Rand versterk ná nuus van Europese stimulasieprogram

Die euro het op globale markte verswak en die rand versterk nadat die Europese sentrale bank (ESB) aangekondig het dat hy ‘n maandelikse bedrag van €60 miljard gaan aanwend om die eurosone-ekonomie te stimuleer met sogenaamde “kwantitatiewe verligting”. Behalwe dat die euro oornag teen die VS-dollar gedaal het, mag die Suid-Afrikaanse ekonomie ook baat by groter handel met die EU.Kwantitatiewe verligting is ‘n tegniek wat die Federale Reserwe van die VSA oor die afgelope aantal jare toegepas het, waardeur die bank geld druk en daarmee sy eie langtermynstaatseffekte koop. Dit veroorsaak dan ‘n daling in langtermynrentekoerse wat dit vir maatskappye en individue goedkoper maak om geld te leen.

Die president van die ESB, die Italianer Mario Draghi, sê dat die bank sy program om bates aan te koop uitbrei om staatseffekte en Europese institusionele skuld in te sluit. Van Maartmaand af sal die bank elke maand €60 miljard se effekte aankoop, iets wat tot September 2016 sal inhou.

Volgens ontleders in Johannesburg is Suid-Afrika een van die “ontluikende markte” wat by soortgelyke geldskepping deur die Amerikaanse Federale Reserwebank gebaat het. Dié program het egter einde verlede jaar ten einde geloop. Die meeste geld wat sodoende deur die sentrale bank vrygestel is, is in ontluikende markte se effekte belê aangesien hulle hoër rentekoerse as die uiters lae koerse in die ontwikkelde ekonomieë betaal.

Volgens ‘n senior ekonoom in Johannesburg, Craig Parker, sal die ESB se stap egter “in ‘n beperkte mate” ‘n kontantinspuiting vir Suid-Afrika beteken. Indien dit die vraag in Europa stimuleer, sou dit egter tot ‘n toename in Suid-Afrikaanse uitvoere lei.

‘n Hoofhandelaar in ontluikende markte by Investec-batebestuur, Ryan Wibberley, meen dat €60 miljard “aan die bokant” van die markverwagting was en dat globale aandelemarkte dus styg met die vooruitsig van meer geld wat in die Europese Unie ingepomp gaan word. Aandelemarkte het ook in aanloop tot die aankondiging gestyg, sê hy.

“Die aankondiging is ook goed vir die goudprys, maar nie vir die euro nie, met die Europese geldeenheid wat tot die laagste vlak in elf jaar teen die dollar ($1,1455) gedaal het, wat beklemtoon dat daar geen opbrengs op geld in die eurosone is nie. Handelaars soek daarom na opbrengs in die VSA en elders,” sê hy.

Die Suid-Afrikaanse staatseffek, die R186, het reeds met 70 basispunte gestyg sedert 2 Januarie, met oorsese beleggers wat na ‘n beter opbrengs soek.

Gistermiddag laat het globale markte gestyg ná die ESB se aankondiging. Die Dow Jones-nywerheidsindeks het sterker geopen en die Stoxx Europe 600-indeks het tot die hoogste vlak in sewe jaar gestyg.

Plaaslike het die rand gisteraand gestyg en het 1,2% teen die dollar veld gewen, tot op R11,3748, terwyl die opbrengs op die R185-staatseffek met 0,62% gestyg het.

Hierteenoor het die euro skerp gedaal en vanaf sy vorige sluiting op R1,1614 tot $1,1455 afgeneem. Teenoor die rand het die euro ook gedaal en verhandel tans teen R13,1466 teenoor die vorige R13,3669. Die JSE-effektebeurs het met 1,52% gestyg ná die aankondiging maar het effens veld verloor om met ‘n styging van 0,76% te sluit op 49 967,40 punte. Banke, asook platinumaandele en hulpbronne het gepresteer.

Vroeër het die ESB sy herfinansieringskoers op 0,05% gelaat en sy repokoers op 0,30%.

Wibberley van Investec meen dat goedkoop geld in die vorm van kwantitatiewe verligting batepryse ondersteun: “Jy leen geld teen niks en belê dit in die mark… wie sou dit nie doen nie?”

 

Veldwagter se seun steel glo voertuig vir stropery

Twee vermeende renosterstropers wat glo ‘n oop wildbesigtigingsvoertuig van ‘n nabygeleë hotel gesteel het om ‘n witrenoster by die Nasionale Krugerwildtuin se Paul Kruger-hek te stroop, het verlede Donderdag weer in die Nelspruit Streekshof verskyn, het die Laevelder berig.

