en die ruimte tussen hom en die Hyundai H1-bussie is te skraal om die konvooi deur te laat.

Die Bakkes-gesin sien hoe Daan-Dirk die bonkige Toyota laat vorentoe kruip en dan na regs beweeg om aan te dui dat hy ʼn deurweg soek. Dis aan die voertuiglyftaal duidelik dat hy wil hê die X5 moet terugstoot dat hy kan deurry. Die ooglopende versoek word begroet met ʼn geflits van die BMW se ligte en ʼn Indiër-bestuurder wat nogal oorleun om met ʼn stywe middelvinger te beduie.

“Wat het hy gedink?” vra Fred.

“Koelies?” vra Frekie wat voor op sy sitplek sit en, hande weerskante op die rugleunings van die voorste sitplekke tussen sy pa en ma hang, sy jong Jack Russell-teef, Passer, opgekrul op sy skoot.

“BMW,” sê Fred. “Dis ʼn bewese biologiese feit dat as ʼn man in ʼn BMW klim daal sy IK met 30 punte en sy peester krimp met vier duim.”

“Fred!” sê Lucille.

Hy weet self nie hoekom hy dit gesê het nie. Hy het dit lank terug in die personeelkamer gehoor en nooit deur al die jare gedink hy sal dit hardop herhaal nie. Die druk van die situasie het vreemde gevolge.

“Jammer,” sê hy. “Dis nie juis nie. Ek het bedoel om te sê vyf duim.”

“Wat gaan Daan-Dirk doen?” vra Lucille gespanne.

“Moeilik om te spekuleer, maar wat dit ook al is, dit gaan nie aangenaam wees nie.”

Fred se toonhoogte is normaalweg ingestem op A onderkant Middel C, en gaan een noot af as hy diep sake praat en een noot op as hy opgewonde is. Dis nou op D-kruis. Maar sy voorspelling hou water.

Daan-Dirk stoot die Land Cruiser terug en swaai die stertkant uit na die skouer van die pad. Daar is ʼn oomblik se verposing terwyl hy vermoedelik skakel na 4 x 4-laestrek. En dan rammel die stasiewa vorentoe, loodreg op die gaping tussen Hyundai en BMW en wanneer die swaar, wye botsingstellasie wat hy voor aan die Land Cruiser aangebring het die twee voertuie tref is dit met die geluid van ʼn groot koekblik wat met simbale geslaan word, gevolg deur die fluitgil van rubberbuitebande wat oor die teeroppervlakte gesleep word. Die Hyundai en die BMW vou weg soos kroegdeure wat oopgemaak word en die Land Cruiser is deur die gaping, deur die ongesnoeide struike op die middelmannetjie met ʼn geplof van takke en blare.

Fred kan in die swak lig sien hoe die bestuurder van die BMW sy arms wild swaai en in gebaretaal – en vermoedelik per mond – refleksie werp op Daan-Dirk se vroulike voorsate.

“Hou vas!” sê Fred bedaard en stuur die Land Rover in die gaping in. Die stasiewa pas maklik in die gaping en tog kry hy dit reg om die  passasierskant teen die hoek van die Hyundai se agterste buffer te krap. Die Defender skommel en bons oor die middelmannetjie en hulle breek deur die heiningstruik wanneer die Möllers se Land Cruiser reeds oor die pad is en skuins deur die hoekige betonafvoersloot waggel.

Fred volg tot agter Daan-Dirk. Die Toyota se een agterdeur is oop en Brian staan by die sewekoorddoringdraadheining en is besig om dit met ʼn draadtang af te knip. Hy nael terug na die motor, spring in en klap die deur toe. Die Land Cruiser beweeg oor die drade wat slap lê en draai links.

Hulle is in ʼn groot veld, voorheen weiding vir ʼn kudde beeste en die gras staan kniehoogte. Daan-Dirk maak seker dat daar genoeg ruimte agter hom is, draai regs sodat die voertuig die veld in wys en kom tot stilstand. Fred bestuur agter hom aan en draai langs hom aan sy regterkant in en parkeer die Defender.

Die volgende vier voertuie – die ML Benz van Costa Karedes, die Land Cruiser van Andreas Vermeulen, die Defender 90 van Chris Lourens en die Chevrolet K20 van Bart Kolver volg maklik genoeg in die gaping tussen die bussie en die X5, maar dan kom die Holtzschuh’e se Unimog aan en dit is hoër, en meer tersaaklik, wyer as die ander voertuie. Die Duitser, sy arms soos beeshorings om die stuurwiel van die ‘Mog geslaan, ʼn uitdrukking op sy gesig asof hy gereed is om sy voorkop deur ʼn baksteenmuur te kap, trap die versneller weg en die groot voertuig kom snorkend en met hewige momentum aan en vee die Hyundai en BMW weg voor sodat hulle nou soos dwarsbalke teenoor die voertuie agter hulle staan; die H1 se snoet na Noord en die X5 sʼn na Suid.

Die twee Patrols geloods deur die “medievalist” Stetner en die skoolseun Degenaar vaar sonder teenspoed deur die gaping, oor die middelmannetjie, oor die snelweg, oor die skouer en in die veld in, waar hulle een na die ander, skouer teen skouer, langs mekaar parkeer. Nou nog net die Hacketts se X-Trail en die Ramkat van JP Els.

“Nou wat nou!” wil Jack weet wanneer JP die pypkar se snoet tussen die Hyundai en BMW deur druk. Een oomblik was Barry Hackett se Nissan voor hom en die volgende oomblik, in plaas van om die res oor die pad te volg, swenk dit regs in die snelweg af en versnel in die rigting van die Oos-Rand.

“En hier, hier en nou,” sê Jack, “kom die kak.”

Links van hulle slaan die wit skynsel van aankomende verkeer agter die hoogtetjie uit en die volgende oomblik kom twee swart BMW-sedans met skokspoed oor die bult gejaag. Die pad voor hulle is leeg – behalwe vir die Hacketts se X-Trail.

“Vat hulle,” sê Jack. “Jy kan hulle vat.”

En vir ʼn oomblik is dit waar. As die pypkar net meters vorentoe beweeg en een van die BMW’s net die geringste stootjie gee, sal die onbeheerste snelheid waarteen die motor trek dit in die veld in laat wegtol. Dan is die twee motors verby, so vinnig dat die pypkar in hulle sleurstroom wieg.

“Sal nie,” sê JP. “Sal net stront oor my kar kry.”

Die ander luister nie na hom nie want hulle staar droëmond na regs waar die BMW’s die afstand tussen die Nissan en hulle verslind. Wanneer die voorste een by die stasiewa kom, pluk die bestuurder die sedan na links, vol aggressie, reg oor die boeg van die X-Trail in.

Die remligte van die Nissan kom aan en die neus pluk na links. Momentum neem oor en die voertuig skuur sykant na voor in die rigting van die BMW. Dan word dit oorrompel deur die weerspannige kinetiese kragte wat daarin gestoor is. Die Nissan tol regs, kap na links, herstel effens na regs en dryf dan links van die snelweg af en wanneer die linkervoor- en agterwiel die betonafvoersloot tref, word dit onder die nutsvoertuig uitgepluk. Die Nissan tref die oorkantste wal op die sy, maar die impetuskragte is nog nie uitgewoed nie en die kar bons terug van die graswal af en kom wiegend op sy wiele tot stilstand.

Oombliklik is die tweede BMW by. Die deure skiet oop en vyf swartmans, in los hemde en wapperende broeke, elkeen met ʼn geweer, krioel uit en bestorm die Nissan. Die voorste BMW maak ʼn paar kringe op rokende en fluitende bande en jaag tot teenaan die Hacketts se kar. Nog vier gewapende swartes verskyn met skielikheid en geweld in hulle houding.

Die deure van die Nissan word oopgeruk en twee van die aanvallers kry ʼn greep op Barry en begin hom uit die voertuig sleep. Hulle poging word vertraag, vermoedelik omdat sy veiligheidsgordel nog vas is, en na ʼn geruk, gille, ʼn gebulder en ʼn kort sarsie skote hemelwaarts uit ʼn AK, kom Hackett uit die kar, reguit grond toe, waar hy omsingel word deur vier rampokkers wat hom uitbundig, met die los, bytende, vloeiende voetbewegings eie aan die swarte, skop terwyl hy soos ʼn wurm op die grond wriemel, arms oor sy kop gevou om die ergste skade te verhoed.

