Kategorie: Suider-Afrika

Suid-Afrikaanse nuus, d.w.s. sowel nuus uit Suid-Afrika én Suider-Afrika.

Nog onluste dreig by kampusse

Die minister van Hoër Onderwys en Opleiding, Blade Nzimande het weer beklemtoon dat die regering nog nie besluit het oor klasgeld vir studente in 2017 nie.

Dit volg terwyl studente weer dreig met klasboikotte en betogings omdat die regering glo reeds ‘n besluit oor klasgelde geneem het.

Volgens berigte kan protesoptogte al vandag begin, het RSG berig.

PRAAG is reeds meer as ‘n maand lank bewus van die dreigemente van onluste by die Universiteit van die Witwatersrand. Studente is voor die Julievakansie al vertel dat hulle klasse in Augustus ontwrig gaan word.

Nzimande het in `n verklaring sy kommer uitgespreek oor dié dreigemente.

Hy sê nadat hy die verslag van die Raad op Hoër Onderwys ontvang het, het hy besluit om verdere standpunte van alle rolspelers te kry.

Die Raad op Hoër Onderwys stel voor dat klasgelde met ses persent verhoog word nadat die Tesourie gewaarsku het dat daar groot druk op staatshulpbronne sal wees indien studentegeld weer nié verhoog word nie.

Volgens Nzimande sal hy ook eers met sy kabinetskollegas samesprekings voer voordat `n besluit geneem sal word.

Intussen moes die wit dekaan van die Universiteit van KwaZulu-Natal se Nelson Mandela-mediese fakulteit, Professor Richard Hift uittree om blykbaar “ander verpligtinge” op te volg.

Die universiteit se studenteraad het onlangs gevra dat hy vervang moet word. Die studente eis ‘n swart dekaan sodat “transformasie” in die instelling kan “voortgaan”.

‘n Woordvoerder van die universiteit, Lisiba Seshoka sê Hift sal deel bly van die universiteit en het nie bedank nie.

Volgens Seshoka sal hy ook van die doelwitte van die fakulteit aandryf.

Rio: Russiese atlete sit op die kantlyn terwyl swart atlete mag deelneem

Terwyl Rusland se baan- en veldnommeratlete, insluitende diegene met geen geskiedenis van misbruik van verbode middels nie, uit die Olimpiese Spele Rio 2016 geskop is, is daar ‘n magdom veral swart atlete wat wel toegelaat is om mee te ding in Brasilië ten spyte van hul eie probleme met verbode middels.

Benewens die Internasionale Vereniging van Atletiekfederasies (IAAF) se besluit om die hele Russiese baan- en veldspan van Rio se Olimpiese Spele te verbied, het die Internasionale Olimpiese Komitee (IOK ) ook verklaar dat die Russiese atlete met ‘n geskiedenis van misbruik nie toegelaat sal word om mee te ding in Rio nie, selfs al het hulle ‘n straf uitgedien.

Hier is ‘n blik op sommige van die dwelmbesmette atlete uit ander lande, wat hul plek in Rio volstaan:

Tyson Gay, Amerikaanse naelloper wat positief getoets het vir ‘n verbode middel Mei 2013 en ‘n ongespesifiseerde derde party blameer het, neem deel.

Hy is gestroop van sy silwer medalje gedurende die Londen 2012-Spele en tot Junie 2014 enige deelname verbied.

Gay is egter weer toegelaat, terwyl die Russe op die kantlyn moet bly sit.

Nog ‘n swart atleet, Justin Gatlin, wat in 2004 in Athene ‘n goue medalje ontvang het is verbied nadat hy positief getoets vir ‘n verbode middel.

In 2001 is hy vir twee jaar geskors, terwyl hy in 2006 ‘n vier-jaar verbod gekry het. Maar Gatlin is terug op die en het in Junie 2012 die vinnigste tyd ooit vir ‘n man oor die ouderdom van 30 behaal, wat baie wenkbroue laat lig het.

