Suid-Afrikaanse nuus, d.w.s. sowel nuus uit Suid-Afrika én Suider-Afrika.
Die Wêreldbank het gister bekendgemaak dat dié instansie krediet ter waarde van 100 miljoen dollar aan Mosambiek gaan toestaan ten einde die land se padnetwerk te verbeter. Mosambiek sal geen rente betaal nie en 40 jaar gegun word om die bedrag terug te betaal.
Die herstel van paaie en bou van brûe is een van Mosambiek se prioriteite. Die regering het enkele maande gelede ’n internasionale tender ter waarde van een miljard dollar bekendgemaak om ’n snelweg te bou wat die onderontwikkelde noordelike provinsies met die meer ontwikkelde suide sal verbind. Die naam van die maatskappy wat die tender ontvang het, sal later vandeesmaand aangekondig word.
Daar word gehoop dat ’n verbeterde infrastruktuur meer toeriste na die land sal lok, veral tydens die Wêreldbekertoernooi in 2010, wanneer duisende mense in Nelspruit naby die grens verwag word.
Tans oorleef sowat 80% van Mosambiek se 20 miljoen mense danksy bestaansboerdery. Daar word gereken dat tot een miljoen Mosambiekse burgers tans in Suid-Afrika werk, hoofsaaklik in die myne, maar ook in die landbousektor en boubedryf.
Die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) is tans besig met ’n plan om die Zimbabwiese dollar aan die Suid-Afrikaanse rand te koppel. Die plan behels dat die monetêre area van Suid-Afrika, Namibië, Lesotho en Swaziland uitgebrei sal word om Zimbabwe in te sluit. Die rand kan tans in al hierdie gebiede gebruik word en plaaslike geldeenhede is daaraan gekoppel. Dit bring mee dat hulle wisselkoers stabiel bly teenoor die Amerikaanse dollar en ander geldeenhede.
Amptelik is die inflasiekoers in Zimbabwe tans 4 500%, maar die werklike koers is waarskynlik dubbel so hoog. Dit het die Zimbabwiese dollar en Zimbabwiese salarisse feitlik waardeloos gemaak. Op die swart mark word die Amerikaanse dollar tans vir Z$250 000 verhandel.
Ingevolge die SAOG-plan sal die reserwebanke van Suid-Afrika en Botswana geld aan die Zimbabwiese reserwebank gee om die bank aan die gang te hou. Die idee is om in ruil vir geldelike bystand president Robert Mugabe tot politieke hervormings oor te haal.
Verteenwoordigers van Mugabe se ZANU-PF en die MDC-opposisieparty begin vandag buite Pretoria met onderhandelinge oor die politieke situasie in Zimbabwe.
Elf amakhosi in Kwazulu-Natal het onlangs aansoek gedoen by die Nhlapo-kommissie vir tradisionele leierskapgeskille- en eise om konings te word met dieselfde status as koning Goodwill Zwelithini. President Thabo Mbeki het in 2004 vir professor Thandabuntu Nhlapo aangestel om hoofmanne en konings se klagtes aan te hoor.
Die kommissie se uitspraak word eers oor twee jaar verwag. ’n Vergadering van tradisionele leiers het egter verlede week in Ulundi die elf eise verwerp. Die meeste amakhosi is lojaal aan die Zoeloekoning. Tydens verlede week se vergadering het Mangosuthu Buthelezi gesê dit sal “tragies” wees as niks aan hierdie saak gedoen word nie. Hy meen alle tradisionele leiers moet later vandeesmaand die sitting bywoon waar die elf eise aangehoor sal word.
Zwelithini se koninklike huishoudelike begroting vir 2007/8 beloop R36,4 miljoen, rojaal voorsien deur belastingbetalers. Zwelithini is egter bekend daarvoor dat hy gereeld sy begroting oorskry. Verlede jaar het hy R3,5 miljoen meer as die toegekende bedrag bestee. Dr Vusi Shongwe, hoof van die koninklike huishouding, het vroeër vanjaar die Kwazulu-Natalse finansiële portefeuljekomitee toegespreek en die spandabelrige uitgawes van die Zoeloekoning geblameer op die konflik tussen “moderniteit en tradisie”. Hy het verder daarop gewys dat koningshuise nog altyd met “oordaad” geassosieer is.