Excellent Blues Shabangu (28) en Tsepo Mashele (28), die seun van Phalaborwa-streeksveldwagter mnr. Derrick Mashale, staan beide tereg op agt klagtes nadat hulle op 7 April 2014 gearresteer is. Die ontdekking van ‘n witrenoster se karkas ongeveer vyf kilometer van die Paul Kruger-hek het tot hul arres gelei. Die renoster se horing was glo op daardie stadium reeds gestroop.

Senior staatsaanklaer me. Ansie Venter het die staat se saak vir die eerste keer op 3 Oktober 2014 aan die hof voorgehou. Die twee beskuldigdes word aangekla van sameswering tot renosterstropery deurdat hulle na bewering ‘n Toyota Hilux-wildvoertuig gebruik het om ‘n witrenoster te stroop, sonder dat die voertuig se eienaar tot die gebruik daarvan toegestem het.

Hulle word ook aangekla daarvan dat hulle ‘n witrenosterhoring gesteel het. Verdere klagtes van onwettige vuurwapenbesit en die onwettige besit van ammunisie met die doel om die witrenoster te jag, en handeldryf in witrenosterhoring sonder ‘n permit, staar hulle ook in die gesig. Laastens woord hulle van onwettige jag in die Skukuza-omgewing aangekla.

Shabangu en Mashele se saak is tot 26 Maart uitgestel. Beide beskuldigdes sal tot dan in aanhouding bly.

Kantoorgebou in Centurion ontruim na antraksdreigement

‘n Kantoorgebou in Cambridge Office Park in Highveld, in Centurion is Donderdagmiddag ná ‘n antraksdreigement ontruim. Antraks of miltkoors is ‘n dodelike bakteriële stof.

Hugo Erasmus, voorsitter van die Lytteltonse Gemeenskapspolisiëringsforum (GPF) sektor 1, het gesê die gebou is rondom drieuur ontruim toe ‘n wit poeier gekry is.

Erasmus, wat op die toneel was, het gesê ‘n pakkie is uit die gebou ontruim. Die bomeenheid het die pakkie verwyder wat op die toneel was met die stof.

Erasmus het verduidelik dat mense nie toegelaat is om die toneel te verlaat nie en is tydelik onder kwarantyn geplaas.

Miltkoors is ‘n dodelike en hoogs aansteeklike siekte wat feitlik alle mak (byvoorbeeld beeste, skape, bokke) en wilde (byvoorbeeld koedoe, buffel, sebra) diere aantas en word veroorsaak deur die bakterie Bacillus anthracis.

Miltsiekte tas die mens ook aan. Diere vrek baie gou aan miltsiekte weens ‘n dodelike septisemie (bloedvergiftiging). Die belangrikste letsels is wydverspreide bloedings, swellings (edeem) en die afsterf van weefsels.

Diere met miltsiekte skep ‘n ernstige gevaar vir die mens. Dit is ‘n beroepsiekte vir persone wat noue kontak met diere het, sowel as werkers wat met wol en huide asook bloed- en beenmeel werk.

Polisie sê Soweto-geweld is onder beheer

Buitelanders moes uit Soweto vlug, of skuiling gaan soek by polisiestasies in die gebied, ná die jongste vlaag van geweld teen hulle.

Die geweld het Maandagaand uitgebreek nadat ‘n buitelandse winkeleienaar na bewering die 14-jarige Siphiwe Mahori in Snake Park doodgeskiet, omdat Mahori glo sy winkel wou beroof.

Die Gautengse polisiekommissaris, Lesetja Mothiba hou nietemin vol dat die polisie genoeg mannekrag het om die aanvalle onder beheer te bring.

Hy sê egter die polisie se nasionale leierskap is in kennis gestel dat bykomende magte op bystand moet wees.

Die polisie moes inderhaas ontplooi word om die plundery van winkels wat aan buitelanders behoort in Soweto hok te slaan. Volgens Lesetja is meer polisiebeamptes ontplooi in die gebiede wat deur die plundery geraak word.

Die geweld het in Soweto begin, en ook na Diepkloof en Kagiso versprei.

Asad Ali, wat ‘n selfoon-herstelwinkel gehad het, sê hy soek nou ‘n ander plek om sy winkel oop te maak.