Die Kroaties tennisster Marin Cilic is in 2013 uitgeskop na spore van Nikethamide gevind is in sy urinetoets.

Die skorsing het tot Februarie 2014 geduur en hy het teruggekeer na die spel om die Amerikaanse Ope-titel te wen in dié jaar.

Die Oekraïense naelloper Yelyzaveta Bryzgina sal na steroïde misbruik in 2013-2015, in aksie wees en sal meeding in Rio.

In Mei 2014 het Sun Yang positief getoets vir die verbode stimulant Trimetazidine, maar is vir net drie maande deur die Chinese Swem Vereniging verban.

Hy sal sy 400m en 1500m vryslagtitels in Rio verdedig.

Die bekendste voorbeeld van misbruik is die swemmer Amerikaanse Michael Phelps wat in 2014 afgetree het weens dwelmmisbruik en sedertdien weer bevoeg verklaar is om mee te ding in Rio.

Yohan Blake (foto bo), die Jamaikaanse naelloper was eens beskou is as die grootste bedreiging vir Usain Bolt, het positief getoets voor die 2009 Wêreldkampioenskappe, maar sal meeding in Rio.

Intussen het die bruin Suid-Afrikaner Wayde van Niekerk die wêreldrekord in die mans 400 meter verbeter en Suid-Afrika se eerste goue medalje by die Olimpiese Spele in Rio ingepalm.

Hy het sy oorwinning reeds aan ‘n Britse sokkerklub opgedra, dus kan patriotiese Suid-Afrikaners dié oorwinning maar gerieflik ignoreer.

Die 24-jarige Van Niekerk het die wedloop in 43,03 sekondes voltooi. Die vorige rekord van 43,18 is in 1999 deur die Amerikaner Michael Johnson opgestel.

Suid-Afrika het nou in totaal sewe medaljes, waarvan een goud, vyf silwer en een brons is.

Akani Simbine, nog ‘n Suid-Afrikaner, het vyfde gekom in die mans 100 meter, met ‘n tyd van 9,94 sekondes.

Usain Bolt van Jamaika het sy derde opeenvolgende Olimpiese goue medalje in die 100 meter verower, en het die wedloop in 9,81 sekondes voltooi.

Justin Gatlin van Amerika was in die tweede plek, en Andre de Grasse van Kanada, nog ‘n bruinman, in die derde plek.

Zambiese ‘stembedrog’ gevrees na SA nie stembriewe mag druk nie

Zambiërs het gaan stem ná ’n verkiesings­veldtog wat deur “ongekende” geweld geteister is en die land se relatiewe stabiliteit en demokratiese rekord kan bedreig.

Ten spyte van meer mededingende tenders van Suid-Afrikaanse maatskappye, het die die Verkiesingskommissie vir Zambië (ECZ)’n Doebaaise firma gekies om die stembriewe te druk.

Dit het gelei tot spekulasie oor moontlike stembedrog, het Newsweek berig.

Net 18 maande nadat pres. Edgar Lungu in ’n blitsverkiesing naelskraaps gewen het, kom hy en sy hoofopponent, Hakainde Hichilema, weer teen mekaar te staan in ’n wedloop tussen nege kandidate.

In die 2015-verkiesing was die verskil in stemme tussen die twee kandidate slegs 27 757.

Minstens drie mense is tydens die verkiesingsveldtog dood, wat gekenmerk is deur gereelde­ skermutselinge tussen ondersteuners van Lungu se Patriotic­ Front (PF) en Hichilema se United Party for National Development (UPND).

Vóór stemdag het die verkiesingskommissie ’n verklaring uitgereik waarin die onrus as “ongekend” beskryf is en gewaarsku is dat dit Zambië se “geskiedkundige rekord van vreedsame verkiesings skade berokken”.

Verlede maand is veldtogvoering vir tien dae in Lusaka afgelas om die geweld te verminder.

Die skermutselinge het egter tot stemdag voortgeduur. Dit het straatgevegte en voertuie wat omgegooi is, ingesluit naby die plek waar Hichilema Woensdag sy laaste vergadering in Lusaka gehou het.