Die ander insittendes, Thelma en die seuns Roger en Lyall kom van die ander kant van die voertuig af gehardloop, agtervolg deur ʼn drietal jubelende swartmans wat allerhande los voorwerpe – skoene, bottels, klippe – agter hulle aanwerp.

Een van die aanvallers gee ʼn instruksie en Barry se folteraars hou op om hom te skop. Hy kom orent tot handeviervoet en begin skarrel agter sy vrou en kinders aan. Een van die swartes steek vas en gooi ʼn skoen, ʼn lemmetjiegroen Croc, agter hom aan en dit woer-woer, woer-woer in die nat aand en, tot groot vermaak van die swartes, tref dit hom teen die agterkop sodat sy kop vorentoe knik.

Een van hulle maak ʼn voertsekgebaar met sy een hand. Die res lag en slinger uitroepe agter die roggelende Barry aan.

In die Ramkat sit JP-hulle vasgenael.

Jack kyk links. Die gloed van ligte verskyn agter die bult.

“Hier kom die Hilux’e!” sê hy skerp. “Kom ons gaan kry hulle!”

JP laat los die pypkar se koppelaar en skop die versneller ten diepste in. Hy swaai na regs in die rigting van die Hackett-gesin wat struikelend en gillend in hulle rigting beweeg.

(Lees vervolgens Bodem 8.)

Bodem 6: Die besluit

vlamtoring‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 5 en alle vorige episodes.

Vir ʼn oomblik kom dit voor of niemand iets kan of wíl sê nie, ʼn oomblik van sprakeloosheid terwyl die reënvingers op die seildak trommel. Miskien is dit asof nie een geweet het wat hy of sy aan die situasie kon doen nie, of miskien het hulle net nie geweet wat hulle wou doen nie. En tog was daar een wat op daardie oomblik in die lig van duisendkerskragsekerheid geweet het wat hy nie wou gehad het nie. Barry Hackett wou nie daar onder die afdak, langs die Unimog op die snelweg wees nie. En ewe seker het hy geweet waar hy wou wees.

“Ek gaan huis toe,” sê hy en vir ʼn oomblik is hy die middelpunt van die res se aandag.

Hackett is ietwat geset, met sy slap bruin hare onder ʼn nat reënhoed, met ʼn donkergroen Dri-mac-alleweerbaadjie aan en dik bene wat onder ʼn knielengte, donkerblou kortbroek uitsteek en in wit Nike hardloopskoene met hoë, dik walle verdwyn. Hy is normaalweg ʼn inskiklike, selfs gemoedelike man van 35, altyd op die rimpels van die GPF se bedrywighede en tog ywerig daarin; ʼn man met ʼn aangename geaardheid wat hom goed toegerus het vir ʼn bestendige loopbaan as verteenwoordiger van ʼn chemiese maatskappy wat industriële skoonmaakmiddels verskaf.

Die lewe se alledaagse besluite kon hom tot dadeloosheid verstrengel, wat nog te meer die allergrootste besluit om huis en haard te verlaat vir ʼn halsoorkoplike jaagtog na moontlike veiligheid? Hy het uiteindelik sy X-Trail gelaai, sy vrou Thelma en twee seuns Roger (7) en Lyall (4) laat inklim en toe die konvooi vertrek, het hy ingeval, geïntimideer deur die Chaos maar onseker of hy die regte ding doen. Nou is hy seker wat reg is. Reg is om by sy drieslaapkamer-, klinkersteenhuis in Dawnview Park te wees en om homself en sy gesin dáár op die genade van die noodlot te werp.

“Dis te laat, Barry,” sê Daan-Dirk.

“Nou wat doen ons?” vra Chris Lourens, die jong korporatiewe monster van Edenvale.

“Ja,” sê Deon Stetner wat vreemd genoeg aangetree het met ʼn Engelse langboog en ʼn koker vol pyle. “Wat doen ons?”

“Ons bly by die plan,” sê Daan-Dirk. “Die plan was nog altyd ons bly op die pad totdat ons nie meer kan nie, dan laat vat ons vir die veld. Dis hoekom ons nog altyd vier-by-viers gespesifiseer het. Dis wat die plan vereis.”

“Miskien moet ons net hier bly,” sê Fred Bakkes. “Staan vas en trek nie aandag nie.”

“Ons ry!” sê Daan-Dirk. “Ek ry! Elkeen van julle besluit of julle saamry of bly of wat ook al. Maar ek ry. Dié van julle wat saamry, bly in gelid agter my. As ons eers in die veld is, kan ons besluit wat volgende.”

“Daan-Dirk!” sê Barry Hackett en wanneer die groot man na hom kyk, smeek hy met sy glimlag. “Ek is jammer!”

“Barry! Moenie… Luister vir my, jy sal dit nie terug maak tot by die huis nie. Dit wat agter ons is… is verby. Ek weet nie wat voor ons is nie, maar ons sal dit uitwerk. Ons moet bymekaar bly, almal van ons. Dis ons beste kans.”

“Totsiens my vriend. Ek hoop julle kom uit waar julle moet.”

Daan-Dirk byt op sy tande.

“Gaan dan. Maak net vinnig. Julle ander, as julle ry, maak reg, ons ry soos in dadelik. Julle wat karre ry met free wheeling hubs, onthou om hulle vas te maak voor julle inklim. Ons gaan vier-by-vier nodig hê. Kom ons beweeg!”

Hy kry die radio teen sy lippe: “Brian, so vinnig as wat jy kan, kar toe! Joubert, sluit by ons aan wanneer jy kan! Ons ry!”

Die groepie fladder uitmekaar. Bart Kolver begin om vir Holtzschuh te help om die afdakkie terug te rol, maar die Duitser keer hom.

“Gaan na jou trok toe, vriend,” sê hy. “Ek doen dit.”

Edna Möller sit skuins in haar sitplek en staar na die bestuurdersdeur wanneer dit oopgaan en haar sopnat man inklim en die Land Cruiser na sy kant toe laat oorwieg.

“Wat nou?” vra sy. “Skat, wat gebeur?”

“Moeilikheid,” sê hy. “Daar is trokke zombies daar voor. Hulle versper die pad. Het ʼn tenkwa met ʼn vuurpyl geskiet. Nou is hulle op pad hierheen.”

“Wat gaan ons doen?”

“Ons gaan aftrek in die veld in en uit hulle pad uit kom.”

“En dan?”

“Dan sien ons.”

“Dan sien ons? Dan sien ons! Dis nie tyd om te ‘dan sien ons nie!’ Dis tyd om te weet wat om te doen, Daan-Dirk, dis tyd dat jy wéét wat jy doen!”

“Ek doen my bes, maar ons kan nie hier sit nie; nie hier nie! Ons moet uit hulle pad kom, ons moet eenvoudig net. Dán het ons opsies.”

“Wat sê die ander?”

“Die ander ry saam.”

“Almal?”

“Ja. Nee. Ek dink die Engelsman gaan omdraai en probeer om die huis te haal.”

“Barry Hackett?”

“Ja. Hy maak ʼn fout, maar wat kan ek doen?”

“Hy is reg! Sien jy dit nie? Hy is reg.”

“Hy’s ʼn blerrie gek.”

‘Daan-Dirk, nee! My man, ons het alles gedoen wat jy gevra het, maak nie saak wát nie, al het dit ons wat gekos. Ons het ons huis opgegee en nie een van ons weet wat daarvan gaan word nie. Ons het ons lewens stopgesit, omdat jy hierdie idee het, omdat jý so sê. Magtag! Jy het jou dogtertjie se hond geskiet omdat jy hierdie idee het!”

Daan-Dirk se verweerde geduld raak daar en dan op: “My moer! Het jy nie televisie gekyk, toe ons nog televisie gehad het nie? Het jy nie berigte op die internet gelees nie? Het jy nie gesien wat in Bethal, in Randfontein, in Delmas, in Potties gebeur het nie? Het jy nie gesien hoe die huise afgebrand en die mense aan hulle hare in die strate gesleep is nie? Ek weet jy het gesien hoe die mense in Brits in die straat doodgekap is. Het jy dit nou vergeet?”

“Maar dis anders by ons? Ons staan saam! Ons weet wat om te verwag!”

“Jy is reg! Ons weet! Ek weet! Dis hoekom ons ry!”

“Wel! Ek! Wil! Nie! Ry! Nie!”