Die adjunkvoorsitter van die Somaliese-vereniging van Suid-Afrika, Cassim Ali het die plundery as vreemdelingehaat én misdaad bestempel.

Meer as 120 mense is tot dusver in hegtenis geneem op aanklagte wat wissel van moord tot diefstal en die polisie het beslag gelê op tientalle onwettige vuurwapens.

Mothiba sê hulle is besig met ‘n ondersoek na waar die vuurwapens vandaan kom.

Drie polisiebeamptes, wat nie in uniform geklee was nie, het ‘n Sapa-verslaggewer glo Donderdag gedwing om foto’s van haar selfoon uit te vee wat sy van ‘n Somaliër se winkel in Dobsonville, Soweto, geneem het.

Die verslaggewer is afgetrek deur ‘n polisievoertuig nadat sy die foto’s geneem het.

“Die een beampte het oor my skouer geloer om seker te maak dat ek alles uitvee,” het Mpho Raborife gesê. “Hy het daarna gesê ek mag nie ʼn foto op die toneel neem nie, aangesien dit openbare geweld is, so dit val onder hulle jurisdiksie.

“Hulle het toe gesê ek mag in elk geval nie die foto’s neem nie omdat ek nie toestemming gevra het nie, en ek kan nie net by ʼn toneel opdaag en foto’s neem en dan wegry nie.”

Die polisie het haar verslaggewerskaart en selfoon by haar afgeneem. Daarna het die beamptes volgehou dat sy hulle na die Dobsonville-polisiestasie moet vergesel en geweier dat sy haar werkgewer bel. Hulle is uiteindelik nooit na die stasie nie.

Die polisiebeampte het volgehou dat sy nie daar mag foto’s neem en dit aan die publiek mag ‘uitlek’ nie. Hulle het haar selfoon en verslaggewerskaart teruggegee eers nadat sy die foto’s uitgevee het.

Mark van der Velden, redakteur van Sapa, het gesê die verslaggewer het haarself met haar verslaggewerskaart geïdentifiseer en alhoewel die polisiebeamptes in ʼn polisievoertuig was, het hulle siviele klere aangehad en het hulself nie voldoende geïdentifiseer nie. “Die feite tot dusver dui daarop dat die gedrag van die beamptes uiters onprofessioneel was en dit voldoen nie aan die prosedure nie. Die polisiebeamptes het klaarblyklik moeite gedoen om ʼn joernalis te intimideer en wou inligting in openbare belang onderdruk oor ʼn aktuele nuusstorie oor xenofobie.”

Volgens Van der Velden word die polisie verbied om enige media te dwing om foto’s uit te vee. Hy het bygevoeg dit is nog ʼn voorval van polisiebeamptes wat staande bevele verontagsaam.

Sapa gaan deur die Suid-Afrikaanse Nasionale Redakteursforum (Sanef) ʼn formele klag by die polisiekommissaris se kantoor aanhangig maak.

EFF dring daarop aan om soos Rooi Miere te lyk

Die EFF se hoofsweep, Floyd Shivambu het verklaar dat die party hom nie aan klereddragbepalings gaan steur nie.

Die parlementêre komitee het ‘n kleredragkode vir parlementslede bespreek. Die meeste opposisiepartye, waaronder die DA en IVP, asook die ANC stem egter saam dat ‘n kleredragkode nodig is.

Shivambu het aan die subkomitee van die Parlement se reëlskomitee gesê dat nie wette òf reëls die party sal keer om hulle rooi oorpakke in die Nasionale Vergadering te dra nie.

Die EFF se rooi oorpakke lyk op ‘n haar soos dié van die Rooi Miere wat as munisipale uitsmyters optree en onwettige krotte afgreek.

Shivambu het gesê partylede sal aanhou om rooi oorpakke en werkersklere te dra, ongeag wat die komitee se besluit.

Hy het met die gewone beperkte logika van sy party verklaar dat EFF-parlementslede “nie vir die ANC of die Parlement werk nie, maar vir die kiesers wat vir hulle gestem het”.

Alle belastingbetalers dra egter by tot die instelling en die verkose lede se vergoeding, selfs al stem hulle nie.

Plaasaanval in Namibië skok

Sy pa is erg getraumatiseerd en wil nie oproepe of besoekers in die private kliniek op Gobabis, Namibië ontvang nie.

Só sê mnr. Marius van Moltke, die seun van die bejaarde egpaar, mnr. Ackerman (Acker) von Moltke en sy vrou, Dorea, wat Sondagnamiddag op hul plaas deur twee mans aangeval is.