Grondwetlike veranderinge het meegebring dat die wenner nou meer as 50 persent van die stemme op hom of haar moet verenig. Dit kan beteken dat ’n tweede rondte verkiesings binne enkele weke gehou kan word, wat die gevaar vir verdere vyandigheid versterk.

Zambië het sedert onafhank­likwording in 1964 oorlog en ernstige politieke onluste vrygespring.

Die vorige vreedsame oordrag van mag aan ’n opposisiekandidaat was in 2011 toe pres. Michael Sata aan bewind gekom het. Hy is in 2014 oorlede en ná die 2015-verkiesing, het die 59-jarige Lungu die reg gewen om Sata se termyn te voltooi.

Zambiërs het gister gestem om wetgewers en plaaslike raadslede te verkies. Hulle het ook in ’n referendum gestem om die handves van regte te wysig.

Die uitslae word laat vandag en môre verwag.

Ma van drie op plaas doodgesteek

‘n Vrou en moeder van drie jong dogters is Woensdagmiddag op ‘n plaas naby Hartbeespoort in Noordwes vermoor.

Sy is vermoedelik oorval kort voordat sy haar kinders by die skool sou gaan haal het.

Verskeie steekwonde is aan haar lyk opgemerk waar sy buite die huis gevind is.

Die polisie het glo die toneel vir leidrade gefynkam tot in die vroeë-oggendure, het Netwerk24 berig.

Die vrou was ‘n weduwee. Haar naam is nog nie bekend gemaak nie. Sy het na die afsterwe van haar man twee jaar gelede, alleen met haar dogters in hul huurhuis op die plaas in die Rietfontein-omgewing gewoon.

Hul huis was afgeleë, weg van ander wonings op die plaas.

Die drie kinders is glo tans in veilige sorg van vriende.

SA kry aanstons nuwe nommerplate

Suid-Afrika sal nuwe nommerplate in 2017 kry, sê die departement van vervoer.

Nuus van die nuwe nommerplate het eers aan die lig gekom in 2015 toe die departement van vervoer ‘n kennisgewing uitgestuur het om Suid-Afrikaners van die beoogde plan van aksie in te lig.

Die nuwe borde, sê die departement, sal elke vyf jaar hernu moet word.

Onder die nuwe wet, moet die nuwe nommerplate die volgende bevat:

  • SABS-sertifisering onder die lisensie van die provinsie.
  • Vier dimensionele strepieskode met QR-kode.
  • Die verkorte naam van die vervaardiger van die nommerplaat.
  • Die unieke nie-oordraagbare stempel van die blanko nommerplaat.

Die letters en syfers sal vertoon in die volgende kleure:

  • Swart – openbare vervoer voertuie.
  • Blou – algemene voertuie en persoonlike nommerplate.
  • Rooi – staatsvoertuie.
  • Groen – diplomatieke voertuie.

Nuwe nommerplate moet die volgende vertoon:

  • SA-vlag op die boonste linkerhoek.
  • lisensie en lisensiemerk van die provinsie.
  • Die naam van die provinsie onder die SA-vlag en gesentreer bo-aan die nommerplaat.

EFF se eis dat OB-onderhoude gestaak word verwerp

Die EFF eis dat die onderhoude vir die pos van Openbare Beskermer gestaak word en dat die proses om kandidate op die kortlys te plaas weer moet begin.

Die hoofsweep van die EFF, Floyd Shivambu, sê daar moet onderhoude met meer mense gedoen word. Hy het ook gevra dat die besluit om op een dag onderhoude met al die kandidate te doen hersien word.

Die EFF dreig met regstappe.

Die Parlement se adhoc-komitee sal vandag onderhoude voer met al 14 kandidate op die kortlys.

Shivambu sê die pos van Openbare Beskermer is te belangrik om oorhaastig keuses te maak.

