Wat praat jy, man!

Image

Parmalatjogurt n? ‘n PRAAG-aksie enkele jare gelede. Ongelukkig het Afrikaansintussn al weer van die houers verdwyn…

Iemand wat van beter behoort te weet, het op 'n keer gesê ons het nie Afrikaans op jogurthouertjies nodig vir die taal om te oorleef nie. Waar het ons Afrikaans dan nodig om te sorg dat die taal geil groei? Om dié vraag te probeer antwoord, is dit interessant om die situasie in die Romeise Ryk met ons s'n te vergelyk. Andrew Dalby bespreek in sy boek Language in danger volledig die verskynsel waarom tale uitsterf.

Enigeen in die Romeinse Ryk wat Latyn as moedertaal geleer het, het 'n voorsprong gehad. As jy nou nog Grieks ook magtig was, is jy as 'n meer afgeronde mens beskou. In gekultiveerde kringe moes jy af en toe 'n Griekse woord kon laat val. Maar jy moes weet wanneer om dit te doen. Dit was pure aansit, wat moes toon dat Latyn net nie oor die regte woord beskik nie, maar Grieks wel. Dit het ook geïmpliseer dat jy vlot in Grieks was, 'n taamlike statussimbool. Is dit nie amazing(!) dat hoe meer dinge verander, hoe meer bly hulle dieselfde nie.

Maar selfs nodiger as om Grieks te leer, was dit om Latyn te leer. Die Romeinse owerheid was nie nasionalisties of chauvinisties oor taal nie. Anders as in ons tyd is daar nooit wette gemaak wat mense verplig het om Latyn te leer nie. Politici moes Latyn ken, want dit was die taal van die Senaat. En regsgeleerdes moes, want alle hofsake is in Latyn, en af en toe in Grieks, aangehoor. Maar vir mense sonder politieke ambisie en wat regsgeleerdes kon vermy, het die lewe soos altyd voortgegaan.

Hoekom is so baie plaaslike tale dan tot niet? En dit was baie. In die gebied waaroor die Romeinse keisers regeer het, is daar 'n honderd jaar voor Christus sestig tale gepraat. Vyfhonderd jaar later is net tien van hulle oor. In die weste van die Romeinse Ryk het Latyn die plaaslike tale verdring. In die ooste was dit Grieks.

Voor die Romeine hul opwagting gemaak het, is Gallies byvoorbeeld oor 'n uitgestrekte gebied gepraat: vanaf dele van sentraal Spanje tot in die huidige Turkye. (Ja, ook deur Asterix-hulle.) Die Galliërs was polities sterk, alhoewel hulle nooit 'n politieke eenheid gevorm het nie. Hulle het veral baie moeite met die opleiding van hulle druïde gedoen. Julius Ceaser skryf dat dit tot twintig jaar kon neem om een van die druïde op te lei, omdat hy so baie dinge moes memoriseer. Om geheimhouding te verseker, was dit vir die druïde verbode om enigiets van hul opleiding neer te skrywe. Gallies is een van die vyftig tale wat uiteindelik in die stof gebyt het voor Latyn en Grieks. 

Punies, wat in Noord-Afrika gepraat is, was die taal van 'n groep mense wat 'n letterkunde gehad het en wat baie vernuftig was, veral met landbou en besproeiïng. Hulle het groot biblioteke gehad, maar toe hulle in 146 vC deur die Romeine ingeneem is, is dié biblioteke verwoes. Binne 'n eeu hierna het daar niks van Punies oorgebly nie.

Aramees het egter die Romeinse Ryk oorleef. Dit word vandag nog in dele van Sirië gepraat. In die tyd van die Romeinse keisers is dit veral deur Jode gepraat. Soos vir die Galliërs is opvoeding vir die Jode baie belangrik. Anders as vir die Galliërs, het die Jode egter 'n sterk skriftelike tradisie. Soos die geskiedskiedskrywer Josefus sê, om as wys geag te word onder die Jode, moes jy die Wet ken en die Skrifte kon vertolk.

Die les vir Afrikaans? Dis nie genoeg om Afrikaans te praat nie, ons moet dit skryf ook. En ons moet dit skryf op alle terreine van die alledaagse lewe. Op hoeveel van hierdie terreine word ons klaar verplig om Engels te gebruik? 'n Mens word yskoud as jy dink wat veral by ons Afrikaanse universiteite en by werksplekke oor die algemeen aan't gebeur is. En meteens begin daardie jogurthouertjies met of sonder Afrikaans krities belangrik lyk. 

Die tale wat wel uitgesterf het, is dié waarvan die sprekers afhanklik geword het van Rome vir hul oorlewing en welvaart. Van die tale wat oorleef het, is waar die sprekers, miskien vanweë afgesonderheid of ontoeganklikheid, eenkant gehou is van die Romeinse kultuur of terwyl hulle gebly het waar hulle is, geen kans gehad het om te deel in Romeinse welvaart nie. 

Van laasgenoemde is daar twee voorbeelde – Illeries (wat beskou word as die voorloper van hedendaagse Albanies) en Vaskonies (wat beskou word as die vroeë Baskies). Beide Albanies en Baskies, wat vandag nog bestaan, word gepraat in afgeleë, bergagtige gebiede, wat min Romeinse invloed toon. Is 'n volkstaat dalk tog noodsaaklik vir Afrikaans se oorlewing?

Image

Etruskiese vrou

Etruskies is gepraat is deur 'n konfederasie van stede in Toskanje, en was 'n taal van wetenskap en godsdiens. Eens op 'n tyd, so is gesê, het Romeine skool toe gegaan om Etruskies te leer, soos wat hulle later Grieks geleer het. Etruskiërs was veral bekend as waarsêers en die laaste heidense keiser het in 365 nC Etruskiese toekomsvoorspellers by hom gehad toe hy Persië binnegeval het. 

Image

Etruskiese skrif, maar die taal het weens die sprekers se tweetaligheid uitgesterf

Maar ten spyte van hulle hoogsontwikkelde kultuur en hulle kundigheid was Etruskies ook nie beskore om te oorleef nie. 'n Honderd jaar voor Christus kan 'n mens (letterlik) sien die skrif is aan die muur vir dié taal. Dit was toe dat die Etruskiërs tweetalige grafstene begin oprig, 'n duidelike bewys dat die mense en die hele gemeenskap tweetalig begin word het. Uiteindelik sou hulle almal net Latyn praat. Om 'n fyn beskaafde kultuur en 'n klomp kundigheid te hê en selfs om as konsultante gebruik te word, is dus ook nie genoeg vir 'n taal se voortbestaan nie. 

En sien 'n mens hierdie tweetalige "grafstene" nie elke dag in Afrikaans meer word nie? In die Rooi Rose van Junie 2009 kom die Idols-aanbieder, Liezel van der Westhuizen, vir die joernalis verbasend Engels voor. En dan kom die antwoord hoekom. Liezel was in Engelse skole en slaan gou oor na Engels as haar gebrek aan Afrikaanse woordeskat haar laat vasdraai.

Dit bring 'n mens sommer by Dalby se beskrywing van 'n taalverskuiwing by 'n indiwiduele gesin in die Romeinse Ryk. En dit kom tog so bekend voor! So 'n gesin kon besluit om niks met die nuwe taal te doene te hê nie. Maar dan sou hulle hul afsny van 'n moontlike inkomste en verbetering in hul lewensomstandighede. Vir handels- en werksgeleenthede was Latyn noodsaaklik. En as hulle besluit om Latyn te ignoreer, sou hulle kinders buitendien opnuut moes besluit of hulle dieselfde gaan doen.

Die minderheidsgroep kon egter ook besluit het om Latyn te probeer praat as dit nodig was soos met kliënte of werkgewers. Uiteindelik sou hulle, met oefening, in staat wees om Latyn goed genoeg te praat vir alledaagse gebruik.

Van dan af moes hulle oor hul kinders se opvoeding 'n besluit neem. Hulle kon aandring dat net die moedertaal gepraat word. Dis die makliker keuse, maar kon die kinders benadeel: dit sou gou duidelik word dat daar meer geleenthede was vir jongmense wat Latyn kon praat. Soos om, in ons tyd, Engelse aanbieders op Idols te kan word. As hulle sou besluit om te weier om Latyn te praat, sou die volgende geslag buitendien weer opnuut moes besluit om Latyn in die huis te praat of nie.

Hulle kon ook besluit om hul kinders liewer Latyn te leer, so goed soos hulle kon en hulle aanmoedig om meer te leer. Die kinders sou dan min of meer tweetalig grootword. Hulle sou hul moedertaal by die huis en met die bure praat, maar in die handels- en werkswêreld Latyn. Die volgende geslag sou dan al hoe meer na Latyn neig, want dit is die taal van geleenthede en voortuitgang.

Net diegene wat 'n sekere kulturele bewustheid gehad het, sou voortgegaan het om hul moedertaal in stand te hou, sê Dalby. Die res sou elke volgende geslag minder en minder die ou taal praat en meer en meer die nuwe een totdat die ou taal uiteindelik heeltemal vergete is.

Het Afrikaners daardie kulturele bewustheid? 'n Mens se eerste reaksie op daardie vraag, is 'n onomwonde nee. Maar daar is tog ligpuntjies, wat 'n mens moed gee. Een is die geweldige oplewing in Afrikaanse musiek en die Afrikaanse musiekkanaal MK op Dstv wat op 21 Junie 2008 'n twee uur lange pretdokumentêr oor Afrikaanse musiek uitgesaai het, is 'n duidelike bewys daarvan. Dié program is juis vervaardig om te probeer uitpluis waarom jong mense vandag na Afrikaanse musiek luister terwyl hulle dit nie in die 1960's en 1970's gedoen het nie. 

Daar was ook die afgelope vyf jaar 'n ontploffing in nuwe Afrikaanse tydskrifte. Die aantal kinderboektitels in Afrikaans, vertaal en oorspronklik, het ook drasties toegeneem. En hofsake om Afrikaans as voertaal by skole te behou, is ook positief.

Dis dalk goed as 'n mens ter wille van daardie kulturele bewustheid vir Afrikaners 'n meer wetenskaplike rede, as blote hardkoppigheid, gee waarom dit belangrik is om hul taal in stand te hou. Linguïste soos Dalby is oortuig daarvan dat elke taal op aarde 'n unieke denk- en kennissisteem bevat. Gaan die taal verlore, raak daardie anderster kyk op die wêreld ook verlore. Dieselfde argument as vir biodiversiteit in die dierewêreld geld hier: raak die genepoel van 'n spesie te klein, steek allerhande afwykings kop uit. Net so met die ideëpoel van die mensdom soos vervat in sy tale.

Dus: praat Afrikaans waar jy kan. Skryf dit waar jy kan. Dring daarop aan waar jy kan. En koop tog Afrikaanse boeke en CD's! Sodat die uniek-Afrikaanse manier van dink bewaar kan bly vir jou en jou kinders.

no deposit mobile slotsАлександр Фильчаков прокурор

Die uil van Minerva – ‘n repliek oor Afrikanerpolitiek

Ek wou nog vir Dan Fourie ná sy verdere kommentaar op Litnet geantwoord het, toe doen Blou Makou 1, 2 en 3 dit sommer namens my (én Pieter Mulder). Melt het my gevra om Mulder se boek, "Kan Afrikaners toyi-toyi" hier op LitNet te resenseer. Tot dusver is ek so halfpad daardeur en ek moet sê: ek is aangenaam verras. Uiteindelik is Pieter ook 'n Afro-realis (Stephen Smith van Negrologie-faam se term) en hy glo ons kan Suid-Afrika en Afrika 'n beter plek maak, mits ons besef dat ons nie in Europa is nie en dat ander reëls hier geld.

Maar daaroor later meer. Laat ek op Dan Fourie se punte van kritiek antwoord:

Dankie vir die kompliment oor my skryfstyl, maar lees ook wat Jelleke Wierenga hier skryf. Sy laat Afrikaans regtig klink soos Van Wyk Louw se beiteltjie, genoeg om die aardbol middeldeur te kloof.

