Zuma moet koes vir woedende skare in Limpopo

President Zuma se verskyning by beplande saamtrek met inwoners van Vuwani in Limpopo, moes afgelas word, nadat die president besluit het om weg te bly van ‘n vyandige skare wat hom ingewag het.

Die Presidensie sê die teenkanting van die skare teen die president, was nie verteenwoordigend van die hele gemeenskap nie, want net ontevredenes oor die nuwe munisipale afbakening was by die byeenkoms.

Die Presidensie het ‘n verklaring uitgereik nadat Zuma daarteen besluit het om oproerige inwoners van Vuwani te gaan toespreek.

Hulle sê die saamtrek was nie verteenwoordigend van almal nie, omdat die bywoning meestal bestaan het uit diegene wat gekant is teen die nuwe munisipaliteit.

Vier mense is in hegtenis geneem toe gefrustreerde inwoners, wat lank op Zuma gewag het, motors met klippe bestook het en minstens twee voertuie van die SABC ook beskadig.

Zuma het wel vroeër die plaaslike brandweerstasie besoek om met lede van die Pro-Makhado-taakspan, kerk- en tradisionele leiers, asook sakelui en die jeug te vergader, waarna hy vertrek het.

Twee voertuie van die SABC se vensters is gebreek en Zuma wou dit nie naby by die Nandoni-sportterrein waag nie.

Inwoners het ure lank in ‘n volgepakte tent op hom gewag en het later oproerig begin raak.

Zuma sal glo teruggaan vir ‘n besoek aan Vuwani in Limpopo om met álle gemeenskapslede te vergader oor die krisis met munisipale afbakening. Die gebied word reeds maande lank deur etniese onrus geteister.

Geweldmisdaad het waarskynlik weer toegeneem

Daar is min hoop dat misdaad afgeneem het tot in Maart vanjaar, want verlede jaar het sestien van die 26 misdaadkategorieë stygings getoon. Dit sluit moord, kaping en huisroof in.

Die minister van Polisie, Nathi Nhleko maak vandag die jongste misdaadsyfers bekend vir die tydperk tussen April 2015 en die einde van Maart vanjaar.

Nhleko sal die syfers bekendmaak aan die polisie se oorsigkomitee in die parlement.

Roof met verswarende omstandighede het die skerpste gestyg en ‘n toename van meer as tienduisend huisrooftogte is aangeteken verlede jaar.

Die moontlikheid dat die misdaadsyfers in die jongste verslagperiode gedaal het, is daarom onwaarskynlik.

Voorvalle van moord het met 4.6% tussen 2014 en 2015 gestyg, terwyl roof met verswarende omstandighede met meer as 8% toegeneem het.

Die misdaadstatistieke word nooit in perspektief gestel nie en die etniese komponent word doelbewus verberg om die ware gesig van misdaad teen blankes wat slagoffers is, weg te steek.

Twee jong Franse op Madagaskar vermoor

Dit is die tweede moordaanslag op wit Franse besoekers sedert die begin van die jaar in Madagaskar.

Die vorige moord was in die middel van Februarie, toe ‘n voormalige Franse matroos, Sylvain Thorin en sy vrou, Marinette, doodgeskiet is deur gewapende inbrekers met Kalashnikovs en pangas.

Sedert Januarie 2015, het tien Franse reeds gewelddadig gesterf op die eiland en in die meeste gevalle is nog geen vordering gemaak in die moordondersoeke nie.

In die jongste gru-voorval is twee jong Franse vrywilligers (22 en 25 onderskeidelik) dood aangetref Sondag op ‘n strand langs die noordooskus van Madasgascar waarskynlik doodgeslaan, het die owerhede gesê.

Die plaaslike burgemeester Bessaou Ismak Ado Crophe het op die eiland Sainte Marie aan AFP gesê beide liggame het tekens van koptrauma getoon, en wetstoepassers vermoed moord.

“Hulle was die aand by ‘n klub en is op die strand daar naby dood aangetref,” het hy gesê.

“Ek het gesien hoe die liggame lyk. Albei het beserings aan die kop gehad.”

