Is stygende protes ‘rebellie van die armes’?

Suid-Afrika se gewelddadige betogings het in 2014 ‘n hoogtepunt bereik, volgens ‘n verslag deur die Multilevel Government Initiative by UWK se Gemeenskapsregsentrum.

“Beide die aantal burgerlike protesoptredes sowel as die voorkoms van geweld het toegeneem in 2014,” het die sentrum Donderdag in ‘n verklaring gesê.

“In 2007, het minder as die helfte van die protesoptredes met geweld gepaardgegaan, maar in 2014 is geweld by byna 80 persent van protesoptredes betrokke in een of ander vorm.”

Dit is volgens die Civic Protes Barometer (CPB) wat verskillende tendense in protesaksies in Suid-Afrika, meet, lui die verslag.

Dit het getoon dat daar in 2014’n toename in die aantal protesaksies was, ‘n ommekeer van die afwaartse tendens wat na 2009 opgemerk is.

“Die aantal betogings in 2014 het ‘n hoogtepunt van 218 bereik. Die vorige maksimum was 204 in 2009 (wat ook ‘n verkiesingsjaar was) bereik,” het die sentrum gesê.

“Die toename in 2014 is slegs deels te wyte aan die verkiesing, maar byna net soveel protesaksies (28) het in Augustus drie maande na die verkiesing uitgebreek.”

Tussen 2012 en 2014, het Gauteng meer protes as enige ander provinsie beleef. Sedert 2007 styg Gauteng se deelname in sulke optrede vinniger as enige ander provinsie.

Kaapstad is die munisipaliteit wat die meeste onder protesaksie gebuk gaan, met 84 betogings, gevolg deur Johannesburg, eThekwini, Tshwane en Ekurhuleni. Hierdie vyf munisipaliteite is verantwoordelik vir die helfte van alle protes wat aangeteken word.

“Kwessies met betrekking tot munisipale dienste en die administrasie van munisipaliteite word meer dikwels aangehaal as die oorsaak van protes as al die ander griewe saam,” lui die verklaring.

Die Gemeenskapsregsentrum stel belang daarin om met behulp van die studie te toets of daar wel tans ‘n “rebellie van die armes” gevoer word.

Die CPB dek die tendense in die aantal betogings, geografiese verspreiding van protes, tendense in gewelddadige burgerlike protes en die griewe agter protes tussen 2007-2014.

Intussen het Namibië ‘n “dramatiese­ afname” in ongelykheid en armoede oor die afgelope 20 jaar beleef, sê ‘n beduidende aantal inwoners van die buurland.

Hulle het nooit enige tekorte aan kos, water of krag oor die afgelope twee jaar ondervind het nie.

Die nuutste bevindinge van die Afrobarometer­ oor opvattings oor geslagsgelykheid, geslagsgeweld en ’n lewe in armoede is verlede Vrydag in Windhoek vrygestel.

Daarvolgens sê 88% van die deelnemers aan die opname dat hulle nooit of slegs een of twee kere sonder water moes klaar kom, of nie mediese dienste kon kry nie.

In die opname wat deur die Instituut­ vir Openbare Beleids­navorsing­ (IPPR) gedoen is, sê 90% hulle het nog nooit ’n tekort aan krag vir kookdoeleindes ervaar nie en 58% sê hulle het nog nooit nie ’n kontantinkomste gehad nie.

Mans in stedelike gebiede is meer geneig om te sê dat hulle nooit sonder kos hoef te gaan nie.

Bykans 1 200 Namibiërs het aan die opname deelgeneem wat tussen Augustus en September­ verlede jaar gedoen is.

SAID het ‘ondergrondse’ eenheid bedryf

Die Suid-Afrikaanse Inkomstediens hou vol dat die adjunk-kommissaris, Ivan Pillay en die hoof van strategiese beplanning, Peter Richer ‘n sleutelrol gespeel het in die totstandkoming van ‘n “ondergrondse” eenheid.

‘n SAID-woordvoerder, Luther Lebelo het gereageer op ‘n berig oor die verslag na die ondersoek na die eenheid, het RSG berig.

Volgens die berig het die verslag geen oortredings deur Pillay en Richer opgespoor nie, en ook nie enige stappe teen hulle aanbeveel nie.

Lebelo sê die SAID het ‘n onafhanklike forensiese ondersoekspan en regshulp ingeroep om die bevindings verder te ondersoek.