Ek dink nie ek sweep mense emosioneel op nie. As jy dink wat Zille in die afgelope verkiesing gedoen het, is dit niks anders as swart gevaar nie: "Stop Zuma!" Vir haar het sulke emosionele opsweping goed gewerk en ongelukkig oortuig jy die gemiddelde kieser nie met 'n logiese verhandeling nie, maar met een of ander slagspreuk.

Anders as baie regse Afrikaners, was ek nog nooit teen Jode nie. Die ou storie van "onder my beste vriende tel Jode (en Jodinne). Een van my grootste bewonderaars tans is nog 'n Joodse dame wat besonder goed Engels skryf, Ilana Mercer, wat in die VSA woon, maar hier gebore is.

Wat die Engelse betref, geld dieselfde. Maar soos 'n Rus (wat nogal vlot Afrikaans praat!) nie lank gelede aan my gesê het nie: "Dis nie dat ons Russe nie van Engelse hou nie; die probleem is die Engelse hou nie van ons nie!" Dis ongelukkig 'n feit van die geskiedenis dat Brittanje, asook die plaaslike Engelse elite wat maar nog steeds pro-Brits is, die afgelope 200 jaar alles in hul vermoë gedoen het om ons en ons taal te vernietig. Selfs Zille, wat tans deur die meerderheid Afrikaners by die stembus ondersteun word, is nie eintlik anders as Somerset, Milner of Trevor Huddleston nie; sy sien ons as 'n lastige oorblyfsel wat in die groter, bowenal Engelse "Suid-Afrika" moet oplos.

Laas het ek na Byron verwys. Vanoggend ontdek ek dié mooi reël in een van sy gedigte, "Hints from Horace":

Birds breed not vipers, tigers breed not lambs.

Dis in die aard van die Engelse en hul geskiedenis om te wil heers en oorheers, selfs nou waar hulle eiland tot 'n taamlik bankrot middelslagmoondheid verval het.

Iets wat ek graag sou wou aanpak, sou 'n studie wees in die trant van: "Die 200-jarige oorlog: Brittanje se veldtog teen die Afrikaner". Niemand het nog spesifiek op daardie probleem gefokus nie, omdat daar al honderd jaar lank 'n politiek van wit nasionalisme gevolg word – wat nou in die DA natuurlik 'n uiters vreemde en skynheilige gedaante aangeneem het. Maar ons moet vir eens prinsipieel begin dink en nie meer "opportunisties" (jou eie beswaar) nie. Die Engelse rol in dié land en vanuit die Verenigde Koninkryk (darem 'n mooi naam daardie, nie waar nie, die Verenigde Koninkryk) was vanuit 'n Afrikaneroogpunt nog altyd negatief, vernietigend. Hoe kan ons ons nog verbeel dat daar iets van 1910 en die Boer-Brit-versoeningsprojek oorgebly het?

In dié opsig is die Ou Suid-Afrika, die 1910-staat, finaal verby. Et tant mieux! soos die Franse sê, soveel te beter. Dit bevry ons van die dubbelslagtigheid, tweetaligheid en die kruis van 'n dubbeldooridentiteit.

Die meeste Afrikaners, veral diegene wat in Afrikaanse gebiede woon, weet nie eintlik veel van Engelse en veral van Engeland af nie. Selfs dié wat daar gaan werk, ervaar die Brit as kollega, as amptenaar en selfs vriend. Maar hy sien nie die Brit in sy historiese en politieke dimensie raak nie, die Machiavelliaanse dienaar van die ryk of die kind van Churchill wat tydens die Eerste Wêreldoorlog uitgeroep het:

“I think a curse should rest upon me – because I am so happy. I know this war is smashing and shattering the lives of thousands every moment and yet – I cannot help it – I enjoy every second.”

Net so is daar vandag Engelse wat elke sekonde van die Afrikaner se gestadigde ondergang geniet, want dit was so beplan. Die Foreign Office en die Britse ambassade het geweet as hulle ons in dié eenheidstaat in kan snoeker en – in weerwil van ons spartelende magteloosheid – nog boonop die welvaart van veertig miljoen swartes ons verantwoordelikheid kan maak, dan verdrink ons in ellende.

Soos die ekonoom Tony Twine verlede week met groot genoegdoening op Classic FM opgemerk het n.a.v. Pieter Mulder se aanstelling as adjunkminister: "I think he did it to kill off the Freedom Front altogether." Die blote feit dat daar nog 'n enkele party in die parlement bestaan met vier skamele lede wat namens iets soos "die Afrikaner" wil praat, is steeds ongewens. Eers wanneer daar geen politieke party oorbly wat hoegenaamd enige gedagte aan Afrikanervryheid of -soewereiniteit in sy geledere koester nie, sal die Engelse projek in Suid-Afrika, die 200-jarige oorlog, volbring wees. Dis 'n oorlog wat met 'n groot verskeidenheid wapens geveg is en steeds geveg word: met staal en bloed, sekerlik, maar ook met etniese suiwering, met woorde, koerante, boeke, films, propaganda, ekonomiese middele, en as dit moet: met terroristegeweld of die aanstigting daarvan.


Toevallig is vandag (20 Mei) die 26-jarige verjaardag van die Kerkstraatbom, wat vanuit Londen beplan en uitgevoer is. Ek weet nie hoe Trevor Huddleston gevoel het toe hy daarvan gehoor het nie, maar ek is seker dit was nie so ver van "I cannot help it – I enjoy every second" nie. Tot vandag toe weet die Britse geheime diens alles wat die ANC doen en nie doen nie; wil jy my vertel hulle het nie van die Kerkstraatbom geweet nie? En nie 'n vinger verroer om dit te keer nie…

Die Engelse is vir seker nie ons bondgenote nie, ook nie die plaaslikes nie. Daar is uitsonderings, in Pretoria en op die platteland waar hulle in 'n groot mate verafrikaans en met Afrikaners ondertrou het. Tydens die KKNK iewers in 2005 het 'n Britse immigrantevrou na my toe gekom en trots vertel hoe sy tydens die vyftigerjare Afrikaans op die skip van Southampton af uit 'n boekie begin leer het. "Jy moet die taal van die land kan praat," het sy gesê.

Tweetaligheid werk nêrens nie, nie in België nie, nie in Kanada nie en ook nie in Tsjeggië nie. Die voertaal van Praag was eers Duits, maar is vandag Tsjeggies. Nêrens in Vlaandere of Québec sal jy 'n enkele padteken of naambord in die ander taal teëkom nie. Tensy ons iewers 'n gebied van A tot Z kan verafrikaans en moontlik vir die eerste keer in die geskiedenis Afrikaans werklik tot die status van openbare, kultuur- en wetenskapstaal gaan verhef, gaan ons nêrens kom nie. 'n Taal vra grond. Wie het dit gesê? Moontlik een van die Boshoffs, maar elke taalkundige sal daarmee saamstem.

Daarom: ons is moeg vir Engelse eksperimente. As dit nie glas of vishoeke in die boeliebief is nie, dan is dit "tweetaligheid" of die "multikulturele samelewing". Ek gún Brittanje sy multikulti en ek hoop 'n miljard Indiërs en nog 'n miljard Moslems emigreer saam met tienmiljoene Nigeriërs soontoe en gaan transformeer Brittanje net soos ons tans getransformeer word. Ek dink ek praat namens die meerderheid Afrikaners as ek sê: ons is nie meer die Engelse se proefkonyne nie. Die aangehoudenes in die maatskaplike laboratorium raak nou rusteloos; ons wil uit!

Wat "naasteliefde" betref. Ek is maar 'n sondaar, dus kom "naasteliefde" nie vir my so natuurlik soos vir baie ander Afrikaners nie. Sowel Freud as Nietzsche het gesê as jy nie vir jouself lief is nie, kan jy niemand anders liefhê nie. Hoe kan die gebreinspoelde, skuldige, selfhatende Afrikaner hom verbeel hy het sy "naaste" lief? Watter "naaste"? Bybelvertaling is nogal 'n interessante onderwerp. Op 'n keer het ek iewers gelees dat die Hebreeuse woord vir "naaste" in die Ou Testament eintlik "jou familielid" beteken. By uitbreiding: 'n lid van jou stam of jou volk. Dan is daar nog die verdere vraag: hoe kan ek my naaste liefhê as hy my kennelik nie liefhet nie?

Dit het my al baie ongewild gemaak, veral by die sogenaamde regses en konserwatiewes, maar ek glo dat politiek en godsdiens geskei moet word. In die politiek, soos in oorlog, is daar geen naastes nie; daar is net vyande en bondgenote.

Omdat ons in Afrika woon, het ons swart bondgenote nodig, vir seker. Dwarsdeur ons geskiedenis het ons sulkes gehad, of dit nou Mpande of Mangope was. Eers het ons tuislande gehad en die tuislandleiers was ons bondgenote. Nou is Suid-Afrika 'n tuisland en moontlik word die nuwe tuislandleier ons bondgenoot. Maar nooit ons naaste nie.

My punt oor die Hollanderonderwysers tydens Kruger se bewind was net dít: die ou ZAR met sy mistieke, bebaarde Boereleier het 'n paar dinge reg gedoen en een daarvan was dat Engels, anders as in die Kaap of selfs in die Vrystaat, nie die administrasietaal was nie. Kruger was sensitief daarvoor dat die Afrikaner eintlik ook 'n Europeër is en sy band met die Europese beskawing nodig het. Al was daar nie destyds opgeleide Afrikaanse onderwysers nie, kon 'n Nederlander uiteindelik verafrikaans, wat inderdaad gebeur het. Terwyl die persentasie onderwysers vanuit Engeland wat hier verafrikaans het, seker minimaal moet wees.

Indien die Vryheidsfront Plus in 2011 die Pretoriase stadsraad inpalm, moet hy onmiddellik Engels as administrasietaal afskaf en dit Afrikaans maak, of dalk Afrikaans en Pedi of Tswana. Volgens die Grondwet van 1996 moet 'n provinsie of staatsdepartement twee amptelike tale hê, maar 'n munisipaliteit kan eintlik maak wat hy wil. Of soos artikel 6(3)(b) dit stel: "Munisipaliteite moet die taalgebruike en -voorkeure van hul inwoners in aanmerking neem."

Jy het natuurlik volkome gelyk as jy sê dat ons ook nie deur Hollanders regeer wou word nie. Sedert die Franse Revolusie en Kaapse Patriotbeweging in die 1790s wou ons vry en onafhanklik wees.

Ek weet nie eintlik of ek "as skrywer bekendheid wil verwerf" nie. Ek is 'n bibliofiel en hou van boeke, maar ek is ontnugter met die litêre bedryf. Die laaste goeie romans en poësie in die Weste is in die laat negentiende eeu en vroeë twintigste eeu geskryf.


Met die uitsondering van argitektuur, het al die kunsvorme in die Weste dekadent geraak: musiek, kuns, letterkunde. Ook die filosofie met sy groteske twyfel aan sin en identiteit. Daar is min boeke deesdae waarvan mens kan sê dat dit mooi of intelligent is. Ek dink selfs die literatuur wat daar onder die kommunisme in Europa geproduseer is, was beter as wat ons tans in die Weste kan lees. Ek ontvang af en toe katalogi en boekaankondigings uit Duitsland en veral Frankryk en daar is niks interessants of aangrypends nie. Dis alles 'n soort ars moriendi, die Westerse selfmoordbrief aan die nageslag wat daar nie gaan wees nie want witmense het nie meer kinders nie.

Hier en daar is daar miskien iets uit Japan wat die moeite werd is: Kawabata, Mishima… die Japanse obsessie met eer, asook hul waardering vir strakheid en eenvoud red hulle. Die Japanse identiteit gaan staande bly, bloot omdat hulle nooit immigrante gaan aanvaar nie.

Nietzche was heeltemal reg toe hy die kiem van nihilisme en ondergang reeds in die negentiende-eeuse Europa bespeur het. Ek dink nie hy sou kon glo wat ons vandag ervaar nie: die heerskappy van slegte smaak, Ortéga se "opstand van die gepeupel". Of miskien juis wél.

Maar kom ons praat bietjie politiek.

Dis nou interessant dat jy die vader van moderne Turkye, Moestafa Kemal Ataturk, ophaal. Weliswaar het hy Turkye vermoderniseer, maar hy was ook 'n nasionalis wat op onafhanklikheid en soewereiniteit gesteld was, 'n bietjie soos Kruger of Verwoerd.