Die slagoffers, ‘n jong man en ‘n vrou, was vrywilligers by Cetamada (foto bo), ‘n plaaslike nie-winsgewende omgewingsorganisasie wat poog om die oseaan se soogdiere te beskerm.

Die vrywilligers is meestal gegoede wit Franse jeugdiges.

‘n Ondersoek is van stapel gestuur.

Die Franse ambassadeur op die Indiese Oseaan-eiland asook die konsul sal Maandag besoek bring aan die eiland.

In 2012, is ‘n Franse egpaar dood op ‘n strand in die suide gevind, vermoor deur plaaslike inwoners.

‘n Jaar later, is twee Europeërs aangeval en lewendig verbrand deur ‘n skare op die Noordwes-eiland Nosy Be, nadat hulle verantwoordelik gehou is vir die dood van ‘n kind wat verdrink het.

Etniese geweld teister Ethiopië

Oproer in Ethiopië het in November 2015 in die Oromia-streek begin wat die hoofstad omring. Planne van die regering om die grense van Addis Abeba, die setel van die Afrika-Unie uit te brei, het aanleiding tot die openbare uitbarstings gegee.

Oor die naweek het owerhede ten minste 100 mense gedood en ‘n algehele verbod op alle internetgebruik geld.

Die streek se Oromo-bevolking vrees dat hul plaasgrond onteien sal word. Ondanks die feit dat die regering hierdie planne laat vaar het en die betogings met geweld onderdruk het, het hulle die woede onderskat wat dit uitgelok het.

Onluste het sedertdien na ander dele van Oromia versprei, en meer onlangs ook na die noordelike Amhara-streek uitgebrei, het AFP berig.

Dit het tot onmin gelei in regeringsgeledere van dié sleutel Amerikaanse bondgenoot en belangrike vennoot in Oos-Afrika se stryd teen terrorisme.

“Sedert hulle aan bewind gekom het, het die regime nog nooit so ’n slegte belewenis gehad nie. Ethiopië lyk soos ’n vliegtuig wat ’n sone van uiterste turbulensie beleef,” het ’n onafhanklike navorser, Rene Lafort, gesê.

Ondanks wat hy as ’n “staat van beleg” op die Oromia-streek beskryf, het die opstand in onlangse weke geen teken van afname getoon nie en betogers daag toenemend openlik die regering uit.

Een vergadering is selfs Saterdag in Addis Abeba gehou, ’n rare gebeurtenis in die magsetel van die land. Die Ethiopiese regering word onder die mees onderdrukkende in Afrika geag.

Meer as 140 mense is dood toe veiligheidsmagte die aanvanklike Oromia-grondbetogings onderdruk het. Menseregtegroepe het berig van mense wat voor die voet doodgeskiet is en ander wat gemartel is.

In die jongste optrede die naweek is, volgens Amnestie Internasionaal, meer as 100 mense dood. Die veiligheidsmagte het volgens berigte met lewendige ammunisie op die skare gevuur.

“Die krisis is sistemies, omdat dit die fondamente van ’n regeringsmodel skud wat 25 jaar gelede in werking gestel is en wat outoritêr en gesentraliseer is,” het Lafort verduidelik.

Die betogers het verskillende griewe, maar is verenig in hul ontevredenheid met die land se leiers, wat meestal uit die noordelike Tigray-streek kom en minder as tien persent van die bevolking verteenwoordig.

Die eerste minister, Hailemariam Desalegn, staan aan die hoof van die Ethio­pian People’s Revolutionary Democratic Front (EPRDF), wat in die verkiesings verlede jaar al die setels in die parlement gewen het.

Al kom hy van die Wolayta-minderheidsgroep, is hy in die regering omring deur Tigriërs wat ook die veiligheidsmagte en posisies van ekonomiese mag domineer.

Prof. Getachew Metaferia, ’n hoogleraar in politieke wetenskap aan die Morgan State University in Amerika, beskryf die toedrag van sake as ’n staat wat deur ’n etniese minderheid beheer word en hul wil op die meerderheid afdwing.

Volgens hom is dit ’n noodsaaklike faktor om begrip vir die onluste te kry.

Meer as 60 persent van die land se nagenoeg 100 miljoen mense is óf Amhara óf Oromo.