In ʼn blitsstroom van bewegings is Daan-Dirk se deur oop en storm hy om die motor en ruk hy Edna se deur oop. Hy stop die Land Cruiser se sleutels in haar hand.

“Nou bliksemswel ry! Gaan terug huis toe! Gaan wag daar vir een of ander diklipgedrog om jou in die straat uit te sleep en jou klere af te skeur! Ek sal by iemand anders inval, by Bart of by JP of iemand. Gaan! Toe nou! Jy wil teruggaan, gaan nou!”

Edna sit versteen, haar onderkake slap na onder, haar oë groot.

“Nou wat?” skree Daan-Dirk. “Wil jy ry? Jy wil mos ry! Terug soontoe! Jy karring en karring en karring aan my vandat ons gery het, van vóór ons gery het, so vat die donnerse kar en moer terug!”

“Daan-Dirk,” sê Edna bewerig. “Daan-Dirk, nee…”

“Nee? Nee! Jy wil nie terugry nie?”

“Nee.” Sy huil nou, asof die wasser van ʼn kraan meteens meegegee het en die soutvog uit haar ooghoeke laat loop.

“Nou as jy nie wil terugdonner nie, ry jy dan saam met my?”

“Ja. Ja.”

Sy groot regterhand kom vinnig op na haar kop en sy dink verbysterd dat hy haar gaan klap, maar hy gryp haar agter die kop en pluk dit in sy rigting en druk sy gesig na aan hare.

“Nou luister, want ek het nie tyd om dit weer te sê nie: As jy saam ry, ry jy saam omdat dit jou besluit is. Ek vra nie dat jy my ondersteun nie, want vandag se vrouens weet nie wat dit is om by hulle mans te staan nie. Maar moet nie weer nie, moet nooit weer nie, nie eers een keer, aan my karring nie. Nie een keer nie!”

Edna kan haarself nie sover kry om iets anders te doen as om verskrik te huil en haar kop te knik nie.

Daan-Dirk gluur vir ʼn lang hartklop na haar en sy is te benoud om haar oë te knip. Hy verslap sy greep agter haar kop skielik, staan terug, gryp die sleutels uit haar hand wat nog oop, palm na bo, uitgehou is. Hy slaan die deur van die stasiewa met volle geweld toe en die trillings daarvan rimpel na voor en agter uit. Hy stap met lang treë om die voertuig en wanneer hy sy deur oopmaak, trek die geluide van ʼn vinnige voetval hom. Dit is Brian wat uit die veld genael kom.

“Wat doen ons?” vra die seun, blinkoog van opwinding.

“Ons ry,” sê Daan-Dirk Möller, klim in die Land Cruiser, trek sy deur toe en laat die dieselenjin oorswaai.

Die voertuig grom en hulle is reg om te ry.

(Lees vevolgens Bodem 7.)

Bodem 5: Die berig

vlamtoring‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 4: Konvooi en alle vorige episodes

Die tweerigtingradio in die Nissan Patrol gee ʼn kug en Daan-Dirk Möller se stem rammel blikkerig daaroor:  “Alle stasies, alle stasies, Charlie Papa, alle drywers, nou, ontmoet my by Alpha Hotel, ek herhaal by Alpha Hotel, ontmoet my nou vir ʼn ordergroep, ek herhaal, alle drywers by Alpha Hotel nou. Charlie Papa uit.”

Gielie Degenaar trek die mikrofoon van die haak op die paneelbord af, druk die stuurknoppie en sê: “Alpha Hotel 2, copy, oor.”

Hy haak die mikrofoon terug en sit agteroor in die bestuurdersitplek.

“Kan hy nie nou maar net sê kry my by Andreas-hulle of sommer by die Unimog nie? Watse verskil maak al hierdie James Bond-stron… strooi? Luister die polisie in en is hulle so deur die ka… blare… so deur die blare dat hulle nie kan uitwerk om te kyk vir ʼn spul mense wat bymekaar staan langs die pad nie? As daar nog polisie is.”

“Ag Hartjie,” sê Tannie Alba, “dis hoe julle dit by die GPF gedoen het. Moenie iets breek as dit nie stukkend is nie. As dit werk, werk dit. En Oom At het altyd gesê radioprosedures is ʼn goeie ding. Dit lyk nie so, sommer so in die alledaagse verloop van dinge nie, maar in ʼn druksituasie is dit ʼn konstante en dit help om misverstande te vermy.”

Daarmee maak sy haar veiligheidsgordel los en begin die passasiersdeur oopmaak.

“Charlie Papa het gesê die drywers, Tannie.”

“Ag jong, elkeen van ons het ʼn rol om te speel. Ek is die Tannie  Wat Nuuskierig is en Haar Neus Orals Insteek.

Nee Caruso!” sê sy vir die spierwit krulhaarmalteser wat mik om uit te spring. Die hondjie sit terug en gee vir haar die bedremmelde kyk wat altyd werk.

“Nou goed,” sê sy. “Maar dit reën buite en jy gaan soos nat hond ruik. En pasop vir karre.”

Caruso lyk nie te afgestoot deur die idee om soos ʼn nat hond te ruik nie en wip uit.

Wanneer sy vorentoe loop val die Nissan se parkeerligte op haar. Sy is so skraal en fier soos ʼn seekoeisambok, aangetrek in ʼn kakieparka en ʼn romp wat tot haar kuite net bo haar stapsteweltjies strek. Om haar lyf, bo-oor die baadjie het sy ʼn breë leergordel met haar Walther PPK in ʼn toeknipskede en op haar kop is ʼn swart laphoed. Alba Verhoef, 74 jaar oud, klein en taai in meeste geselskappe, is reg vir oorlog.

Gielie druk die knoppie op die deurhandvatsel en die venster sak met ʼn neuriegeluid af. Hy steek sy kop in die sagte reën in.

“Maar ek ís die drywer, Tannie Alba.”

Sy gaan staan, draai haar bolyf na sy rigting.

“Nou kom dan!”

Die elf voertuigbestuurders en Tannie Alba versamel binne twee minute langs die Unimog. Andreas Holtzschuh, die kort Duitser met die grys volbaard, trek ʼn ingeboude seildakkie langs die voertuig oop en Bart Kolver help hom om  die stutarms in plek te kry en die seil  in te haak. Die reën riffel saggies op die afdak waaronder die groepie teen die reën skuil.

“Wat is die situasie, Daan-Dirk,” vra Fred Bakkes die onderwyser en trek sy gordel, waaraan sy Beretta en ʼn werklik ontsagwekkende mes in ʼn leerskede hang, reg.

Daan-Dirk het homself so geposisioneer dat hy die res in die gesig kan kyk.

“Die situasie is dít,” sê hy, “ons weet nie presies wat aangaan nie. Ek het vir Joubert getaak om op sy motorfiets te gaan kyk wat aangaan. Dit kan ʼn ongeluk wees, dit kan net ʼn padblokkade wees, dit kan… feit is, ons weet nie. Maar ons moet besluit wat ons gaan doen as dinge… Suid neuk.”

“En die moerse ontploffing?” vra Chris Lourens.

“Ek sal nie kan sê nie. Dit kan net ʼn ongeluk wees. ʼn Brandstoftenk wat aan die brand geraak het, of iets.”

“Dit kon ʼn tenk gewees het,” sê Bakkes.

“ʼn Tenk?” vra Holtzschuh.

“ʼn Tenk ja. Met ʼn kanon.”

“Dit was nie ʼn tenk nie,” sê Andreas Vermeulen.

“Hoe weet jy?” vra Bakkes.

“Want ons is nie naby ʼn basis nie. Weet jy hoeveel werk dit is om ʼn tenk aan te ry?”

“Ás daar nog ʼn tenk is wat loop in hierdie army van Mickey Mouse,” sê Bart Kolver en spoeg ʼn vingerlitlengte pruimtwak op die teer en trap daarop asof hy probeer om ʼn kokkerot uit te roei.

Ses van hulle het hulle draradio’s by hulle en al die stelle raas skielik aan die gang.

“Errrmm… Charlie Papa, Charlie Papa, Charlie Papa Alfa…” sê Brian oor die lug.

Daan-Dirk se radiostel is oombliklik voor sy lippe.

“Charlie Papa stuur!”

“Charlie Papa Alfa, ek herlei berig van Alfa Victor 2 Bravo. Hy sê daar is… groot stront daarvoor.”

“Charlie Papa, bevestig, het hy gesê ‘stront?’”