In 2006 het koning Goodwill Zwelithini ses Mercedes-Benz E200 Kompressors vir sy ses vroue aangeskaf, vir die bakatel van R2,3 miljoen. Die Toyota Corollas waarmee hulle ses chauffeurs hulle vroeër vervoer het, het kwansuis nie by hulle status gepas nie. Sy eie S-klas Mercedes kos R1,8 miljoen. Elke band van die spoggerige voertuig kos R28 000 om te vervang.
Die koninklike huishouding is lief vir reis en weelderige akkommodasie. In een maand verlede jaar het sy entourage (wat soms uit 145 persone bestaan) amper R600 000 op reis en verblyf spandeer.
In die lig hiervan behoort dit seker nie verbasend te wees dat die leiers van die amaHlubi, amaNgwane, Mngomezulu, amaThonga, Nhlangwini, abaNguni, amaZizi en ander groepe ook koninklike apsirasies koester nie…
Lede van die SAPS het klagtes van intimidasie teen Ekurhuleni-metropolisiebeamptes ingedien na aanleiding van ’n insident wat Woensdag in Boksburg plaasgevind het. Superintendent Eugene Opperman van die SAPS het die nuus gister bekend gemaak.
Toe die polisie op die toneel verskyn, was McBride woedend. Hy het die polisielede gevloek en hulle na bewering “bobbejane en stukke k.k” genoem. Hy het verder sy metrolede opdrag gegee om te skiet indien enige van die polisielede aan hulle wapens sou raak.
Die saak teen Johnston en Segathevan is gister deur die Boksburg-hof uitgegooi weens “’n gebrek aan bewyse.” Die twee beamptes wil egter vandag ’n interdik teen McBride bekom aangesien hulle vir hul lewens vrees, ná doodsdreigemente deur McBride.
Op 21 Desember verlede jaar was Robert McBride, hoof van die Ekurhuleni-metropolisie, in ’n motorongeluk op die R51 naby Centurion betrokke. Hy was op pad terug van ’n jaareindfunksie.
Getuies op die toneel het aan koerante vertel dat McBride dronk was. Hy het hierdie bewering ten sterkste ontken. Dieselfde getuies het beweer dat hulle deur Ekurhuleni-metropolisiebeamptes aangerand is, in ’n poging om hulle te intimideer.
Wescoal het hulle voorsitster, Thuthukile Skweyiya, afgedank op grond van gebrek aan prestasie. Hulle soek tans na ’n ander swartekonomiesebemagtigingsvennoot. Skweyiya, vrou van minister Zola Skweyiya, Thembeka Tulwana en Johannes Nieman is nie meer lede van die Wescoal-raad nie. Al drie is lede van die SEB Fikza-konsortium. Skewyiya is verder ook voorsitter van Wesizwe Platinum.
Skweyiya het aan die einde van 2003 na Suid-Afrika teruggekeer toe haar kontrak as ambassadeur in Frankryk verstryk het. Sy en haar man was verlede jaar in die nuus toe dit op die lappe gekom het dat Sandi Majali van Imvume Management R65 000 aan die egpaar “geleen het“ om verbeteringe aan hulle woning in Waterkloofrif aan te bring. Dit het gebeur vier weke nadat Majali se ander maatskappy, It Lynx, by Zola Skweyiya daarop aangedring het dat die minister werk maak van hulle R400 miljoen-tender. Mev Skweyiya was verder aan die einde van 2005 deel van die uitgelese groepie wat saam met Phumzile Mlambo-Ngcuka in die Verenigde Arabiese Emirate gaan vakansie hou het. Die besoek het die belastingbetaler R700 000 uit die sak gejaag.
In April vanjaar het Bisichi Mining vir Sipho Dube en Duku Mogoai gevra om die raad van die groep se Black Wattle-maatskappy te verlaat. Hulle het verder die transaksie gekanselleer ingevolge waarvan die twee SEB-vennote ’n aandeel van 37,5% in Black Wattle gehad het. Dube is tans besig met regsaksie teen Bisichi.