“Daar is geen fundamentele bespreking met die mense nie, geen dialoog nie en die vlakke van frustrasie is aan die oplaai. Ek dink nie dinge sal na normaal terugkeer nie,” het die professor gesê.

Die land se leiers het daarin geslaag om verbysterende ekonomiese groei en ’n vinnig verbeterde gesondheidsbedeling te vestig, wat die beeld van die land aansienlik van die hongersnoodgeteisterde land van die 1980’s verander het.

Maar dit het ten koste van sekere regte gekom. Ethiopië is nommer 142 uit 180 lande in vanjaar se Verslaggewers Sonder Grense se persvryheid-indeks.

Ná die omverwerping van die diktator, Mengistu Haile Mariam in 1991, het Meles Zenawi met ’n ystervuis tot sy dood in 2012 geregeer waarna Hailemariam die leisels oorgeneem het.

Ergste opstand sedert einde van Apartheid duur voort

Die Verkiesingskommissie het die politieke geweld in dele van die land in die aanloop tot die munisipale verkiesing op 3 Augustus, veroordeel.

Die voorsitter van die kommissie, Glen Mashinini sê die verkiesing kan nie as vry en regverdig verklaar word indien huidige toestande so voortduur nie, maar die ANC weier steeds om die ongewilde burgemeesterskandidaat van KwaZulu Natal vir Tshwane te onttrek.

Mashinini het die media toegespreek by ‘n geleentheid waar politieke partye die verkiesings-gedragskode onderteken het.

Hy het partye gewaarsku dat geweld nie geduld sal word nie, en dat partye wat die gedragskode oortree, nie aan die verkiesing sal kan deelneem nie.

Twee mense is reeds dood in die openbare opstand, die ergste sedert die einde van Apartheid, oor ‘n omstrede burgemeesterskandidaat in Pretoria.

‘n Splinternuwe skool is intussen deur plunderaars gestroop. Behalwe 21 busse is verskeie polisievoertuie aan die brand gesteek. ‘n Joernalis van die SABC is ook aangeval.

Alle partye moet die gedragskode onderteken voordat hulle aan die verkiesing kan deelneem, maar die geweld is hoofsaaklik tussen faksies van die ANC en nie soseer tussen partye nie.

Spanning tussen die Patriotic Alliance en die DA het RSG se verkiesingsdebat in Mitchells Plein effens ontwrig, en sekuriteit moes tussenbeide tree. Die twee groepe het handgemeen geraak.

Maar die opstand in lokasies in en om Pretoria duur voort nadat Thoko Didiza as die ANC se burgemeesterskandidaat vir die Tshwane Metro in die komende verkiesing aangekondig is.

‘n Swart joernalis van die SABC is deur oproeriges in die Boikuthsong-plakkerskamp in Mabopane, noord van Pretoria aangeval en beroof.

Die joernalis, Horisani Sithole was teenwoordig toe ‘n winkel geplunder is, en hy is aangeval.

Daar is intussen steeds ‘n groot polisieteenwoordigheid by die Gomora-plakkerskamp, wes van Pretoria, waar ‘n skare van sowat tweeduisend betogers vroeër saamdrom.

Meer as veertig polisiebeamptes en ‘n polisiehelikopter monitor die situasie.

Bykomende beamptes van die polisie se openbare orde-eenheid, die honde-eenheid en metropolisiebeamptes is vroeër in die gebied ontplooi.

Die polisie het motoriste gewaarsku om die gebied te vermy, nadat motors vroeër met klippe bestook is.

Inwoners van die Malusi-plakkerskamp, wes van Pretoria sê Thoko Didiza sal nie die huidige burgemeester, Kgosientso Ramokgopa se bestaande projekte deurvoer nie.

Hulle het vroeër slaags geraak met die polisie wat hulle as Didiza se handlangers beskou.

‘n Gemeenskapsleiers sê hulle is bekommerd dat die huidige ontwikkeling tot stilstand gaan kom onder die nuwe burgemeester.

‘n Vergadering tussen ANC-leiers en takke binne die Tshwane-metrogebied moes ondertussen uitgestel word.