Oor die afgelope tweehonderd jaar wou Brittanje en die Britte nie gehad het ons moes onafhanklik wees nie. Eers het ons weggetrek, toe annekseer hulle ons. Agterna ervaar ons Suid-Afrikanisme en tweetaligheid en, uiteindelik, in 1961 word ons by verstek weer 'n Republiek. Maar toe kom Harold McMillan se "winde van verandering op die Afrikakontinent", wat Brittanje in wedywering met die Russe eintlik self aangestook het. Die "wind van verandering" (eintlik het hy die enkelvoud in sy toespraak gebruik) was die laaste ou stink poep van die Empaaier, die Britse goewerneur in sy wit vlootuniform wat die Union Jack stryk en vir oulaas die fregat bestyg om die hawe van Mombasa uit te vaar. Het jy al ooit Africa Addio gekyk? Twee Italianers het dit alles op die destydse silwerdoek vasgevang: die oorspronklike oehoeroe met drankwinkels wat geplunder word, die swartman se wittandvreugde om uiteindelik van die blanke baas ontslae te wees. Vyfduisend Arabiere in hul wit gewade wat vlug tot op die strand en daar uitgemoor word, hul maagdelike wit lyke op die sand met die seebries wat hulle liggies roer. Idi Amin, die joviale Oegandees met 'n briljante humorsin. En dan Suid-Afrika, die "uitsondering" waar die Nasionale Party "vas staan" en tienermeisies sorgvry op Durban se strand baljaar, 'n strand slegs vir blankes. In ons land sou die Italiaanse filmmakers, Gualtiero Jacopetti en Franco Prosperi, hoor: hier gaan dit anders wees. Geen wanorde, geen blanke of Arabiese of Indiërvlugtelinge vir ons nie. Geen geweld, geen chaos, geen oehoeroe met geplunderde winkels en murasies waar eens plaasgeboue was nie.

Brittanje – die gewonde ou seedier wat eens die oseane regeer het, maar dié taak aan sy Amerikaanse halfbroer moes afstaan – het egter van beter geweet. Wat Harold McMillan aan 'n galante, geamuseerde Verwoerd op 3 Februarie 1960wou oordra, was: julle beurt kom nog. Wag maar en sien. Maar ook: ons wat Engeland is, gaan sorg daarvoor. Want ons kan nie ons kolonies afstaan, ons vlae stryk en ons geliefde koloniale leefwyse vaarwel sê terwyl julle rustig op die ou trant voortgaan nie.

Die dapper witmense van Suidelike Afrika (ons bondgenote van die Verwoerdiaanse tydvak) veg voort, in Angola, Mosambiek, Rhodesië en Suidwes. Hulle wen feitlik elke veldslag, hulle keil die terries op. Daar is geen noemenswaardige militêre vooruitgang deur die Sowjet-geborgde "bevrydingsbewings" nie, nóg in Angola, nóg in Mosambiek, nóg in Rhodesië, terwyl die ANC in die sewentigerjare nie eens poog om enige oorgrensoperasies teen Suid-Afrika te loods nie.

Die patroon regdeur Suider-Afrika was presies dieselfde: die blankes het die veldslae konsekwent gewen, maar die oorlog verloor. Want uiteindelik was dit nie 'n fisiese oorlog nie; die werklike probleem was nie "op die grens" nie. Dit was in die dekadente gees of verstand van die Westerse joernaliste en politici wat met hul pasifistiese, anti-wit ingesteldheid die gesig van witmense wat iewers in Afrika regeer nie verder kon verdra nie. Met Engeland natuurlik op die voorpunt: die sosialistiese Guardian met sy sieklike Britse moralisme, die polities korrekte BBC met sy soort atawistiese Afrikanerhaat wat van geslag tot geslag vanaf Majuba oorgedra is, asook Cambridge en Oxford waar dit skielik modieus geraak het om 'n Marxis te wees, so net voor die Berlynse muur sou tuimel.

Binne sestien jaar, vanaf die sogenaamde Angelierrevolusie in Portugal op 25 April 1974, wat die ineenstorting van Angola en Mosambiek tot gevolg gehad het, is Rhodesië, Suidwes-Afrika en Suid-Afrika insgelyks deur swart-nasionalistiese groepe verower en verteenwoordig die Afrikaner vandag die laaste oorblyfsel van 500 jaar Europese betrokkenheid in Suider-Afrika.


Waarskynlik besef die meeste Afrikaners reeds instinktief dat ons land geen "uitsondering" is nie. In weerwil van al die leë Britse beloftes wat daar in aanloop tot 1994 en sekerlik daarna aan ons gemaak is, dat ons nie eendag soos die retornados van Angola en Mosambiek as vlugtelinge iewers in Europa gaan beland nie, weet ons dat ons tyd op dié vasteland haas uitgespeel is. Die Europeërs wil ons egter nie terug in Europa hê nie en verder suid lê die see.

Ons is in Afrika. Hierdie verskriklike feit, wat tydens al die jare van voorspoed en stabiliteit gedurende die twintigste eeu ontken is, word elke dag by ons tuisgebring. Al skryf Beeld of Die Burger telkens nog 'n ode aan die demokrasie en aan FW de Klerk, die groot Britse staatsman wat Britse beleid sneller as enige van sy koloniale voorgangers in ons land geïmplementeer het, word dit deur die voorblad van die koerant weerspreek. Moord en doodslag; dis al wat sogenaamde "demokrasie" in Suid-Afrika gebaar het. En natuurlik: regstellende aksie, taaldiskriminasie, riool in die drinkwater, elektrisiteit wat met 34% styg om nog Mercedesse vir die direkteure van Eskom te koop of hulle ewe aardige bonusse te betaal. Ons word fisies aangeval en finansieel gemelk. Die Britte met hul absurde humorsin noem dit "demokrasie", maar selfs Monty Python is ná 'n ruk nie meer snaaks nie.

Die vraag is nou: hoe ontkom ons hieraan? Hoe skrik ons wakker uit hierdie Britse nagmerrie, uit die konsentrasiekamp wat soos 'n winkelsentrum vermom is?

Daar is mos 'n frase in Jean-Paul Sartre se toneelstuk, Huis clos: "Hel is ander mense." (L'enfer, c'est les autres). 'n Groter hel, sou ek sê, is veertig miljoen ánder mense.

Iewers in Suid-Afrika moet daar 'n plek wees waar genoeg van ons eie mense, d.w.s. Afrikaners, woon dat ons nie gedurig deur mense van ander kulture, sedes, gewoontes, gedrag en ingesteldheid omring hoef te wees nie. Dis nie nodig om Orania toe te gaan om so 'n plek te vind nie. So 'n stad bestaan wel en heet steeds Pretoria, hoewel die ANC-stadsraad aldaar oor die afgelope jare gepoog het om die oorspronklike naam uit te wis en sodoende van sy eie inwoners te vervreem.

Die oogluikende antwoord vir die Afrikaner se gebrek aan enige heimat of heenkome is om die Pretoriase munisipaliteit by die stembus te verower en die Vryheidsfront Plus is die ideale voertuig daarvoor.

Ekself beplan om myself in Pretoria tydens die volgende munisipale verkiesing in 2011 verkiesbaar te stel. Die Vryheidsfront Plus gaan sonder twyfel kandidate in elkeen van die dertig "blanke" wyke stel, in die tradisionele Pretoria en Centurion (voorheen Verwoerdburg).

Volgens die statistiekdiens woon daar 650 000 mense in Pretoria en Centurion, waarvan 80% Afrikaners is. Elke persoon, of hy of sy nou bedlêend in 'n ouetehuis is, in 'n rystoel of nog op skool en nie agtien jaar oud nie, sal voortaan moet registreer om in 2011 te kan stem. Ook sal die Vryheidsfront die Afrikaners in Pretoria wat tans die Engelse party, die DA, ondersteun, moet oortuig om voortaan Afrikaans te stem.

Ons het net twee jaar. 'n Wonderwerk is nodig. Maar ons weet dat die Afrikaner voorheen al wonderwerke verrig het. In 1936 ná die Smelting tussen Smuts en Hertzog was daar net vier LV's van die Nasionale Party in die parlement oor. Hulle het nie geld gehad nie, hulle het nie media gehad nie – met die uitsondering van Die Burger onder A.L. Geyer. Skaars twaalf jaar later het hulle vir die grootste verrassing by die stembus in die geskiedenis van Suid-Afrika gesorg toe hulle Smuts se Verenigde Party verslaan het. Ons weet nie presies wat daardie wonderwerk moontlik gemaak het nie. Anders as wat ons vandag vertel word, was apartheid nie werklik 'n groot kwessie tydens die verkiesing nie. Veel eerder was elke stem vir die Nasionale Party 'n stem téén Engeland, téén die gedagte dat Suid-Afrika vir altyd onder Britse heerskappy sou staan.

Die stryd tussen die DA en die Vryheidsfront Plus om die opposisiestem onder die Afrikanerkiesers van Pretoria kan iets van dieselfde allure hê. Aan die een kant 'n party, die DA, groter, sterker, met Britse selfversekerdheid en wat met al die gesag van die groter Anglo-Amerikaanse ryk praat. Die party hou die Britse ideaal van die multikulturele samelewing aan ons voor. Aan die ander kant, die uitdager, die Vryheidsfront Plus, kleiner, armer, maar met die geloof dat hy oor die talent en die wil beskik om die vryheid van die Afrikanervolk – ten minste gedeeltelik, op plaaslike vlak – te herwin.

Die oogmerk vir albei partye, hetsy alleen, hetsy gesamentlik, is om 'n meerderheid van die totale stemme in die metroraad met die gedrogtelike naam "Tshwane" te verower. Een van die heel eerste doelwitte ná die oorname sal wees om die naam van die munisipaliteit vir goed te verander na iets soos Groter Pretoriase Munisipaliteit.

Elkeen van die dertig wykskandidate sal moet sorg dat hy 'n span van etlike honderde vrywilligers versamel wat elke buurt kruis en dwars sal moet deurwerk om te sorg dat:

1. Elke lewende siel geregistreer is. In die praktyk gaan dit beteken om mense aan te ry as dit moet na die OVK-kantore in Sunnyside, tesame met hulle groen ID-boekies.

2. Elke geregistreerde kieser op stemdag sy stem vir die VF+ en vir Afrikanervryheid uitbring.


Die prys waarvoor ons gaan veg, is 'n stad, 'n beskeie politieke entiteit met beperkte magte, maar met 'n begroting van R14 miljard, 'n dieretuin, museums, skole, universiteite, die Staatsteater, alles dinge wat ons kan gebruik om 'n Afrikanerhergeboorte te laat plaasvind. Pretoria beskik oor die Blou Bulle, maar ook oor sy eie vlag:

Image

Die stadsvlag van Pretoria

 

Interessant en toevallig genoeg, lyk die stadsvlag van Praag in die Tsjeggiese republiek, identies – behalwe dat die kleure omgeruil is:

Image

Die stadsvlag van Praag, Tsjeggi?

 

Daar is reeds Radio Pretoria, hoekom nie ook Pretoria-TV of 'n eie bank (die Nasionale Bank van Pretoria, die NBP) en 'n Pretoriase aandelebeurs wat reg oorkant die Reserwebank se gebou kan verrys nie? Met verbeelding en inisiatief is alles moontlik.

Daar is soveel Afrikaners wat reeds boedel oorgegee het. Hulle glo dat ons tyd verby is en dat ons finaal deur groter magte oorwin is. Dit wat voorlê, lyk na nag.

Maar soos Hegel gesê het: die uil van Minerva sprei haar vlerke eers as die skemer daal. Die donker tyd wat ons nou beleef, is juis die tydvak van Afrikanerhernuwing.

Elke dag lees of hoor ek iets wat my oortuig dat ons besig is om die geestelike kettings wat ons tot dusver aan bande gelê het, af te werp. Ek dink ons gaan verbaas wees om te sien hoe gou vryheid weer mag aanbreek.

игри для детиФильчаков прокурор харьков

Wat de ‘heck’? – Die Boeremagsaak se sesde verjaarsdag

"Is jy ook my pa se sussie?" vra die sewejarige klein snip oor my skouer.

