Vyf kremetartbome gered ná beweerde onwettige uitvoerpoging

Vyf eeue oue kremetartbome wat uit die Waterberg verwyder en vir uitvoer na Georgië bestem was, kry nou ‘n tweede kans op oorlewing. Die voorval het tot strafregtelike stappe gelei en ernstige vrae oor die beskerming van Suid-Afrika se natuurerfenis laat ontstaan.

Vyf beskermde kremetartbome (Adansonia digitata) wat na bewering sonder die nodige permitte in Limpopo uitgegrawe en na Durban vervoer is, word nou na die Timbavati-natuurreservaat verskuif om daar hervestig te word.

Die bome, wat na raming tussen 200 en 300 jaar oud is, was oorspronklik bestem vir Georgië, ‘n land aan die Swart See. Hulle is egter deur die Departement van Bosbou, Visserye en die Omgewing onderskep nadat die nodige lisensies vir hul verwydering, vervoer en uitvoer nie voorgelê kon word nie.

Volgens die departement is die bome in die Lephalale-omgewing van die Waterberg uitgegrawe. Hulle het daarna maande lank op hul sye by ‘n vragonderneming in Durban gelê, met hul wortels en takke afgesny.

Strafsaak teen uitvoerder

Die saak het nou ook ‘n strafregtelike dimensie.

Die Pretoria-gebaseerde landskapsonderneming Divine Landscapes en sy eienaar, Corné Maré, word met die voorval verbind. Maré het reeds in September in die Durbanse landdroshof verskyn. Die saak is tot Januarie 2027 uitgestel vir verdere ondersoek.

Die onderneming se aansoek om die nodige lisensie is aan die einde van Julie geweier. ‘n Daaropvolgende appèl is op 27 Oktober van die hand gewys.

Maré ontken dat die bome onregmatig bekom is. Volgens sy regsverteenwoordigers is hulle met die toestemming van die onderskeie grondeienaars uit privaat tuine verwyder. Die onderneming voer aan dat die doel was om die bome vir ‘n landskapsprojek te hervestig en nie om hulle te vernietig nie.

Die toestemming van ‘n grondeienaar vervang egter nie noodwendig die statutêre permitte wat vir die hantering van beskermde bome vereis word nie.

Suid-Afrikaanse kremetartbome geniet wetlike beskerming

Kragtens artikel 15 van die Nasionale Boswet 84 van 1998 mag beskermde bome nie sonder die vereiste lisensie uitgegrawe, beskadig, verwyder, vervoer, verkoop of uitgevoer word nie.

‘n Oortreding kan by skuldigbevinding tot ‘n boete, gevangenisstraf van hoogstens drie jaar, of albei lei.

Die voorval laat ook vrae ontstaan oor hoe vyf reusebome oor honderde kilometers van Limpopo na Durban vervoer kon word sonder dat die owerhede vroeër ingegryp het.

Die DA in Limpopo het reeds aangekondig dat hy antwoorde van die provinsiale omgewingsowerhede gaan eis.

Georgiese miljardêr se boomversameling

Die beoogde bestemming van die bome gee die saak ‘n buitengewone internasionale dimensie.

Die voormalige Georgiese eerste minister en miljardêr Bidzina Ivanisjwili het ‘n bekende versameling reusebome by die Shekvetili-dendrologiese park aan die Swart See gevestig.

Volgens internasionale beriggewing is agt kremetartbome vroeër uit Kenia na dié park vervoer. Al agt het later gevrek.

Hoewel daar bespiegeling bestaan oor ‘n moontlike verband tussen die Suid-Afrikaanse bome en Ivanisjwili se park, is die identiteit van die beoogde koper nie amptelik bevestig nie.

Wedloop om die bome te red

Die onmiddellike uitdaging is nou om die vyf bome aan die lewe te hou.

Kremetartbome is besonder gehard en kan groot hoeveelhede water in hul dik stamme berg. Tog is die verwydering van hul wortelstelsels en langdurige blootstelling aan hitte uiters traumaties.

Die bekende kremetartnavorser dr. Sarah Venter en ander natuurbewaarders is by die reddingspoging betrokke.

Die Timbavati-natuurreservaat het aangebied om die bome te hervestig, terwyl private ondersteuners met die aansienlike vervoerkoste help.