Alhoewel partyleiers ooreengekom het om brandpunte te besoek en inwoners se klagtes te bespreek, is die situasie steeds te gespanne met verskeie ANC-leiers wat uitgejou is.

Die party wou nie redes vir die uitstel openbaar maak nie, waarskynlik om hulle die verleentheid te spaar.

Die polisie het toegekyk hoe oproeriges winkels plunder in Mamelodi-Wes, oos van Pretoria.

Winkels wat deur buitelanders besit word, is oornag geteiken. Eienaars moes ook hulpeloos toekyk hoe oproeriges hulself aan voorraad help sonder dat die polisie ingryp.

Buitelanders uit ander Afrika-lande, moes soortgelyke aanvalle in April verlede jaar trotseer, toe skares hulle blameer het vir die hoë werkloosheid.

Ontleders het gewaarsku teen verdere onrus in die kommersiële spilpunt van Gauteng, wat Pretoria en Johannesburg insluit.

“Intra-ANC-faksiegeweld met die komende verkiesing word geïgnoreer deur markte wat handel oor eksterne faktore, maar is kommerwekkend,” sê Nomura se ontleder vir ontluikende markte, Peter Attard Montalto in ‘n nota.

Intussen moes die Jubilee-winkelsentrum in Hammanskraal, noord van Pretoria inderhaas ontruim word nadat ‘n wenk ontvang is oor oproeriges wat daarheen op pad is.

Die sentrum vir die studie van geweld en versoening sê die geweld wys hoe gefrustreerd armes is omdat hulle uitgesluit word van die politieke proses.

Die sentrum het die onvermoë van die ANC om toepaslik te reageer op die gemeenskap se klagtes gekritiseer.

Duisternis oor dele van Pretoria nadat oproeriges Eskom verjaag

Eskom het Dinsdagaand gesê dat ‘n hoogspanningstransformator by Mapopane-Oos se elektrisiteit-substasie omstreeks 18:00 onklaar geraak het, wat dele van Pretoria in duisternis gelaat het.

Pretoria gaan tans gebuk onder die grootste enkele vlaag van geweld sedert die ANC aan bewind gekom het.

Die kragvoorsiener het gesê ‘n aantal substasies regoor die Tshwane-gebied word daardeur geraak, insluitend Vuka, Winterveld, Nonyane en Makgatho se substasies, wat ongeveer 25.000 verbruikers van krag voorsien.

Eskomtegnici is na bewering weggejaag deur die oproerige massas toe hulle probeer om te reageer op die probleem by die substasie.

“Ons wil graag dit op rekord plaas dat dit dieselfde substasie is waar ons personeellede deur die gemeenskap weggejaag is vroeër as gevolg van die protesaksie wat vandag [Dinsdag] in Tshwane gebeur,” het Eskom in ‘n verklaring gesê.

“In die belang van hierdie soort uitdaging, is sekuriteit sedertdien saamgestuur om ons veldspan in hul ondersoek te begelei.”

Tshwane-inwoners in Atteridgeville, Soshanguve, Hammanskraal en Mamelodi, het Dinsdagoggend op ‘n brandstigting- en plundertog uitgevaar, waar voertuie en winkels geplunder en gebrand is uit protes teen die burgemeesterskandidaat van KwaZulu Natal.

Die besluit van die ANC om die voormalige minister Thoko Didiza te ontplooi as Tshwane se burgemeesterskandidaat voor die komende plaaslike regeringsverkiesings in plaas van die gevestigde Kgosientso Ramokgopa het tot etniese spanning gelei.

Die SABC het berig dat plundery Dinsdagaand in Mabopane toegeneem het namate meer en meer winkels gevandaliseer is.

“Mabopane se inwoners het begin om buitelanders se winkels en ander winkels te plunder insluitend PEP en Barnetts,” het joernaliste getwiet.

‘n Lid van die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee, Nomvula Mokonyane sê die voortgesette gewelddadige betogings in die Tshwane Metropool vererger die verdeeldheid binne die regerende party op streekvlak.

Geweld het in sommige gebiede in en om Pretoria uitgebreek omdat die betogers eis dat die huidige burgemeester, Kgosientso Ramogkopa (foto hierbo), behou word.