Charles Nqakula, minister van veiligheid en sekuriteit, het gister ’n vergadering van Johannesburgse sakelui toegespreek. Hy het dit duidelik gemaak dat hy geen planne het om te bedank nie.
Dit volg op die bekendmaking van misdaadstatistiek gister en Afriforum se beroep op die minister om te bedank in die lig van die toename in moord, rooftogte en kapings. “Diegene wat sê ek moet bedank, moet eerder kyk na wat húlle doen in die geveg teen misdaad. “Ek gaan voort om antwoorde te soek op die probleme wat ons ondervind,“ het Nqakula gesê.
Eergister het die minister tydens ’n perskonferensie verklaar dat hy geen verband sien tussen misdaad en die Wêreldbekertoernooi van 2010 nie. “As daar ’n groot bedreiging is vir hierdie toernooi, vertel ons, want ons wil dit hanteer. Is daar ’n bom wat by die stadion sal afgaan?“
Jackie Selebi, omstrede polisiekommissaris, het by die minister aangesluit en opgemerk dat hy nie snags wakker lê “met 2010 op my voorkop nie.” Tydens dieselfde perskonferensie het Nqakula egter erken dat die toename in rooftogte “’n vernietigende impak het op die psige van die nasie” en het hy die gewelddadige aspek van misdaad as “ontstellend en onaanvaarbaar” bestempel.
Die Zimbabwiese regering het gister gedreig om sake-ondernemings te sluit wat weier om pryse van hul produkte met die helfte te verminder. Verlede week het Mugabe opdrag gegee dat die koste van alle basiese goedere en dienste met 50% gesny moet word. Dit volg op ’n prysstyging van 300% in een week se tyd. Meeste besighede het egter die opdrag verontagsaam en in sommige winkels het produkte eenvoudig van die rakke af verdwyn.
Die regering het ’n spesiale eenheid aangewys om seker te maak dat die opdrag uitgevoer word. Hulle het reeds meer as twintig besigheidslui in hegtenis geneem.
Waarnemende president Joseph Msika het Maandag gesê ondernemings wat nie gehoor gee aan die regering se opdrag nie, is ”verraaiers” wat met buitelandse magte saamwerk om die Mugabe-regering tot ’n val te bring. ”Ons sal nie ons pogings laat vaar om hierdie ongewenste situasie reg te stel nie. Sommige gewetenlose vervaardigers bly uitdagend en skep ’n kunsmatige gebrek aan goedere,” het Msika gesê. “Ons sal nie verraaiers, drosters en geldknoeiers toelaat om in te meng met ons goeie lewe nie,” was sy waarskuwing aan sakelui.
Robert Mugabe is tans in Akkra, waar hy die beraad van Afrika-unieleiers bywoon. Verlede Woensdag het hy buitelandse maatskappye in Zimbabwe gedreig dat hy hulle sal nasionaliseer. Dit lyk of Mugabe probeer om met hierdie soort uitsprake sy rustelose bevolking te paai.
Eergister het Mugabe ’n jubelende skare in Ghana toegespreek en ’n beroep op politieke en ekonomiese eenheid in Afrika gedoen. ”Om eerlik te wees, as ons nie ons sokkies optrek, begin organiseer en ons hulpbronne gesamentlik aanwend nie, sal ons nooit welvarend word van hulp wat uit bronne buite Afrika ontvang word nie,“ het hy die toehoorders vermaan. Mugabe is nou 83 jaar oud en steeds vasbeslote om in 2008 weer vir president in Zimbabwe te staan.
Die streeksgrondeisekommissie in Limpopo word daarvan beskuldig dat hulle grondeise ten minste vyf jaar ná die spertyd van Desember 1998 aanvaar het.
Volgens Dries Joubert van die Transvaalse Landbou-unie (TLU) is hierdie soort onregverdigheid egter algemeen. Hy het die kommissie daarvan beskuldig dat hulle lank ná die afsnydatum van Desember 1998 aangehou het om grondeise te registreer en te publiseer. “Dit is tyd dat blanke kommersiële boere duidelik verklaar dat hulle die reg het om hulle grond terug te eis as hulle dit weens onregverdige administratiewe aksie verloor het,” meen Joubert.