“Charlie Papa Alfa, roger dit. Hy het gesê ‘stront,’ ek herhaal ‘stront.”

“Charlie Papa, het hy enige verdere besonderhede oor genoemde ‘stront?’”

“Charlie Papa Alfa, hy sê daar is ʼn hoeveelheid militêre voertuie met manne wat die voertuie gestop het en van kar tot kar gaan en die mense uitpluk en rondruk.”

“Charlie Papa, het hy enige verdere inligting oor die ontploffing, ek herhaal, ontploffing, wat ons waargeneem het?”

“Charlie Papa Alfa, hy reken dit was ʼn RPG 7, ek herhaal, ʼn Romeo Papa Golf nommer 7. Hulle het ʼn petroltenker daarmee geskiet. Hy sê hy het gesien hoe hulle nog een of twee voertuie geskiet terwyl hy waargeneem het, maar dit was gewone voertuie.”

“Charlie Papa, copy dit. Het hy enige verdere inligting oor die militêre voertuie?”

Die groepie onder die seilafdakkie langs die Unimog staan in ʼn stywer bondel terwyl hulle na die verwisseling luister. Brian herlei sy pa se vraag en daar volg ʼn radiodialoog tussen hom en Joubert vir wie hulle net sporadies en onduidelik hoor.

“Charlie Papa, Charlie Papa, Charlie Papa Alfa oor!”

“Charlie Papa stuur.”

“Charlie Papa Alfa, volgens hom is dit militêre voertuie, ten minste ses vragmotors, ʼn hoeveelheid bakkies en ʼn paar motors. Hy sê dit is nie soldate in uniform nie. Hulle het gewone klere aan, herhaal, gewone klere.”

“Charlie Papa, bevestig gewone klere. Vra of dit bravomense is.”

Brian hoef nie te vra nie. Hy antwoord dadelik.

“Charlie Papa Alfa, positief, zombies, almal van hulle. Meer as ʼn honderd reken hy, meer as ʼn honderd. Hulle beweeg met die ry af. Hy reken hulle is plus-minus 7 klieks van julle af, herhaal 7 klieks.”

“Bravomense?” vra Tannie Alba.

“Bravo vir ‘black,’ Tannie,” sê Gielie reg agter haar. “Dit was hulle kode vir zombies by die GPF. Daar is meer as ʼn honderd zombies daar.”

“Zombies?”

“Swartmense, Tannie. Swartes. ʼn Horde swartes.”

Voor Daan-Dirk die stuurknoppie op die radiostel kan druk verskyn Joubert se stem skielik duidelik en dringend.

“Oom Daan-Dirk! Oom Daan-Dirk! Julle moet van die pad af kom! Daar is voertuie op pad julle kant toe!”

Uit die agtergrondgeruis en die geknal van die XT se een silinder is dit duidelik dat hy aan die beweeg is en omdat sy uitsending duideliker word, lei die groepie af dat hy op pad terug is.

Dis op daardie oomblik wat radioprosedures te veel van ʼn beslommernis word.

“Joubert! Joubert! Watse voertuie?” sis Daan-Dirk in die mondstuk. “Is dit SAMIL’s?”

“SAMIL’s? Moer nee! Dis twee BMW’s en ʼn paar Hilux’e. Ek dink hulle gaan die pad agter julle toemaak. Hulle ry dat die skuim op hulle sit. Kom van die pad af! Hierdie bliksems vat nie stront nie!”

Agter Tannie Alba kyk Gielie oor haar skouer af en sien hoe sy haar hand op die greep van haar Walther sit.

Lees vervolgens Bodem 6: Die besluit
(Lees môre die volgende episode van Bodem)

Bodem 4: Konvooi

vlamtoring

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’

– See more at: http://praag.co.za/?p=20898#sthash.qV2VRUaY.dpuf

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 3: Die recce en alle vorige episodes

Daan-Dirk staar vir ’n oomblik na die kersierooi agterlig van die Yamaha wat op die skouer van die snelweg langs die streep karre verbyry en dan kyk hy na die voertuie wat buffer teen buffer staan sover as die oog kan sien. Dis ’n groot verskeidenheid rygoed, verteenwoordigend van omtrent elke voertuigklassifikasie op Suid-Afrikaanse paaie. Die een ding wat hulle in gemeen het – die sedans, stasiewaens, nutsvoertuie, enkel- en dubbelkajuitbakkies, vier-by-viers en selfs ’n paar mediumswaar vragmotors en ’n bus of twee – is dat hulle volgeprop en hoog gelaai is met besittings. Daan-Dirk weet waarna hy kyk: ’n eksodus.

Die voertuie was anders, maar dis hoe die Franse paaie in 1940 gelyk het toe die stede se bevolkings uitgewyk het voor die aankomende, onstuitbare Duitse Wehrmacht. Dis mense op vlug en hy weet dat in die meeste gevalle is dít wat in en op die voertuie is, die enigste stoflike goed wat die voortvlugtendes oor het. Die Chaos het niemand oorgesien nie en bitter min was voorbereid.

“Hou julle radio’s aan,” sê hy vir Jack en JP en begin in die rigting van die Cruiser heel voor aan hulle eie konvooi aanstrompel.

Brian val langs hom in, die ene ritteltits van opgewondenheid.

“Ek dog Pa gaan hom dres, so uitgerek was Pa,” babbel hy.

“Napoleon moes nooit met sulke stront opgeskeep sit nie,” mompel Daan-Dirk. Voor Brian iets kan sê, gaan hy voort: “Hardloop na die Cruiser. Kry jou ma se radio. Gaan terug waar ek en jy was. As Joubert rapporteer en ons kan nie hier onder die boodskap kry nie, vertel wat hy vir my sê.”

“Goedgoedgoed.”

“Brian!”

“Ja Pa?”

“Ek wil radiodissipline hê. Niks se geklets of snaakse stories nie. Jy sê vir my wat hy sê, elke woord net so en geen stertjies of jou eie idees by nie. Nè?”

“Pa, ja Pa. Kan ek ’n stuk saamvat?”

Daan-Dirk dink vir ’n oomblik. Benewens sy Glock het hulle in die Land Cruiser nog ’n 9-millimeter Astra Model 100 kompakte pistool wat Edna by haar hou, ’n Mossberg 500 pompaksiehaelgeweer en ’n Voere AM180 .22 karabyn.

“Vra jou ma vir die Astra.”

“Ek het gedog die Voere.”

“Nie nou nie. Jy weet hoe voel Marnu daaroor.”

Sy jongste seun het die afgelope paar maande ’n affiniteit vir dié eienaardige geweer ontwikkel en sedert hulle by hulle huis – die huis wat hulle gehad het – weggetrek het, het hy dit by hom vasgeklem.

“Astra. Het dit.”

Brian slaan oor na ’n stywe drafpas in die rigting van die stasiewa.

Daan-Dirk stap langs die ry voertuie in hulle konvooi verby en begin, vir die soveelste keer, om ’n bestekopname te maak. Hy het vereistes gestel om by die konvooi aan te sluit: Genoeg brandstof vir ’n duisend kilometer, kos vir twee weke, die nodige kamptoerusting en soveel vuurwapens as wat elkeen kon saambring. En ’n vier-by-vier-voertuig. Dít was die hoofvereiste. Hy, in oorleg met Harry Duval, was van mening dat hulle soms alle paaie sou moes vermy en die vermoë moes hê om deur die veld te ry. Natuurlik is daar ’n verskil in interpretasie oor watter voertuie vir ruwe terrein geskik sou wees en natuurlik het hy te maklik ingegee, veral ten opsigte van die voertuig net voor JP se Ramkat in die ry.

Dit is ’n goudkleurige Nissan X-Trail, volgens alle verslae ’n skaflike padmotor maar volgens dieselfde verslae, al is dit ’n vier-by-vier, redelik tot volslae hopeloos in die veld. ’n Regte sawweryer as daar ooit een was. Maar daar is dit nou, sy verantwoordelikheid, bestuur deur ‘n rou soutie, Barry Hackett, met vrou en twee laerskoolseuns met een, enkele Ruger Merk 2 .22-skyfskietpistool om die hordes mee aan te durf.