Die ANC vergader tans met al sy takke in die streek om Didiza aan hulle op te dring. Mokonyane het die keuse van Didiza probeer regverdig.

Die ministers in die Veiligheidsgroepering sê hulle weet wie betrokke is by die gewelddadige betogings in die Tshwane metropool.

Volgens bronne het 12 ANC-lede by Court Classique Hotel ontmoet om die geweld te beplan as “Sputla”, die huidige burgemeester, nie aangewys word nie.

Hulle sê ondersoek word ingestel na spesifieke individue, ná sowat 20 busse aan die brand gesteek is.

Die ministers het die geweld bestempel as ongekend, maar het besluit om nog nie die weermag te ontplooi nie.

Die minister van Verdediging, Nosiviwe Mapisa-Nqakula sê hulle sal die situasie daagliks monitor voor ‘n besluit geneem word. Die weermag is nogtans op ‘n gereedheidsgrondslag geplaas om in te gryp.

Die Minister van Staatsveiligheid, David Mahlobo, het vroeër ‘n beroep op politieke partye en individue gedoen om hulle daarvan te weerhou om paniek te saai op sosiale media oor die situasie in die metropool.

Mahlobo sê sommige mense gebruik die sosiale media om die situasie uit te buit. Die minister sê hulle is ook bewus van sekere politieke partye wat paniek probeer veroorsaak.

Hy sê slegs die regering sal inligting oordra oor enige bedreigings wat kan voorkom. Die SABC berig egter nie uitvoerend oor die openbare geweld nie.

Honderde pendelaars noord van Pretoria is gestrand weens busdienste in die gebied wat opgeskort is.

Inwoners van Hammanskraal sê hulle kan nie by die werk kom nie, aangesien hulle nie taxi’s kan bekostig nie.

Die situasie in Pretoria-Wes is steeds gespanne en ‘n polisievoertuig is vroeër met klippe bestook.

Motoriste is gewaarsku om Van der Hoff-weg in die gebied te vermy. Die meeste skole is steeds gesluit.

In Atteridgeville is die situasie gespanne en min busse en taxis is in bedryf. Die polisie het die situasie deur die nag gemonitor in Mamelodi en is steeds op die toneel.

Pendelaars moet van alternatiewe vervoer gebruik maak aangesien die busdiens opgeskort is.

In Mabopane is skole gesluit.

Die Tshwane metroraad het inwoners intussen gemaan om waaksaam te wees nadat geweld volgens berigte laasnag voortgeduur het.

Etniese geweld by Garsfontein eis drie

Drie swartes is dood ná etniese geweld Sondagmiddag tussen twee groepe in die ooste van Pretoria uitgebreek het.

Kapt Colette Weilbach het gesê die moeilikheid het omstreeks Plastic View in Garsfontein uitgebreek tussen Basotho’s en Zimbabwiese burgers.

“Daar word beweer dat ‘n groep Basotho mans vandag [Sondag] aangeval is deur Zimbabwiërs terwyl hulle sokker gespeel het,” het sy gesê.

“Die Basotho’s het teruggeslaan en hul aanvallers uit die kamp gedryf,” het Weilbach gesê.

Netcare 911-woordvoerder, Chris Botha gesê sewe Basotho mans het steekwonde opgedoen en een man is gedood.

“‘n Man in sy 20’s was ‘n kritieke toestand terwyl die ander ses beserings opgedoen het wat wissel van ernstig tot klein. Die kritiek beseerde man het dadelik na sy aankoms by die hospitaal aan sy wonde beswyk,” het Botha gesê.

Die ses beseerdes is op die toneel behandel en na ‘n hospitaal vervoer deur provinsiale dienste, het Botha gesê.

Weilbach het gesê die polisie sal die situasie monitor terwyl die leiers van beide groepe oor moontlike oplossings onderhandel.

“Geen arrestasies is nog gemaak nie en Garsfontein-polisie sal gevalle van moord en openbare geweld ondersoek,” het Weilbach gesê.

Vroeër berigte het aangedui dat een man tydens die gevegte omgekom het, maar die woordvoerder van die polisie se spesialis-afdeling het gesê die aanvanklike inligting is spekulatief.