"Nee, ek is sy skoonsussie, ek is met sy boetie getroud."

"My pa se boetie?" (Sy het hom nog nooit gesien nie.)

"Jou oom wat tronk toe is twee weke voor jy gebore is," vervolg Ouma hier langs my. 

Die graadeentjie frons, maar dan onthou sy skielik – ons het haar al vertel. 

"Nou wat de 'heck' het hy gemaak," frons sy. "Hoekom is hy in die tronk?"

"Dit kan jy weer vra!… Wat de 'heck'? Hul noem dit die 'Boeremag'." 

Ek verwens myself – ek moes voor my skoonsussie uitgespring het om die hek oop te maak – dan kon iemand anders solank begin verduidelik het… Ek het saamgery Bosveld toe net om te ontsnap van die "Boeremag"-dinge en my kop skoon te maak. En hier sit ek. Vas gehek! Ons ry verder. "Wat de 'heck' het hy gemaak?" herhaal my swaer die vraag en probeer my oog in die truspieëltjie vang. Ek maak of ek dit nie sien nie. Almal lag en ek lag maar saam. Ja, die "Boeremag" het soos 'n hek homself staan kom maak in die paadjie van my lewe…

My skoonsus gee ons jongste niggie 'n drukkie skuins na agter as sy ná die tweede hek weer inklim: "Toemaar, nie een van ons ander se name sal in die geskiedenisboeke staan nie, maar jou oom wat in die tronk is, syne sal…"

Ek wonder of enige een van ons régtig kan onthou waar dit alles begin het? By drie mans wat op Gerdau op die verhoog gestaan het, met `n politieke ideaal. Hulle het die mense gewaarsku dat as hier gevaar sou kom, enige toestand soos die voorspelde "nag van die lang messe" – ook volgens die Vula-dokument en ander inligting wat na hulle aangedra is – ons onsself sou moes kon verdedig. Maar, later was daar baie dinge…

"Hoe gaan dit met die manne daar?" vra ons my skoonma se broer, waar ons in sy Bosveld-stoep se koelte sit. 

"Onder omstandighede goed, Oom weet mos – wat nie dood maak nie maak sterk!"

Herman Scheepers, wat oorlede is nadat hy 'n virus op sy brein gekry het in 2007, het altyd vir my gesê as ek hom vra hoe dit gaan: "Party dae op en ander af, maar in die deursnee nog goed." Dit lyk maar nog steeds so, Oom. Alhoewel ek dink as mens dit op 'n grafiek sou natrek, daardie gemiddeld heelwat laer is, as wat dit altyd was. Die laaste twee jaar was rof! Mens kan dit op die mans se gesigte sien – die saak het sy pond vleis gevat! Almal het oud geword. Grys! Tot Herman en Rudi, daardie twee outjies wat mos weggeloop het uit die hof, begin al silwer om die slape word. Party dae kan ek sommer sien dat dit met sommiges so gemoedslangs sleg gaan, maar as ek weer in die hof kom, sien ek dat hul ook weer moed geskep het en glimlag hul ewe breed. Hehehe, daar's een nuwe vroumens wat daar kuier en dit lyk so al vir my of Cupido daar ronddans besoektye…"

"Wat-se-pit praat jy nou?" 

"Daai engeltjie wat mens so met die pyle skiet dat jy verlief moet raak, Oom."

"O" en ons oujongkêrel-oom grom iets oor heidense gebruike. 

Ons oom staan op om die hoenderkos uit te haal – hy maak verskoning – hy is maar aldag besig.

 "Daar's seker nie in die tronk so baie werk soos hierso op die plaas nie," spot my swaer. "Ons stuur hom hier na oom toe as hy uitkom, dat hy weer kan leer werk."

"Nou waarmee hou hul hulselwers besig?" wil die oom weet.

"Hy het 'n rekenaar en 'n radio en hy kan ook flieks kyk. Ons het vir hom so 'n DVD-masjientjie gekoop." Ek verduidelik so effens, want ons oompie se enigste gevorderde tegnologie op die plaas is 'n selfoon, en ook maar net omdat dit noodsaaklik is. "Musiek is seker die belangrikste ding om hom positief te hou, hy kyk graag na André Rieu se musiekvideo's. 'n Vriend het nou onlangs vir hom 'n stel oor die dierelewe van Animal Planet gegee, wat hy oor en oor gekyk het. Dis net eers 'n hele riekmarrôl om die toestemmingsbriewe te kry, maar dan mag mens die goed vir hulle vat. Baie van die ouens het televisiestelle. As hulle radio luister, moet oorfone opsit sodat die klank nie die ander pla nie. Hy het ook 'n elektroniese klavier, so ene wat met krag werk, sonder die klankkas agter, waarop hy oefen, dit hou hom goed besig. Hy lees ook baie, al die goed waarin hy belangstel. Filosofie en sielkunde… Hy lees mos nie storieboeke nie, hy aard te veel na sy oom…" terg ek.

"Nee jong, ek lees net die Bybel en dié gaan ook maar swaar." Ek glimlag saam met die res. In my verbeelding sien ek hoe daardie hard gewerkte hande sukkel om die fyn blaaie van 'n Bybel geblaai te kry. 

"Ja, oom. Hy skrywe ook… van die ander ook. Ek wil net Maandag vir my, by Bienedell, Mike du Toit se derde boek bestel. Dit gaan oor Die Strewe en Stryd van ons Volk van 1902 tot 1994. Het oom die resensie in die nuutste Afrikaner daarvan gelees?"


"Nee jong, dié kerant sal ek eers antstaande week by die pos kry."

"In elk geval, oom, Mike se tweede boek was vir my te ingewikkeld, ek sukkel om dit klaar gelees te kry. Lyk my dis meer vir geleerde mense bedoel – mense wat wetenskapfilosofie studeer – dit gaan oor paradigmas. Ek het baie meer van sy eerste boek oor die oud-Germaanse geskiedenis gehou. Sy broer André het ook al 'n digbundel uitgegee, daar is die mooiste gedigte in! Wilhelm Pretorius het ook al van sy gedigte gepubliseer. Hy het laasjaar sy meestersgraad in Kerkgeskiedenis gekry. Hulle het glad vir hom 'n gradeplegtigheid daar (soos sy ma sê) in die skadu van die galg gehou. Die kapel waar hulle dit gehou het daar by C-maks, is mos net langs die galg. Hy is nou met sy doktoraal by Tukkies besig. Adriaan ook besig om vêrder te studeer, iets met boekhou te doen… Nee wat Oom, daar is 'n klomp van hulle wat goed besig is…"

"Dr. Lets het mos daardie boek met die spotprente oor die Boeremagsage uitgegee. Hy teken gereeld nog elke getuie en al die snaaksighede wat daar in die hof gebeur. Hy het gepraat van 'n tweede boek, een of ander tyd. Hy het mos borg gekry, maar lyk my hy is nou so baie betrokke by Boerevryheid, dat hy nie te veel kans het om dit agtermekaar te kry nie."

"Die borg-ouens glo ek nog altyd het dit maar net so erg (al is dit op 'n ander manier), as dié wat toegesluit is. Oom moes daardie gesigte gesien het toe ek gister vir hulle elkeen gevra het, wat hulle vir my kan vertel van die ses jaar wat nou verby is! Oom Fritz het sommer vir my gelag: "Hene ou kinta, jy vra nog?" "Tannie weet mos!" het klein Jacques geantwoord. Deon het nou een dag gespot dat hy so permanent by die hof is dat die bank in die portaal waarop ons altyd sit en wag, nou syne is. Ek het so gelag, want hy reken toe dis tyd dat hy bedank. Ek het lustig saam gespot dat dit nou een plek is waar jy kan bedank tot jy blou is, dit sal nie aanvaar word nie. Hulle haal maar almal deur 'n dun rietjie asem. Moet elke dag in die hof wees en hulle kan nie ander geld verdien nie, en moet huur betaal en nog kos koop. Petrolgeld ook hê en parkeergeld betaal. In die tronk is die goed gelukkig nie nodig nie. Ons vrouens dra net kos aan, want die tronk s'n is nie aldag eetbaar nie, maar eintlik gaan dit meer daaroor dat hulle iets van die huis af kry. Oom weet mos, 'n man se pad na sy hart loop deur sy maag. 

"Hoe gaan dit nou met die ou wat so met die suikersiekte gesukkel het?" wil my skoonsussie weet.

"Sy vrou het laas week gekla dat sy suiker weer hoog was, maar dit gaan nou weer beter. Hulle lyk my is darem net twee in die tronk wat so met hulle gesondheid sukkel. Twee van die borg-ooms het al hartaanvalle gehad en Oom Vis se vrou het net anderdag vir my gesê hy word nou te oud vir die tronk. Maar wat, jou boetie was nog nooit in sy lewe so uitgerus nie, hy sê hy is nou al moeg gerus."

"En die kleingoed? Samel julle nog vir hulle geld in?" wonder sy verder.

"Die kleinstes is skool toe vanjaar, André se twee het so goed met die atletiek gevaar, glad medaljes huis toe gebring. Die klein Vrystatertjie het ook vir sy pa kom kuier met sy skoolbaadjie en al; hy het nou begin stoei en hy sit glo sy ma ore aan as dit by skaakspeel kom. Die ander het ook almal sulke langbeendogters geword, mens ken hul amper nie as hul by die hof kom kuier nie. Daai oudste een van Johan het glad anderdag vir haar Oupa vertel hy sal die moesie op haar been moet verwyder, want binnekort sal sy begin skeer en dan gaan sy dit raak skeer. Sy was so 'n kleutertjie toe ons haar die eerste keer gesien het… Oom Vis se jongste seun het ook sy graad in Ingenieurswese klaargemaak. Sy ouboet is nou terug op Universiteit, besig met sy meestersgraad. As mens so na die kinders kyk, besef jy eintlik eers hoe lank ons al met die storie besig is… Ekself het niks meer met die Helpmekaar-hulpfonds te doen nie, maar hul het die einde van laasjaar vir almal geld vir geskenkies gegee en het in die begin van die jaar skoolfonds betaal. Die fonds gee darem ook vir die mans sakgeld elke maand en telefoonkaartjies om mee te bel. Daardie kaarte red my gewoonlik aan die einde van die maand."

"Hoe lank is dit nou al?" 

"Die eerste drie was Aprilmaand al sewe jaar toegesluit. Ek gaan nie weet wat om met my man te maak as hy die dag huis toe kom nie. Ek raak soms benoud as ek daaraan dink; dit gaan 'n groot aanpassing wees! Maar wat, ek herinner hom gereeld daaraan dat ek sy eerste én tweede vrou sal wees en hy moet net onthou dat 'n tweede vrou baie bederf moet word. Hy sal byvoorbeeld nie mag nee sê as ek wil kom kuier hier by Oom in die bosveld nie," lag ek na Oom Boet toe.

"Ek hoor die saak kos 'n almintige klomp geld."

"Die Regshulpraad praat van twintig miljoen, Oom. Dis maar omdat daar so baie mense betrokke is. Dis die Regter en sy twee assessore, die drie staatsaanklaers, die ondersoekspan, die verdediging se advokate en dan is daar nog die polisie om hulle op te pas. Ek tel daar is ses voertuie wat saamry as hulle vervoer word. Dis nie eintlik vir my snaaks dat dit al so 'n groot klomp geld is nie. En dit gaan nog meer word, ek dink nie die saak sal nie voor die einde van die jaar klaar kry nie."  

"Nou hoe so?"


"Dinsdag, die 19de, sal dit die saak se sesde verjaarsdag wees. Hulle is nou met Dirk Hanekom besig in die bank. Hy is beskuldigde nommer twaalf. Dit gaan maar woes, maar daar was al groot pret en lekker lag. Veral toe Tom Vorster in die bank gestaan het. Hy en die Staatsadvokaat, Fick, is natuurlik vet en vuur bymekaar. Fick het hom eendag toegesnou dat hy lieg, waarop hy vir Fick vertel het dat hy wat Fick is, vet is. Almal het gelag, hoewel die Regter het hul berispe en gevra om nie so persoonlik in die hof te wees nie. Die Regter self het maar gesukkel om nie te hard te lag nie. Ek moet Oom sê, ons weet nie wat hy op die ou einde gaan besluit nie, maar een ding moet ons darem vir Regter Eben Jordaan gelyk gee, hy het 'n goeie humorsin.