Voor hulle is twee identiese voertuie wat meer gesag afdwing. Daan-Dirk stap by die 1996 Nissan Patrol verby. Dis ’n goeie, ouskoolstasiewa met ’n 4,2-liter-dieselenjin. Dis ’n voertuig wat allerweë in veldrykringe gesag afdwing. Die enigste haakplek is dat dit deur ’n 17-jarige seun, Gielie Degenaar, bestuur word. Die aanvullende bemanning is Tannie Alba Verhoef, 74, en haar skoondogter, dokter Jana Verhoef. En die malteser, Caruso. Daar is darem, weet Daan-Dirk, ’n oudtydse Walther P38-pistool wat aan Oom Attie Verhoef behoort het, ’n Walther PPK, ’n Browning semi-outomatiese 12-boor haelgeweer en ’n .308 Ruger Nommer 1 ook in die kar.

Voor hulle is ’n identiese Patrol. Dit het eers ’n petrolenjin gehad, maar met die uitbreek van die Chaos het Bart Kolver dit een aand met min oënskynlike moeite uitgepluk en ’n dieselkragpak geïnstalleer. Daar is twee insittendes van die Boheemse soort: Deon en Atta Stetner, kunstenaars, handkunsvervaardigers en smouse. Hulle wapens van keuse is, en Daan-Dirk sukkel steeds om dit te glo, ’n paar messe, ten minste vier swaarde, ’n Middeleeuse bal-en-kettingknuppel, ’n oorloghamer en ’n versameling langboë. Deon Stetner is, volgens die visitekaartjie op varkleer wat hy vir almal uitdeel, ’n “medievalist”.

Daan-Dirk kom nou by die voertuig wat sy hart die blyste maak. Dis ’n bonkige Unimog wat as ’n huiswa uitgerus is, die eiendom van ’n Andreas Holtzschuh wat sy geld met ’n ingenieursaak gemaak het, vergesel deur sy Engels Suid-Afrikaanse vrou, Alice, en hulle drie hoërskoolkinders, Dieter, Dalene en Ellen. Dit is die voertuig om die berge van Afrika mee plat te maak en die valleie mee op te vul. Behalwe vir die majestueuse onderstel en hoëladingaste, die onvernietigbare ratkas en die magtige sessilinderdieselenjin, is dit swierig toegerus met elke troeteltoestel wat die bedorwe reisiger kan nodig kry. Aan boord is ’n Sig-Sauer 9-millimeter, ’n manjifieke dubbelloop-Krieghoff in 9,3 x 62 mm en ’n .22 Mauser.

Die oudste voertuig in die versameling is ’n verbleikte ou Chevrolet K20-bakkie. Die eienaar/bestuurder is Bart Kolver, ’n immerlaggende werktuigkundige wat nooit in iets anders as ’n stukkende T-hemp en ’n kortbroek van die soort wat vir safaripakke gemaak is, te siene is nie. Hy ry alleen en daar was, om eerlik te wees, geen vrywilligers om die tog saam met hom aan te pak nie. Bart kan die morsigste, mees vulgêre mens wees wat Daan-Dirk ooit ontmoet het. Dis nie dat hy Boxer-twak rook, pruim of snuif nie – hy doen al drie, soms gelyktydig en hy punktueer sy gesprekke dikwels deur ’n swaar boud eenkant toe te draai en ’n rammelende buikwind te los. Hy het ’n vrou, Alie, maar sy was in die Kaap toe die Chaos in hulle omgewing begin het, en hy het haar aangesê om daar te bly totdat hy haar kan herwin. Bart Kolver was ook die eerste persoon wat Daan-Dirk gewerf het om by die konvooi aan te sluit. Kru soos wat hy is, het hy die verstommendste hande wat blykbaar enige iets kan maak of regmaak. En agter op die Chev is ’n groot kappie, deur Bart self van plaatmetaal gemaak en daarin het hy genoeg gereedskap en toerusting om ’n vliegdekskip oor te doen. In Alie se afwesigheid word hy vergesel deur ’n Chihuahua-hondjie met die naam Omo en ’n buierige rifrug, Vicegrip.

Chris en Sandy Lourens se Land Rover Defender 90, TD5 is die vyfde voertuig van voor af. Sy besit ’n klein klerewinkel en hy is ’n middelvlakbestuurder in ’n kitskoskettinggroep se hoofkantoor. Hulle is bewapen met ’n geërfde .303 Lee Enfield Mk 4.

Die voertuig met die mees komplekse personeelaanvulling is die olyfgroen 1990 HJ75 Land Cruiser-bakkie. Styf saamgepers op die enkel ry sitplekke is Andreas Vermeulen, wildlewefotograaf en beroepsjagter, sy vervreemde vrou Lilian en haar minnaar Don van der Merwe, prokureur. Andreas het sy getroue CZ75-pistool in ’n skede aan sy sy en agter die sitplek ’n deeglik gebruikte .375 BRNO-geweer, ’n Beretta-dubbelloophaelgeweer en ’n semi-outomatiese .22 Remington. Van der Merwe het ’n 10-mm-Glock by hom. Agter op die bak, in ’n holte tussen al hulle bagasie en toerusting, skuil Andreas se groot, rooi Dobermann Pinscher, Rattus.

Die volgende voertuig is so onvanpas vir die doel van die konvooi as wat Daan-Dirk ooit in ’n nagmerrie kon droom. Dit is ’n peperduur, dofswart Mercedes-Benz ML 6,3 AMG met gebeitste vensters; laag op wye laeprofielbande rondom allooivellings. Daan-Dirk sou geweier het dat so ’n voertuig saamry, maar dit het by hulle ingeval toe hulle vertrek het, geloods deur Costa Karedes, ’n Siprioot wat ’n fortuin met ’n plastiekfabriek gemaak het, sy vrou Ragel en hulle tweelingtienerdogters, Kelly en Cara, albei reeds gesogte tydskrifmodelle. Costa was een van die stigterslede van hulle buurt se Gemeenskapspolisiëringsforum, die orgaan waar meeste van Daan-Dirk se konvooilede gewerf is. Hy is ’n joviale, gerespekteerde, hardwerkende en baie gewilde lid van die Forum – maar ai, daardie uitspattige motor, daardie skakersmagneet. Sy handwapen is net so uitspattig – ’n .44 Magnum Desert Eagle-pistool. Die enigste sinvolle ding aan boord is sy AR15-stormgeweer wat hy op een of ander manier ingevoer het.

Die laaste voertuig voor Daan-Dirk by sy Land Cruiser kom, is darem meer konvensioneel, ’n ivoorkleurige Land Rover Defender 110 Tdi, wat hy as skaflik sou beskou het as hy ’n goeie opinie van ’n Land Rover gehad het, wat hy nie het nie. Hy is ’n Toyota-man, ná alles.

Daan-Dirk kom by sy voertuig, draai om en tuur in die nat donkerte in na die tien waens agter hom. 36 siele, en hy, hy is verantwoordelik vir hulle almal.

Lees vervolgens Bodem 5: Die berig
(Lees môre die volgende episode van Bodem)

Bodem 3: Die recce

vlamtoring‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’ en alle vorige episodes

Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’

Daan-Dirk moes nie gevra het nie, en eintlik het hy dit besef, maar toe vra hy buitendien: “Harpoen? Hoekom sal ek jou Harpoen noem?”

“Dis my nom de guerre Oom.”

“Nom-se-watse-wat?”

“Nôm-de-ghwêr, Oom. Dis ’n oorlogsnaam.”

“Ek weet wat ’n nom de guerre is, Joubert.”

“Dis goed Oom, want ek het nou een. En die naam is Harpoen. Nie Joubert Els nie. Net Harpoen. Joubert Els bestaan nie meer nie. Joubert Els behoort aan ’n tyd wat verby is.”

“Ons het almal nom de guerres,” vul Jack aan. “Ek is Domkrag.”

“Firestone,” sê JP.

“Domkrag is maar net die Afrikaans vir jack,” sê Jack. “Deel van die misleidingsplan.”

“Stiletto,” sê Jeanelle. “Stiee-LET-houuu.”

Die wêreld vergaan en hulle ruim tyd in om hom te terg? Daan-Dirk voel hoe sy dringendheidsgevoel en frustrasie soos seestrome teen mekaar vas druis en in hom opstoot. Hy hou sy groot, nat kop agteroor vir ’n  oomblik en hy suig asem diep in sy longe in. Sy kop kantel terug en hy probeer weer.

“Joubert. Harpoen. Kan jy help?”

“Sê maar, Oom.”