Dat die bome ondanks hul beproewing reeds nuwe blare en blomknoppe gevorm het, bied hoop dat hulle kan oorleef.

Die saak vestig opnuut die aandag op die kommersiële handel in Suid-Afrika se inheemse bome en die vraag of bestaande wetgewing doeltreffend genoeg toegepas word om hierdie unieke natuurerfenis te beskerm.

Geweldsmisdaad lei tot eie polisiedienste vir Nigerië se deelstate

Nigerië het ’n belangrike stap geneem in die rigting van ’n gedesentraliseerde polisiestelsel nadat al 36 deelstate ’n voorstel goedgekeur het om hul eie polisiedienste langs die federale polisie te laat funksioneer, berig BBC Afrika.

Die resolusie is deel van ’n beoogde wysiging van die grondwet. Volgens die BBC moet president Bola Tinubu dit nog bekragtig voordat dit wet word, en selfs daarna sal verdere federale en deelstaatwetgewing nodig wees voordat ’n deelstaatpolisiestelsel werklik operasioneel kan raak.

Die skuif kom te midde van volgehoue veiligheidsprobleme in Nigerië, waaronder bendegeweld, massa-ontvoerings en gemeenskapsgeweld. Die BBC berig dat die federale veiligheidsmagte sukkel om dié krisisse doeltreffend te beheer.

Ondersteuners van deelstaatpolisie voer aan dat plaaslike owerhede vinniger op bedreigings kan reageer en beter met plaaslike omstandighede vertroud is. Kritici waarsku egter dat goewerneurs die magte kan gebruik om politieke teenstanders te intimideer, politieke afvalligheid te onderdruk of verkiesings te beïnvloed.

Daar is ook kommer oor die tekort aan polisielede in ’n land van meer as 200 miljoen mense. Volgens menseregtegroepe is polisiebeamptes dikwels swak toegerus, onvoldoende opgelei en blootgestel aan korrupsie.

Die voorgestelde tweevlakstelsel sal beteken dat die federale polisie steeds verantwoordelik sal wees vir federale wette, nasionale instellings, terrorisme, kubermisdaad en grensveiligheid. Deelstaatpolisie sal dan na verwagting fokus op staatswette, openbare veiligheid en die voorkoming en ondersoek van misdrywe binne hul gebiede.

Die BBC meld ook dat ingryping deur die federale polisie in ’n deelstaat slegs in sekere gevalle sal kan plaasvind, soos by ’n ernstige ineenstorting van openbare orde of menseregteskendings, en dan slegs met presidensiële goedkeuring en onderhewig aan geregtelike hersiening.

Bron: BBC Afrika

Nuwe getuie vir beskuldigde drie getuig in Meyiwa-verhoor

Die verdediging in die verhoor oor die moord op die voormalige Bafana Bafana-kaptein Senzo Meyiwa het ’n nuwe getuie opgeroep om namens beskuldigde drie, Mthobisi Mncube, te getuig.

Volgens SABC News is kol. Percy Selematsela, bevelvoerder van sigbare polisiëring by die polisiestasie in Tembisa, in die Hooggeregshof in Pretoria aan die woord. Sy getuienis handel oor sy pligte en die polisie se reëls vir die gebruik van staatsbronne.

Selematsela het, in antwoord op vrae van die verdediging se regsverteenwoordiger Charles Mnisi, sy verantwoordelikhede uiteengesit. Dit sluit onder meer toesig oor die Eenheid vir Sosiale Misdaadvoorkoming, beamptes wat by die hof ontplooi word, en algemene operasionele pligte in. Hy het ook gesê hy is verantwoordelik vir die Blindesentrum en die Frontline-dienssentrum.

Vyf mans staan tereg in die saak oor Meyiwa, wat in Oktober 2014 geskiet en gedood is. Die verhoor duur voort in Pretoria.

Bron: SABC News

Mashaba verwerp druk oor moontlike koalisies in Gauteng

ActionSA se leier, Herman Mashaba, sê sy party gaan nie onder druk toegee in koalisiegesprekke nie en sal nie toelaat dat buitestanders die party se politieke toekoms bepaal nie.

Mashaba het volgens RSG Nuus gesê ActionSA moet nie aan standaarde onderwerp word wat ander partye glo straffeloos kan ignoreer nie. Hy het ook gesê hy weier om dubbele standaarde te aanvaar en dat sy party hom nie sal laat intimideer om besluite te neem wat politieke ego’s streel nie.