Hy het later bevestig dat twee mense doodgebrand is, benewens die een wat aan sy steekwonde dood is.

Botha het gesê volgens inwoners by die plakkerskamp is nog vier mense ook vermoor, maar vyandige gemeenskapslede, gewapen met stokke en pangas, het geweier om die nooddienste toegang tot die kamp te gee om dit te gaan bevestig.

Weilbach kon ook nie die moorde van die ander vier mense bevestig nie.

Die plakkerskamp is in chaos gedompel en dit lyk asof inwoners hulself regmaak vir nog geweld.

Vuwani, Malamulele steeds uiters onbestendig

Swart onderwysers het nie Dinsdag by skole in Mashau, naby Vuwani in Limpopo vir klas opgedaag nie. Geen van die beloofde mobiele klaskamers is nog afgelaai nie.

Vuwani en Malamulele in Limpopo word steeds as uiters onbestendig bestempel ten spyte daarvan dat die minister van Staatsveiligheid die situasie dmv sekere hoofmanne probeer kalmeer.

By die Maligana Wilson-sekondêre skool het slegs twee van die 23 onderwysers aangemeld. Leerlinge het by skole opgedaag maar kon nie onderrig ontvang nie omdat onderwysers uit vrees vir geweld wegbly.

Sowat 24 skole is die afgelope ruk afgebrand na etniese geweld uitgebreek het oor ‘n besluit rakende die munisipale afbakening van die gebied

Parlementslede het ‘n blitsdebat oor die etniese krisis in Vuwani in die Nasionale Vergadering gehou. Tydens die blitsdebat oor die etniese geweld in Vuwani in die Nasionale Vergadering is die afbrand van skole gekritiseer.

Die minister van staatsveiligheid, David Mahlobo het ‘n streng waarskuwing gerig aan inwoners wat onderwysers in en om Vuwani in Limpopo intimideer.

Tradisionele leiers in die gebied het ook hul kommer uitgespreek. Hoofman Livhuwani Matsila wat Mahlobo vergesel, sê onderwysers het onderneem om aan te meld vir werk.

Matsila sê hulle is teleurgesteld, veral na hul gesprekke met die onderwysvakbond, Sadou en skoolbeheerliggame.

Die OVK het reeds in April ‘n beroep gedoen dat die geweld by sy lokale gestaak word.

Op Vuvani in Limpopo moes nege lokale weens onrus gesluit word.

Die Hoofkiesbeampte, Mosotho Moepya het ‘n beroep op kiesers gedoen om hulle van geweld te weerhou en hulle reg om te stem uit te oefen.

Die EFF se hoofsweep, Floyd Shivambu het die ANC en ‘n tekort aan ekonomiese ontwikkeling die skuld gegee vir die onrus in Vuwani.

Shivambu sê die geweld hou verband met konflik binne die ANC.

Hy beweer die burgemeester van Makhado en sekere raadslede besef dat hulle hulle poste sal verloor indien Vuwani volgens ‘n besluit van die Munisipale Afbakeningsraad by ‘n nuwe munisipaliteit ingesluit word.

Etniese geweld in Limpopo sal OVK-regsitrasie ontwrig

Twee voertuie insluitende ‘n polisievoertuig is Donderdagaand beskadig toe inwoners van Vuwani in Limpopo paaie probeer versper het.

Die polisie se Openbare Orde-eenheid, met gepantserde voertuie is in die gebied ontplooi en het daarin geslaag om die situasie te ontlont, het RSG berig.

Voorvalle van etniese geweld het die afgelope ruk in Vuwani en omliggende gebiede naby Thohoyandou voorgekom uit ontevredenheid met Vuwani se insluiting by Malamulele om ‘n nuwe munisipaliteit te vorm.

Die OVK beraadslaag intussen met die gemeenskap in aanloop tot die laaste kieserregistrasienaweek wat môre en oormôre plaasvind.

Die vorige registrasienaweek in die gebied is deur onrus gekenmerk.

Inwoners en die pro-Makhado taakspan het reeds gesê hulle gaan die komende naweek weer kiesersregistrasie ontwrig.