In die koerant het hulle ook genoem dat die saak die laaste tyd slegs 55 minute gemiddeld per dag aan die gang was, maar hulle sê nie dat daar alweer 'n lang reses is wat vir ons voorlê nie. Tom se suster is oorlede in die tyd wat hy getuig het en hy het 'n paar maal gevra om bietjie af te staan. Hy't glad geweier om verder te getuig, want hulle het hom toestemming geweier om die begrafnis by te woon, nes die tyd vir Mike en André, en ook vir Adriaan toe hulle pa's oorlede is. Nee wat Oom, Tom het hulle mooi vertel hoe sy en sy medebeskuldigdes se menseregte geskend is gedurende die ses jaar wat hy sit. Ook sommer dat mens nie kan verstaan dat ander dan sommer net so mediese parool kry nie of dat sake sommer net teruggetrek word nie."

"Dis maar erg om in daardie bank te sit, Oom. Daar word baie gepraat, die oorkonde(waar hulle elke woord optik wat gesê word in die hof) is reeds 38 000 bladsye lank. Daar is nog 9 beskuldigdes oor, ek weet nie of almal van hulle gaan getuig nie. Die ouens wat min dinge teen hulle het, vat omtrent so week of drie in die bank. Ander van hulle staan meer as 'n maand in die bank. Ek dink Tom Vorster en Mike du Toit het die langste van almal getuig, dis seker logies want hulle is die twee wat beskuldig word dat hulle die 'leiers' was. Die twee Pretorius-boeties wat skuld beken het, sal dalk die tyd verkort, maar dit weet niemand ook vir seker nie. Ons weet ook nie hoeveel getuies elkeen gaan roep nie. 

Dis nou 'n ander ding daai Oom – om mense te gaan vra om te getuig. Sommiges steek viervoet vas! Die ouens sweet in daardie bank, maar daar was darem 'n paar manne vir wie ek die wêreld se respek gekry het oor hoe hulle dit hanteer het. Veral vir Gideon Meiring! Hy was die tweede getuie vir die verdediging en hy het baie mooi verduidelik, (uit ondervinding) dat ons onsself sal moet beskerm. Dit sluit aan by die mans se verweer dat die hele ding defensiewe beplanning was. Daar was 'n oud-weermagoffisier ('n baie netjiese man), ek het nou sy van vergeet, wat vir die regter gesê het dat dit vir hom 'n voorreg was om daar te gaan staan. Van nog 'n ander offisier sal ek altyd onthou dat hy vir die regter gesê het, mens het nie altyd die luukse van 'n terugblik nie. Boet sal onthou word omdat hy vir die regter gesê het dit sal vir hom voel hy smokkel met 'n bord kos as hy die vraag antwoord. Die staatsaanklaer was natuurlik woedend en het gesê Boet skeer die gek, maar soos oom weet dit is maar Boet se manier van praat. Ek het ook eendag daar gesit en krimp in my hart vir 'n ou wat vir die regter verduidelik het dat dit sy heel eerste keer is wat hy in 'n hof kom. Almal kon sien hoe swaar hy kry om daar te staan. Maar ten minste het hy probeer! Die verdediging se getuies is maar min, nie naby aan die 162 wat die staat geroep het nie."

"Maar elke ou moet nou maar sy kans gegun word om sy saak te stel. Die ouens beskuldig mekaar maar erg. Hulle is soos daardie twee opgeskote bulletjies wat Oom nou daar in dieselfde kampie het. Net, hulle kampie is ekstra klein! Het my man net so uitgekryt dat hy 'n verraaier is. Ons sal seker maar eers op die heel einde sien wat is wat regtig Oom, ek weet tog nie. Ek weet net dis baie ingewikkeld. En mens het nie so mooi perspektief as jy so betrokke is by 'n ding nie. Nog minder as dit so lank aanhou. 

Die 'Boeremag' is by uitstek 'n storie van verraad en nou praat ek nie van hoogverraad nie. Verraad wat anders lyk as wat ons dink. En vraagtekens, Oom. Baie dinge om die saak maak nie mooi sin nie. Dr Theuns Botha het getuig dat hulle toestemming van Mbeki gehad het om die informante van die AWB te ondersoek, maar toe hulle by die 'Boermag' kom is daardie toestemming summier teruggetrek. Die doktor se plaas het toe ook afgebrand terwyl hy getuig het, ek kon nie help om te wonder of dit net so 'toevallig' was soos die tas met hofdokumente en aantekeninge wat uit beskuldigdes nommer een en twee se advokate se kar gesteel is nie. In die eerste jaar wat hulle in die tronk was, het Koos Venter in die Afrikaner 'n artikel geskrywe: "Boeremag of Intelligensie-Operasie," ek begin al hoe meer dink dat hy 'n punt beet gehad het. Maar Oom, ek glo ons is hier om te leer van politiek, dít wat ander ons nie kan vertel nie…"

Die gesprek dwaal na die politiek in die algemeen en almal gesels saam. Ons oom wend hom tot my skoonpa: "Ou Swaer, die skrif is aan die muur vir ons in hierdie land. Ek sê vir jou Botha en De Klerk het ons uitverkoop daardie jare al… ek sê jou dis klaarpraat met ons ou volkie… daar's nie hoop vir ons nie…"

"Nee alla wêreld, Oom, ons kan dinge verander! Ek sien Mike praat in sy boek van drie tydperke in ons geskiedenis en ses belangrike datums tussen die Boereoorlog en die ANC-magsoorname. Dis nou tyd dat ons na 'n vierde tyd beweeg. My man het my juis anderdag beduie van die boek wat hy gelees het waarin die skrywer reken dat die Weste alles sal moet herdefinieer. Die huidige religie(en ek weet oom verskil van ons daaroor, maar ons gaan nie nou daaroor stry nie), die sosiale orde, ekonomiese verhoudings, lewens- en wêreldbeskouing en veral die politieke voorstelle moet verander word." 


Soos die kampies waardeur ons nou gery het, die datums as hekke… want kampies sonder hekke sal nie werk nie, besef ek skielik. 

"Boonop dink ek dat almal uit die 'Boeremag' se foute kan leer. En behalwe dit, Oom – daar is altyd hoop," vervolg ek minder driftig.

Die oom luister egter nie meer na my nie, hy's nou goed op dreef oor die ou Nasionale Party, verraad en De Klerk en kie… 

Ek staan op. "Ons sal die 'Boeremag' deursien, niks is ooit verniet nie," sê ek vir myself "dis net 'n hek in ons pad…" Ek stap in die stofpad weg van die huis af. Die Bosveld se stil geluide is lawend op my gemoed. Ek is bly ek het saamgekom. Langs die hek staan 'n groot hardekool. Daar staan 'n Afrikanerkoei langs die draad in die ander kamp. Ek strek my arms uit en meet op 'n afstand haar horingspan – van vingerpunt tot vingerpunt. Sy lig trots haar kop en stap weg. In Uys Krige se gedig van die plaashek, staan daar 'n kremetart, dink ek. Wyl ek by die hek sukkel om die draadlus oor die houtpaal te hak, is die gedig se laaste strofes deel van my oomblik:

Die stilte in my's volkome met niks troebels, niks verward.

Ek lig die knip… Ek maak 'n hek oop in my hart.

 

магазины детских товаровДанильченко Юрий Брониславович

Spook en Maraai se dinge

Of die hedendaagse Afrikanerpolitiek nou vir jou lyk na Johann Wingard se verhaal van twee partye of soos vir Anton Barnard na iets wat 'n Machiavelliaanse maneuver benodig – vir my lyk dit al hoe meer sinoniem met die toestand hier by my aan't huis. Hier heers 'n volle demokrasie. Ons is drie inwoners – ek en die hond en die kat. Maar: omdat die viervoetiges in die meerderheid is, regeer hulle.

Niemand wou die wollerige brakkie hê nie, toe sy ma se mense opregte foksterriërs geadverteer het, en Spokie het as 'n pasella saamgekom toe ons sy sussie gekoop het. Hy is die lief-dierbaarheid vanself en die beste geselsgenoot wat mens kan verlang. Hy is vreeslik vol fiemies oor wat hy in sy bek sit. Ook maar goed, want dit het sy lewe gespaar toe sy sussie gevrek het van die vleis vol gif wat die boosdoeners oor die draad gegooi het. Hy is versot daarop om saans te gaan stap en om saam in die bakkie te ry. Trouens, enige bedrywigheid laat hom opgewonde op sy agterpote rondtrippel. Sy vreugdevolle gesiggie elke keer wat hy my by die hek verwelkom as ek tuis kom, maak van hom iets besonders in my lewe. 

Marietjie-Maraaitjie het as 'n geskenk gekom. Sy is deur 'n mens-ma met 'n spuitjie van heel kleins af grootgemaak, nadat 'n motor haar ma doodgery het. Sy glo alles wat uit blikkies en pakkies kom, is vir katte soos sy bedoel. Saam met haar in die boks was 'n sak 'Royal Canine' waarvan sy gelewe het gedurende die eerste weke. Die rojale prys daarvan pas egter nie so mooi in my begroting in nie en ons twee het 'n kompromie aangegaan op die pakkies katkos waarop staan "fine cuts". Sy ly geensins honger nie, daarvoor dring sy hopeloos te veel op versorging aan. Sy vang die laaste tyd vreeslik graag muise, maar nie om te eet nie… 

Die knaagdiertjies word aangedra huis toe, vir klein-speeltyd. Hulle word rondgeklap en gejaag, van die sitkamer na slaapkamer, na kombuis – en dis nou hier waar die Spook-en-Maraai-dinge begin. Spokie glo hy woon die langste in die huis en hy het die meeste sê, daarom tree hy dan altyd grootdoenerig toe. Die kat word weggeboender. Soms trap hy haar sommer met sy een poot plat, as sy nie gou genoeg die beheer van die situasie aan hom oordra nie. Hy vang dan die muis in sy bek, net om dit weer uit te spoeg. Die muis vlug gewoonlik – maar word dan gou weer gevang. Sou die muis in 'n gleufie of hoekie beland, waar die hond nie kan in nie, word dit met sulke regop blaffies uit beveel. Hy doen dit met 'n houding wat enige politikus op die verhoog jaloers sou laat word. Maraai sluip dan gewoonlik so op die agtergrond rond, maar sy sorg dat sy net op die regte moment weer inspring om die muis te dwing om so gou moontlik ander planne te maak. Sodra die muis dood is, verloor die twee belangstelling en laat dan die werk vir my om van die ongedierte ontslae te raak. (Ek is mos in die minderheid, ek moet mos sorg dat dinge in orde bly.) Muise moet veel meer van taktiek verstaan as wat algemeen bekend is, want heel dikwels het die "dooie" muis verdwyn teen die tyd wat ek met die besem en skoppie aankom. Kort daarna begin die spel dan van voor af, want die muis sit gewoonlik nie te lank stil nie. Maar, as hy roer… Maraai piets net so paar maal met haar stert en gaan haal dan die muis uit sy nuwe wegkruipplek. Sy glo nie daaraan om 'n setel af te staan nie, sy neem altyd deel om te wen!  

Maar, op 'n dag het Maraai vir ene meneer Slimjan de Muis hier aangebring. Met sy spitsgevreetjie het hy dadelik gesien hy kan die twee teen mekaar afspeel en al die pad voordeel uit die situasie trek. Tot my goed gemikte hou met die besem om hom disnis te slaan, was mis. Hy het my net een kyk reguit in my oë gegee met sy blink kraalogies en gou onder die kas in verdwyn. Na 'n rugbreeksessie van kaste skuiwe, het ons al drie die soektog na hom laat vaar. Meneer Slimjan het homself tuis gemaak. Sy spoor van verwoesting het sommer baie gou, sterk en duidelik deur die liasseerkabinet en die kas onder die wasbak geloop. Ek het dit naderhand ernstig oorweeg om vir hom gif uit te sit, want nie een van ons kon hond haar af maak met hom nie.