Die uitsprake volg ná bewerings dat ActionSA moontlik deel kan wees van ’n koalisie met die ANC en ander kleiner partye in Gauteng se drie metro’s. Die aard en omvang van dié moontlike skikking is egter nie bevestig nie.

RSG Nuus meld dat die gesprekke oor koalisies onder druk voortduur.

Bron: RSG Nuus

Polisiehervorming: Cameron wil hê bestuur moet weer vir poste aansoek doen

Die voorsitter van die parlement se portefeuljekomitee oor polisie, Ian Cameron, het voorgestel dat polisiebestuurders weer vir hul poste moet aansoek doen as deel van ’n breër poging om die bestuur van die Suid-Afrikaanse Polisiediens te hervorm.

Volgens RSG Nuus volg die voorstel op waarnemende minister van polisie Feroz Cachalia se aankondiging van sy herstelagenda vir die polisiediens. Dié plan wil, volgens die uitsending, vyf prioriteitsgebreke in die SAPD aanpak.

Een van die kernpunte onder die voorgestelde hervormings is die aanstelling van betroubare polisiebestuur en die voltooiing van veiligheidskeuring vir die hoogste leierskap. Cameron se voorstel plaas dus die klem op die herbeoordeling van senior aanstellings, met die doel om vertroue in die bestuurstruktuur van die polisiediens te versterk.

Die herstelagenda self, soos deur Cachalia aangekondig, blyk daarop gemik te wees om langdurige bestuurs- en prestasieprobleme in die polisiediens aan te pak.

Bron: RSG Nuus

Reserwebank laat repokoers onveranderd op 7,25%

Die Suid-Afrikaanse Reserwebank het besluit om die repokoers onveranderd op 7,25% te laat. Die besluit is deur die goewerneur, Lesetja Kganyago, aangekondig.

Volgens die SABC News-verslag het die Monetêre Beleidskomitee verskeie risiko’s vir inflasie aangevoer as een van die hoofredes vir die besluit. Kganyago het gesê: “Die opwaartse neiging in inflasie bekommer ons.”

Inflasie bly bo die bank se teiken van 3%. Volgens dieselfde bron het dit in Oktober met 0,7 persentasiepunte gestyg tot 5,2%, wat die hoogste vlak in byna twee-en-‘n-half jaar verteenwoordig. Die grootste bydraer tot die styging was brandstofinflasie, wat skerp toegeneem het tot byna 43%.

Die verslag dui daarop dat die Reserwebank voorlopig versigtig bly oor verdere monetêre verligting, te midde van voortgesette prysdruk. Geen verdere besonderhede oor moontlike toekomstige koersbewegings is deur die bank verskaf nie.

Bron: SABC News

ANC wen burgemeesterspos in Ba-Phalaborwa ná koalisie met DA

Die hangende Ba-Phalaborwa-munisipale raad in Limpopo het die ANC-raadslid Petronella Mauwane as burgemeester verkies, volgens SABC News.

Die ontwikkeling volg ná die vorming van ’n koalisie tussen die ANC en die DA in die munisipaliteit. In die jongste plaaslike regeringsverkiesing het die ANC 17 van die 37 raadsitplekke verower, terwyl die DA ses gekry het. Ander partye, waaronder ActionSA, die EFF, die African People’s Convention, die Vryheidsfront Plus, die SACP en Mayibuye, bly op die opposisiebanke.

Mauwane het in haar aanvaardingsrede gesê die nuwe bestuur sal die lewering van basiese dienste versnel. Sy het ook water, sanitasie, elektrisiteit, paaie, vullisverwydering en die instandhouding van munisipale infrastruktuur as prioriteite uitgelig.

Volgens haar uitlatings moet die administrasie ook finansiële wanbestuur vermy, plaaslike ekonomiese ontwikkeling bevorder en klein ondernemings ondersteun om ’n omgewing te skep wat belegging en werkskepping aanmoedig.

SABC News berig dat die munisipale raad se magsbalans die afgelope tyd onstabiel was, met die ANC en DA wat nou saamwerk om die raad te lei.