Op 5 Desember is Pillay en Richer geskors, te midde van bewerings van ‘n eenheid vir spesiale projekte wat glo onwettig bedryf is.

Lyk in staatshospitaal gelos om te ontbind

Vier personeellede van die Chris Hani Baragwanath-hospitaal is geskors nadat hulle die liggaam van ‘n 18-jarige meisie gelos het om te ontbind, het die departement van gesondheid Donderdag gesê.

Die departement het die afgelope paar weke vinnig opgetree teen beamptes wat na bewering die gedragskode oortree het. ‘n Dokter is glo onlangs ook met onmiddellike effek afgedank vir professionele nalatigheid.

Die vier is geskors hangende die volledige ondersoek en tugverhore.

“Dit volg na die voorlopige ondersoek oor die vervoer van die liggaam van die saal na die lykshuis en die manier waarop dit gehou is,” het Prince Hamnca, woordvoerder van die departement, in ʼn verklaring gesê.

Die Sowetan het Donderdag berig Bacebile Mbete (18) is Vrydag by die hospitaal oorlede. Haar oupa, Raymond Zikalala (82) het gesê haar liggaam is eers Maandag, drie dae later, na die lykshuis gestuur. Teen daardie stadium het die liggaam reeds só erg ontbind dat sy nie meer herkenbaar was nie.

Die liggaam is na die hospitaal teruggestuur toe die ondernemer gesê het dit is te ver ontbind om by die lykshuis aan te hou.

Zuma sê te veel grond in te min hande

‘n Suikerrietboer in KwaZulu-Natal het in ‘n epos aan president Jacob Zuma gewaarsku dat die land ‘n voedselkrisis sal beleef indien die 12 000 hektaar-plafon ingestel word.

Die e-pos het daarop gewys dat 100 van die land se boere 70% van die kos produseer en indien hulle gedwing sou word om die grootte van hul plase te verminder, sal die vervaardiging halveer.

Zuma het Donderdag gesê dit is ‘n bewys dat daar te veel grond in te min hande is. “Ons doen hierdie stappe presies omdat die noodlot van te veel in die hande van te min is.”

Zuma het luide applous vir sy stelling van die ANC-lede ontvang. “Ons is deeglik bewus van die bydrae van die land se hardwerkende boere tot die ekonomie en voedselsekuriteit. Doeltreffende deelname van die voorheen uitgesluite swart meerderheid in landbou en voedselvervaardiging sal egter slegs betekenisvol plaasvind wanneer hulle toegang tot grond het en dit kan verbou.”

Dat die president se rassebeheptheid net soos in Zimbabwe tot hongersnood sal lei, is egter gewis, aangesien Suid-Afrika ten spyte van rojale onderwysbefondsing selfs na 20 jaar nie opvoeding met ‘n wetenskaplike grondslag kan lewer nie.

“Die nuwe beperkings op grondbesit in Suid-Afrika vir buitelanders, sal slegs van toepassing wees op landbougrond, het Zuma ook verklaar.

Zuma het tydens ‘n parlementêre debat oor sy staatsrede gesê die plafon van 12 000 hektaar vir grondeienaarskap sal voedselsekuriteit vooropstel.

Met verwysing na navrae oor die Wetsontwerp op die Regulering van Grondbesit, het Zuma gesê dat die wetsontwerp slegs op landbougrond van toepassing is. “Dit het nie enige invloed op buitelanders wat woonhuise wil koop nie.”

Hy het glo ook navrae ontvang of die nuwe beleid van toepassing sal wees op multi-nasionale maatskappye, maar gesê “Multi-nasionale maatskappye sal slegs hierdeur geraak word indien hul eiendom landbougrond insluit.”

Zuma het Pieter Mulder voorts gekritiseer nadat hy Woensdag vir Zuma gewaarsku het hy “speel met vuur” deur minderhede uit te sonder, en gesê hy “baklei teen diegene wat minderhede onderdruk”.

Mulder het Zuma Woensdag van “sondebok-politiek” beskuldig om hul verlies aan lede te verduidelik. “Die agbare president sê ‘n man genaamd Jan van Riebeeck het hier aangeland, en dit was die begin van die probleme in die land. Ek kan bewys dat die president verkeerd is. Maar wat het hy in gewone taal gesê? Hy het gesê toe witmense hier aangekom het, het die probleme begin. Wat begryp gewone ANC-ondersteuners? Hulle verstaan dat indien jy ontslae raak van die witman, sal al die probleme opgelos wees. Raak ontslae van die kokkerotte en al die probleme sal iets van die verlede wees.”

