Suider-Afrika Archives - Page 77 of 888

Grondwethof beslis dat Zuma moet opdok vir Nkandla

President Jacob Zuma het tot middel Julie tyd om ‘n gedeelte van die geld wat op sy privaatwoning Nkandla in KwaZulu-Natal verkwis is, terug te betaal.

Die hoofregter van die Grondwethof, Mogoeng Mogoeng het Donderdag in sy uitspraak beslis dat die president strydig met die grondwet opgetree het deur nie aan die Openbare Beskermer gehoor te gee nie.

Die OB, Thuli Madonsela se aanbevelings oor Nkandla is as bindend, ingevolge die uitspraak en ‘n spertyd van 105 dae is gestel vir die terugbetaling.

Die Tesourie het 60 dae tyd om te bepaal hoeveel geld die president moet terugbetaal. Zuma het ná die Tesourie se spertyd, 45 dae tyd om dié bedrag te vereffen.

Madonsela het Donderdag gesê die aanvanklike geraamde koste was sowat tien miljoen rand, maar dit sal waarskynlik nie die finale bedrag wees nie.

Die voormalige tesourier-generaal van die ANC, Matthews Phosa het intussen ‘n beroep op Zuma gedoen om te bedank.

Hy het aan sakeleiers in Phalaborwa, die ANC gevra om beslissende stappe teen die president te neem. Phosa sê Suid-Afrika het nuwe en onselfsugtige leierskap nodig.

‘n Voormalige regter van die Grondwethof, Albie Sachs sê hy hoop president Jacob Zuma, die Parlement en die ANC sal die uitspraak oor Nkandla en die magte van die Openbare Beskermer eerbiedig.

Hy sê hy is bly die Grondwet het geseëvier. Sachs was die hoofspreker by die 350ste herdenking van die Kasteel van Goeie Hoop in Kaapstad.

Die organisasie, Corruption Watch, sê die kantoor van die Openbare Beskermer kan nou beskryf word as ‘n ware kampvegter en kampioen teen korrupsie.

‘n Woordvoerder van Corruption Watch, David Lewis het gesê dit is ‘n “blye dag vir Suid-Afrika se grondwetlike demokrasie, want dit toon daar is instellings wat die demokrasie kan beskerm”.

Leeu wat man aanval in Nairobi geskiet

’n Man is die week in die buitewyke van Kenia se hoofstad, Nairobi deur ’n leeu aangeval en beseer waarna natuurbewaarders die leeu van kant gemaak het.

Dit is die vierde keer vanjaar dat leeus buite die Amboseli Nasionale Park in Kaijado rondloop en die tweede keer in twee weke dat iemand deur ’n leeu aangeval en beseer word.

Die donkermaanhaar-leeumannetjie is in ’n beboude gebied in die suide van die hoofstad doodgeskiet, het AFP berig.

’n Woordvoerder van Kenia se afdeling vir natuurbewaring, Paul Udoto, sê die beseerde man is na ’n nabygeleë hospitaal geneem.

In vorige voorvalle vanjaar is die leeus óf teruggejaag na die 117 vierkante kilometer natuurreservaat óf het die diere self na die park teruggekeer.

Die reservaat is byna heeltemal omring deur die vinnig groeiende stad met meer as drie miljoen mense.
Die park is nie heeltemal omhein nie ten einde ruimte te laat vir die tradisionele migrasie van diere op soek na weiding.

Die groot katte is onder toenemende druk van een van Afrika se vinnigste groeiende stede wat inbreuk maak op eeue ou migrasieroetes en jagvelde.

SANParke in Suid-Afrika het intussen gesê die rondloperleeu, Sylvester, sal slegs van kant gemaak word as laaste uitweg.

Die bewaringsowerheid het gister planne aangekondig om Sylvester uit te sit wanneer hy weer gevang is, maar dit het tot ‘n hewige reaksie in die sosiale media gelei.

Die leeumannetjie het Maandag vir die tweede keer uit die Karoo Nasionale Park naby Beaufort-Wes ontsnap. Hy is nog nie weer gevang nie.

‘n Woordvoerder van SANParke, Wanda Mkutshulwa, sê daar is verskeie opsies beskikbaar waarvan een is om die leeu na die wildtuin terug te neem.

Hulle kan dit ook oorweeg om die leeu na een van hulle ander nasionale parke te verskuif. n Derde opsie is om Sylvester aan ‘n ander staats- of nie-staatsinstansie te skenk.

Staat loods ‘politieke appèl’ teen Walus se vrylating

Die staat het gister teen regter Nicolene Janse van Nieuwenhuizen se uitspraak dat Janusz Walus vrygelaat moet word, geappelleer. Volgens die grondwet- en regskenner professor Marinus Wiechers verteenwoordig dit egter ‘n desperate poging van die staat om sy vrylating te keer.