'n Hele paar dae later, toe ek die stoofplaat op 'n keer aanskakel, sien ek net blou vlamme. Omdat dit nog 'n tydjie voor maandeinde is, besluit ek om maar so aan te sukkel, voordat ek dit laat regmaak – daar is darem nog twee plate wat werk. Die volgende oggend is die bad se water te warm vir my toe ek inklim en wil ek net gou bietjie koue water laat byloop, maar toe my linkerhand aan die kraan raak, ruk dit my. Ek probeer los, maar die kraan klou… en die krag ruk. Ek besef ek kan dit nie toelaat nie en probeer los. My hand kom egter nie los van die kraan af nie en die krag ruk aanhoudend deur my lyf. Ek wil los, maar ek kan nie. Ek probeer weer. Ek is lam van skrik. Ek kry niks reg nie. Ek gil. Vir sekondes voel ek of ek gly, iewers na benede… en vir oomblikke voel dit so goed! Toe ek besef ek gaan my bewussyn verloor, gryp ek my linkerhand met my regterhand en met 'n desperate pluk ruk ek myself van die kraan los. My arm voel of dit uit sy potjie geruk is. My lyf gloei van skok en ek is oral seer. Teen die tyd dat ek tot verhaal kom, weet ek – Slimjan het sy intrek in die stoof geneem en die huis se krag hardloop nou net waar dit wil! 

"Kom kyk, Hier's die sondebok!" roep die elektrisiën my, toe hy meneer de Muis die volgende dag stokstyf tussen die stoof se elektriese bedrading kry. "Nee jy' t dit mis, hier staan skuldige nommer twee…" Ek wys na die hond wat my stertswaaaiend staan en aankyk. "Ek wonder waar die eintlike skuldige een is… sy's seker op 'n jagtog, op soek na die volgende een …" Op die daad is ek woedend. Ek het nou genoeg gehad van Spook en Maraai se dinge. Wat genoeg is, is genoeg! Ek haal sommer my wrewel op die brak uit: "Wat dink jy? As die krag my doodgeskok het – sou jy en Maraai in enige ander huis so rojaal sou kon regeer soos hier? Hê? Ek sal darem graag wil weet." 

Spokie lig sy een voorvoet in 'n vraagteken op – skoon verleë – hy verstaan nou glad nie waaroor dit gaan nie. Hy bedoel dan altyd alles so goed! Die man wat aan die stoof gewerk het, kyk my vraend aan. "Ja, toemaar dis 'n lang storie." Ek sug: "Ek weet dit gaan my nou nêrens bring om die hond te skop nie. Dis eintlik alles net my eie skuld. 'n Mens laat jou nie deur viervoetiges regeer nie." 

Terug in die huis nadat ek die elektrisiën gaan afsien het, kry ek vir Maraai waar sy ewe ongeërg op die kas sit, besig om haar gesig te was. Haar hele houdinkie kompleet asof sy vir my wil sê: deur saam te werk, kan ons meer regkry. 

укладка ламината по диагонали фотоАлександр Фильчаков

Die pi?tisme brei uit

Image

Dr. J.T. (Johannes) van der Kemp

Michiel Christian Vos was die geestelike opvolger van Van Lier. Hy is in 1759 aan die Kaap gebore. Hy het jonk getrou om sy erfgeld in die hande te kon kry en sodoende vir predikant te studeer. Ná 'n paar jaar as predikant in Nederland het hy in 1794 leraar van Tulbagh geword.

Met die verskyning van Vos het die piëtisme aansienlik onder die boere begin uitbrei. Sonder teenkanting het dit nie gegaan nie. Sommige lidmate was nie gediend met die nuwerwetse sentimentele godsdienstigheid nie. Die belangstelling in die geestelike toestand van die Khoi-Khoin en slawe was vir party oordrewe. Vir baie was Vos egter die profeet van 'n nuwe tyd. Hy het hulle gewys wat 'n "waaragtige bekering" behels en hoe 'n bekeerde mens sy of haar lewe moes deurbring. Vos het meer helpers gekry. In 1799 is die Suid-Afrikaanse Sendinggenootskap gestig en in dieselfde jaar begin die eerste vier sendelinge van die Londense Sendinggenootskap (onder andere dr. J.T. van der Kemp) hulle werk in Suid-Afrika.

Die uitwerking van die godsdienstige herlewing was volgens die reisiger M.H.K. Lichtenstein nie altyd heilsaam nie. Van die mense van Roodezand skryf hy aan die begin van die negentiende eeu dat hulle openhartig en diensvaardig was. "In hul huise heers netheid en aan hulle tafels weelde en oorvloed; hulle vroue en dogters gaan gekleed soos die inwoonsters van 'n stad en maak 'n nie heeltemal ongegronde aanspraak op verstand en beskaafdheid. Jammer is dit maar dat hier in die laaste jare, weens die verkeerde neigings van dweepsieke sendelinge, 'n soort van bigotterie ingedring het, wat die goedhartige en vrolike karakter van die mense misvorm en hulle in onaangename, nors fanatieke verander het. Dans, gesang en spel is uit die geselskappe verban, en hulle kan hul predikant [H.W. Ballot, opvolger van Vos], dit nouliks vergewe dat hy verdraagsamer dink en die jeug nou en dan tot vrolikheid aanmoedig. Deur die besighede van die landbou, die jag en reise behou die seuns nog hulle lewendigheid; maar die meisies sit gestadig in 'n vroom werkeloosheid. Met gebede sonder sin en veelvuldige Psalmgesang verstik hulle al die lewendige gevoel van die jeug." Dis seker oordrewe gesê, al was iets hiervan waar.

In werklikheid het die piëtisme nie 'n heeltemal nuwe geestelike stempel op die Afrikaners afgedruk nie. Daar was ook 'n egte nie-fanatieke vroomheid. Lichtenstein het dit selfs opgemerk onder afgesonderde grensbewoners, wat nooit met die piëtisme in aanraking gekom het nie. Hy skryf dat mens nooit uit die mond van 'n kolonis 'n onwelvoeglike woord of vloek hoor nie. "Ek was meer as een keer getuie daarvan dat hulle hulle met 'n sekere kies gevoel en edele afkeer van ruheid van ons dragonders of ander Europeane uitgelaat het, wanneer sulke persone in driftige opgewondenheid gevloek of onbehoorlike taal gebruik het. Die hoofoorsaak van hierdie goeie hoedanigheid is seker die algemeen-heersende godsdienstigheid van die koloniste en hulle afsondering van die wêreld, wat hulle teen baie ondeugde vrywaar."

липецк техноОлександр Фільчаков прокурор

Jaco en Jacomien

Image

Jaco en Jacomien

Jaco en Jacomien is twee mooi groot kransduiwe en kom al omtrent van Oktober 2008 af saam met ons. Hulle het ons huis uitgesoek het om hul nes te kom maak. Die twee het op die huis se dak en toe op die Wendy se dak gesit en vir mekaar gekoer.

Die eerste poging om nes te maak was op die geyser wat buite die huis is, maar dit het nie lekker gewerk nie want die takkies wat hulle met moeite aangevlieg het – een-een op 'n slag – het van die geyser afgegly omdat die oppervlak baie glad is en ook nie plat nie (die geyser is rond bo).

Die deursettingsvermoë en al die stokkies wat op die grond beland het, het gemaak dat ek en Johan jammer vir hulle gevoel het. Johan het een van die kassies waarin  tamaties kom  bo-op die geyser aan die waterpyp vasgemaak. Die twee was blykbaar beïndruk en hulle het weer stokkies  begin aangedra – of is dit aangevlieg?- en Jacomien het al begin om die stokkies reg te skuif en het selfs agtergekom dat sy uit die kassie op 'n veranda – dit is nou op die geyser –  kan loop wat onderdak is .

Die nessie was vir Jaco en Jacomien nie beskore nie want Indiese spreeus het hulle daar uitgedryf en dit het vir my gevoel of ek saam met Jacomien kan huil. Sy wil so graag broei en kinders hê. Ek dink Jaco het dit ook so ervaar en het maar net aanhou koer vir Jacomien – so asof hy haar wou troos en verseker dat hulle 'n ander nessie sal kry.

Image

Die nuwe huisie

Ek en Johan het gedink dat ons die twee moet help en om te verhoed dat hulle weer uit hul huis verdryf word,  het Johan vir hulle 'n nuwe huis op ons huis se stoep gemaak. Hierdie keer is twee kassies op mekaar gesit en 'n deurtjie is uitgesny sodat die huis nou twee vensters en 'n deur het. Ons sou nou maar ons deel doen en die Indiese spreeus en ander plaaslike spreeus wegjaag.

Die groot vraag: gaan Jaco en Jacomien  hul nuwe huis goedkeur?  Dit het 'n klompie dae geneem, maar tot ons groot vreugde het ons hulle eendag op 'n  balk van die stoep sien sit. Vandat hulle hul huisie gewaar het, was daar geen teken van ingaan nie en hulle het dit net wantrouig  dopgehou – die huisie met die dak. So het dit vir 'n paar dae aangehou – die huis is van alle kante beskou en op 'n dag het ons een van die twee op hul huisie se dak sien sit. Die twee het later ingevlieg en alles baie mooi geënspekteer en ondersoek totdat hulle tevrede was.

Wat 'n blye dag toe ons sien dat Jacomien haar in die huis tuismaak en Jaco begin om stokkies aan te vlieg. Jacomien het in die huisie gebly en die stokkies mooi georganiseer en reggepak om net die beste nessie vir haar kinders te maak – nou nie die sagste bed vir babavoëltjies nie, maar as hulle so dink, dan is dit reg met ons. Dit was  'n gekoer van 'n ander wêreld en ons was saam met hulle bly – waaroor hulle ook al bly was. Met die tyd het hulle nie eers weggevlieg wanneer ons op die stoep gekom het nie en hulle het aan ons stemme gewoond geraak en het met skewekoppies na ons sit en luister. Gaia en Herculus se geblaf het hulle later ook nie meer gehinder nie,

Jacomien het al hoe langer in die huis en op die nes gebly en ons het aangeneem dat sy broei – ons het gedink dat sy nie eet of water drink nie en haar opreg jammer gekry. Toe die eiertjies eers daar was, het ons gesien hoe die twee mekaar aflos. Die een spring die een kant van die huis in – deur die venster – en die ander een vlieg die anderkant – by die ander venster – uit. Die een wat aan diens gekom het, het dan die eiertjies bymekaar geskrop en weer op hulle gaan sit. Die eiers is nooit alleen gelaat nie.

Image

Twee wollerige vo?ltjies

Maar net mens, het ons nuuskierigheid die oorhand gekry en Johan het vir hom stoele nadergesleep om foto's in die huisie te kan neem. Die eerste foto van die binnekant is geneem op 30 Januarie 2009. Die eiertjies was seker al so twee dae uitgebroei en daar het twee geel wollerige voëltjies gelê. Ek het die tweetjies name gegee – Julia en Julian – want hoe weet jy nou van watter geslag voëltjies is? Van toe af het Johan gereeld foto's  geneem – sodra dit lyk of Jaco en Jocomien skofte gaan ruil,  het hy met die kamera uitgehardlooop en gou 'n paar foto's geneem. Dit het nie gelyk of dit  Ma en Pa Duif pla nie en ons het met hulle begin praat en vertel hoe mooi hulle kinders is – asof duiwe ons kan verstaan!

So het ons gewoond daaraan geraak om die kamera by die deur te hou vir foto's wanneer die geleentheid hom voordoen. Die duifies het al ouliker geword en op 'n dag is daar begin om hulle te voer, maar nog steeds was Pa of Ma altyd op die nes. Ná voertyd is Julia en Julian onder die krop geskuif en dan is daar heerlik geslaap. Wanneer dit aand geword het en die effense koue ook aangekom het, was daar altyd een aan diens en is die twee kleintjies weer onder die kropvere ingeskuif – die duvet is dan lekker oor die kleintjies gevou. In die aand het een van die ouers in die huisie op die nessie geslaap en die een op die balk – seker om die nessie te kan beskerm teen gevaar.