Die komitee se voorsitter, Makhosi Khoza, het egter die EFF se versoek van die hand gewys en gesê die party se eie optrede het daartoe gelei dat hulle nie vroeër aan vergaderings deelgeneem het waar daar oor die program besluit is nie.

Khoza het bygevoeg dat die doel daarvan is om regverdig teenoor alle kandidate te wees maar indien die onderhoude oor twee dae gehou moes word, sou daar ‘n onregverdige voordeel vir sekere kandidate wees.

Kandidate met wie onderhoude vandag gevoer gaan word het voor agtuur vanoggend by die Parlement begin opdaag. Al veertien die kandidate sal deur die dag voor die komitee verskyn.

Kandidate sal in ‘n afgeslote area wag waar hulle nie sal kan sien hoe die ander kandidate se onderhoude verloop nie.

Die onderhoude sal regstreeks op die parlementêre televisiekanaal en op YouTube gevolg kan word.

Die kandidate sluit onder andere in die adjunk nasionale direkteur van openbare vervolging, Willie Hofmeyr, die voormalige adjunk openbare beskermer, advokaat Mamiki Goodman, en die huidige adjunk openbare beskermer, Kevin Malunga.

Verskeie groepe het vroeër kommer uitgespreek omdat net een dag vir al die onderhoude opsygesit is.

Hulle meen onderhoudvoerders kan moeg word en nie so lank aaneen sal kan konsentreer nie.

Zambiërs nie entoesiasties oor demokrasie nie

Zambië sal Donderdag stem in ‘n algemene verkiesing. Inwoners sal ook hulle stemme uitbring vir die volgende president van die land.

Maar daar is byna geen entoesiasme vir die demokratiese proses nie. Regoor Zambië is besonder lae stempersentasies in die 2014 verkiesing opgemerk. Net 32,36% van geregistreerde kiesers het deelgeneem.

Ontleders verwag dieselfde lustelose vertoning van kiesers by die stembusse waar min toustanery voorheen opgemerk is (foto bo).

Die koperryke land is die afgelope tyd swaar deur laer globale kommoditeitspryse getref, het AFP berig.

Die skerp afname in die prys van koper en swakker uitvoere na China, ’n belangrike handelsvennoot, tesame met ’n ommekeer in regeringsbeleid, het internasionale beleggersvertroue in die land ondermyn.

Die belangrikste kandidate vir die presidentskap is die tussentydse president, Edgar Lungu van die Patriotic Front (PF), wat in Januarie 2015 ’n naelskraapse verkiesingsvoorwinning behaal het, en Hakainde Hichilema van die United Party for National Development (UPND).

Die Zambiese kwacha was die swakste geldeenheid in die wêreld in 2015 wat met 42% teenoor die dollar gedaal het, iets wat Lungu dalk die verkiesing kan kos.

Die laaste verkiesing is gehou ná die onverwagte dood van pres. Michael Sata.

Partye het tot 20 Augustus om koalisies te vorm

Politieke partye het tot volgende Saterdag, 20 Augustus tyd om koalisies te vorm om munisipaliteite en metrogebiede te bestuur waar geen party ‘n volstrekte meerderheid stemme gekry het nie.

Die SABC berig samesprekings tussen die ANC en die EFF sal na verwagting vandag voortgaan.

Die ANC se leierskap het volgens berigte in die geheim met die EFF begin vergader in ‘n poging om ‘n koalisie-ooreenkoms te bereik.

Die ANC kon nie ‘n meerderheid stemme in die Nelson Mandela-baai en Tshwane Metro’s behaal nie, en ook nie ‘n volstrekte meerderheid in die Johannesburg en Ekurhuleni Metro’s nie.

Die EFF het genoeg steun om te kan bepaal watter party aan bewind kom in van die metro’s, maar gaan na verwagting eis dat President Jacob Zuma bedank as ‘n voorwaarde vir ‘n koalisie-ooreenkoms.

Die ANC het intussen die gewelddadige betogings by Qunu in die Oos-Kaap veroordeel.

Die oud-terroris Nelson Mandela is in Qunu begrawe.