Bejaarde in Lady Grey doodgeslaan

‘n Klag van moord word ondersoek nadat die liggaam van ‘n bejaarde man Dinsdagmiddag in sy huis in Lady Grey ontdek is.

John Bradish (80) het twee dae lank nie sy verskyning in die openbaar gemaak nie, wat ‘n buurman en vriend se agterdog gewek het.

Die buurman het daarna die polisie in kennis gestel en hulle het op sy lyk in sy woning afgekom.

Die laaste keer dat hy lewend gesien is was toe hy by sy buurman gekuier het.

Bradish was jare lank ‘n inwoner van die dorp.

Kapt. Ursula Roelofse, polisiewoordvoerder, sê Bradish is vermoedelik met ‘n onbekende voorwerp aan die regterkant van sy kop geslaan.

Slegs Bradish se selfoon word vermis.

Etniese geweld woed in Burundi

Byna 90 mense is Vrydag dood in geweldpleging in Burundi se hoofstad, in die hewigste gevegte sedert Mei wat op ’n mislukte staatsgreep gevolg het, het Reuters berig.

Ontploffings en geweervuur is Vrydag deurlopend in en om Bujumbura gehoor. Inwoners sê die polisie het die hele dag lyke van slagoffers van die geweldpleging verwyder. Kalmte is weer Saterdag in die hoofstad herstel.

’n Woordvoerder van die weermag, Gaspard Baratuza, het gesê ­gewapende mans het drie militêre basisse in Bujumbura aangeval wat die dag se geweldpleging begin het. Volgens hom is 79 aanvallers doodgeskiet en 45 ander is in hegtenis geneem.

Vier polisiebeamptes en vier soldate is ook in die gevegte dood. Beslag is op wapens en ammunisie gelê.

Die onluste in Burundi het in April begin toe pres. Pierre Nkurunziza aangekondig het dat hy hom vir ’n derde termyn as staatshoof verkiesbaar stel. Dit het skokgolwe deur ’n streek gestuur wat steeds onstabiel is, twee dekades ná die volksmoord in naburige Rwanda.

Vrydag se geweldpleging is deur Amerika en ander Westerse lande veroordeel wat vrees dat die sentraal-Afrikaland terug sou beweeg in etniese geweld.

Tot nou was die skeidslyne in die Burundi-krisis polities van aard. Westerse magte en buurlande vrees egter dat uitgerekte geweld ou etniese skeidslyne in die land met 10 miljoen mense kan trek.

In Burundi se 12-jaar lange burgeroorlog, wat in 2005 geëindig het, het rebellegroepe van die Hoetoe-meerderheid, insluitende ’n groep wat deur Nkurunziza gelei is, teen ’n weermag onder leiding van die Toetsi-minderheid geveg.

Dit is dieselfde etniese samestelling wat in Rwanda tot die volksmoord gelei het.

Vrou in heup geskiet in aanval by Brits

Vier swart verdagtes is steeds op vrye voet nadat hulle Donderdagaand ‘n vrou in ‘n aanval op ‘n kleinhoewe by Buffelsfontein naby Mooinooi in die Brits-gebied in die heup geskiet het

Noordwes-polisiewoordvoerder, Kealeboga Molale, sê die rowers het vermoedelik oor ‘n veiligheidsmuur gespring om toegang tot die erf te kry. Sy sê die vrou en twee ander gesinslede is oorval toe hul reggemaak het om buite die huis vleis te braai.

Molale sê sover bekend is twee skote afgevuur.

Molale sê die aanvallers het met die gesin se Toyota-bakkie op die vlug geslaan. Die verlate bakkie is later sowat 500 meter van die toneel gevind. Sy sê die polisie ondersoek ‘n klag van poging tot moord en huisbraak.

Volgens haar word die gewonde vrou in ‘n hospitaal in die gebied behandel. Haar toestand is onbekend.

Molale sê dit is in dié stadium onduidelik wat presies gesteel is.

Die ondersoek duur voort.

Etniese geweld vlam weer op in Limpopo

Etniese konflik het weer kop uitgesteek in Limpopo. Die pad tussen Thohoyandou en Louis Trichardt in Limpopo is steeds gesluit weens ‘n gewelddadige betoging deur inwoners van dorpe in die Vuwani-gebied.