Die egpaar het by hul ander seun gaan kuier wat in die omgewing van Hochfeld boer. Met hul tuiskoms omstreeks 17:00 op hul plaas, Okatjombua, sowat 90 km noordoos van Gobabis op die Summerdownpad, is hulle deur twee vreemde mans ingewag, oorval, vasgebind en beroof.

“My man is 71 jaar oud, maar hy het soos ‘n jong man baklei,” het me. Von Moltke aan Republikein vertel, maar gister het dit emosioneel glad nie met hom goed gegaan nie.

“Ek dink die skok het nou eers ingetree; hy is erg getraumantiseerd,” het sy gesê van die oudonderwyser wat op Grootfontein geskiedenis onderrig het.

Hoe gaan dit met haar? “Ek bly staan. Hulle het my nie seergemaak nie.”

Von Moltke vertel met hul aankoms op die plaas het die twee mans (sy skat hul ouderdom in die vroeë dertigs) reeds toegang tot hul huis gekry.

“Alles was reeds uit die kaste gegooi. Hulle moes ons honde baie bang gemaak het. My man het die huis baie beveilig, maar hulle het die staaldeure met byle oopgekap.”

Sy vertel dat die aanvallers agter die dam moes geskuil het en hulle by die hek ingewag het: “Toe my man die hek agter ons toemaak, het hulle hom van agter bestorm en aangerand.”

Hy is met ‘n stomp teen sy kop geslaan, het ‘n groot wond op sy regterarm by sy skouer, ‘n groot snywond teen sy ribbes en talle meswonde en snye op sy lyf wat steke moes kry.

Volgens van Moltke kon haar man daarin slaag om die lem van een van die aanvallers se mes af te breek en in die dam te gooi, “maar toe ruk hy ‘n tweede mes uit en steek my man verder daarmee”.

Die egpaar is deur die aanvallers na die huis geneem en gedwing om die kluis oop te sluit, maar daar was nie geld in nie.

Hulle is in die badkamer vasgebind en toegemaak, maar die aanvallers kon nie die sleutel kry nie en die egpaar is toe in die enjinkamer toegesluit.

“My man het gelukkig ‘n mes in sy sak gehad en hy kon ons lossny. Toe ons die voertuig hoor wegry, het my man in sy toestand die hoeksteenslyper gevat en die staaldeur van die enjinkamer daarmee oopgesny.”

Von Moltke het dadelik met haar bebloede man hospitaal toe gejaag. Sy praat met lof van die buurtwag wat hul bystand verleen het met geld, ‘n selfoon en klere.

“Ons beursies met bankkaarte, selfone, my rekenaar en pistool is onder meer gesteel. Die gemeenskap het vir ons geld, ‘n selfoon en klere gebring,” vertel sy.

Die egpaar se bakkie is Maandag op Witvlei gevind met hul dokumente daarin. “Die aanvallers het vir ons gesê hulle gaan die bakkie êrens los.”

Von Moltke vertel dat hulle al sowat 18 jaar boer en sy kan nie glo dit met hulle gebeur het nie: “Ons werk alleen en het nie werkers op die plaas nie, so dit is nie ‘n geval van ‘n voormalige plaaswerker wat ‘n wrok teen ons dra nie. Dit is vreemde mense.”

Die polisie se streekskommissaris van Omaheke, komm. Josaphat Abel, het die voorval bevestig en gesê dat die ondersoek voortduur en geen verdagtes dusver in hegtenis geneem is nie.

“Die slagoffers is besig om goed te herstel en die bakkie is by Witvlei gevind. Ons ondersoek duur voort.”

Bron: Die Republikein

Swart skare sak toe op vrag vol beeste

ʼn Vragmotor wat beeste vervoer het, het Dinsdagmiddag naby die Grasmere-tolplaza omgeslaan en verongeluk nadat daar glo klippe van ʼn brug af gegooi is.

Volgens die Nasionale Dierebeskermingsvereniging (DBV) het ʼn skare swartes op die beeste toegesak. Alhoewel baie van die diere ernstig beseer is in die ongeluk, het die oorblywende trop van die tierende skare probeer vlug.

“Hulle bedoeling was om vleis van die lewende diere af te kap. Van die diere kon nie ontsnap nie en is deur die groep mense gesteel of opgekap.”