Sy kleinseun, Mandla Mandela het vroeër sy skok uitgespreek oor berigte dat minstens drie lede van sy familie by die onluste betrokke was. Hy het ‘n beroep om kalmte gedoen.

Inwoners van Qunu het Dinsdag betoog oor die aanstelling van ‘n munisipale raadslid, en het die N2 vir ‘n aantal ure versper.

Die ANC-voorsitter in die OR Tambo-streek, Xolile Nkompela sê ANC-lede kan nie die party met geweld dwing om ‘n raadslid te verwyder nie, en die regte kanale moet gevolg word om griewe te hanteer.

Volgens Nkompela sal hy vandag met tradisionele leiers in die wyk vergader oor die kwessie.

Kaapse paramedici moet koeëlvaste baadjies dra

Wes-Kaapse paramedici kan nie hul werk doen sonder koeëlvaste baadjies, pepersproei en skokstokke nie.

‘n Vlaag aanvalle in swart gevaargebiede die afgelope maande die noodhulpwerkers tot dié stappe gedwing.

‘n Noodhulpbeampte wat sedert 1995 in Kaapstad werk en wat anoniem wou bly, het aan Netwerk24 gesê personeel voel nie meer veilig nie.

Gesondheidsdepartement-woordvoerder, Luyanda Mfeka, sê verder paramedici sal voortaan deur die polisie begelei word in gebiede waar hulle onveilig voel.

In die jongste aanval op paramedici is ‘n ambulans se agterruit beskadig deur ’n klip wat gegooi is.

Nog drie klaskamers in Vuwani afgebrand

Ten minste drie klaskamers is Dinsdagaand afgebrand by die Mugoidwa Sekondêre Skool in Vuwani, Limpopo.

Die Mugoidwa hoërskool is die 29ste skool wat in ‘n kwessie van drie maande deur ontevrede inwoners van die gebied aan die brand gesteek is.

Ouers en leerlinge was voorberei vir die eerste dag van skool na drie maande van gewelddadige oproer wat kinders tuis gehou het, toe die skool deur vermeende brandstigters in ligte laaie gelaat is.

Die departement van basiese onderwys het gesê die aanval was laakbaar en is besig om die departement miljoene te kos wat hulle nie het nie.

Departementele woordvoerder Elaijah Mhlanga het gesê die aanval was teleurstellend en pogings om ‘n einde aan geweld te bring het ‘n groot terugslag gekry.

“Niks gaan ons stop nie, ons gaan nou saamwerk met die gemeenskap om seker te maak dat ons mense wat dit doen isoleer, want dit gaan die verstand te bowe. Dit is by ‘n punt waar ons regtig nodig het om drastiese stappe te neem om te verseker dat ons ons onderwysstelsel herstel, en die toekoms van ons kinders respekteer,” het Mhlanga gesê.

“Dit is oor die toekoms van ons kinders, natuurlik is dit die toekoms van ons land en dit is intimidasie en moet nie toegelaat word nie. Ons hoop die polisie sal hul werk doen en die oortreder in hegtenis neem.”

Mhlanga glo dat die aanval was ‘n intimidasietaktiek wat nie moet geduld word nie.

“Ons moet drastiese stappe neem … Dit is intimidasie, dit moet nie aanvaar word nie.”

Een van die ouers het gesê hulle is optimisties dat die skool sal hervat Woensdagoggend.

Beatrice Masuvhelele het gesê sy het haar kinders voorberei om terug te keer skool toe.

Inwoners het nie opgedaag by die stemlokale Woensdag nie, nadat hulle ‘n besluit geneem het om verkiesings te boikot en nie te stem nie.

Tydens stemdag, hulle óf sokker gespeel of sit by die huis gesit vir die 2016 plaaslike verkiesings.

Onluspolisie is reeds in die gebied ontplooi sowat 70km daarvandaan in Nzhelele waar ‘n ander gewelddadige oproer uitgebreek het.

Hulle is na Vuwani gehaas toe brand uitgebreek het.