Hy het ’n beroep op boere gedoen om daarop aan te dring om die oorspronklike grondeise te sien ten einde seker te maak dat sulke eise nie ná 1998 ingedien is nie. “Grondeienaars word al meer ongeduldig,“ het Joubert voorts gesê.
Die Mmamabula-steenkoolveld is, behalwe die Waterberg-neerslag, die grootste onontginde veld in die Suid-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap. Dit bevat ‘n geraamde 3 miljard ton steenkool en daarvan is 1,29 miljard ton reeds gemeet en aangedui. ‘n Verdere veronderstelde 78 miljard ton word by die beskikbare neerslag gereken.
Kgomotso Abi, regeringsamptenaar van Botswana meen dit is skandalig dat dié beskikbare grondstof so afgeskeep word en dat sy land net 1 miljoen ton per jaar lewer. Die Mmamabula-projek word as onontbeerlik vir die streek se ontwikkeling geag omdat elektrisiteitsvoorsiening reeds nie na wense geskied nie.
Nie net in Suid-Afrika is daar tekorte en moet Eskom die publiek daagliks aan besparing herinner nie. Die minister van Energiesake van Zambië het in April aangekondig dat sy land nie met die stygende aanvraag van 1 600 megawatt tans tot 4 500 megawatt in 2010 kan voorbly nie.
In Zimbabwe is toestande besonder sleg en die land moet 40% van sy elektrisiteit invoer van Zambië en die DRK. Net soos Zambië nie hul buurman langer van hulp sal kan wees nie, is die DRK ook nie in staat om elektrisiteit vir uitvoerdoeleindes te lewer nie omdat daar ‘n dringende energietekort aan die tuisfront dreig.
Suid-Afrika sal die grootste voordeel uit die nuwe Mmamabula-stasie trek van tussen 2 100 MW tot 2 400MW. Net die opbrengs van een van die 15 myne wat tans in Botswana ontgin word is voorts groot genoeg om na markte in China en Indië verskeep te word. Die Richardsbaaispoorlyn sal egter opgegradeer moet word om so ‘n vragtoename te kan hanteer.
Blessed Chitambira, ingenieur van die Mynwese-departement van Botswana, het benadruk dat sy land nie al hul rykdom aan buitelanders sal afstaan nie en dat omgewingsfaktore swaar sal weeg om te keer dat bronne oorbenut word. Omgewingskenners neem ook deel aan die konferensie op dieselfde vlak as beleggers en steenkoolmynspesialiste sodat die "geologiese omgewing van Botswana" nie uit die oog verloor word nie. Die myn sal uit ‘n oopgroef- sowel as ‘n ondergrondse deel bestaan.
Suid-Afrikaanse kennis is aangewend in die bestuur van die projek. Wynand Marais is as HUB aangestel. Ander bestuurders, veral ondergrondse mynspesialiste, wat met die hand uitgesoek is, is Jock Nel, Ronnie van Eeden, en Tegniese Direkteur Dr Jacob van der Merwe.
Alhoewel Botswana se groeikoers van 9% afgeneem het na 5%, is dit steeds ‘n prestasie vir ‘n Afrikaland. Dit is uitsluitlik natuurlik te danke aan toerisme en veral diamante wat verantwoordelik is vir 77% van uitvoerinkomste wat die staat inoes. Ten spyte van die ekonomiese welslae bly die werkloosheidkoers egter tussen 24% en 40%.
Ses mense het Donderdag die lewe gelaat in ‘n ongeluk nadat ‘n Boeing 737 van die nasionale lugredery van Angola, Angola Air Lines, ‘n noodlanding moes uitvoer. Die nuus is deur die Angolese persagentskap, Angop, bekend gemaak. Afrika spog reeds met die swakste lugvaartrekord ter wêreld en hierdie is die tweede noodlottige voorval wat die kontinent in Junie opgelewer het.
Meneer Rosa het ook aangedui dat daar "geen probleem met die toestand van die vliegtuig was wat die ongeluk kon veroorsaak nie". Die onderhoud was glo op datum. Angop beweer insgelyks in hul verklaring dat die loodse nie die vliegtuig na die landing onder beheer kon bring nie.
