Twee Rooi Miere gedood in uitsettingsgeweld

‘n Uitsettingsoperasie buite Pretoria het dodelik geëindig toe duisende plakkers slaags geraak het met Rooi Miere. Minstens twee is dood en ses ernstig beseer.

Plakkers uit Suurman, buite Hammanskraal, het busse aan die brand gesteek asook vragmotors, en paaie met rommel en brandende bande afgesper.

Drie busse is uitgebrand en inwoners het parte van die voertuie begin steel. Verkeer in die gebied is ook ontwrig.

Burgemeester Ramokgopa het die Hammanskraal geweld veroordeel, maar ook beloof om meer te doen om te verseker dat uitsettings met menslikheid uitgevoer word.

Die Rooi Miere het blykbaar aangekom kort nadat die meeste mense vir werk vertrek het.

Gemeenskapsleier Jakes Maleka het gesê: “Daar was geen waarskuwing nie, net ‘n hofbevel, maar dit dateer uit 2014.”

Terwyl inwoners hul huise Maandagaand herbou het, het hulle gereed gemaak vir die terugkeer van die Rooi Miere.

“Mense is woedend. Ons wag nou. Ons sal onsself bewapen en terugveg. Vier is vandag dood en indien meer terugkom sal hulle weer seerkry.”

Gemeenskapsleiers sê inwoners is die grond deur die tradisionele raad belowe en dat hulle dokumente het om dit te bewys.

Maar ‘n woordvoerder van Tshwane, Selby Bokaba het gesê sowat 16,000 huishoudings beset grond in Hammanskraal en omliggende gebiede onwettig.

Geweld in Ladybrand nadat Rooi Miere toeslaan

Geweld het in Ladybrand uitgebreek in die Oos-Vrystaat.

Die Manyatseng-lokasie in Ladybrand is in rep en roer nadat honderde huise, wat volgens die munisipaliteit onwettig opgerig is, deur die Rooi Miere afgebreek is.

Inwoners het hulle teen die uitsettings verset.

Die voorsitter van die Mantsopa Inwonersvereniging, Kaye Durant, sê die uitsetting, deur die Rooi Miere, moes onderbreek word toe die Manyatseng-gemeenskap gewelddadig geraak het.

Die Rooi Miere het later egter teruggekeer, vergesel deur die polisie, en het voortgegaan met die uitsetting.

OFM-nuus se verslaggewer op die toneel sê so ver die oog kan sien, is daar net sinkplate, pale en bourommel en tekens van buitebande en hout wat gebrand het.

Honderde mense sal sonder ‘n dak oor hul kop moet klaarkom.

Durant sê tans is dit ‘n hele oorlog. Verskeie buitelanders se ondernemings word geplunder, daar is by skole ingebreek, twee wyksraadslede se huise is afgebrand en skoolkinders dwaal sonder toesig rond weens die geweld.

Polisiemagte moes versterkings van Harrismith, Ficksburg en Bethlehem inroep om te help om die gewelddadige gepeupel onder beheer te hou.

Volgens Durant is ‘n Pakistani sake-eienaar beseer tydens die plundering wat plaasgevind het by sy winkel en is na Bloemfontein geneem vir dringende mediese sorg.
 
Die munisipale woordvoerder Mohlomi Mokoatsi sê die munisipaliteit het gelas dat die uitsettings voortgaan.
 
Volgens onbevestigde berigte is drie mense geskiet en gewond deur rubberkoeëls.

Plaasuitsettingsbrandpunte deur ANC ondersoek

Plaasuitsettings is ’n menseregtekwessie, sê die minister van landelike ontwikkeling en grondhervorming Gugile Nkwinti en hy gaan ‘n ondersoekspan ontplooi na “brandpunte”.

Nkwinti het gereageer op berigte oor plaasuitsettings in die Wes-Kaap. Hy het aangekondig dat die span die stand van plaasuitsettings in die provinsie sal bepaal.

Die span senior amptenare sal uitsettingsbrandpunte in Suid-Afrika identifiseer. Die Wes-Kaap is een van die brandpunte.

Die onsekerheid oor die Esta-wetgewing (die Wet op die Uitbreiding van Se­kerheid van Verblyfreg) wat strenger verblyfreg vir plaaswerkers voorstel, is glo die wortel van die probleem.

Nkwinti het tydens die parlementêre portefeuljekomitee se vergadering oor landelike ontwikkeling en grondhervorming gesê Alan Winde, Wes-Kaapse minister van ekonomiese geleenthede, en No­sey Pieterse, voorsitter van die plaaswerkersvakbond Bawusa het skrywes in dié verband aan hom gerig.

Winde wou volgens Nkwinti bewyse hê van die 247 plaasuitsettings sedert 1 April vanjaar in die Wes-Kaap waarna Mcebisi Skwatsha, adjunkminister van landelike ontwikkeling en grondhervorming, drie weke gelede ver­wys het. Skwatsha het toe ook ’n moratorium op uitsettings versoek.

Intussen het Costau boere in die Wes-Kaap gedreig met plaasbesettings. Tony Ehrenreich, Wes-Kaapse sekretaris van die vakbondfederasie het gesê plase in die provinsie gaan op groot skaal beset word indien boere nie ophou om werkers van plase uit te sit nie.

Dié dreigemente voorspel ‘n herhaling van oproer soos in 2012 toe arbeidskwessies in De Doorns opgevlam het.

Agri Wes-Kaap sê daar is nog nie genoeg inligting oor die uitsettings beskikbaar nie.

Ramaphosa, Fransman sit keel op oor uitsettings

Adjunkpresident Cyril Ramaphosa het die voorsitter van die ANC in die Wes-Kaap ondersteun oor sy teenkanting teen die uitsetting van plaaswerkers.

Ramaphosa en die voorsitter Marius Fransman, het Sondag plaasgemeenskappe besoek tydens ‘n deur-tot-deur veldtog op Mbekweni in die Paarl.

Ramaphosa het ‘n beroep gedoen op boere wat na bewering betrokke is by die uitsetting van plaaswerkers in die Boland, om dit te staak.

Hy het aan die SABC gesê dit strook nie met die rol wat boere veronderstel is om te speel nie. Hy sê boere moet die hervorming van die gemeenskap en plaaswerkers ondersteun.

Ramaphosa sê hy sal by enige proses betrokke raak om die onaanvaarbare uitsettings te keer.

Fransman het ‘n beroep gedoen op ‘n moratorium op uitsettings om die “massa-uitsetting” van plaaswerkers in die Boland te keer.

Fransman sê daar is ‘n massa-uitsettingstrategie aan die gang weens die minister se fokus op integrasie en eienaarskap tussen boere en plaaswerkers.

Hy sê ‘n moratorium moet geld hangende die uitslag van wetgewing.