Dit behoort nie so moeilik te wees om iets vir iemand midde-in ’n krisissituasie – wel nóg  nie ’n krisis nie, maar ‘n potensiële – te verduidelik nie, maar Daan-Dirk Viljoen vind gou uit dat dit kan wees. Dis nie dat Joubert Els klipsteenonnosel is nie, dit weet Daan-Dirk. Daar is niks fout met die masjinerie tussen die jongman se ore nie, dis net dat hy blykbaar ’n patologiese onvermoë het om enige iets ernstig op te neem, en selfs dáárvoor kan jy hom nie kwalik neem nie: hy is JP Els se seun en JP Els is… wel, JP Els is JP Els.

“Joubert, asseblief Joubert, ry en kyk wat daar voor gebeur en rapporteer terug sodat ons ’n ingeligte besluit kan neem.”

“Sorry, Oom.”

“Hoe bedoel jy? Bedoel jy jy kán nie? Want luister, Joubert, dit is donker en dit is nat, maar as jy stadig ry…”

“Dis nie dat ek nie kan nie, Oom…”

“Nou wat?”

“… dis dat ek nie mag nie.”

“Jy mag nie? Jou pa het gesê jy mag!”

“Joubert Els, toe hy nog bestaan het, het ’n pa gehad. Harpoen het nie ’n pa nie. Harpoen het net een nag in ’n bliksemse swaar donderstorm verskyn, van waar weet niemand en waarheen hy op pad heen donner, weet ook niemand.”

“Hoe bedoel jy dan jy mag nie?”

“Ek is nie ’n recce nie, Oom,” sê Joubert en trek die kappie van sy poncho terug. “Ek is ’n tiffie.”

Op sy kop het hy ’n ou swart weermagbaret met ’n blink embleem van ’n steierende perd teen ’n  weerligstraal in die agtergrond. Daan-Dirk onthou dat JP en Jack in die Tegniese Dienskorps van die SAW was.

“So..?”

“Dis die recces, Oom. Hulle hou nie daarvan as tiffies recce-werk doen nie. En ’n mens koer nie die recces se moer nie, Oom, nie as jy ’n tiffie is nie.”

Daan-Dirk gaan heel redelik voort om sy humeur te verloor.

“Jou moer! Jou absolute moer! Ek het nie tyd nie, net geheel en al en glad nie tyd vir jou stories nie! Ek weet nie of jy dit besef nie, maar ons is in ’n situasie, ’n gevaarlike, ’n lewensgevaarlike situasie, ’n dodelike situasie! Daar is ’n tyd en ’n plek vir alles en hierdie is nie die tyd nie, hierdie is nie die plek nie, hierdie is nie die situasie vir jou blerrie donnerse storietjies nie! So sê of jy gaan ry en gaan kyk en of jy nie gaan ry en kyk nie want as jy nie gaan ry en kyk nie moet ek ’n ander plan maak!”

Sy uitbarsting laat hom vinnig praat, in ’n staccato-ritme en hy hou maat deur die pypkar op elke klem te wieg met albei sy groot hande op die rolstaaf.

“Jy kan hom ’n recce maak,” sê Jack bedaard terwyl hy op die voorste sitplek ronddobber saam met die wiegende voertuig.

“Hoe!de!moer!maak!ek!hom!’n!recce?!”

“Jy is die hoofgeneraal van die konvooi en ’n konvooi se hoofgeneraal kan vir iemand ’n  slagveldbevordering gee. Al wat jy moet doen, is om te sê hy is ’n recce, dan ís hy ’n recce. Jy kan die papierwerk môre doen.”

Daan-Dirk staan ’n  halftree terug, skop venynig teen die agterwiel van die pypkar, maak ’n  pirouette, skop die wiel weer, gooi sy hande in die lug, brul soos ’n  Brahmaan-bul wat koei geruik het, skop die agterwiel weer… maar wat kan hy doen?

Diep-diep asem.

“Harpoen,” sê hy terwyl hy soos ’n  geprikte strandbal blaas, “jy… is ’n  recce!”

“Moer! Dankie Oom!”

Joubert draai op die sitplek na Jeanelle, trek haar teen hom vas en soen haar met swier en passie.

“PVR vir my Masterchef,” sê hy. “Ek moet nou eers ry. Recce-dinge. Want ek is mos nou, jy weet, ’n  recce.”

Jeanelle giggel.

Die motorfiets is ’n tagtigsmodel-Yamaha XT 500, dofswart geverf en met knoppiesbande. Die voorwiel is in ’n stellasie geheg sodat dit agter die pypkar gesleep kan word. Jack, papgereënde sigaret wat op die onderlip wip, sonder om aangesê te word, help vir Joubert om die voorwiel uit die stellasie los te maak.

Joubert staan vir ’n  oomblik langs die fiets en swaai dan sy been bo-oor. Hy draai die skopslinger met sy voet in posisie, aarsel ’n oomblik en skop dit af. Die eensilinder-, tweeslagenjin klap en kletter aan die gang. Joubert gee die versneller ’n stewige draai of twee en die motorfiets brul uitbundig.

JP gaan staan by hom.

“Het jy jou stuk?”

Joubert maak seker die motorfiets is in neutraalrat en trek sy poncho weg. Daar is ’n lang rewolwer in ’n  toeknipskede aan sy sy. Daan-Dirk weet dit is ’n Ruger Blackhawk .357-enkelaksierewolwer. Onprakties, na sy mening. Ses skote maksimum en stadig om te herlaai. Maar JP het die grootboet van dié model, ’n  Super Blackhawk in .44 Magnum. Niks sal vir Joubert van sy Ruger laat afsien nie. En dit is baie akkuraat met brutale slaankrag en daar is nie omstandighede op die planeet wat dit sal weerhou om te vuur nie.

Daan-Dirk vroetel in sy baadjie se sak en hou ’n SinoCraft KX-4001-handradio na Joubert toe uit. Elke voertuig het minstens een só ’n stel.

“Vat,” sê hy. “Ek sal luister op die Cruiser se radio. In hierdie weer en met hierdie terrein reken ek dit het so 10 klieks reikafstand. Ek gaan, net om seker te maak, vir Brian op die hoogtetjie sit. As hy jou kan hoor en ons nie, sal hy die boodskappe herlei.”

“Waarvoor moet ek kyk?” vra Joubert, die planeet se nuutste recce.

“Kyk of jy sien wat gebeur het, wat aan die gang is, of ons kan ry. As daar mense in uniform is, probeer tel hoeveel, hoeveel voertuie, wat hulle doen…”

“Moet ek ’n  gevangene bring!”

“Hè?”

“Dis wat recces doen, Oom. Hulle sluip in, gryp ’n arme donnerse perd wat in sy tent sit en vir sy ma ’n briefie skryf, sleep hom terug en moer hom tot hy sê wat hulle wil weet.”

“Is jy nooit ernstig nie?”

“Altyd ernstig, Oom,” sê Joubert, klik die motorfiets in rat, draai die versneller en ry langs die streep motors die reënnag in.

Lees vervolgens Bodem 4: Konvooi

Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’

vlamtoring´n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 1: ‘n Vuurtoring vol skel oranje vlamme

Die toring van vuur word dof en in die lig daarvan, vir ’n oomblik, kan die rollende bolle swart, olierige rook gesien word.

Daan-Dirk maak sy hand vol met die nat mou van sy seun se T-hemp.

“Kom!”

Hy stoot vir Brian in die rigting van die motors teen die helling af. Hulle trippel en gly teen die skuinste af.

“Wat was dit?” vra Brian, en selfs hy hyg nou.

“Ek weet nie!” sê Daan-Dirk uitasem. “Geen idee nie. Maar dis niks goeds nie.”

“Wat gaan ons doen? Teruggaan?”

“Nee! Nee. Kan nie teruggaan nie?”

“So wat?”

“So ons moet uitvind wat daar voor aangaan, dan kan ons besluit.”

“Hoe gaan ons uitvind? Ons sal nooit tot daar voor kan ry nie…”

“Oom JP.”

“Oom JP en sy bike?”

“Ja. Ja.”

Dié keer is Daan-Dirk nog slordiger, maar aansienlik vinniger oor die heining. Hy slingerdraf op die skouer van die pad langs ’n  paar treë agter Brian na die agterkant van hulle konvooi. So ver as wat hulle draf gaan passasierskantvensters oop, party met die woergeluid van elektriese motors, maar meeste geluidloos oopgedraai met goeie ou vensterslingers.