Hy het aan Zuma gesê: “Jy is tans die probleem. Laat staan asseblief die sondebok-politiek. Respekteer demokratiese waardes en hou op om aan te val en om my, as ‘n Afrikaner, en ander groepe, uit te dryf.”

Die president het swart mislukkings uitsluitlik aan Europese kolonialisme in Suid-Afrika verbind en nie verwys na die konflik tussen die Khoisan en swart indringers nie. Net so word Mzilikazi se skrikbewind in die binneland ook verswyg.

‘As Julius ‘n kakkerlak is, kan ek sê hotnot’

“As Baleka Mbete Julius Malema … ‘n kakkerlak kan noem, dan kan ek Sherri-Lynn Rigney ‘n hotnot noem.”

Dit was die reaksie van ‘n gastehuiseienaar by Langebaan, Jennifer Abrahams toe die Cape Times Woensdag navraag gedoen het oor rassistiese aanmerkings in ‘n e-pos.

Abrahams het Rigney ondermeer ‘n “tipiese Saartjie Baartman-hotnot” genoem, en gesê sy is ‘n verleentheid vir ordentlike Kleurlinge.

Om haar kommentaar te regverdig, het Abrahams Mbete se aanmerkings oor die EFF-leier Malema gebruik.

Abrahams het die Cape Times gesê: “As ek moet hof toe gaan vir die gebruik van so ‘n term, dan moet Mbete ook hof toe gaan.”

Rigney het verlede week navraag gedoen oor ‘n vakansiehuis wat geadverteer word op die webwerf Gumtree.

Na ‘n woordewisseling Sondag, het Abrahams geskryf: “Jy het geen godsdienstige respek. Tipiese Saartjie Baartman-hotnot. Sal nie jou boodskappe lees nie.

“Het jy nog voortande?” het sy voortgegaan en voorts gevra of Rigney haarself ‘n mens of ‘n bobbejaan noem.

Woensdag, het Abrahams gesê: “Ek het vir haar gesê sy is ‘n hotnot, wat geen rassistiese betekenis het nie. Sy is meer hotnot as Asiaties of Indiër. Sover ek weet, word die terme boer en hotnot nie as onwettig geklassifiseer nie.

“Ek weet hierdie dame kom uit die hotnotkultuur, ek wou weet of sy ook ‘n paar tande verwyder het soos in hotnotkultuur.

“Deur te verwys na haar as Saartjie Baartman, het ek bedoel dat sy steeds optree soos die Hottentotte van 1652.

“Sy het geen opvoeding nie. Geen ordentlike dame sal vir ‘n persoon “motherfucker” en “fuck you” sê nie.

“As ek haar in persoon te ontmoet, sal ek haar vertel dat sy ‘n 1652 Saartjie Baartman-hotnot is wat in ‘n sleepwapark hoort en nie tussen wit velle aan die kus van Langebaan nie.”

Gumtree het via e-pos aanbeveel dat die Rigneys die aangeleentheid rapporteer by die polisie. Sodra die webwerf die saaknommer ontvang, sal hulle die polisie glo bystaan.

Intussen het die Rigneys twee gratis aanbiedinge van vakansies ontvang. Een was van Doreen Februarie, wat ‘n gastehuis in Kleinmond besit, en ‘n ander was van Sakkie de Villiers, wat ‘n boothuis in Kraalbaai besit.

Gifbier: Mosambiekse man vas

Die polisie in Mosambiek het ‘n man in hegtenis geneem wat daarvan verdink word dat hy tradisonele bier vergiftig het.

Sowat sewentig mense is dood nadat hulle pombe, ‘n tradisionele Mosambiekse bier by ‘n begrafnis gedrink het. Die bier, wat gemaak word met gort of koring, word oor twee dae gebrou.

Graciano Antonio is in hegtenis geneem terwyl hy probeer het om te vlug, het ‘n provinsiale woordvoerder van die polisie, Luis Nudia gesê.

Hy is na die hoofstad van die noordoostelike Tete-provinsie geneem waar hy aangekla sal word.

Byna 200 mense is in die hospitaal opgeneem nadat hulle van die pombe gedrink het, het die gesondheidsowerheid gesê.

Die gesondheidsowerheid is van mening dat die bier met krokodilgal vergiftig is, maar kenners is skepties of dit giftig is.

Monsters van die dodelike bier is sedertdien na die Verenigde State en Duitsland gestuur vir toetse.