Volgens die DBV was die polisie, brandweer en ander reddingseenhede op die toneel om die skare te beheer en die beeste wat nog in die wrak vasgekeer was, te bevry. Die beeste wat nie gered kon word nie is op die toneel geslag.

Die bestuurder van die vragmotor is volgens berigte ernstig beseer, het Sapa berig.

Zuma: SA gaan krag van privaatinstansies aankoop

Die Suid-Afrikaanse regering het in Davos, Switserland aangekondig dat hulle krag van privaatinstansies sal aankoop.

Dié aankondiging is deur President Jacob Zuma gemaak wat die Wêreld Ekonomiese Forum in die Alpe bywoon. Zuma sê 923 megawatt se onafhanklike elektrisiteit is reeds by die nasionale kragnetwerk gevoeg.

Die land gaan vier duisend megawatt se elektrisiteit van privaat kragverskaffers bekom.

Die president het gesê die aanskaffing van hernubare energie het reeds meer as R80 miljard rand van privaatbeleggers gelok.

Zuma het ook erken dat instandhoudingswerk die afgelope paar jaar afgeskeep is en dat die land sukkel om die ligte aan te hou.

Hy sê Suid-Afrika sal bou op die sukses van sy hernubare energieprogram om ‘n betroubare, skoon en mededingende kragopwekkingsnetwerk te verseker.

Die Minister van Finansies, Nhlanhla Nene, het Woensdag die besluit van drie van Eskom se uitvoerende beamptes verwelkom om hulle besoek aan die WEF-byeenkoms in Switserland te kanselleer.

Eskom het vroeër die besoek van die drie amptenare gekanselleer na kritiek oor die besoek wat sou plaasvind te midde van die kragvoorsieningskrisis.

Die regering het by die byeenkoms die versekering gegee dat die kragkrisis in die land, nie sy pogings om internasionale beleggers te lok sal ontspoor nie.

Die internasionale beraad word by die luukse ski-oord gehou, waar wêreldwye sosio-ekonomiese uitdagings bespreek word.

Nene sê die regering probeer om uitdagings soos die trae ekonomiese groei, energie-krisis en werkloosheid op te los.

Zambiese verkiesingsuitslae vertraag

Die Zambiese presidentsverkiesing sal steeds by sommige stempunte voortgesit word nadat dit nie Dinsdag kon open nie.

Volgens die land se verkiesingkommissie kon stemmateriaal en personeel nie betyds by afgeleë gebiede afgelewer word nie, omdat swaar reën wat uitgesak het, die aflewering verhoed het.

Vliegtuie is elders aangewend om noodlenigingswerk in vloedgeteisterde gebiede te doen, wat die proses verder vertraag het.

Voorlopige uitslae van die Zambiese presidentsverkiesing toon dat die kandidaat van die regerende party, Edgar Lungu ‘n groot voorsprong geniet.

Lungu het in sommige kiesafdelings byna 80 persent van die stemme op hom verenig.

Oproer deur by die nasionale uitslagsentrum het gelei tot groter veiligheidsmaatreëls. Die leier van die opposisie, Hakainde Hichilema het aangedui dat sy party ‘n klag by die verkiesingskommissie sal indien oor beweerde onreëlmatighede.

Weens die talle oponthoude, is dit onwaarskynlik dat die finale uitslag môre bekendgemaak sal word voor die inhuldiging wat vir Vrydag beplan is.

Die opposisie, die United Party for National Development, het groot steun in die gebiede wat deur die oorstromings geraak word.

Duur universiteite is ‘voortsetting van rassisme’

Die Departement van Hoër Onderwys sê hulle is bekommerd oor die hoë koste van tersiêre onderrig wat ‘n voortsetting van rassisme is.

‘n Woordvoerder sê hulle beplan om die klasgeld deur ‘n regsraamwerk te standardiseer, het RSG berig.

President Jacob Zuma het tydens sy agt Januarie-verklaring dit benadruk dat hoër onderwys al hoe duurder begin word.

Die Departement sê wanneer universiteite soos Stellenbosch en Kaapstad hulle gelde verhoog, word dit al hoe minder bekostigbaar om te gaan studeer en dit is net die kinders uit welgestelde gesinne, wat meestal wit is, wat die studiegeld kan bekostig.

Volgens die departement is dit ‘n voortsetting van rassisme wat betref die toegang tot hoër onderwys, omdat die armer studente na die ander universiteite soos die Vrystaat en Fort Hare sal moet gaan.