ImageDie kleintjies het vinnig gegroei en Ma en Pa Duif het die huisie, die nessie en die twee kinders vir langer tye alleen gelaat.  Ek en Johan was bang dat die duifies gaan uitval wanneer hulle begin beweeg en Johan het 'n stoep aan die nessie vasgesit. Met verloop van tyd het die geel voëltjies al meer in die huisie beweeg en dit was 'n blye dag vir ons toe hulle al by die venster kon uitkyk en dit het gevoel soos 'n kind wat begin loop toe die twee vir die eerste keer op die stoepie sit. Die geel wolletjies het al meer plek gemaak vir grys vere en later het ons net stert en vlerkvere in die nessie gesien soos wat die tweetjies hul vere gestrek en gekam het.

ImageOns het baie gelag vir die twee se manewales wanneer Jaco of Jacomien met kos opgedaag het – in die krop en die kleintjies het dit uit die krop geëet. Die twee kleintjies het in en uit die huisie gehardloop wanneer Ma of Pa na die kante van die balk beweeg het. Die ouers het altyd op die balk naaste aan die nessie gesit en het dan by die een venster ingevlieg, kos gegee en by die ander venster uitgevlieg.

Image

‘Op die stoep’ van hul huisie

Dit was vir ons 'n groot en blye dag toe die kleintjies vir die eerste keer heeltemal uit hul huis beweeg het (21 Februarie 2009. Hulle net agter Ma of Pa aangegaan omdat daar die vooruitsig van kos was. Eers die een kleintjie en toe die ander een het op hul huis se dak geklim/gevlieg  – ek dink hulle was so geskok oor hulle prestasie want vir 'n rukkie het hulle doodstil gesit. Die nag het hulle ook vir die eerste keer daar geslaap.

 

Image

Julia en Julian op die dak

Julia en Julian vlieg al lekker tussen die balke op die stoep rond en per ongeluk het die een dit reggekry om op ons huis se dak te gaan sit – Ma en Pa moes hom of haar daar gaan haal en aanmoedig met 'n gekoer om terug te vlieg, maar die duiwekind het veilig by die huisie aangekom.

Die tweetjies sal seker een van die dae saam met Ma en Pa begin vlieg. Op die oomblik lyk dit nie asof Julia en Julian planne het om die wêreld daar buite te gaan verken nie – ek dink hulle bly te lekker. Die twee sal seker later begin koer want op die oomblik maak hulle nog klein voëljiegeluidjies. Die maskertjie om die oë – die rooi en wit – ontbreek ook nog.

Ek en Johan hoop dat hulle nog by ons gaan kom slaap. Ons gaan dit mis om die heel dag die nessie dop te hou, te gesels en foto's te neem. Dit was egter 'n belewenis om twee duifies te sien groei.

фильтр на компрессор для покраскиЛобановский

Voorgestelde Afrikaanse Republiek

Imageбазальт дляtopcargo кидалы

Taxi’s wat moor

Imageотделка баниОлександр Фільчаков прокурор

Apartheidkredietkaart

Image

Sean Verster

бра классикаФильчаков Александр Васильевич

‘n Groot Kaapse prediker

'n Paar vroeë predikante wat baie vir die Afrikaners beteken het, was W. van Gendt, J.P. Serrurier, H.C. Vos, Meent Borcherds en H.R. van Lier. Laasgenoemde was een van die mees besondere figure uit die Kaapkolonie van die agtiende eeu. Helperus Ritzema van Lier (1764-1793) is in Nederland gebore en het in 1783 doktor in die wysbegeerte geword. Daarna het hy hom verdiep in die natuurwetenskap en 'n paar geleerde verhandelinge geskryf. Onder die invloed van die natuurwetenskap, wysbegeerte en sekere romans het die negentienjarige al hoe afsydiger van die godsdiens geraak en teen 1783 aan die bestaan van God begin twyfel. Ná 'n donker tydperk van twyfel kom hy in 1785 tot bekering onder invloed van die piëtisme. Dit was 'n vorm van geloofsbelewing wat in die sewentiende eeu in Nederland, Duitsland en Engeland ontstaan het en teen die dorre, leerstellige prediking en slapheid van sedes in verset was. Tot Van Lier se bekering het beproewings bygedra soos die dood van 'n vriendin en die verdwyning van sy vader ná 'n finansiële skandaal. Die evangeliese rigting van die Engelse predikant John Newton het hom sterk beïnvloed.

    In September 1786 word Van Lier derde medeleraar van Kaapstad. Dit was 'n tyd van onverskilligheid op godsdienstige gebied en losse sedes, en as prediker het Van Lier dadelik indruk gemaak met sy aangrypende erns. Hy beklemtoon die noodsaaklikheid van wedergeboorte en sondevergiffenis. Ook as herder gaan hy nuut te werk. Hy doen meer gereeld huisbesoek en begin met kort godsdienstige samekomste vir die onderrig van kategete op weeksaande. Hy spits hom veral toe op die geestelike vorming van 'n groeiende aantal gelowiges. Onder sy bekeerlinge tel onder andere die godvrugtige Machtelt Scmidt, algemeen bekend as "Moeder Smith", en die weduwee Margaretha Anna Möller. Hulle was groot yweraars vir onderskeidelik die sending- en barmhartigheidswerk.

    Saam met sy twee medeleraars bepleit Van Lier 'n "Fransch en Latynsch school" in Kaapstad, waar jongmense hulle kon voorberei vir studie aan universiteite aan Nederland. Kort ná sy vroeë dood aan tuberkulose in September 1793 kom dit inderdaad tot stand. Hy het jong Afrikaners aangemoedig om in Nederland te gaan studeer, soos J.C. Berrangé (predikant), P.J. Truter (geneesheer), J.A. Truter, J.P. de Wet en M.A. Smuts (regsgeleerdes). Dit is veral as pionier van die sending dat Van Lier baanbreker was. Deur die ywer van hom en ds. M.C. Vos van Roodezand het daar teen die einde van die agtiende eeu 'n ontwaking op sendinggebied aan die Kaap ontstaan. Hy het 'n sterk sendingaksie onder die slawe en Khoi-Khoin begin. Veral as gevolg van sy vertoë het drie Morawiese sendelinge in 1792 die sendingwerk in Genadendal hervat.

    Van Lier was bekend as skrywer van talle publikasies, maar die grootste invloed het uitgegaan van sy geestelike werke, veral die verhaal van sy bekering. Hy het dit in 'n sestal briewe aan John Newton beskryf. Dit is uit Latyn in Engels vertaal as The power of grace (1793), en het in 1793 en 1838 in Nederland verskyn as De kracht der Goddelijke genade.

    Van Lier se suster, Catharina Allegonda van Lier, het ook na Suid-Afrika gekom, by hom en sy gesin gewoon en is die digter van 'n gesang wat in gewysigde vorm nog in ons gesangeboeke voorkom: "Moet ik steeds met onspoed strijden, / 'k Ben tevreden met mijn lot", tans ;ied 576 om die Liedboek van die Kerk: "Moet jy stry teen moeilikhede".

slots noлобановский александр дети

Twee gedigte

dis al
(met apologie aan Jan F.E. Celliers)

dis 'n gat in die grond
dis 'n vallende traan
dis 'n balling gegaan
oor die oseaan –
dis al

en 'n voël voel vere
draai jy maar self
in jouself
in eensame vlug

dis al
 
Gradeer op en geniet jou gate uit!

Dikbek oor jou status geras is
na derdeklas?

Hoop is aan die horison!

Jy is uitverkies

vir 'n GOUE KAART!

Die pas na die poort
van jou blink lok-
asie!

Die sleutel tot asemrowende
plesiere:
o ontspannende lesse in die vermyding
van messe tydens jou Swartsee-vakansie!
o komplimentêre opruiming van jou
beursie, selfoon en juwele
in sorgvuldig geselekteerde restaurante!
o weelderige verblyf in vyf-ster-kuuroorde
ná die welwillende skenking van jou
bevoorregte lewe!

Toon wie jy is!

Waarheen jy op pad is!

(En onthou! Jy kwalifiseer vir gratis
reisversekering van tot R750 000!)

Alles net 'n klik weg!

Gradeer vandag nog
op!

(Bepalings en voorwaardes geld)

для дівчаток ігриАлександр Фильчаков Васильевич

Kerklike lewe aan die Kaap

Image

Die Groote Kerk, Kaapstad

Hoewel Afrikaners nie veel gelees het nie, was daar een boek waaruit hulle elke dag gelees het en wat byna in alle gesinne te vinde was: die Bybel. 'n Amptelike kommissie het in 1806 bevind: "Die godsdiens word skynbaar op prys gestel; die Bybel, 'n gebede- of ander godsdienstige boek lê oral byderhand. Iedereen is gesteld op die doop van sy kinders, die eed word vir 'n heilige saak gehou en mens gaan nie aan tafel sit sonder om te bid nie."

G.D. Scholtz skryf dat die Bybel seker selde so tot die hart en gemoed van mense gespreek het as tot die agtiende-eeuse Afrikaners. Die Bybel het die verhaal vertel van die volk Israel wat in byna soortgelyke omstandighede verkeer het: 'n volk met 'n roeping en opdrag om getrou aan God te bly te midde van vyandiggesinde nie-gelowiges. Israel moes hom van die heidene afsonder, en dikwels met die wapen teen hulle verweer; was die volk wederstrewig, is dit gestraf.

Die beleid van die Kompanjie, onder wie se gesag die Kaapse kerk gestaan het, het van die begin af 'n bepaalde geestelike eenheid geskep. In die gebed waarmee Van Riebeeck sittings van die Politieke Raad moes open, is die begeerte verwoord dat die "ware gereformeerde Christelijke Lere" voortgeplant en verbrei mag word.

Omdat nie alle Nederlanders Protestante was nie, was daar ook Rooms-Katolieke in die klein samelewing. Die politieke raad wou hulle by die Gereformeerde Kerk laat aansluit. Met die beëindiging van immigrasie na Suid-Afrika het daar geen Katolieke bygekom nie. Dié wat daar was, het óf die land verlaat óf Protestante geword. Die feit dat die Afrikaners almal tot 'n Calvinistiese kerk behoort het, het 'n soort eenheid geskep wat moontlik sou ontbreek het as 'n deel van die volk Protestants en 'n deel Katoliek was. Wat dié geestelike eenheid bevorder het, was ook dat daar min Lutherane was, en dat laasgenoemde in die omgewing van Kaapstad gekonsentreer was.

Die eerste gemeente was dié aan die Kaap, gestig 1665. Stellenbosch het in 1686 bygekom, en die gemeente Drakenstein, tans bekend as die Paarl, tuiste van die Hugenote, in 1691. Die klein getalle weens die beëindiging van immigrasie word weerspieël in die stadige groei van die aantal gemeentes: Roodezand (tans Tulbagh) in 1743, Zwarteland (Malmesbury) in 1745, Graaff-Reinet 1792 en Swellendam 1798.

Die kerk het wit en bruin lidmate gehad. Dit was die gebruik van die Europese volkere dat, wanneer Oosterlinge hulle tot die Christendom bekeer, hulle in alle opsigte as gelykes behandel sou word. Dit was aan die Kaap ook die geval. A. Moorrees, 'n kerkhistorikus, skryf: "Alle lidmate het sonder onderskeid van kleur of stand aan dieselfde Nagmaalstafel aangesit. Die vraag was nie wat 'n man se kleur was nie, maar of hy al of nie lidmaat van die Christelike kerk was." Omdat almal wat Christen geword het, in die kerk opgeneem is, het die vroeë NG Kerk nie aan iets soos 'n sendingkerk gedink nie. Die meeste Protestantse kerke het eers in die agtiende eeu in die sending begin belang stel.