Daar heers ook nog geen eenstemmigheid oor die dodetal of die aantal reisigers nie. Volgens die Angolese staatsradiodiens is 4 mense oorlede en 66 van die 70 passasiers beseer. Angop maak melding van 78 passasiers waarvan 6 gedood is. Laasgenoemde bron beweer voorts dat ‘n Italiaanse priester, George Zulanelo, onder die oorledenes is.
Omdat daar geen gesondheids- of nooddienste in die noorde is nie, moes TAAG inderhaas ‘n Boeing na Mbanza-Kongo stuur om die beseerdes te gaan haal en na Luanda terug te bring vir mediese sorg. Dokters, verpleegsters en ‘n tegniese span was aan boord. ‘n Ondersoek na die oorsaak van die ongeluk is ondertussen gelas.
Volgens die Vereniging van Tradisionele Genesers in Kwa-Zulu Natal het die huidige staking by staatshospitale tot ’n groot opbloei in hulle besigheid gelei. Sazi Mhlongo, voorsitter van die vereniging, verduidelik dat mense hulle toenemend na tradisionele genesers wend, aangesien dienste by staatshospitale in die provinsie so onbetroubaar is. “Sommige van ons lede word oorval met oproepe en versoeke van kliënte wat mediese krisisse beleef,” het hy gesê. Baie genesers moes hulle spreekure verleng om meer kliënte te woord te staan en kan kwalik voorbly.
Daar word geraam dat ten minste 60% van die plaaslike swart bevolking steeds glo aan tradisionele genesers en hulle gereeld besoek. Tradisionele genesers fokus op siektes in pasiënte wat op een of ander manier aan hulle voorouers verbind kan word. Hulle stel hulle daarop in om vas te stel wat die persoon siek maak en kyk nie net na fisiese simptome nie.
Die vrees vir heksery is ook nog sterk aanwesig. Baie mense gaan tradisionele genesers sien omdat hulle oortuig is dat hulle deur iemand getoor is. Hekse kan ook die gedaante van diere aanneem en sodoende bose kragte in iemand se lewe instuur. Tradisionele genesers verskaf sekere gedroogde plantmateriaal wat mense om hulle nekke kan hang om die bose geeste af te weer. Hekse is dikwels mense in jou omgewing wat jaloers is op jou sukses.
Die voorouers se toorn word gesien as die rede waarom iemand siek word. Dié persoon het iets gedoen wat die voorouers omgekrap het en word gevolglik met siekte gestraf. As iemand tradisionele gebruike verontagsaam of ouer mense nie genoegsaam respekteer nie, gee dit dikwels aanleiding tot die voorsate se ergernis. Die goddelike wese gryp nie direk in mense se lewens in nie, maar werk deur sy “agente“, oftewel die genesers.
In Suider-Afrika is daar twee soorte tradisionele genesers: diegene wat plantmateriaal gebruik om mense gesond te maak (amaxhwele in Xhosa en izinyanga in Zoeloe) asook dié wat die toekoms voorspel (amagqirha in Xhosa en izangoma in Zoeloe). Laasgenoemde kategorie besluit nie of hulle genesers wil word nie, maar word deur die voorouers aangesê om dit te doen en het dus ’n roeping in hierdie verband. Die roeping manifesteer deur drome, angstoestande of selfs waansin wat deur die voorouers gestuur word om die voornemende geneser bewus te maak van sy roeping.
Ten einde hiervan ontslae te raak en die verskillende aspekte van sy loopbaan te leer, word so ’n persoon dan toegewys aan ’n ervare geneser wat as mentor vir die nuweling optree. Swartmense gaan sien dikwels so ’n voorspeller as hulle voel Westerse mediese behandeling het nie vir hulle gewerk nie of wanneer die ongeluk op hulle toeslaan. Hierdie soort geneser gebruik drome of gooi dolosse om uit te vind wat die voorvaders van ’n situasie dink. Hulle beskik oor dieselfde plantkennis as die kategorie genesers wat net plantaardige medisyne toedien en nie ’n mistieke roeping het nie.