Inwoners versper die paaie na Thohoyandou, Vuwani en Malamulele met klippe en rommel.

Gemeenskapslede het die naweek ook vyf huise afgebrand. Hulle beskuldig die eienaars van die huise van moord. Dit volg nadat die liggaam van ‘n man verlede week in Lwamondo gevind is, na ‘n beweerde rituele-moord.

Die moord hou glo verband met die munisipale afbakeningsraad se besluit om dele van Vuwani en Malamulele saam te voeg om ‘n nuwe munisipaliteit te vorm, terwyl Tsongas daarteen gekant is.

Motoriste word aangeraai om eerder alternatiewe roetes te gebruik.

Dienste in die gebied is gestaak en onderrig by skole word ontwrig. Honderde pendelaars en motoriste is gestrand weens die paaie wat versper word.

Verkeer op die N2 by Borchards Quarry in die Wes-Kaap is vir die soveelste keer ontwrig nadat oproermakers Sondagaand die pad met rommel en brandende bande versper het.

Die pad is Maandag weer oopgestel vir verkeer en die polisie patrolleer die gebied.

Kaapstad se uitvoerende direkteur vir Veiligheid, Richard Bosman sê inwoners van informele woonbuurte in Nyanga is ontevrede met dienslewering in die gebied.

Rusland, China sê VN moet uit Burundi bly

Betogers in die hoofstad, Bujumbura,­ betoog steeds teen pres. Pierre Nkurunziza­ van Burundi se aankondiging om homself vir ’n derde termyn as staatshoof verkiesbaa­r te stel.

Die betogings duur voort ondanks die feit dat veiligheidsmagte­ versperrings afgebree­k het wat die afgelope dae deur betogers opgerig is.

Diplomate van Rusland en China het vroeër ‘n Franse verklaring oor die situasie in Burundi afgestem.

Die Russiese VN-ambassadeur Witali Tsjoerkin het aan verslaggewers gesê, “dit is nie die besigheid van die Veiligheidsraad en die VN-handves om betrokke te raak in grondwetlike sake van soewereine state nie”.

Die Burundi-grondwet en die Arusja-vredesverdrag wat die einde van die burgeroorlog aangekondig het, beperk die president tot twee termyne, maar Nkurunziza se ondersteuners sê hy kan weer verkies word, want hy is vir sy eerste termyn deur wetgewers aangewys en nie verkies nie.

Intussen probeer die VSA en EU druk toepas om van die president ontslae te raak.

Oos-Afrika-leiers vergader vandag in Dar es Salaam om die politieke krisis in Burundi te bespreek onder leiding van adjunkpresident Cyril Ramaphosa en die Amerikaanse adjunk-minister van Afrika-sake, Linda Thomas-Greenfield.

Hulle het in die Tanzaniese hoofstad byeengekom om te probeer bemiddel in die politieke dispuut wat deur etniese geweld gekenmerk word.

Hoetoes en Toetsies word soos voorheen, weer teen mekaar afgespeel. Die krisis word aangehits in ‘n streek wat in 1994 onder ‘n volksmoord gebuk gegaan het.

Meer as 800,000 mense in die naburige Rwanda uitgemoor, wat net soos Burundi tussen die twee etniese groepe verdeel is.

Pierre Nkurunziza se besluit om homself vir ‘n derde termyn verkiesbaar te stel, is moontlik die enigste weg tot vrede. Hy het voor 2005 toe hy as president aangestel is, ‘n Hoetoe-rebelle-groep gelei, maar gesorg dat hy talle Toetsies in sy kabinet aanstel.

Nkurunziza is die seun van ‘n Toetsi-ma en ‘n Hoetoe-vader. Sy pa het as goewerneur van twee provinsies gedien voordat hy vermoor is in 1972 tydens ‘n golf van etniese geweld wat gelei het tot die dood van meer as 100.000 Hoetoes en meer as 10.000 Toetsies.

Minstens 19 mense is sedert sy aankondiging in politieke geweld dood. Meer as 50.000 mense het weens die geweld uit Burundi gevlug.