001-гс/улобановский александр дети

Die antwoorde op die dinge

"En as die Afrikaner ooit oorleef, sal dit nie vanweë die ONS wees nie, maar vanweë die rustelose enkeling wat altyd ondermyn, uitdaag, nuut dink en op 'n ander wêreld hoop". (Prof Jurie le Roux, FilosofieKafee, Nov 07)

Nie 'n gewilde stelling in die 'Suid Afrika wat moet kom' nie, as ons die maghebbers op hulle woord moet neem. Ek het elders die kenmerke en geskiedenis van hierdie 'enkeling' probeer karteer (sien Fragmente, No 6, 2000), en op sy denkende ingesteldheid gewys. Maar die ruimtes om krities en denkend met dinge van belang vir die Afrikaanse groepering in hierdie land om te gaan op 'n gepaste vlak, het ernstig gekrimp. Die ruimtes van die (nie-elektroniese) gedrukte media veral, indien ons vir 'n oomblik akademiese joernale buite rekening laat. En selfs in die akademie: hoe lank nog sal ons ons daar in Afrikaans kan uitdruk, dieselfde Afrikaans wat Suid Afrika gebring het op die vlak waar die land in vergelyking met die res van Afrika selfs vandag nog verkeer. As dit nie tydskrifte is wat sluit nie ('n tydskrif soos 'Fragmente', byvoorbeeld), knak koerante (Die Wêreld, Vrye Afrikaan) en word die debat gevoer in gedrukte media wat soms veel te wense oorlaat itv vlak van beriggewing en konteks. Waarom hierdie vrees vir kompeterende standpunte? Johann Rossouw het al in 1998 die dood van die onafhanklike pers aangekondig en opgemerk dat die Afrikaanse media soms sensasionele verleenthede is wat hulself relevant probeer hou met krapkaarte (en ons kan seker nou SMS-kompetisies byvoeg) (Fragmente, No 1, 1998). Hy lewer dan ook 'n pleidooi vir 'n verbetering van die kwalitatiewe inhoud van die Afrikaanse gedrukte media en veral ook vir 'n herlewing van die vertaalkuns (vertaal in Afrikaans). Waar debatteer ons dan? En wat wil ons regkry deur die debat? Maar meer belangrik nog: hoe benader ons sake van belang en verseker ons dat ons nie slagoffer word van die moderne neiging tot vinnige oplossings en waarhede nie? Wat vra ons en hoe, en hoe lyk ons antwoorde?

Sommige is van mening dat die essensie van die dinge onagterhaalbaar versteek is agter 'n ondeurdringbare geheimenis. Ons mors dus ons tyd om te probeer uitvind wat gaan vir wat. Dit is een voorbeeld van 'n antwoord op die vraag of daar antwoorde is. Maar die vrae duur voort. Is daar uitslag op die dinge wat ons pla, op daardie dinge wat antwoorde vra ten einde ons voortbestaan te verseker, vir sovêr ons beheer het daaroor? 'n Ou vraag, waarop die mens- en natuurwetenskappe sedert hulle ontstaan elkeen op hul eie manier probeer antwoord het, en steeds probeer antwoord. Een ding staan egter vas en word gedeel deur almal betrokke in hierdie debat: antwoorde is nie maklik nie, beslis nie as dit regtig van waarde wil wees nie. Maar "antwoorde" is die einde van die proses. Die begin is die stel van die regte vrae. Ek wil nie op daardie debat hier ingaan nie. Wat ek wel wil doen, is om 'n suggestie te laat rakende een manier waarop ons dalk kan probeer om dinge so effe te vergemaklik in hierdie proses van antwoorde soek.

Ek het dit hier oor daardie aangeleenthede waaroor ons wonder, vrae vra, ons soms verkyk aan die skokkende antwoorde wat gegee word en wat dan as "die waarheid" geld. Dit gebeur baie dikwels wanneer die doel "konsensus" is; konsensus as die resultaat van kompromie-sluit. So is die resultate van die Suid-Afrikaanse "konsensus" van voor '93 en na '94 aan ons (oor)bekend. Kom ons probeer 'n slag een tree terugstaan van hierdie proses van antwoorde soek. Is daar dalk iets gemeenskapliks te vind aan al die moontlike antwoorde wat gegee word? Wat byvoorbeeld kan ons hieroor uitvind as ons antwoorde soek op die uitdagings wat ons tans in SA beleef, ook as Afrikaners? Uit my eie wonder oor die dinge en gedagte-eksperimente om sin te probeer maak uit 'n oorvloedige en dikwels oneerlike debat, wil ek 'n voorstel maak as dit kom by die soek na antwoorde en die maak van 'n ingeligte keuse uit die veelheid van standpunte wat meeding om ons ondersteuning. Gekonfronteer deur hierdie see van vrae en antwoorde, wil ek vra dat u vir 'n oomblik die volgende stelling oorweeg: Enige vraag kan waarskynlik vêr op die pad van 'n werklik eerlike antwoord vorder indien ons dit benader na aanleiding van die temas (in enige kombinasie) hieronder en evalueer as deel van ons debat en argumentasie, waardeur 'n verskilmakende antwoord op die vraag onder bespreking waarskynlik gevind sal word. Hierdie temas is:

"    Mag – in alle vorme daarvan. Watter magsverhoudings is aanwesig in die debat, wat is die winste en verliese te behaal deur die debat te filter; kortom, hoe deurtrek is die aangeleentheid onder bespreking van "Mag"?

"    Geskiedenis – waar kom die debat vandaan, hoe het dit ontwikkel, wie is en was die rolspelers en watter dinamika is hierin opgesluit of hieruit af te lei?

"    Persepsies – Watter persepsies bestaan in die debat, hoe het dit tot stand gekom en watter gronde is daar hiervoor? Wat is die sielkunde van en in die debat?

"    Ekonomie – watter mate (en vorm) van geld is betrokke en wat is die wins/verliesverhouding wat hier bepalend kan wees?

"    Biologie en Antropologie – Verban uit die moderne debat beteken nie dat relevansie ingeboet word nie. Wie sal verskil dat "etnisiteit", "ras" (SA, VSA), "oriëntering" (homoseksualiteit) en selfs "spesie" (diereregte en die verhouding met mense) al meer prominente rolle speel in internasionale en nasionale debatte, selfs al word dit dikwels ontken? Daarbenewens maak die vloeibare aard waarop daar tans met hierdie aspekte in die huidige debat omgegaan word (dan relevant, dan nie, soos nodig blyk te wees) 'n oorweging hiervan noodsaaklik

Belangrik is om te bepaal wat die onderlinge verhouding en prominensie is tussen hierdie faktore in die saak wat ons onder oë het, want vervlegheid is hier dikwels die reël eerder as die uitsondering. Hierdie aspekte is natuurlik plek-plek reeds teenwoordig in die huidige debat, en as sodanig lewer dit 'n bydrae tot die lig van die vlak van die debat waar dit ook al eerlik voorkom. Maar ek dink ons moet eksplisiet daarna gaan kyk, en die impak wat dit het op die aanvoer, die verloop en die afloop van die debat, lg dikwels met gevolgtrekkings wat reeds die grondslag lê vir die verdere debat. Ek kan dus nou voortgaan en aan die hand van hierdie voorstel verskeie voorbeelde uit die Suid-Afrika van die verlede en die hede gaan haal om die punt te probeer bewys. Dit sal waarskynlik hoogs subjektief wees, en daarom laat ek dit graag aan u, die leser, oor om die voorstel aan die hand van u eie belangstellings te toets. Maar meer spesifiek: probeer ook die eksperiment aan die hand van die huidige debat rondom Afrikaans, die Afrikaner, Afrikaanses, en die onvermoë om mekaar (weereens) hieroor te vind. Aan diegene wat betrokke is by die nasionale debatte en dan veral die Afrikaanse saak: kom ons probeer by ons volgende seminaar en/of konferensie vir 'n slag die argument benader vanuit die invloed wat hierdie temas op die realiteit van die Afrikaanse saak het. Kom ons gebruik dit bv as 'n toetslys om vas te stel of ons regtig oor alles gedink het. Ek wil my verstout om te sê dat ons, as ons eerlik wil wees in ons pogings, op antwoorde gaan afkom wat nie net die huidige debat se vlak gaan lig nie, maar wat ons dalk effens nader aan iets meer substantiefs as wat tans geld as vertrekpunte, gaan skuif. En as ons dan minder gewild is as voorheen omdat ons eerliker wil wees, is dit 'n klein prys om te betaal vir integriteit in 'n samelewing wat in elk geval funksioneer soos prominente denkers hieroor, soos Foucault, Orwell, om enkeles te noem, dit nie in hulle wildste (weliswaar aangepaste) drome kon voorsien nie. Moontlik kan ons so verseker dat die debat oor alles Afrikaans, om 'n analogie van Johan Steyn te gebruik en effens aan te pas, nie met 'n punt tot 'n einde kom nie, maar wel elke keer met 'n uitroepteken afsluit en met 'n aandagstreep voortgesit word.

логические игрылобановский александр дочь

Churchill se ma het 200 minnaars gehad

Image

Lady Jennie Churchill

18:02:27 'n Vorige eerste minister van Brittanje, Winston Churchill, se ma het na bewering 200 minnaars gehad, waarvan sommige jonger as haar seun was. Jennie Jerome was opvallend beeldskoon en met ambergrys oë, donkerbruin hare en 'n onkeerbare lewenslus was sy vir mans onweerstaanbaar.

Earls, lords en counts, selfs die wulpse ou Prins van Wallis, die toekomstige Edward VII het haar begeer en sy was gewillig en toegewend. Toe Edward in 1902 gekroon is, het sy in 'n spesiale bank in Westminister Abdy gesit, wat as die 'los boks' bekend gestaan het weens sy promiskue bewoners.

Jennie, Winston Churchill se Amerikaanse ma, het baie verskil van haar seun wat volkome toegewyd was aan een vrou : sy liefling Clementine. En dit is hierdie kontras wat hulle verhouding so fassinerend maak in 'Lady Randy', 'n nuwe Britse dokumentere televisieprogram op Kanaal 4.

Jennie Jerome is in 1854 gebore en vernoem na die operaster, Jenny Lind. Sy kom uit 'n berugte, wellustige familie en is vernoem na 'n populere sangeres wat waarskynlik een van haar pa se minnaresse was. Sy was waarskynlik verwagtend met Winston toe sy met sy pa, Lord Randolph Henry Spencer Churchill getroud is.

Na Lord Randolph se dood, vermoedelik aan sifilis, was haar volgende twee huwelike met mans wat meer as 20 jaar haar juniors was. Dit het haar 'n reputasie van ydelheid en ligsinnigheid besorg. Sy het ook skaamteloos geld verkwis en het in Londen se strate rondgesweef in duur tabberds uit Parys. Waar sy haar ookal bevind het, was sy  ' the talk of the town'.

Van die begin af was die tonge los oor haar verhoudings met mans. Jennie het die pret van haar hofmakery gemis en baie min belang gestel in haar seun wat hoofsaaklik deur 'n kinderoppasser grootgemaak is. Toe sy ses jaar later geboorte gee aan haar tweede seun John, het baie gerugte die rondte gedoen of Randolph die pa is. Randolph is in 1895 op 44-jarige ouderdom dood en op Blenheim begrawe.

Jennie was nou 41 en alleen in die wêreld met 'n baie beperkte inkomste – die familie het nie eers genoeg gehad om Winston Cambridge  toe te stuur nie. Haar beste roep was om haar by haar susters in Parys aan te sluit en daar het, soos gewoonlik, nuwe geleenthede opgeduik.

Na talle flirtasies met die Britse burgery waaronder John Delacour, Lord Wolverton en Lord Astor, het Jennie verlief geraak op 'n mede-Amerikaner, Bourke Cockran, wat een van Winston se surrogaat pa's sou word. Cockran het opdrag gekry om die 22-jarige Winston aan New York voor te stel.

Winston was daar so gewild dat Jennie haar seun se lofsange in Engeland uitgesing het. Omdat sy versuim het om Randolph se loopbaan 'n hupstoot te gee, was Jennie vasbeslote om dit met haar seun s'n te doen – tot sy groot voordeel.

Met haar dood op 65, net nadat sy met Montagu Porch (21) getroud is, het Winston Churchill oor sy ma geskryf : " Ek het nie 'n gevoel van tragedie nie, net verlies. Haar lewe was vol en die wind was in haar are". Die arme Porch het van 'n oorsese reis terug gekeer na 'n leë huis – en 'n berg van sy vrou se skuld. Na al haar buitensporighede was dit miskien 'n gepaste nalatenskap.                

Lady Randy : Churchill's Mother word Dinsdag 11 November op Brittanje se Kanaal 4 vertoon. 

no red ikДанильченео