“Bly in julle motors! Bly in julle motors!” gebied Daan-Dirk en Brian neem die rympie op: “Bly in julle motors! Bly in julle motors! My pa sê bly in julle motors!”

Verskrikte uitroepe en vrae volg hulle tot by die stertvoertuig waar die atmosfeer heeltemal anders is.

Dié ryding is die veelgeroemde Ramkat, ’n  pypstellasie sonder dak of deure gebou op die onderstel van ’n  pre-97-Hilux-4×4 met ’n  ligte 3C-turbo Toyota-dieselenjin. Dis nie ’n  verkeersligrenmasjien nie, maar sonder oorhangvoor- of agterkant en lig soos wat dit is, het dit in die hande van die geskikte bestuurder verstommende veldryvermoë. JP Els is dáárdie drywer. Hy en sy boesemvriend van laerskool af, Jack Janse van Rensburg, het dit uit verveeldheid vir veldrenne gebou en was toe so suksesvol daarmee dat hulle vir twintig jaar nasionaal hulle klas oorheers het.

JP Els, permanente bier in die hand, soos altyd in denimkortbroek en  leerstewels, maar uit erkentlikheid teenoor die reën nou met ’n  donkerblou waterwerende poncho en breërandhoed, sit heel ontspanne agteroor teen die leuning van die pypkar, sy regterbeen gemoedelik gebuig en sy voet op die bokant van die lae buiteraam. Hy het ’n  alewige glimlag op ’n  gesig wat steeds aantreklik is met dik winkbroue en welige snor. JP het op sy dag gemaai onder die poppe van Germiston en kan nog steeds ’n  slag of twee slaan by langbeenmeisies  van die volgende geslag.

As JP iewers is, is die kanse dat Jack in die omgewing is en dit is nou die geval: In die passasiersitplek om presies te wees. Op die sitbank agter hulle is Joubert, JP se lang, bruingebrande seun en sy bruinhaarmeisie Jeanelle.

“Daantjie-Dirk,” sê Jack en onder sy poncho, soortgelyk aan JP s’n , stoot hy sy arm uit en hou ’n  bottel Sedgwick Old Brown Sherry uit,  “kry vir jou ’n  bietjie reënjas.”

“Nie nou nie!” hyg Daan-Dirk.

“Moerse slag nou net,” sê Jack. “Julle gehoor?” Hy is kort, gemoedelik dik met harige arms en onder sy deurdrenkte en verbleikte rooi pet, bles met ruie grys krulhare in ’n  soom langs die slape en agterom die skedel. Sy ware roeping in die lewe, sedert kindsbeen, was om die voortvarende JP te briek en om agterna te help om die gemors op te ruim.

Daan-Dirk gaan staan uitasem by die pypkar en hou die dik pyp van die rolstellasie vas en praat bo-oor Jack met JP.

“iets is aan die gang,” sê hy.

“Genuine Ouboet?” sê JP en Daan-Dirk weet hy word liggies geterg. “Net ’n  moerse slag, vlamme net waar jy kyk, karre wat stilstaan orals, en jy spin my iets is aan die gang.”

“Ja.”

“Nou sê my, hoe dink jy, wat donner wie nou rond daar voor?”

“Dis wat ek nie weet nie. Dis hoekom ek met julle kom praat het.”

“Niks op die radio nie, Ouboet, nie dat ons ’n  radio het nie, net ’n  kassetdek, en as ons ’n  radio gehad het, nie dat dit iets sou opvang nie, nie vandat die stront begin het nie.”

“Dit help nie jy vra ons nie,” dra Jack by. “Ons het nou net hier gekom. Sweer.”

“Dit was nie ons nie, Oom,” sê Joubert van die agtersitplek af, in die gees van die oomblik.

“Nee, niks op die radio nie,” sê Daan-Dirk. “Jy’s reg. Alle stasies is van die  lug af of dit is net propaganda. ‘Maak dood die kokkerotte’-goed.”

Luister,” en hy kyk vir JP deur die kantgordyn van reën. “Ons moet besluit wat om te doen.”

“Wat Ouboet?” vra Jack. “Omdraai?”

“Nee! Dis nie ’n  opsie nie.”

“Ek luister Ouboet,” sê JP en hou die blikkie Black Label teen sy lippe.

“Voor ons enige besluite kan maak, moet ons weet wat aangaan, moet ons inligting hê.”

“Ek hoor wat jy sê. Waar’s die recces as jy een nodig het.”

“Ek het gewonder of jy nie jou motorfiets wil vat en kyk of jy naby genoeg kan kom aan wat daar  voor aangaan en ons laat weet nie.”

“Op die thumper?”

“As jy dink jy kan dit maak.”

“Nie ek nie pappie,” sê JP.

“Hoe bedoel jy nie jy nie?”

“Nie nou  nie. Môre miskien?”

“Môre! Hoekom môre?”

“Nou te gesuip. Nie gehamer nie, net te dronk vir ’n  XT in die nag.”

“Nou kan ek die motorfiets vat?”

“Jissim nee! Jy sal jouself afskryf. En toerleiers is min. Jy sal ook my XT afskryf en vandat die Chaos begin het, dink ek nie ek gaan sommer weer een kry  nie.”

“Nou wat moet ek doen! Ons moet, ons móét uitvind wat daar voor is!”

“Vra die recce op die agtersitplek.”

“Joubert? Is hy nie ook gesuip nie?”

“Hy is. Maar hy’s jonk en gesuip. Dis orraait om ’n  XT in die donker in die reën te ry as jy jonk en gesuip is. Jy moet net nie moertoe en gesuip wees nie en ek is gesuip en moertoe. Moertoe soos jy.”

“Sal Joubert dit doen?”

“Vra hom,” stel JP voor. “Hy is hier naby.”

Daan-Dirk kners sy humeur vas, laat los die pypkar se rolstaaf en stap om na die anderkant van die voertuig.

Joubert, vroeg in sy twintigs en ’n  jonger, skraler en effe langer weergawe van sy pa in ’n  reënparka en deurdrenkte jeans kyk op na hom.

“Joubert,” sê Daan-Dirk, “sal jy gaan.”

“Noem my Harpoen,” sê die jongman.

Lees vervolgens Bodem 3: Die recce

Bodem 1: ‘n Vuurtoring vol skel oranje vlamme

vlamtoring‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Later die aand, met die gloed van ‘n deel van die Oos-Rand wat in vlamme agter hulle staan, is die snelweg voor hulle vol stilstaande motors en die briekligte is soos die rye skubbe van ’n gloeiende slang wat kilometers voor hulle kronkel en uiteindelik buite sig oor ‘n hoogtetjie verdwyn.

“Wat nou?” vra Edna Möller en druk met haar vingerpunte teen die voorste paneelwerk aan die passasierskant van die ou Land Cruiser-stasiewa. “Hoekom beweeg die karre nie?”

“Ek sal nie kan sê nie,” sê haar man Daan-Dirk en sy woorde kom tussen tande wat bo teen mekaar druk, deur. Dis hoe hy op sy tande kners as daar iets is wat hy dringend begeer om te sê, maar wat hy weet niks sal doen om die situasie te verbeter nie. Wat hy wil sê is: “Hoe de moer wil jy hê moet ek weet? Dink jy ek het x-straal- en teleskopiese visie sodat ek vir kilometers ver om draaie kan kyk?”

Wat hy doen, is om vinnig na haar te kyk sonder om sy kop te draai. Edna se profiel is afgeteken deur die glans van die rooi remligte van die groot BMW voor haar. Sy is ‘n mooi vrou op ‘n streng en planmatige manier soos ‘n produk wat goed beplan en presies uitgevoer is, met ontwerpersblonde hare wat netjies in puntige veertjies staan en ‘n reguit neus en spits ken. Sy het een van daardie gesigte wat beter in haar vroeë veertigerjare lyk as wat dit twintig jaar jonger was. Die laaste ruk was Daan-Dirk al hoe meer bewus van hoe vreemde en bekende mans haar uitmeet en goedkeur. Dit het hom laat goed voel, maar Daan-Dirk begin nou wonder of sy die meganismes het om die eise van die korttermyn voor hulle te oorleef.

“Moet ‘n ongeluk wees,” sê Brian met die outoriteit van ‘n vyftienjarige vanaf die agtersitplek.

“Moet ‘n moerse een wees as albei bane gesluit is,” sê Manu, sy jonger boetie.

“Wat my pla, is…” sê Daan-Dirk asof hy nie sy seun se kru taal gehoor het nie, “die oorkant van die pad is leeg.”