Swart jolytmakers vertrap mekaar na skok

‘n Routydperk van drie dae is in Haïti, die oudste swart republiek, aangekondig nadat jolyt in ‘n nagmerrie ontaard het.

Minstens 16 mense het Dinsdag in Port-au-Prince, die hoofstad van Haiti, omgekom toe ’n man tydens die jaarlikse karnaval bo-op ’n vlot geskok is.

Die sanger van die hip-hop-groep Barikad Crew, Fantom, is geskok deur die oorhoofse kragkabel toe hulle vlot onder dit beweeg het. Verskeie ander mense is ook deur die kragkabel geskok.

Volgens premier Evans Paul het 16 mense gesterf en 78 is beseer. Hy het ook ’n routydperk van drie dae afgekondig.

Hy en pres. Michel Martelly het saam met honderde mense hul medelye op die ongelukstoneel gaan betoon.

Die sanger sal na verwagting oorleef, het een van die dokters wat hom behandel in ’n radio-onderhoud gesê.

Volgens dr. Joel Desire is die meeste van die mense wat gesterf het, egter doodgetrap in die stormloop nadat Fantom geskok is.

Interdik teen ouers wat bruin skoolhoof wil hê

Die Gautengse onderwysdepartement gaan ‘n interdik teen die ouers van ‘n Roodepoortse laerskool bekom omdat hulle aangedring het op ‘n bruin skoolhoof en onderwysers.

Volgens ‘n verklaring wat vrygestel is deur die departement, het sommige ouers betoog, gedreig en geweier om die skoolhoof en onderwysers toegang tot die skool te gee.

Hulle is ongelukkig oor die aanstelling van ‘n swart skoolhoof.

Dit kom nadat die ouers drie maande gelede begin protesteer het en onlangs swart onderwysers begin intimideer het, deur aan hulle te sê hulle “veiligheid by die skool is nie gewaarborg nie”.

Die departement, wat nou die gespanne situasie monitor, het gesê die groep ouers se klagtes teen die skoolhoof, is ondersoek en klaarblyklik vals en ongegrond.

Die interdik sal verhoed dat die ouers “enige handelinge van ‘n gewelddadige en ontwrigtende aard” teen departementele personeel onderneem.

LUR Panyaza Lesufi het die gedrag veroordeel, en gesê dit is “onnodig”, en bygevoeg dat dit ‘n negatiewe impak op leerlinge het omdat hulle waardevolle klaskamertyd verloor.

“Ons sal nie rassisme in enige van ons skole in Gauteng toelaat nie,” het Lesufi bygevoeg.

Cele sê regering spreek wel landelike veiligheid aan

Die adjunkminister van landbou, Bheki Cele, sê die regering is druk besig om die kwessie van landelike veiligheid aan te spreek.

Hulle werk veral saam met die SAPD om die landelike veiligheidsplan te loods, het hy gesê.

Hy het Woensdag aan die parlementêre debat oor verlede week se staatsrede deelgeneem.

Cele het gesê boere, wit en swart, sowel as swart plaasarbeiders “gaan dood en ly” onder die aanvalle.

Hy het gesê die regering het direkte kontak met landbougemeenskappe.

Cele het onder meer uitgevaar teen opposisiepartye wat volgens hom verdelende propaganda versprei en op dié manier rassespanning aanwakker.

Vermeende Bainsvlei-moordenaars voor

Die borgtogaansoek van drie swart aanvallers wat van die moorde op ‘n bejaarde egpaar van Bainsvlei by Bloemfontein verdink word, sal Donderdag in Bloemfontein se landdroshof hervat word.

Hendrik Ntsudi, Motsamai Bitterbos en Jackie Louw verskyn weens die wrede dubbele moord op Toon en Rienie Swanepoel verlede maand.

Die saak is vroeër uitgestel nadat die aangeklaagdes se regsverteenwoordiger, Kerapetswe Kgosimang gesê het sy kan nie voortgaan nie weens ‘n ongesteldheid.

Staatsadvokaat Louise Cawood was voorheen gereed om die staat se eerste twee getuies, die data-ontleder, Bes Bezuidenhout, en die ondersoekbeampte, Cobus Coetzee, te roep.

Die Swanepoels, albei in hul 70’s, is op 11 Januarie in hul huis op die plaas Vergezocht oorval, gemartel en daarna in koele bloede doodgeskiet. ‘n Televisiestel, vuurwapens en ‘n voertuig is gesteel.