“Terwyl die appèlsaak na die een of die ander kant toe beslis kan word, is ek versigtig oor wat die staat met so ‘n stap kan bereik.

“Die paroolraad het ‘n aanbeveling (dat Walus vrygelaat moet word) gemaak, dit het hof toe gegaan en ‘n besluit is geneem. Ons moet op die hof se besluit vertrou en die staat moet die hof se besluit gehoorsaam.”

Wiechers het verder gesê dat die appèl ‘n “meer politieke aangeleentheid” is, om te toon dat Hani nie heeltemal vergete is en om die ideologie van die SAKP se “stryd” lewendig te hou.

Volgens hom kan die staat slegs op twee gronde appelleer.

“Een is dat die regter die wet gewaninterpreteer het, maar in dié geval sou dit vergesog wees om so iets aan te voer. Die ander argument is dat die regter nie al die feite in ag geneem het nie.

“Ek kan gewoon nie insien hoe die Appèlhof kragtens die reg anders kan bevind en meen dat die regter die feite gewaninterpreteer het nie, veral omdat dit lyk asof sy baie indringend daarna gekyk het.”

Tot tyd en wyl die appèlsaak afgehandel word, mag die staat Walus egter steeds in die gevangenis aanhou.

Sowel die ANC as die Kommunisteparty het die appèl verwelkom.

Twee swartes probeer motor by Glenanda-winkelsentrum kaap

Twee swart mans in ‘n silwer Audi het gister gepoog om ‘n motor by die Glenanda-winkelsentrum in die suide van Johannesburg te kaap. Die bestuurder is met vuurwapens oor die kop geslaan, asook van sy horlosie beroof.

Volgens die Glenvista-GPF (gemeenskapspolisieforum) het bouers op die boonste vlak van die sentrum die gebeure raakgesien en begin om die kapers met bakstene te gooi. Hierna het die verdagtes van die toneel af gevlug, sonder om die motor te kaap.

Gebruikers op Facebook het hul teleurstelling uitgespreek dat die kapers nie met die bakstene raakgegooi is nie, maar tog die bouers gelukgewens dat hulle die kaping gefnuik het.

Grondwethof besluit vandag oor Nkandla

Die Grondwethof gaan vandag uitspraak lewer daaroor of Zuma ten minste ‘n gedeelte van die R246 miljoen wat Nkandla gekos het, uit sy eie sak moet betaal. Dit volg op ‘n aansoek voor dié hof wat meer as ‘n maand gelede deur die EFF en die DA gebring is.

Die uitspraak sal verskeie aspekte van die saak moet hanteer. Ten eerste is daar ‘n brief aan die hof wat Zuma in Februarie geskryf het en waarin hy versoek dat die hof die minister van finansies en die ouditeur-generaal gelas om te bepaal hoeveel van die “nie-veiligheidsbesteding” aan sy woning hy aan die staat behoort terug te betaal. Tot onlangs het Zuma volgehou dat die totale bedrag van R246 miljoen uit “veiligheidsbesteding” bestaan.

‘n Tweede aspek waaroor die hof se uitspraak behoort te handel, is die magte van die openbare beskermer, Thuli Madonsela. In haar verslag in Maart 2014 het sy bepaalde voorstelle gemaam waardeur Zuma hom in die reine kan bring. Zuma en die ANC se houding was egter dat die openbare beskermer se bevindings bloot ‘n “mening” verteenwoordig en daarom nie bindend is nie. Die hof sal vandag uitsluitsel daaroor moet gee deur te bevind of sodanige aanbevelings enige regskrag het en dalk bindend op Zuma mag wees.

Die partye het van die land se hoogs betaalde senior advokate in die saak aangestel. Jeremy Gauntlett het vir Zuma verskyn en Wim Trengove vir die EFF. Onder andere het Trengove aangevoer dat die nasionale vergadering sy grondwetlike pligte versuim het deur nie die president en die kabinet verantwoordelik te hou nie.

Gauntlett het op sy beurt geredeneer dat dit “gevaarlik” sou wees om teen Zuma te bevind, aangesien so ‘n bevinding dit vir opposisiepartye moontlik sou maak om hom in ‘n staat van beskuldiging te plaas. Hy het die departement van openbare werke vir die bouwerk aan Nkandla geblameer en gesê dat die verslag deur die minister van polisie, Nathi Hhleko, “niks beteken nie”. In sy verslag het Nhleko bevind dat al die uitgawes by Nkandla “veiligheidsverwant” was en dat Zuma daarom niks hoef terug te betaal nie.

Katlehong gespanne na jongste xenofobiese geweld

Die situasie in Katlehong aan die Oosrand is gespanne nadat geweld Dinsdagnag uitgebreek het in die jongste vlaag xenofobiese aanvalle.