“Noudat jy dit sê,” prewel Edna, “dis vreemd. Hoekom sou dit wees?”

“Padblokkade van een of ander aard.”

“Polisie? Verkeries?”

“Hulle sal die karre nie keer om verder te ry nie. Hulle sal hulle net stop, ondervra, miskien ‘n paar deursoek en dan laat gaan. Nee, hier is iets anders aan die gang.”

Hy skakel die motor af en eers as dit nie rammel nie is dit vir hom duidelik hoe raserig die primitiewe enjin van die Series 80 Land Cruiser is. Hy knyp ‘n sekonde af om homself te verwens dat hy hulle nie weggevoer het met sy nuwe VX Cruiser nie; dié het ‘n gesofistikeerde dieselkragbron wat soos ‘n Switserse klitser in gesmelte roomkaas loop. Maar Harry Duval het gesê oorlewing kan besmoontlik van die regte voertuig afhang en in die omstandighede is ‘n betroubare dieselenjin van ou tegnologiese oorsprong nodig. Vandaar die HJ80 met sy 4,2-liter- dieseldonkie-enjin.

“Ek gaan kyk,” sê hy. Hy maak die bestuurdersdeur oop en ‘n fris windjie jaag die ligte reën soos koue spoegdruppels in die stasiewa in.

“Vat jou baadjie,” sê Edna vinnig.

Dit irriteer hom, maar hy besef sy het dit nodig om besorg te wees. Sy moet haar ondersteuning aan hom bevestig want, gedug of tengerig, is hy die enigste skans wat vir haar en die kinders oorbly.
Daan-Dirk wriemel sy arms in die moue van die donkergroen reënbaadjie in. Met ‘n matige uitdrukking van verleentheid reik hy onder die bestuurdersitplek in en bring die kantige dofswart Glock te voorskyn. Tye en gewoontes het verander, dit weet hulle albei, maar dit voel nog vreemd, miskien ‘n tikkie absurd, om ‘n pistool te dra. Hy trek sy skouers effe op en druk die pistool se loopkant onder sy broekband aan die linkerkant in en trek die baadjie daaroor.

“Jy gaan seker nie tot voor loop nie?” vra sy vrou.

“Net tot hier bo op die koppie en kyk wat ek kan sien.”

Hy maak die deur toe en kom voor om die Cruiser gestap, breed en dik in die skouer en swaar van kop met grys hare wat teruggekam is en ‘n gesig van iemand wat gemoedelik is solank hy sy sin kry. Die aandreën verf hom met korrelrige druppels, maar hy is oënskynlik onbewus daarvan. Hy kyk heen en weer, nie op ’n rustige manier nie, maar skerp links, dan skerp regs, skerp vorentoe. Dit irriteer haar, maar sy het die afgelope maande so gewoond geraak daaraan om deur hom geïrriteer te word dat sy nie die emosie vertroetel nie. Buitendien is sy ook, onrusbarend, nuuskierig om te weet wat die oponthoud voor hulle veroorsaak het.

“Ek gaan ook kyk,” sê Brian skielik en maak die links-agterste passasiersdeur oop.

“Brian!” sê Edna. “Nee! Bly in die kar…”

“Ek kan niks sien as ek in die kar is nie,” sê Brian soos wat ’n tienerseun meermale doen, asof hy iets geheel en al logies aan iemand wat nie kan dink nie moet verduidelik.

“Ek gaan ook,” sê Marnu.

“Nee!” sê Edna, vies oor haar verlies van beheer oor Brian.

“Wag vir my!” dring Marnu aan, maar Edna, vasberade om nie alle gesag in te boet nie, wriemel om in haar sitplek en trek die deur agter Brian toe.

“Julle kan nie almal buite gaan rondkarring nie!” sê sy. “Sê nou jou pa wil skielik ry. Hy het nie nog tyd om ons te tel nie.”

“Maar Brian…”

“Maar Brian niks! Maak toe die deur.”

Marnu sug die sug van ’n tiener verontreg en sak terug in sy sitplek wat ’n stywe pomp in die ribbes uitlok, komende van Tienie, sy negejarige sussie wat in die hoek tussen motor en sitplek ingekrul is.

“Is jy orraait, skatjie?” vra Edna vir haar.

“Nee. Ek is nie orraait nie. Ek sal nooit weer orraait wees nie.” Welke verklaring afgemete en sonder infleksie voorgedra word. “Ek haat hom. Ek sal hom altyd haat.”

“Altyd is ’n baie lang tyd,” sê Edna, maar sy wonder tog of haar dogter vir Daan-Dirk sal vergewe omdat hy vir Kriesel, die hond wat sy van geboorte af gehad het, geskiet het voor hulle by die huis weggery het. Op grond van die beskikbare getuienis, twyfel sy. Daan-Dirk. Daan-Dirk het baie om te verduidelik.

“En jy is hier, hoekom?” vra Daan-Dirk vir sy oudste seun toe Brian by hom op die skouer van die pad aansluit.

“Ek kom saam met Pa.”

“Ja?”

“Ek wil ook sien.”

Brian, in ’n moulose rooi T-hemp en baie lang kortbroek soos wat die jongmense dit dra, peuter met ’n kopliggie wat ’n rangskikking van LED-gloeilampies bevat, skakel dit aan en trek die breë rek om sy kop sodat die lig soos ’n verhelderde vinger vanaf sy voorkop in die donker insteek.

“Sit dit af,” gelas Daan-Dirk.

“Hoekom?”

“Hoekom? Jy wil weet hoekom? Kom ek vertel jou hoekom. Omdat ek gesê het jy moet, dis hoekom.”

“Goed, maar…”

“Ons wil nie onnodig aandag trek nie.”

“Dis nie asof ons nie aandag trek nie. Pa is nie onsigbaar nie, Pa weet…”

“Ons wil nie meer aandag trek as wat nodig is nie.”

“Sal die rooiliggie werk?”

Brian peuter weer met die liggie en skakel die rooi gloeilampies aan wat baie minder opsigtelike lig maak.

“Goed. Dit sal seker.”

Daan-Dirk loop deur die afvoervoor waarin water enkeldiepte vloei en in die kuithoogte taai gras in en kom by ’n doringdraadheining tot stilstand. Brian skuur by hom verby en buig en rek sy lyf soepel tot aan die anderkant van die draad. Daan-Dirk het min tyd om te besluit of hy tussen die drade deur of bó-oor sal gaan. Hy gryp die boonste draad met albei palms en pers dit onder toe, slinger een been oor en huppel onelegant oor die heining. Hy strompel agter Brian aan wat met lang treë op oefenskoene met dik, gegote sole die grond onder hom met die minste sigbare moeite agteruithark.

Dit vat langer as wat Daan-Dirk verwag het om teen die hoogte uit te kom. Die helling lyk so egalig maar dit is vol klippe, vlak skeure en nat, langvingerige gras wat ’n gemaklike loopgang belemmer. Sy bors brand en sy swak regterknie pyn, maar uiteindelik is hulle op die hoogtetjie en die groot man en sy skraal tienerseun staan en tuur met langs die N3-snelweg rigting Harrismith af.

Die voertuieslang kronkel om wye draaie en oor rondekophoogtetjies tot ver voor hulle, en nog verder, buite sig.

Daan-Dirk draai om en kyk in die ander rigting. Agter sy motor is die klein konvooi wat saam met hulle gekom het. Elf voertuie alles tesame, op sy inisiatief en elke insittende met die klaarblyklike vertroue dat Daan-Dirk Möller weet wat hy doen. Agter hierdie voertuie het motors reeds opgedam en nog vier rye ligte – dié keer die helderwit van motorkoplampe – strek reeds buite sig op die snelweg terug.

“Pa!” sê Brian. “Pa!”

Voor Daan-Dirk kan omdraai bereik die knal hom, ’n basgeklop van ver af, en as hy omdraai, ver voor hulle, heelwat kilometers van hulle af, van iewers op die pad, stoot ’n vuurtoring vol skel oranje vlamme, hoog in die lug in.

“Liewe Jesus!” sê Daan-Dirk. “Liewe Here, help!”

Dit reën nou harder, ’n warm somersreën wat op hulle koppe versamel en hulle hare plat teen hulle kopvelle laat klou en stroompies loop met die kontoere van hulle gesigte langs af en val in plasse waar hulle staan.

Lees vervolgens Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’