Skotland – Bladsy 2 – praag.co.za

Paniek heers na ja-stemmers in Skotland voortou neem

Die verkiesing op 18 September vir Skotse onafhanklikheid oorheers die Verenigde Koninkryk na die deur-tot-deur veldtog aan beide kante verlede week nie meer ‘n dramatiese oorwinning vir die nasionalistiese leier Alex Salmond uitsluit nie.

Maak geen fout nie, die Britse regering is paniekbevange. Die land kan oor 12 dae uitmekaarval. Dit herinner aan wat gebeur het in Quebec in Oktober 1995, toe die ja-stemmers ‘n voorsprong op die laaste minuut bekom het.

Kanadese, wat die debat toe meestal geïgnoreer het, het daarna skielik besef dat hul land onherroeplik kan verander. Sewe dae voor die verkiesing, is ‘n byeenkoms in Montreal georganiseer deur ‘n minister van visserye op sy eie inisiatief. Dié byeenkoms het glo die nee-stemmers se bas gered.

Volgens Bloomberg, “kan die skuif na ‘n volstrekte meerderheid vir die ondersteuners van onafhanklikheid finansiële markte verder vertroebel na die pond verlede week verswak het toe die pro-Britse kant se ondersteuning vernou tot ses persentasiepunte.”

“Vir ‘n positiewe boodskap om soveel in ‘n maand op te skiet is heeltemal ongekend,” sê Matt Qvortrup, ‘n senior navorser by Cranfield Universiteit in Engeland en skrywer van “Referendums en etniese konflikte”. “Dit is ‘n baie revolusionêre ding in referendumterme. Ons sit aan die hooftafel van die geskiedenis,” het hy gesê.

Die nee-stemmers het op ‘n stadium met 22 punte voorgeloop, maar het die eerste plek intussen met twee persentasiepunte aan die nasionaliste oorhandig met 45 – 47.

Die koningin is glo diep bekommerd oor die skielike wending.

Rupert Murdoch het getwiet dat “meninsgpeilings [soos die een oor Skotse onafhanklikheid] wêreldwyd ontnugtering met politieke leiers en die ou instellings weerspieël en ‘n opening vir libertyne en ver-linkses skep”.

Skotland sal “meer kwesbaar word vir terroriste-aanvalle” in ‘n “baie gevaarlike en onseker wêreld” as hulle stem vir onafhanklikheid op 18 September, het die Britse premier David Cameron gesê.

Om deel te wees van ‘n eenheid [soos die VK] gee Skotte die beskermende voordele van ‘n deel van ‘n groter land, het Cameron aan verslaggewers gesê aan die einde van die Noord-Atlantiese Verdrag Organisasie se beraad in Newport, Wallis.

“Met terroristebedreigings en ander bedreigings, is dit nie beter om deel van ‘n Verenigde Koninkryk te wees wat een van die topvyf verdedigingsbegrotings het nie, om een van die beste intelligensie- en sekuriteitsdienste ter wêreld te wees, wat deel is van elke enkele alliansie wat regtig saak maak in die wêreld soos NAVO, die G8, die G20, die Europese Unie, ‘n lid van die Veiligheidsraad van die VN?” het Cameron gesê. “Al die netwerke en vermoëns om te werk met bondgenote om ons veilig te hou. Is dit nie beter om dié dinge te hê as om jouself daarvan af te sonder nie?”

Van die Oekraïene tot Gasa

Van die Oekraïne tot Gasa is daar geopolitieke risiko’s wat swaar weeg, met nog talle verwikkelinge daar buite wat nie die nuus haal nie.

Die Amerikaanse middeltermynverkiesings kan ‘n Republikeinse oorwinning in die Senaat en die Huis beteken wat die sukkelende presidentskap kan ontspoor en die VSA kan lamlê.

Amerikaanse kiesers voel nie meer dat hulle ‘n invloed op beleidsbesluite van hul regering het nie. Obamacare, grense wat nou oopstaan vir bruin immigrante en ‘n algemene verveling met die presidentskap kan aan die Demokrate later vanjaar ‘n pak besorg wanneer kiesers na die stembus gaan.

As die president beheer van die Kongres verloor, sal hy nie in staat wees om beleggingsvertroue in sy land te herstel nie.

Skotse onafhanklikheidsreferendum

As kiesers sê “ja” vir Skotse onafhanklikheid, sal dit Brittanje in trurat gooi. Britte raak paniekerig dat ‘n oorwinning vir die “Ja”-stem kan ‘n morsige geskil tussen Edinburgh en Londen sal veroorsaak oor hoe om onafhanklikheid te definieer.

Dit sal skokgolwe stuur deur Britse markte en die pond terwyl Skotland sy geldeenheidopsies oorweeg. Meer belangrik, miskien, is dat die Verenigde Koninkryk se voortbestaan in twyfel getrek mag word, en Brittanje sy vetoreg in die Verenigde Nasies en die G7 nie meer seker is nie.