Bron: SABC News

Man gearresteer in moord op MK-party se raadsverkiesingskandidaat

Die KwaZulu-Natalse Politieke Moordtaakspan het ’n 44-jarige verdagte gearresteer in verband met die moord op Lastborn Thobelani Shazi, ’n streeksorganiseerder van die uMkhonto Wesizwe (MK)-party en proporsionele verteenwoordigingsraadsverkiesingskandidaat.

Volgens SABC News is Shazi op 2 November by sy woning doodgeskiet terwyl hy aan ’n virtuele partyvergadering deelgeneem het. Hy is twee dae voor die 2026 plaaslike regeringsverkiesings vermoor.

Die polisie het die verdagte ná 15 dae se intensiewe ondersoek op sy plaas in ’n dorpie naby Port Shepstone in hegtenis geneem. Ondersoekers glo volgens die bron dat hy een van die beweerde koördineerders van die sluipmoord was.

SABC News berig verder dat die verdagte ook met die beweerde sameswering en moord verbind word van die vermeende huurmoordenaar wat by Shazi se dood betrek word. Volgens die polisie is die huurmoordenaar glo ná ’n geskil oor betaling vir die moord om die lewe gebring.

Die verdagte sal na verwagting Donderdag in die landdroshowe van Port Shepstone en uMzumbe verskyn.

Hierdie berig is saamgestel op grond van SABC News se verslag.

Bron: SABC News

Ontleders reken op onveranderde rentekoerse wanneer MPC besluit

Die Suid-Afrikaanse Reserwebank se Monetêre Beleidskomitee (MPC) sal na verwagting vandag sy laaste rentebesluit van die jaar aankondig, met die meeste ontleders wat voorspel dat die repokoers onveranderd sal bly.

Volgens SABC News is die breër verwagting dat die repokoers op 7,25% en die prima-uitleenkoers op 10,75% gehandhaaf sal word. Alhoewel sommige ekonome ’n moontlike verhoging van 25 basispunte nie uitsluit nie, dui die algemene konsensus op geen verandering nie.

Die verwagting kom te midde van inflasie wat nog bokant die Reserwebank se teiken van 3% bly. SABC News berig dat inflasie in Oktober met 0,7 persentasiepunte gestyg het tot 5,2%, die hoogste vlak in byna twee en ’n half jaar. Brandstofinflasie was die grootste drywer en het skerp tot byna 43% gestyg.

Annabel Bishop, hoofekonoom by Investec, het aan SABC News gesê Suid-Afrika kan ’n onveranderde rentekoersuitkoms verwag wanneer die MPC hierdie week vergader. Sy het aangevoer dat die hoë inflasiedruk hoofsaaklik spruit uit internasionale oliepryse, wat plaaslike petrol- en dieselpryse opstoot.

Bishop het ook gesê dat die onderliggende vraag swak is en dat sy nie verwag dat die Reserwebank die koers by hierdie vergadering sal verhoog nie, al bly daar volgens haar ’n risiko van ’n verhoging van 25 basispunte. Sy het bygevoeg dat die bank waarskynlik nie so ’n stap vandag sal neem nie.

Die aankondiging word om 15:00 in Pretoria verwag.

Bron: SABC News

Soweto-inwoners steier ná verwoestende vloede

Inwoners van Soweto bereken die skade ná die jongste verwoestende vloede wat volgens SABC News deur swaar oornagreën veroorsaak is. Huise en ander besittings is beskadig of vernietig, en geraakte gesinne doen ’n beroep op dringende regeringshulp om hul wonings en lewensmiddele te help herstel.

Volgens die uitsaaier is ’n man in sy veertigerjare Dinsdagmiddag in Dobsonville, Uitbreiding 3, deur die vinnig stygende water meegesleur. In ’n afsonderlike voorval is ’n helikopter ontplooi om te help soek na ’n vermiste 11-jarige meisie van Soweto. SABC News berig ook dat Anqobile Njiyela meegesleur is nadat sy by Snake Park, Soweto, afgelaai is deur ’n skoolvervoerdiens tydens die swaar vloede.

Die omvang van die skade word nog vasgestel, maar die verslag dui daarop dat talle huishoudings nou sonder noodsaaklike goedere sit. Plaaslike inwoners soek intussen bystand terwyl die soek- en reddingsoperasies voortduur.

Hierdie berig steun op een bron, naamlik SABC News.

Bron: SABC News