Moetie of tradisionele medisyne kan rooi, swart of wit wees. Swart en rooi medisyne verdryf bose elemente en versterk die individu teen verdere “aanvalle.” Sogenaamde wit medisyne laat goeie gesondheid terugkeer. Die gebruik van hierdie drie soorte moetie verseker dat die individu weer in harmonie met sy omgewing verkeer.
Daar word geskat dat daar tans sowat 200 000 genesers in die land is. Die bedryf se omset word op R250 miljoen per jaar geskat.
Ten spyte van die hoë koste verbonde aan breëband was daar die afgelope twee jaar ’n toename van 120% in Internetgebruikers in Suid-Afrika. Die syfer het toegeneem van 1,8 miljoen in 2005 tot 3,9 miljoen gebruikers in 2007.
Volgens Matthew Buckland van die Aanlyn-uitgewersvereniging is die groei “fenomenaal.“ Engels word gebruik deur 52% van plaaslike gebruikers (2,10 miljoen), gevolg deur Afrikaans met 28% (1,11 miljoen). Sowat 36% van die Internetgebruikers is tussen 25 en 34 jaar oud, gevolg deur 35% tussen die ouderdomme van 35-49. 54% Van alle plaaslike gebruikers is mans, teenoor 45% vrouegebruikers.
Wat ook interessant is, is dat Suid-Afrika derde op die wêreldlys is van lande wat die Internet deur middel van hul selfone gebruik. Die Verenigde Koninkryk is eerste, gevolg deur die VSA, Suid-Afrika, Indië en Indonesië.
’n Kwart van Afrika se Internetgebruikers bevind hulle in Suid-Afrika. Telkom-landlyne verteenwoordig tans 39% van die totale telefoonverbindings op die vasteland.
Die Zimbabwiese regering het gister ’n nuwe wetsontwerp voorgestel ingevolge waarvan swart Zimbabwiese burgers ’n 51% aandeel in openbare maatskappye sal bekom.
Dit is nog nie seker hoe privaat maatskappye geraak sal word nie. Buitelandse beleggers beheer tans verskeie Zimbabwiese firmas, veral in die mynbedryf. Die regering oorweeg hier skynbaar ’n ander vorm van bemagtiging. Verlede jaar het vele van die plaaslike mynbase gewaarsku dat hulle hul deure sal sluit indien Mugabe poog om die myne oor te neem.
Sommige van die firmas wat op beide die Zimbabwiese en Londense effektebeurse gelys is, sluit Hwange, NMB-bank en Ou Mutual in. Van die firmas wat waarskynlik deur die nuwe beleid geraak gaan word, sluit Barclays, Bindura Nickel Corporation en Rio Zim in.
Volgens die wetsontwerp word “inheemse Zimbabwiërs“ gedefinieer as persone wat voor 1980 “benadeel is deur onregverdige diskriminasie gebaseer op ras en sulke persone se nasate.” Die wetsontwerp maak dit duidelik dat geen nuwe belegging goedgekeur sal word indien “inheemse Zimbabwiërs” nie die beherende aandeel het nie. Regeringsdepartemente sal voortaan ook 51% van hulle aankope moet doen by besighede waarin Zimbabwiërs die botoon voer.
Met werkloosheid geskat op nagenoeg 80% en die inflasiekoers wat tans rondom 4 500% huiwer, gaan die nuutste aankondiging beslis net bydra tot die verdere agteruitgang van die Zimbabwiese ekonomie.
Die provinsiale gesondheidsdepartement van die Noord-Kaap word tans deur die plaaslike tesourie en die kantoor van die eerste minister geadministreer. Dit volg op jare van nepotisme en korrupsie.
Volgens die waarnemende LUR vir gesondheid in die Noord-Kaap, Gomolemo Lucas, gaan “verstandige finansiële stelsels“ vir die department geskep word. Hy het toegegee dat daar verskeie wanpraktyke in die tenderproses die afgelope paar jaar plaasgevind het. Lucas se uitsprake bevestig die ouditeur-generaal se bevindinge van laas jaar. Die OG het naamlik op ’n hele klomp onreëlmatighede in die departement se finansiële bestuur afgekom. Probleme is toegeskryf aan onbekwaamheid en ook aan korrupsie.