Die gevolge vir die Britse ekonomie kan enorm wees en die pond laat tuimel.

Anti-korrupsie veldtog in China

Politiekery oor anti-korrupsie in China kan sakevertroue in Asië se ekonomiese reus nadelig raak, en die wêreldwye ekonomiese herstel uitstel.

Na jare van gryp-wat-jy-kan groei daar is baie wie se rekords nie heeltemal skoon is nie. Die probleem is dat sulke individue se einde ook die einde van dele van China se ekonomie kan beteken.

Selfs net gerugte oor ‘n uitvoerende hoof kan belegging raak en laat ontspoor wat ‘n domino-effek op die ekonomie kan hê.

Daar wag dus nog groot opwinding voor 2014 sy asem uitblaas.

Engels versterk deur immigrante en predikante

Somerset het besef dat sy grensbeleid kan slaag as daar baie blankes in die Suurveld in die Oos-Kaap kon bly. Sulke mense was daar: baie Britte het weens armoede en werkloosheid na ander lande geëmigreer. Sowat 90 000 wou Kaap toe gaan, maar sowat 5 000 het toestemming gekry om te kom.

Toe die immigrante kom, was Somerset met verlof. Hy het sy waarnemende goewerneur, sir Rufane Dunkin, gevra om die Engelse, Skotte en Iere apart te plaas. Dunkin het die 350 Iere toe na Clanwilliam gestuur! Dié nedersetting het misluk, maar van die Iere het in dié geweste agtergebly en verafrikaans.

Die meeste Skotse en Engelse setlaars het tussen April en Junie 1820 in Algoabaai geland. Afrikanerboere het gou hul nuwe landgenote met ossewaens na hul plase gebring — die Skotte na Baviaansrivier en die Engelse na die Suurveld. Baie setlaars het niks van boerdery geweet nie. ‘n Groep Londenaars, spottend die Cockney gardeners genoem, het slote van 60 centimeter gegrawe om wortelsaad te saai, uie onderstebo geplant, en mieliestronke pleks van pitte.

Min Britte het na die Kaap gekom. Die bodemgesteldheid en klimaat het dit nie so geskik vir landbou gemaak nie. Die Kaap kon dus nie deur middel van immigrasie verengels word nie.

Maar daar was ander metodes. Die owerheid het destyds predikante aangestel, en terwyl Somerset in 1820 met verlof in Engeland was, het dr. George Thom van Caledon hom gehelp om bekwame predikante en sendelinge vir die NG Kerk te vind. Britse studente in teologie is na Nederland gestuur om die taal te leer. Veral Skotse predikante het gekom.

Met die verlof van Somerset het 24 afgevaardigdes van twaalf gemeentes die eerste NG Sinode op 2 November 1824 in die konsistorie van die Groote Kerk gehou. Volgens die reglement was die naam van 1824 tot 1842 Nederduitsch Hervormde Kerk in Zuid-Afrika. (Die Sinode van 1842 het dit verander na Nederduitsch-Gereformeerde Kerk.) Somerset en sy geesgenote het sterk gedink aan die moontlikheid om die NG Kerk en die Presbiteriaanse Kerk te verenig. Dit was gelukkig onmoontlik weens die kerkorde wat De Mist in 1804 uitgevaardig het, maar ook omdat die gevoel van die Afrikaners teen die Skotse predikante mettertyd al hoe sterker geword het.

‘n Paar Afrikaners het in die 1820erjare in Nederland vir predikant gaan studeer, maar hulle was nie genoeg nie, en op die Sinode van 1834 was 12 van die 22 predikante uit Skotland afkomstig en net agt was gebore Afrikaners. Teen 1836 was daar elf jong Afrikaners wat in Europa vir predikant geleer het terwyl drie met hul studie klaar was. Die baie Skotse predikante het kommer laat ontstaan of die jong Afrikaners ‘n werk in hul land kon kry.

Die Ringe van Kaapstad en Swellendam het toe vertoë aan die Britse regering gerig en dié het in 1838 geantwoord dat gekwalifiseerde Afrikaners voorkeur sou geniet wanneer die owerheid predikante aanstel. Die Ring van Graaff-Reinet, met net Skotse predikante, wou die versoek nie steun nie onder meer omdat daar in die Oos-Kaap mense was wat Nederlands en Engels wou hê.

Van 1843 af kon die NG gemeentes self leraars beroep. Soveel afgestudeerde Afrikaners uit Nederland het bygekom dat die kerk in daardie stadium nie meer deur die leraars verengels kon word nie. Party afstammelinge van die Skotse predikante het selfs verafrikaans soos van die Thoms, Murrays, Frasers en McGregors.

Фільчаков прокурор