Winkels, wat aan buitelandsers behoort, is geplunder en in puin gelê.

Een plunderaar is in die geweld doodgeskiet toe die buitelanders glo hul eiendom wou beskerm.

Die polisie het bevestig dat vier buitelanders – wat tussen 20 en 27 jaar oud is – in verband met die skietery in hegtenis geneem is.

‘n Saak van moord en twee van poging tot moord word ondersoek.

Die oorsaak van die onlangse geweld is in die stadium nog onbekend.

Volgens berigte het dit tydens ‘n gemeenskapsvergadering in die Mandela-plakkerskamp begin.

‘n Katlehong-tiener is verlede Saterdag glo deur ‘n dwaalkoeël getref.

Bongani Msimango is in sy geslagsdele geskiet na die moord op nog ‘n plaaslike swarte wat na bewering deur ‘n Somaliese winkeleienaar doodgeskiet is.

Daar word beweer dat die swarte vroeër ‘n ou hoender gekoop het en dit teruggeneem het na die winkel toe ‘n bakleiery uitgebreek het tussen hom en winkeliers.

Oud-ANC-raadslid verskyn weer vir moord

‘n Voormalige ANC-raadslid, wat teregstaan op die moord op sy vrou, verskyn na verwagting vandag weer in die Bloemfonteinse landdroshof.

Maphabole Godfrey Maphobole, ‘n voormalige ANC-raadslid van die Tokologo plaaslike munisipaliteit, is vroeër borgtog van R20 000 toegestaan.

Die 33-jarige staar onder meer aanklagte van moord en dwarsboming van die gereg in die gesig.

Maphobole word daarvan aangekla dat hy sy vrou, Thulani, op 27 November verlede jaar in hul huis in Langenhovenpark, Bloemfontein, vermoor het.

Veiligheidsdiens steeds op bystand by Mafikeng-kampus

Die Noordwes-Universiteit (NWU) se Mafikeng-kampus se akademiese program kon Dinsdag sonder enige onderbrekings of voorvalle van oproer hervat.

Kampuswoordvoerder, Phenyo Mokgothu, sê die dienste van sekuriteitsmaatskappy word steeds gebruik.

Die veiligheidsdiens is tans nie op die kampus ontplooi nie, maar op bystand as sou geweld uitbreek.

Die kampus het dié week heropen nadat dit vir bykans ‘n maand gesluit was weens gewelddadige betogings.

Mokgothu, sê klasse het na 08:00 soos geskeduleer begin en die laaste klasse het teen 17:00 geëindig.

Klasbywoning was glo goed.

Mokgothu sê bykomende klasse oor naweke begin Saterdag om agterstallige werk in te haal.

Volgens Mokgothu sal daar nie ‘n toetsreeks wees nie, maar toetse sal in klastyd geskryf word.

Werkers by Delareyville-meul maak amok

Die N14-roete tussen Delareyville en Vryburg in Noordwes is weer oop vir verkeer nadat dit Dinsdagaand weens oproer moes sluit.

Polisiewoordvoerder, Sabata Mokgwabone, sê die situasie is vanoggend kalm nadat die pad Dinsdag omstreeks 19:00 gesluit is weens stakende werknemers van Botselo Milling.

Die meule in Delareyville behoort glo aan ‘n familie.

Die betogers het die pad met brandende bande versper sodat verkeer van alternatiewe roetes moes gebruik maak.

Hy sê die groep werknemers neem al die afgelope drie weke aan ‘n beskermde staking deel.

Die openbare orde polisie het die situasie gemonitor.

Volgens Mokgwabone is ‘n vragmotor teen middernag aan die brand gesteek deur die betogers. Niemand is beseer nie.

Mokgwabone sê meer inligting sal later oor die voorval bekend gemaak word.

Voormalige Britse soldaat vir wapens en ‘Nazi-simbole’ voor

‘n Sewentig-jarige man van Kaapstad, wat van die besit van onwettige wapens en “Nazi-simbole” aangekla word, sal in Mei weer in die hof verskyn, het RSG berig.

Keith Conroy het Dinsdag in die Goodwood Landdroshof verskyn.

Die polisie het in Desember sy huis in Bothasig tydens ‘n klopjag deurgesoek nadat ‘n wenk ontvang is. Conroy was toe nie tuis nie.

Hy het later vrywillig by die polisie aangemeld nadat hy gehoor het van die klopjag.

‘n Aantal berigte beweer dat Conroy, wat voorheen ‘n Britse soldaat was, in 1993 betrokke was by die bestorming van die Wêreldhandelsentrum in Kempton Park deur die AWB.

Die staat het om uitstel gevra, aangesien daar steeds op ballistieke verslae oor die wapens gewag word. Conroy is uit op borgtog van R3000.